You are here:መነሻ ገፅ»ርእሰ አንቀፅ
ርእሰ አንቀፅ

ርእሰ አንቀፅ (155)

በኦሮሚያና በአማራ ክልሎች ባለፈው ዓመት ከተቀሰቀሰው ደም አፋሳሽ ግጭቶች በኋላ ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ ጥልቅ ተሃድሶ ለማድረግ በመወሰን ወደሥራ መግባቱን ለሕዝብ ይፋ አድርጓል። በዚህ ጥልቅ ተሃድሶ የመንግሥትን ሥልጣንን ለግል ኑሮአቸው መጠቀሚያ ያዋሉ፣ የመልካም አስተዳደርና የኪራይ ሰብሳቢነት ችግሮችን የፈጠሩና እየፈጠሩ ያሉ፣ በሙስናና ብልሹ አሠራር የተተበተቡ ሹማምንትን (ከከፍተኛ አመራሩ እስከዝቅተኛው ድረስ) የማጥራት ሥራ እንደሚያከናውንና ለሕግ ጭምር እንደሚያቀርብ ቃል ገብቶም ነበር።

 

በዚህም መሠረት በፌዴራል እና በክልሎች በከፍተኛ የኃላፊነት ደረጃ የተቀመጡ አንዳንድ ሹመኞችን የማንሳትና የማሽጋሸግ ሥራዎች ሲከናወኑ ታይተዋል። በፌዴራል ደረጃ የተካሄደው የካቢኔ ለውጥ ይህንኑ ጥልቅ ተሃድሶ መሠረት ያደረገ እርምጃ መሆኑን ጠ/ሚኒስትር አቶ ኃ/ማርያም ደሳለኝ በቅርቡ ያረጋገጡ ቢሆንም ሰዎቹ ለምን እንደተነሱና ለምንስ መልሰው ዝቅ ባለ የኃላፊነት ደረጃም ቢሆን እንደሚሾሙ እስካሁን በግልጽ የሚታወቅ ነገር የለም። አንዳንድ ሚኒስትሮችም እንደጠበል እየተዟዟሩ የተለያዩ ሚኒስቴር መ/ቤቶችን እንዲቀምሱ የተፈቀደው ኢህአዴግ አዲስ ተኪ ኃይል አጥቶ ነው ወይንስ ሰዎቹ የማይተኩ በመሆናቸው የሚለውም መልስ አላገኘም። ኢህአዴግ በከፍተኛ አመራሩ ውስጥ አሉ ተብለው የሚጠረጠሩትን ጨምሮ የመንግሥትን ሥልጣን ለግል ጥቅማቸው የማዋል ዝንባሌ አሳይተዋል ያላቸውን ሹማምንቱ እነማን እንደሆኑ፣ ምንስ እርምጃ እንደወሰደባቸው ወይንም ሊወስድ እንዳሰበ በይፋ የተናገረው ነገር የለም። ከሚኒስትርነት ደረጃ ተነስተው አምባሳደር የሆኑ፣ በአማካሪነት የተመደቡ፣ ወደተለያዩ ተቋማት የተዘዋወሩ ሹምምንትም ቢሆኑ ምን ሳላጠፉ ነው ይህ እርምጃ የተወሰደባቸው የሚለው የኢህአዴግ ሚስጢር ሆኖ መቀጠሉ አነጋጋሪ ነው።

 

ከዚሁ ጋር ተያይዞ በሥራ ላይ ባለው አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መሰረት የተቋቋመው ኮማንድ ፖስት በግጭቱ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ እጃቸው አለበት በሚል የጠረጠራቸውን ግለሰቦችና የተቃዋሚ ፓርቲ ሹማምንት በቁጥጥር ስር ማዋሉ የሚታወቅ ሲሆን በአንጻሩ በመንግሥት መዋቅር ውስጥ ያሉ ሹምምንትን ግን በሕግ ስለመጠየቃቸው እስካሁን በይፋ የተሰማ ነገር የለም። በተደጋጋሚ በየአካባቢው የተከሰቱ ግጭቶችን በማቀጣጠልና በማባባስ ረገድ በየደረጃው ያሉ የመንግሥት አስፈጻሚዎች ሚና እንደነበራቸው በመንግሥት የታመነ ሐቅ ቢሆንም በተግባር ተጠያቂነት አለመታየቱ አስተዛዛቢና የመንግሥትን ቁርጠኝነት ጥያቄ ምልክት ላይ የጣለ ተጨባጭ ጉዳይ ነው።

 

እናም መንግሥት በእርግጥም ጥልቅ ተሃድሶ ለማድረግ ከልብ ተነሳሽነቱና ቁርጠኝነቱ ካለው አካሄዱን በየጊዜው ለሕዝብ ግልጽ ማድረግ አለበት። የሚወስዳቸውን እያንዳንዱ እርምጃዎች ሕዝብ የማወቅ መብት እንዳለው ለአፍታም ቢሆን መርሳት አይገባውም። ተሃድሶውና ሹም ሽረቱ ግልጽ አካሄድን በመያዝ ከከፍተኛ አመራሩ ጀምሮ ወደታች እያጠራ መጓዝ አለበት። ግልጽነት ባልሰፈነበት ሁኔታ ያውም “ጥልቅ ተሃድሶ” የማሰብና የመሞከር ውጤቱ ውሃ ቢወቅጡት እምቦጭ ከመሆን አይዘልምና ተገቢው ጥንቃቄ ቢወሰድ።¾

የትራፊክ አደጋ ክስተት አዲስአበባን ጨምሮ በሁሉም ክልሎች እየጨመረ የመምጣቱ ነገር ሁሉንም ወገን የሚያሳስብ ሆኗል። ችግሩ የእያንዳንዱን ኢትዮጵያዊ ቤት በቀጥታና በተዘዋዋሪ አንኳኩቷል። የቤተሰብ አስተዳዳሪ የሆኑ አባወራዎችና እማወራዎች በሠላም ከወጡበት መኖሪያ ቤታቸው በአደጋው ምክንያት መመለስ ሳይችሉ መንገድ ቀርተዋል። በዚህም ምክንያት ልጆች ያለአሳዳጊ፣ ያለረዳት ሜዳ ለመቅረት ተገደዋል። ደስተኛ ቤተሰብ በድንገት ተበትኗል። መረጃዎች እንደሚያሳዩት በአዲስአበባ ከተማ ብቻ አደጋው በየዓመቱ በ5 በመቶ የመጨመር አዝማሚያ እያሳየ ነው። በየ10ሺ ተሽከርካሪዎች የሞት አደጋ መጠን 12 መድረሱ እየተሰማ ነው። ከሰዎች ሞትና የአካል ጉዳት ባሻገር አደጋው በሚሊየን የሚቆጠር የሀገርና የህዝብ ሐብት ቅርጥፍ አድርጎ እየበላ ነው። በ2007 ዓ.ም ብቻ 194 ነጥብ 3 ሚሊየን ብር የንብረት ጉዳት በትራፊክ አደጋ ብቻ ተመዝግቧል።

 

እናም ምን ይደረግ ለሚለው ጥያቄ ተደጋግመው የሚነገሩና ግን በተለያየ ምክንያት የማይተገበሩትን መፍትሔዎች መልሶ ማየት ይገባል። ከአሽከርካሪዎች ሥልጠና ጋር የተያያዙ የሙስናና ኪራይ ሰብሳቢነት ችግሮች በዘላቂነት መፍታት፣ የተሽከርካሪዎችን የብቃት ምርመራ ማጥበቅ፣ ጠጥቶ ማሽከርከርና መሰል ጥፋቶች ቆንጣጭ ሕግ መተግበር ከብዙ በጥቂቱ ይጠቀሳሉ።

 

ሰሞኑንም የትራፊክ ደህንነት ደንብ በመባል የሚታወቀውን ጠንካራ ሕግ ሥራ ላይ እንዲውል መጽደቁ ችግሩን ለመፍታት አንድ እርምጃ ወደፊት ለመራመድ አጋዥ ነው። አደጋውን ለመከላከል ቁጥጥርን በማጥበቅ ብቻ ከእነአካቴው መቅረፍ እንደማይቻል በመረዳት ዘላቂነት ያለው የግንዛቤ ማስጨበጫ ሥራዎችን ማከናወኑ ከሚመለከታቸው መንግስታዊና መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች የሚጠበቅ ተግባር መሆኑ ለአፍታም ሊዘነጋ አይገባም።¾

የብርሃንና ሠላም ማተሚያ ድርጅት የተመሰረተበትን 95ኛ ዓመት እያከበረ ይገኛል። ማተሚያ ቤቱ በኢትዮጵያ የህትመት ታሪክ ውስጥ አንጋፋና ፈር ቀዳጅ እንደመሆኑ ባለፉት 95 ዓመታት ለንባብ ባህል ማደግ፣ ለትምህርት መስፋፋት፣ ለደራሲያንና ጸሐፍት ማበብና ወዘተ… ትልቅ አሻራውን የማሳረፍ ታሪካዊ ዕድል አግኝቷል። ከዕድሜው ጋር ሲመዘን ትንሽ መዘግየት ቢታይበትም ከ95ኛ ዓመት በዓሉ ጋር ተያይዞ አዳዲስ የህትመት ቴክኖሎጂዎችን መታጠቁ፣ የማሰልጠኛ አካዳሚ ሕንጻ ማስመረቁ እንዲሁ በአዎንታ የሚወሰድ ስኬት ነው።

 

ይህም ሆኖ ማተሚያ ቤቱ በዋንኛነት ከማሽኖች እርጅና ጋር ተያይዞ ጋዜጦችን በሰዓቱ የማተምና የማድረስ ችግሮች አሁን ድረስ እየተፈታተኑት መሆኑ እንደጉድለት ማንሳት ተገቢ ነው። በተጨማሪም ማተሚያ ቤቱ ለጋዜጦች ሕትመት የሚጠይቀው ክፍያ ከሕዝቡ ገዝቶ የማንበብ አቅም ጋር ጨርሶ የሚሄድ ባለመሆኑ የፕሬስ ኢንዱስትሪው በማተሚያ ዋጋ ንረት ጫና ውስጥ እንዲወድቅ የራሱን ድርሻ አበርክቷል። እነዚህንና መሰል  ችግሮች ለመቅረፍ አሁንም ማተሚያ ቤቱ ራሱን ገምግሞ ተገቢ የሆኑ ማሻሻያዎችን በማድረግ ብዙ ለመስራት እንዲተጋ ማስታወስ ተገቢ ይሆናል። በዚህ አጋጣሚም ለመላው የማተሚያ ቤቱ ሠራተኞችና የማኔጅመንት አባላት እንኳን አደረሳችሁ እንላለን።¾

የኢትዮጵያ ህዝቦች አብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ ግንባር /ኢህአዴግ/ እና ህጋዊ እውቅና አግኝተው የሚንቀሳቀሱ ከ20 በላይ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ሰሞኑን ተሰብስበው በተለያዩ ሀገራዊ ጉዳዮች ዙሪያ ውይይትና ድርድር ለማካሄድ መስማማታቸው ተሰምቷል። ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ እጅግ ዘግይቶም ቢሆን በሕጋዊ መንገድ ከሚንቀሳቀሱ የፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር ቁጭ ብሎ ለመነጋገር ተነሳሽነት ማሳየቱ የሚያስመሰግነው እርምጃ ነው።

ኢህአዴግና ተቃዋሚ ፓርቲዎች ባለፈው ሳምንት ባካሄዱት የመጀመሪያ ቀን ውይይታቸው በሚያቀራርቡ ርዕሰ ጉዳዮች ዙሪያ ውይይት ለማካሄድና በሌሎች ጉዳዮች ዙሪያ ደግሞ እንደአስፈላጊነቱ ድርድር ወይም ክርክር ለማካሄድ ተስማምተዋል።

መድረኮቹ ከመካሄዳቸው በፊት በስብሰባ ስነስርዓት፣ በታዛቢዎችና መሰል ጉዳዩች ዙሪያ አማራጮችን ሁሉም ፓርቲዎች ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት /ቤት እስከ ጥር 25 ቀን 2009 .ም ድረስ በጹሑፍ ለማስገባት መግባባት ላይ መድረሳቸው ተነግሯል።

ኢህአዴግ አስፈላጊ ከሆነ ሕገመንግሥቱን አስከማሻሻል የሚደርስ እርምጃ እንደሚወስድ ከዚህ ቀደም የገባውን ቃል እናስታውሳለን። በተጨማሪም በያዝነው ዓመት የምርጫ ሕጉ እንደሚሻሻል ቃል ገብቷል። የፓርቲዎቹ ውይይት እነዚህን ኢህአዴግ ለሕዝብ የገባቸውን ቃሎች እንዲያከብር፣ ወደመሬት ወርደውም እንዲተገበሩ አዎንታዎ ጫና በማሳረፍ ረገድ የሚኖራቸው አስተዋጽኦ ከፍተኛ ነው።

ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ አሁንም ረጅም ርቀት ተጉዞ ውይይቶቹ ፍሬያማ እንዲሆኑ፣ በቅድመ ሁኔታ ጋጋታና በአላስፈላጊ ንትርክም ውይይቱ እንዳይጨናገፉ ጥንቃቄ በመውሰድ ረገድ የአንበሳውን ድርሻ መወጣት መቻል አለበት። ተቃዋሚ ፓርቲዎችም የተገኘው አጋጣሚ አሳንሰው ሳይመለከቱ፣ መድረኩን በአግባቡ በመጠቀም ለሀገራዊ የጋራ ጥቅም የበኩላቸውን ድርሻ ለመወጣት ከወዲሁ ዝግጅት ሊያደርጉ ይገባል።¾

ለመንግሥት ሠራተኞች የደመወዝ ጭማሪ ለማድረግ እንዲቻል የቀረበው የተጨማሪ በጀት ጥያቄ በሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት መጽደቁ ጥሩና የሚደገፍ እርምጃ ነው። በተለይ በኑሮ ውድነት እየማቀቀ ላለው የመንግሥት ሠራተኛ የዚህ ጭማሪ ትርጉሙ የትየለሌ ነው።

 

መንግሥት ደመወዝ ከመጨመር በዘለለም ባለፉት ዓመታት የሠራተኛውን ኑሮና ሕይወት ለመቀየር ተጨማሪ እርምጃዎችን መውሰዱ የምናስታወሰው ነው። የሠራተኛውን የትራንስፖርት ችግር ለመቅረፍና ወጪውንም ለመቀነስ የሰርቪስ አገልግሎት እንዲጀመር አድርጓል። በኮንዶሚኒየም ዕጣ ወቅት የመንግሥት ሠራተኞች የተወሰነ መቶኛ ላቅ ያለ እድል እንዲያገኙ በማድረግ የቤት ባለቤት እንዲሆኑም ሙከራ አድርጓል። ሌሎችም እንደነጻ ሕክምና፣ የትምህርት ዕድሎች፣ የኢንሹራንስ ሽፋንና የመሳሰሉ ተጨማሪ ጥቅማጥቅሞችን የሚሰጡ መንግሥታዊ ተቋማት መኖራቸው የሚያበረታታ ነው። እንደእነዚህ ዓይነት ተጓዳኝ ጥቅማጥቅሞች የመንግሥት ሠራተኛውን ከደመወዝም ጭማሪ በላይ የሚደግፉ ናቸው። እናም አንገብጋቢ የሆነውን የመኖሪያ ቤቶች ችግር ለመቅረፍ በመንግሥት በጀት በየተቋማቱ የሚገነቡ የጋራ መኖሪያ ቤቶች ቢኖሩና ሠራተኞች በተመጣጣኝ ዋጋ በረዥም ጊዜ ክፍያ የቤት ባለቤት እንዲሆኑ የሚያስችል አሰራር ቢዘረጋ ጠቀሜታው የትየለሌ ነውና ሊታሰብበት የሚገባ ነው።

 

ልክ እንደመንግሥት ልማት ድርጅቶች ሁሉ ሁሉም መንግሥታዊ ተቋማት በራሳቸው አጥንተው የደመወዝ በጀት በየጊዜው አጽድቀው የሚጠይቁበት አሠራር መዘርጋቱ በአዋጅ በመነገሩ ምክንያት ደመወዝ ጭማሪን ተከትሎ የሚመጣን የዋጋ ንረትን ለመግታት ይረዳልና ይህም ቢታሰብበት መልካም ይሆናል።

 

ሌላው የደመወዝ ጭማሪ ዜናውን ተከትሎ የዋጋ ንረት እንዳይከሰት ምን ያህል ታስቦበታል የሚለው ወሳኝ ጥያቄ በአግባቡ መመለስ መቻል አለበት። የጥቂት መቶ ብሮች ጭማሪ የሺ ብሮች የዋጋ ንረትን ተሸክመው እንዳይመጡና እርምጃው ያልታሰበ ኪሳራን እንዳያስከትል መንግሥት ዛሬም ነገም በብርቱ ሊያስብበት ይገባል። 

በወልድያ ከተማ የተገነባው የ“ሙሐመድ ሁሴን አሊ አል አሙዲ ስታዲየምና የስፖርት ማዕከልቅዳሜጥር 6 ቀን 2009 . ተመርቆ ንብረትነቱ በይፋ ለወልድያ አስተዳደርና ሕዝብ ይተላለፋል። የክብር ዶ/ር ሼህ ሙሐመድ ሁሴን አሊ አልአሙዲ ይህን ታላቅ የሕዝብ ፕሮጀክት ጎን በመቆም ከግማሽ ቢሊየን ብር በላይ አውጥተው በፋይናንስና በቴክኒክ ረገድ ያደረጉት ድጋፍ የወልድያ ብቻ ሳይሆን የኢትዮጵያ ሕዝብ የሚረሳው አይደለም። ስታዲየሙ ወልድያ ቢገነባም ሐብቱ የኢትዮጵያ ሕዝብ ጭምር በመሆኑ ያኮራል። ሼህ ሙሐመድ ለዚህ ታላቅ ሥራቸው እናመሰግናቸዋለን።

ፕሮጀክቱን በሙያ ረገድ በመምራትና በአጭር ጊዜ ውስጥ ሀገራዊ አቅም ጭምር በመፍጠር ለውጤት እንዲበቃ ያላሰለሰ ጥረት ያደረጉት የሚድሮክ ቴክኖሎጂ ግሩፕ ቺፍ ኤግዚኪዩቲቭ ኦፊሰር እና የፕሮጀክቱ ዋና መሪ የሆኑትን ዶ/ር አረጋ ይርዳውን  እናመሰግናቸዋለን።

በተጨማሪም በግንባታው ሒደት በቀጥታም በተዘዋዋሪም የተሳተፉ የሚድሮክ ቴክኖሎጂ ግሩፕ አባል ኩባንያዎችና ሠራተኞቻቸው ይህንን የመሰለ ስታዲየም ግንባታ ላይ አሻራቸውን በማሳረፋቸው እናመሰግናቸዋለን።

የአማራ ክልል መንግሥት፣ የሰሜን ወሎ ዞን፣ የወልድያ ከተማ አስተዳደር ከምንም በላይ ደግሞ የወልድያ ከተማ ሕዝብ አቅሙ የፈቀደውን ሁሉ በማድረግ ፕሮጀክቱን እንዲሳካ ላደረጉት ርብርብ እናመሰግናቸዋለን።¾

ባለፉት 15 ዓመታት በተሀድሶ ውስጥ የቆየው ኢህአዴግ በቅርቡ በአንዳንድ የሀገሪቱ አካባቢዎች የተነሱ ሕዝባዊ ጥያቄዎችን ተከትሎ በጥልቀት ለመታደስ በገባው ቃል መሠረት አንዳንድ እርምጃዎችን መውሰድ ጀምሯል። ባለፉት ወራት ከተወሰዱ እርምጃዎች መካከል በፌዴራል በካቢኔ ደረጃ ያሉ ሚኒስትሮችን የማንሳት፣ የማዘዋወር እና አዳዲስ ሰዎችን የመመደብ ሥራዎች ተከናውኗል። በአንዳንድ ክልሎችም በተመሳሳይ መንገድ የካቢኔ አደረጃጀቶች ለማስተካከል ሙከራ ተደርጓል። በመልካም አስተዳደር ችግር፣ በሙስናና ብልሹ አሠራር እጃቸው አለበት የተባሉ አንዳንድ ሹማምንትም መጠየቅ ጀምረዋል። ሰሞኑን ከ130 በላይ የመንግሥት የስራ ኃላፊዎችና ባለሃብቶች በቁጥጥር ስራ መዋላቸው የተነገረ ሲሆን ይህም የጥልቅ ተሀድሶው አንድ ማሳያ ተደርጎ እየተነገረ ነው።

 

ኢህአዴግ በክልል መስተዳድር ቢሮዎች፣ በዞን፣ በወረዳ ደረጃ የተቀመጡና የነቀዙ ሹማንምቱን በሕግ ለመጠየቅ ያሳየው ተነሳሽነትና ቁርጠኝነት የሚደነቅ ሆኖ ከአንድ ዓመት በፊት በመቀሌ ከተማ ባካሄደው 10ኛ ድርጅታዊ ጉባዔ የማጥራቱ እንቅስቃሴ ከከፍተኛ አመራሩ ለመጀመር ያሳለፈውን ውሳኔ በዘነጋ መልኩ  መንግሥታዊ ሥልጣንን ለግል ጥቅማቸው ያዋሉ “የመንግስት ሌቦችን” አሁንም ጨርሶ መንካት አለመቻሉ ብቻም ሳይሆን ለመንካትም የሚያበቃ ምልክት አለማሳየቱ የሕዝብ እለት ተዕለት መነጋገሪያ ርዕሰ ጉዳይ ሆኖ ይገኛል።

 

መታደስ የሚጀምረው ከራስ ነው የሚለውን የግንባሩን መርህ አክብሮ በማስከበር ረገድ አሁንም ኢህአዴግ ቁርጠኛ እርምጃ ወስዶ ለማሳየት ጊዜው አልረፈደበትም። አንዳንድ በመልካም አስተዳደር ችግር ፈጣሪነታቸው፣ በሙስናና ብልሹ አሰራራቸው የሚታወቁ ሹማምንትን በጉያ ይዞ ስለተሀድሶ በማውራት ብቻ ለውጥ እንደማይመጣም ግንባሩ ተረድቶ የእስካሁኑን አካሄዱን በጥልቀት ሊገመግምና ተገቢውን የእርምት እርምጃም ሊወስድ ይገባል።

 

መታወቅ ያለበት የጥልቅ ተሃድሶ ጉዞ ስኬቱ የሚለካው በተለይ ሙስናን በተመለከተ ሥርዓቱን ለመናድ በሚያስችል ደረጃ ተሳታፊ የነበሩ የሥርዓቱ ጭልፊቶችን መቁረጥ ሲቻል ብቻ ነው። የጥልቅ ተሃድሶ ጉዞውን ለሥርዓቱ አደጋ ያልሆኑ በአንድም በሌላ መልኩ መታገስ በሚያስችል የአሰራር ብልሹነት የተሳተፉ ኃይሎችን ወይም የሥርዓቱ ወፎችን በማሰር ለማድበስበስ ከተሞከረ የሚፈጠረው ፖለቲካዊ ቀውስ ዛሬ ላይ ሆኖ መተንበይ አይቻልም። ሰሞኑን የሕወሃት አንጋፋ ታጋይ አቦይ ስብሃት ነጋ ለመንግሥታዊው አዲስ ዘመን ጋዜጣ ኢህአዴግ ሙሰኛ ሹማምንቱን ለፍርድ ማቅረብ ካልቻለ እንደሀገር እንፈረካከሳለን ሲሉ የሰጡትን ጥብቅ ማስጠንቀቂያ የሚናቅ አለመሆኑን ማስታወስም ተገቢ ይሆናል።

የስኳር ገበያ በዋንኛነት በአቅርቦትና በፍላጎት መካከል በተፈጠረ ሰፊ ክፍተት እና አዳዲስ የስኳር ልማት ፕሮጀክቶች በተያዘላቸው ጊዜ መጠናቀቅ ካለመቻላቸው ጋር በተያያዘ ምክንያት ሀገሪቱ በከፍተኛ የውጪ ምንዛሪ በማውጣት ስኳርን ከውጪ ገዝታ ለማቅረብ ተገዳለች። ከስኳር ኮርፖሬሽን በተገኘ መረጃ መሠረት ሀገሪቱ በየዓመቱ በአማካይ ሁለት ሚሊዮን ኩንታል ስኳር ከውጭ ገዝታ ለማስገባት ከሁለት ነጥብ ስድስት ቢሊዮን ብር በላይ ወጪ ታደርጋለች። ይህ እንደኢትዮጵያ ላለ ታዳጊ ሀገር ከባድ ነው። በተለይ ደግሞ የስኳር ፕሮጀክቶችን በወቅቱ ማጠናቀቅ ካለመቻል አቅም ጋር ተያይዞ እንዲህ ዓይነቱ ክስተት ሲያጋጥም እንደዜጋ ማስቆጨቱ አይቀርም።

አዎ! ከተጀመሩ የስኳር ፕሮጀክቶች ውስጥ ያለአጥጋቢ ምክንያት በዝርክርክ አሠራሮች ጭምር የዘገዩ እንዳሉ የሚታወቅ ነው። እንደተንዳሆ ስኳር ፋብሪካ ዓይነቶቹ የሙከራ ጊዜያቸውን ሳያልፉ እክል ገጥሟቸዋል። ፕሮጀክቶቹ የገጠሟቸው ችግሮች በእርግጥም ከማስፈጸም አቅም ማነስ ጋር ብቻ የተገናኙ ናቸው ወይንስ የሙስናና ብልሹ አሠራር ውጤቶች የሚለው ራሱን የቻለ ምርመራ የሚያስፈልገው ጉዳይ ቢሆንም በመካከሉ ሀገርና ሕዝብ እየተጎዳ ነው።

ሀገሪቱ በስኳር ምርት ከራስዋ አልፎ ለውጪ ገበያ ለማቅረብ በማቀድ በብድርና በዕርዳታ በተገኘ ገንዘብ ከ2003 ዓ.ም ጀምሮ የሚከናወኑ ሰፊ የስኳር ፕሮጀክቶች ባለቤት ናት። የእነዚህን ፕሮጀክቶች በጀት በብድርና በዕርዳታ የሚገኝ በመሆኑ በአግባቡና በቁጠባ በመጠቀም በተያዘላቸው የጊዜ ገደብ መሠረት ተጠናቀው ወደሥራ መግባት ነበረባቸው። ነገርግን በዋንኛነት በማስፈጸምና በመፈጸም አቅም ውስንነት ምክንያት እየተጓተቱ ያሉ ፕሮጀክቶች ግን ዛሬም አሉ። በመንግሥት አንዳንድ አመራሮች ጭምር “እየሰራን፣ እያጠፋንም ጭምር ቢሆን እንማራለን!” የሚል አመክንዮ አልባ አስተሳሰብ ምክንያት የህዝብና የሀገር ሐብት ለብክነት፣ ሀገር ለአላስፈላጊ ወጪ የምትዳረግበት ሁኔታ መታየቱ በእጅጉ አስደንጋጭ ነው።

መሠረታዊ ትምህርት ወይንም ዕውቀት በህዝብ ሐብትና ንብረት እያጠፉ የሚገኝ አይደለም። መሠረታዊ የእውቀት ምንጭ መደበኛ ት/ቤቶች (ዩኒቨርሲቲዎች) ናቸው። በዩኒቨርሲቲዎች አካባቢ የሚታዩ የትምህርት ጥራት ችግሮች በመፍታት ጥራት ያለው የተማረ ትውልድን መገንባት በዋንኛነት የመንግሥት ኃላፊነት ነው። ተማሪዎች ወደሥራ ሲገቡም ከአዳዲስ ቴክኖሎጂዎችና አሠራሮች ጋር እንዲተዋወቁ ድጋፍ ማድረግም ተገቢ ነው። ለዚህም ይረዳ ዘንድ መንግሥት የቴክኖሎጂ ሽግግርና የተለያዩ የሥራ ላይ ሥልጠናዎች የሐብት ብክነት በማያስከትል መልኩ እንዲከናወን የማድረግ ግዴታውን ሊወጣ ይገባል።

በስኳር ልማት ዘርፍም የአቅም ውሱንነት እንደምክንያት እየቀረበ የህዝብ ሐብትና ጊዜን የሚበላበት አካሄድ እንዲያከትም መንግሥት ተገቢውን የማስተካከያ እርምጃ ሊወስድ ይገባል። ዘርፉ ከገጠመው ውስብስብ የማስፈጸም ችግር በቶሎ እንዲወጣ ልምድና ችሎታው እንዲሁም የትምህርት ዝግጅቱ ላላቸውን ምሁራን በርን መክፈት ያስፈልጋል። ምሁራንን በከፍተኛና መካከለኛ የዘርፉ አመራር ጭምር በማሳተፍ የሕዝብ ሐብትና ጊዜን እያጠፉ የመማርን አመክንዮ አልባ አስተሳሰብ መዋጋትም ተገቢ ይሆናል።

ስለዚህም ስኳር ፋብሪካዎችን በማስፋፋት ሒደት እያቆጠቆጡ ያሉ ስኳር ለመላስ የቆረጡ የሥራ ኃላፊዎችን መታገል ጊዜ የሚሰጠው አይደለም። ምክንያቱም የስኳር ፋብሪካ ገንብቶ ማምረት እድሜ የጠገበ ሳይንስ በመሆኑ በየሰበብ አስባቡ እዚህም እዚያም የሚታዩ ጥፋቶች አሳማኝ ምክንያት ያላቸው አይደሉምና ነው።¾

ሰሞኑን በመንግሥት መገናኛ ብዙሃን የተሰማው ዜና ቀልብን የሚስብ ዓይነት ነው። የዜናው ዋንኛ ጭብጥ በመንግሥት ተቋማት የውሸት ሪፖርት የሚያቀርቡ፣ የሚታቀዱ እቅዶችን በበቂ መልኩ የማይፈጽሙና የመልካም አስተዳደር ጥያቄ የማይመልሱ ተቋማት እና ሠራተኞችን ተጠያቂ የሚያደርግ አሰራር ሊተገበር ነው የመባሉ ጉዳይ ነው። እስከዛሬም “ተጠያቂነት” የወረቀት ላይ ነብር ሆኖ መቆየቱ የሚያስቆጭ ቢሆንም ዘግይቶም ቢሆን መተግበር መጀመሩ እሰየው ነው።


ዜናው በሁሉም የመንግሥት ሴክተር መስሪያ ቤቶች በየጊዜው የሚታቀዱ እቅዶች የአፈፃፀም መለኪያ በተቋማቱ የሚቀርበው ሪፖርት ትክክለኝነት ማረጋገጥ የሚያስችል የሶስተኛ ወገን ቁጥጥር ያለበት ስርዓት አለመኖርም፥ በሪፖርት በሚቀርቡ አፈፃፀሞች እና በተሰራው ስራ መካከል ልዩነት እንዲታይ ምክንያት ሆኖ መታየቱን ይጠቅሳል።
አዲሱ አሰራር የእቅዶችን ትግበራ ሪፖርት ከስር ከስር መከታተል የሚያስችል እና የሪፖርቱን ትክክለኝነት ህዝቡን ባሳተፈ ግምገማ በገለልተኛ አካል እንዲጣራ የሚያስችል ነው ተብሏል።


በህዝቡ የሚነሱ የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች የተሰጣቸው ምላሽ፣ የምላሹ ፍጥነት እና ጥራት፥ በተገልጋዩ ህብረተሰብ ግምገማ መሰረት የሚለካ እና ሪፖርቱም የተሰራውን ስራ የሚያሳይ እንዲሆንም ይደረጋል።


በህዝቡ ግምገማ መሰረት እቅዶችን በአግባቡ ያልፈፀሙ እና ለመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች ምላሽ ያልሰጡ ተቋማትና አመራሮች ተጠያቂ ይሆናሉም ተብሏል።


በዚህ የሚዲያ ሪፖርት ሁለት ቁምነገሮች ቀርበዋል። አንዱና ዋናው በመንግሥት ተቋማት ውስጥ ያልተሰራውን እንደተሰራ፣ ያልተደረገውን እንደተደረገ አድርጎ የውሸት ሪፖርት የማቅረብ አጉል ልማድ መስፋፋቱን ያምናል። ሁለተኛው ጉዳይ እንዲህ ዓይነት ሥራ ላይ የሚገኙ ተቋማትና ሠራተኞች ላይ የማያዳግም እርምጃ ለመውሰድ በመንግሥት በኩል ቁርጠኝነት መኖሩን ይናገራል።


እርግጥ ነው፤ የውሸት ሪፖርት በጀትና ጊዜን የሚበላ የሙስና አንድ አካል ነው። ያልተገነባውን ተገንብቷል ተብሎ ሪፖርት ሲቀርብ ለሥራው የሚስፈልገው በጀት በሕገወጥ መንገድ ግለሰቦች ኪስ ውስጥ ላለመግባቱ ማረጋገጫ መስጠት አይቻልም። እናም ድርጊቱ የሙስናና ብልሹ አሠራር መንሰራፋት አንድ ማሳያ አደርጎ መውሰድ ይቻላል። መንግሥት በበኩሉ በእንዲህ ዓይነት ሕገወጥ ድርጊቶች ላይ የሚሳተፉ ወገኖችን ላይ እርምጃ ለመውሰድ ማሰቡ ጥሩ ሆኖ ተመራጩ መንገድ ግን ማስተማር፣ ሠራተኛውን በተገቢውን መንገድ የጥቅምና የሀሳብ ተካፋይ ማድረግ ላይ ያተኮረ ቢሆን ችግሩን ከመሠረቱ ለመቅረፍ ይረዳል። ከምንም በላይ ደግሞ የውስጥ ኦዲት ሥርዓትን ማጠናከር የውስጥ ቁጥጥርን ለማሳደግ ትልቅ አቅም ያስገኛል።


በተጨማሪም በመንግሥት በኩል የተቀመጠው መፍትሔ የሰራተኛውን አቅም ማሳደግ እና የተሻለ አገልግሎት እንዲሰጥ ማነሳሳት ቀዳሚው መሆኑን፣ ከዚህ ጎን ለጎን መስራት የሚገባውን አካል በሰራው ስራ ልክ ማበረታታት እና ተጠያቂ ማድረግ እንደሚከተል ፥ ይህን መፍትሄ መተግበር የሚያስችል አዲስ የቁጥጥር ስርዓት መነደፉ ይፋ መሆኑ በጥሩ ጎኑ የሚታይ ዕቅድ ነው። ይህ ዕቅድ አሁንም በአፈጻጸም መንገድ ላይ ተጠልፎ እንዳይቀር በቀጥታና በተዘዋዋሪ ጉዳዩ የሚመለከታቸው ወገኖች ሁሉ የድርሻቸውን ሊወጡ ይገባል። 

የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ዓለም አቀፍ የሰብአዊ መብት ቀንን ህዳር 30 ቀን 2009 ዓ.ም በሐረር ከተማ ማክበሩን የመንግስት መገናኛ ብዙሃን ዘግበዋል። በበዓሉ ላይ “ብዝሃነት የሃይማኖቶች መቻቻል እና እኩልነት ከሰብዓዊ መብቶች አንፃር” በሚል ርዕስም ጥናታዊ ጹሁፍ ቀርቦ ውይይት ተደርጎበታልም ተብሏል። በውይይቱ ላይ የኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብት ኮሚሽን የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን ሪፖርት ከማድረግ ባለፈ ተጠያቂዎችን ለህግ በማቅረብ ረገድ ክፍተቶች እንዳሉበት፣ ህጎች እና ደንቦችም ወደታች ወርደው ተግባራዊ እየተደረጉ አለመሆኑም በጥናታዊ ጹሑፍ አቅራቢው መመልከቱ ተዘግቧል።

የኢትዮጵያየሰብዓዊመብትኮሚሽን መንግሥታዊ ተቋም ነው። መንግሥታዊ ተቋም መሆኑ ብቻውን በአስፈጻሚው አካል የሚደረጉ የመብት ጥሰቶችን በማጋለጥ ረገድ አቅም ላይኖረው ይችላል የሚሉ ሥጋቶች ከብዙ ወገኖች መነሳታቸው አልቀረም። ለዚህ እንደአንድ አብነት ከሚነሱት መካከል እዚህም እዚያም የሚነሱ የመብት ጥሰቶች ሲያጋጥሙ፣ ሰዎች በተናጠልና በጋራ ቀርበው በአንዳንድ አካባቢዎች የመብት ጥሰቶች መፈጸማቸውን ሪፖርት ሲደረግለት ጉዳዩን ተከታትሎ እርምጃ በመውሰድ ረገድ ደከም ብሎ መታየቱ ይጠቀሳል። ባለፉት አንድ ዓመት በኦሮሚያ እና በአማራ ክልሎች የተነሱ ሕዝባዊ ተቃውሞዎች ጋር ተያይዞ በጸጥታ ኃይሎች የተወሰዱ እርምጃዎች ተመጣጣኝ መሆን ያለመሆናቸውን ጉዳይ፣ የእስረኞች አያያዝ ጉዳይ የቱን ያህል ሕግና ሥርዓትን የተከተለ መሆን፣ ያለመሆኑን ጉዳይ፣ በታዩ ጥፋቶች ማን ኃላፊነቱን እንደሚወስድ በፍጥነት በማጣራትና በመመርመር ረገድ የድርሻውን ሲወጣም አልታየም። አንዳንዴ እንዲህ ዓይነት ችግሮችን ቸል በማለት ወይንም በመደበቅ ለመንግሥት ያለውን አጋርነት ለማሳየት የመፈለግ የተሳሳተ አስተሳሰብ ያላቸው አመራሮች በኮምሽኑ ውስጥ ይኖሩ ይሆን ብሎ መፈተሽም ተገቢ ነው።

እርግጥ ነው፤ ኮምሽኑ ከዚህ ቀደም በፖሊስ የወንጀል ምርመራ ተቋማት እና በማረሚያ ቤቶች ተገኝቶ ባካሄዳቸው ምርመራዎች የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች አለማግኘቱን፣ የተጠርጣሪዎች መብት በሕጉ መሠረት የተከበረ መሆኑን ምስክርነት የሰጠባቸው ጊዜያት ነበሩ። አየሁዋቸው ያላቸው ችግሮች ከአያያዝ ጋር የተገናኙ የመኝታና የምግብ አቅርቦት ጉዳዮችን እንደነበርም የሚታወስ ነው። ጥያቄው ግን በእርግጥ እንዲህ ዓይነቱ ሪፖርት ነባራዊውን ሁኔታ ያሳያሉ ወይ የሚለው ነው። ለምን ቢባል በየፍርድቤቱ የሰብዓዊ መብት ጥሰት በፖሊስ፣ በማረሚያ ቤቶች ተፈጸመብን የሚሉ ወገኖች በየጊዜው ሮሮ ያቀርባሉና ነው። በዚህ ረገድ ራሱ ኮምሽኑ ውስጡን (አሠራሩን) ፈትሾ ሕዝብ ውስጥ የሰረገውን ጥርጣሬ ማጥራት የመጀመሪያ ሥራው ሊሆን ይገባል።

እንኳንስ እንደኢትዮጽያ ያለ ታዳጊ ሀገር ቀርቶ በበለጸጉት ሀገራትም የሰብዓዊ መብት ርዕሰጉዳዮች በተሟላ መልኩ ገና አለመመለሱና በማስታወስ በኢትዮጵያ የሚታዩ የመብት ጥሰቶች በወቅቱ ተገቢውን እርምት እንዲያገኙ መንግሥትን የመደገፍ ሥራውን በቁርጠኝነት ሊወጣ ይገባል። 


Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100
Page 1 of 12

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us