You are here:መነሻ ገፅ»ርእሰ አንቀፅ
ርእሰ አንቀፅ

ርእሰ አንቀፅ (192)

የሕዝብ ተወካዮች ምክርቤት የፌዴራል የመንግሥት ሠራተኞች ረቂቅ አዋጅ በትላንትናው ዕለት አጽድቋል። አዋጁ ይዞት ከመጣው በአዎንታ ከሚጠቀሱ ጉዳዮች ውስጥ ለእናቶች ከወሊድ በፊትና በወሊድ ወቅት ሊሰጣቸው የሚገባውን የዕረፍት ጊዜ አንጻራዊ በሆነ መልኩ ማሻሻል መቻሉ ይጠቀሳል። በዚህ አዋጅ ድንጋጌ መሠረት ለሴት የመንግሥት ሠራተኞች የድህረ ወሊድ ፈቃድ 60 ቀናት የነበረውን ወደ 90 ቀናት ከፍ እንዲል ተደርጓል።

በተጨማሪም አዋጁ የጽንስ መቋረጥ ችግር ያጋጠማት ሴት በቂ ፈቃድ እንድታገኝ ማስቻሉ፣ የትዳር አጋር በተመሳሳይ ሁኔታ ፈቃድ የሚያገኝበት ሁኔታ ማካተቱ በአዎንታ የሚጠቀስ ነው።

የአስተዳደር በደሎችን በነጻ ፍርድቤት ለማየትና ለመወሰን እንዲቻል ራሱን የቻለ የአስተዳደር ፍርድቤት እንዲቋቋም በአዋጁ መደንገጉ ለሠራተኞች ትልቅ የምስራች ነው።

ሌላው በተሻረው አዋጅ አንድ የመንግስት ሠራተኞች ከአቅም በላይ በሆነ ሁኔታ ከሥራው ከተለየ መ/ቤቱ ይህንን ካወቀበት ቀን ጀምሮ ለ6 ወራት የስራ መደቡን ክፍት አድርጎ መጠበቅ እንዳለበት ተደንግጓል። አንዳንድ ሠራተኞች በወንጀል ተጠርጥረው ከታሰሩ በኋላ በነጻ ሲለቀቁ ወደስራቸው ለመመለስ 6 ወር አልፎአችሃል በሚል የሚከለከሉበት ሁኔታ መኖሩ ከፍትሐዊነት አንጻር ተገቢ አለመሆኑን በመገንዘብ ከዚህ አንጻር አዋጁ ማሻሻያ አድርጓል። በወንጀል ድርጊት ተጠርጥረው ከታሰሩ በኋላ በነጻ ስለመለቀቃቸው ማስረጃ ከቀረበ መስሪያ ቤቱ ባለው ክፍት የስራ መደብ ቀደም ሲል ሲከፈለው የነበረውን ደመወዝ እያገኘ ሥራውን እንዲያከናውን በአዲሱ አዋጅ እንዲደነገግ መደረጉ ተገቢ ነው።

እነዚህና መሰል የሕግ ድንጋጌዎች በተለይ የመንግሥት ሠራተኞችን መብትና ጥቅም በማስከበር ረገድ በአዎንታ የሚታዩ ናቸውና እርምጃው ይበል የሚያሰኝ ነው።¾

ህዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ (ህወሃት) ማዕከላዊ ኮሚቴ ሰሞኑን ያካሄደውን ግምገማ ተከትሎ በከፍተኛ አመራሮች ላይ እርምጃ መውሰዱ ተሰምቷል።

 

ህወሀት በወሰደው በዚሁ እርምጃው የፓርቲውን ሊቀመንበርና የትግራይ ክልል ኘሬዝደንት የሆኑትን አቶ አባይ ወልዱ ከሥራ አስፈፃሚነት አባልነት ወደ ማዕከላዊ ኮሚቴ አባልነት ዝቅ ብለው እንዲሰሩ ወስኗል።


አቶ በየነ ምክሩ የኤፈርት ምክትል ሥራ አስፈጳሚ፣ ከፓርቲው ሥራ አስፈፃሚነት ወደ ማዕከላዊ ኮሚቴ አባልነት ዝቅ ያደረገ ሲሆን የቀድሞ ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ መለስ ዜናዊ ባለቤትና የኤፈርት ዋና ሥራ አስፈጳሚ ወ/ሮ አዜብ መስፍን ከሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባልነታቸው እንዲታገዱ ወስኗል።


በተጨማሪ ደግሞ የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባላት የሆኑት አቶ አለም ገብረዋህድ እና አምባሳደር ዶ/ር አዲሳሌም ባሌማ በማስጠንቀቂያ እንዲታለፉ ተደርጓል።


ይህ እርምጃ በጥልቀት የመታደስ አካል ነው ተብሏል። ህወሀት/ኢህአዴግ እንዲህ ዓይነት ቁርጠኛ እርምጃ ሲወስድ ከኦህዴድ/ኢህአዴግ ቀጥሎ ስሙ የሚጠቀስ ሆኗል። ኦህዴድ አቶ ሙክታር ከድርን፣ ወ/ሮ አስቴር ማሞን፣ አቶ ዳባ ደበሌን ከከፍተኛ ሃላፊነት በማንሳት ወጣቶቹን አመራሮች ወደፊት ማምጣቱ አሁን ፓርቲው እያገኘ ላለው ሰፊ ሕዝባዊ ተቀባይነት እንደእርሾ የሚወሰድ ቁርጠኝነት ነው።


ባለፉት ሁለት ዓመታት በኦሮሚያ እና በአማራ አንዳንድ አካባቢዎች ሰፊ ሕዝባዊ ተቃውሞ ከታየ በኋላ ኢህአዴግ ችግሩ በራሱ ውስጥ መኖሩን በማመን የጥልቅ ተሀድሶ ለማድረግ ከአንድ ዓመት በፊት የወሰነ ሲሆን በዚህ ግዜ ውስጥ ተሀድሶው ከፍተኛ አመራሩን እምብዛም ያልነካ መሆኑ በሰፊው ሲያስተቸው ቆይቷል። ይነስም ይብዛ የኦህዴድ እና የህወሀት እርምጃ ለዚህም ተግባራዊ ምላሽ ይሆናል ተብሎ ይጠበቃል።


የብሔረ አማራ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄም በተመሳሳይ መንገድ ከከፍተኛ አመራሩ ጀምሮ የማጥራት ሥራውን እንዲያካሂድም ይጠበቃል። ሕዝባዊ ኃላፊነት ተቀብለው ግን ሕዝባዊ ተግባር ማከናወን ያልቻሉ፣ ሥልጣንን የግል ጥቅምና ክብር ማስጠበቂያ አድርገው የሚያዩ በየደረጃው ያሉ ሹመኞች ተሰናብተው በአገልጋይ ሹሞች ሊተኩ ይገባል።


ነባሩን አመራር በአዲስ ሀይል መተካቱ እንደተጠበቀ ሆኖ ሕዝብ ቅሬታ የሚያቀርብባቸውን ርዕሰ ጉዳዮች መልስ ለመስጠት ሕገመንግሥት እስከማሻሻል ድረስም ቢሆን እርምጃ እንደሚወሰድ የተገባው ቃል ሊከበርና ሊተገበር ይገባል።

ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በአማራ፣ በኦሮሚያ ክልሎች በሐሰተኛ የትምህርት ማስረጃ ሲጠቀሙ የተገኙ ሰዎች ይቅርታ ወይንም፣ ምህረት ተደረገላቸው የሚሉና ቀለል ተደርገው የሚነገሩ ዜናዎች በተለይ በመንግስት መገናኛ ብዙሃን መስማት የተለመደ ሆኗል። ሰሞኑንም በተመሳሳይ ሁኔታ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳዳር በሐሰተኛ የትምህርት ማስረጃ የተቀጠሩና ዕድገት ያገኙ የመዲናዋ ሠራተኞችና አመራሮች እስከ ታህሳስ ወር አጋማሽ ራሳቸውን ካጋለጡ በይቅርታ እንደሚታለፉ የሚገልጽ ቀነ ገደብ አስቀምጧል።

 

አዎ! ችግሩ ሥሩ ሰዶ የትምህርትን አግባብነትን ጥያቄ ውስጥ እስከመጣል ደርሷል። አንድ በወጉ የስምንተኛ ክፍል ያላጠናቀቀ ሰው ገንዘብ ስላለው ብቻ በቀላሉ በውጭ ሀገር ከሚገኙ ከስመ ጥር ዩኒቨርሲዎች ጭምር ዲግሪና ዲፕሎማ እንደሸቀጥ መግዛት የሚችልበት ሕገወጥ አሠራር መኖሩ የሚታወቅ ነው።


በሀገር ውስጥም ሐሰተኛ የትምህርት ሰነዶችን አስመስሎ ከመሥራት በተጨማሪ በግልና በመንግሥት የከፍተኛ የትምህርት ተቋማት አንዳንድ የሥራ መሪዎች አለአግባብ ከመበልጸግ ፍላጎት ጋር ተያይዞ የሠርተፊኬት ሽያጭ ያጧጧፉበት ሁኔታ መኖሩ የአደባባይ ሐቅ ነው። በተለይ በመንግሥት የከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ውስጥ አስፈላጊው ሰነድ ልክ ትምህርታቸውን እንደተከታተሉ ተደርጎ ተዘጋጅቶላቸው ዲግሪና ዲፕሎማ የሚሰጣቸው ግለሰቦች ለማጋለጥ እንኳን በማያስችል ሁኔታ መደረሱ እንደሀገር ማሳዘኑ አይቀርም።


ለዚህ መነሻ ምክንያቱ ብዙ ቢሆንም ዋንኛው ግን የሙስናና ብልሹ አሠራር በተለይ በመንግሥታዊ ተቋማት እየተስፋፋ መምጣትና የመንግሥት የቁጥጥርና ክትትል አቅም መዳከም ጋር በቀጥታ የተያያዘ ነው። የሙስናና ብልሹ አሠራር የወንጀል ተጠያቂዎችን ደግሞ በአስተዳደር ይቅርታ በመስጠት ወይንም ምህረት ማድረግ ለቀሪው ሕዝብ የሚሰጠው መልዕክት እጅግ አደገኛ ነው። አስፈጻሚው አካል በወንጀል ጉዳይ እጁን አስገብቶ ለፈለገው ይቅርታ ሰጪ ሆኖ የመታየቱ ነገር ከፍትሕ ዓላማ ጋር በእጅጉ የሚቃረንና በዜጎች መካከል አድልኦ የሚፈጥር ነው።


እናም በቅድሚያ የችግሩን ምንጭ ማወቅና ማከምን ማስቀደም ይገባል። እንደሀገር በሙስናና ብልሹ አሠራርን ለመዋጋት የተያዘው ዘመቻ በአስተማማኝ መልኩ ማሳካት ካልተቻለ የዚህ ብልሽት ተጠቃሚ የሆኑ ወገኖች ሰዶ በማሳደድ ብቻ የሚመጣ ለውጥ አይኖርም። ይህ ማለት በጥፋት የሚጠረጠሩ ሰዎች ሊጠየቁ አይገባም ማለት ሳይሆን ሥርዓትን ማስተካከል ከእሳት ማጥፋት እርምጃ በዘለለ ዘላቂ መፍትሔ ለማስገኘት ይረዳል ለማለት ነው።
ሌላውና ሁለተኛው ነጥብ በወንጀል አድራጎት የሚጠረጠሩ ሰዎችን ጉዳያቸውን በአስተዳደር አይቶ ይቅርታ በማድረግ ማባበልም ወንጀልን ከመዋጋት፣ ጥፋተኞችን ከማረምና ከማስተማር አንጻር ያለው ፋይዳ ሲመዘን ከጥቅሙ ይልቅ ጉዳቱ ከፍ ብሎ የሚታይ ነው። እናም የክልል መንግሥታት ጉዳዩን በጥንቃቄ ሊያዩትና እርምጃቸውም ዘላቂ መፍትሔ ከማስገኘት አንጻር ያለውን ፋይዳ ሊመረምሩት ይገባል። 

ክቡር የኢፌዲሪ ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ ሰሞኑን ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ በዋንኛነት በኦሮሚያ እና በሶማሌ ክልሎች አጎራባች አካባቢዎች የተከሰቱ የሠላም መደፍረስ ችግሮች በቁጥጥር ስር መዋላቸውን ተናግረዋል። እርግጥ ነው፤ በአሁኑ ሰዓት ሞትና መፈናቀል የሚያስከትሉ ግጭቶች ረገብ የማለት አዝማማያ ማሳየታቸው የሚታይ እውነት ነው። ይህ ማለት ግን ችግሮቹ ተፈተዋል፣ ተወግደዋል ማለት አይደለም። 

በአካባቢው ከኮንትሮባንድ ወይም ከጫት ንግድ ወይንም ከሌላ የፖለቲካ ፍላጎት የተነሳ ንጹሀን ሰዎች በግፍ ጭምር ሞተዋል። በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ወገኖች ተፈናቅለዋል። የሌላ አካባቢ ተወላጅ የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎችና መምህራን ዋስትና በማጣታቸው ወደየክልላቸው ተዛውረው የመማር ማስተማሩን ሒደት ለመከታተል ተገደዋል። በተጨማሪም በኦሮሚያ አንዳንድ አካባቢዎች ተከታታይ የተቃውሞ ስልፎች መካሄድ ተከትሎ የንብረት ማውደምና የብሔር ጥቃቶች ታይተዋል። ይህ ሁሉ እርምጃ የተረጋጋ መንግሥትና ሀገር አለ በሚባልበት ኢትዮጵያችን የተፈጸመና በመፈጸም ላይ ያለ አሳዛኝ ክስተት ነው።


በኢትዮጵያ ሕገመንግስት ሰዎች በመረጡት አካባቢ የመኖር፣ የመዘዋወር፣ የመማር፣ የመሥራት… መብታቸው የተጠበቀ ነው። በተግባር ግን እየሆነ ያለው ኢ- ሕገመንግሥታዊ አካሄድ ነው። “የዚያ ወይም የዚህ ክልል ሰው ይውጣልን” የሚሉ ያልተለመዱና አብሮ የመኖርን፣ የመዛመድን ሰንሰለት የሚበጥሱ ድምጾች በአንዳንድ አካባቢዎች እየተሰሙ ነው። ሰዎች በብሔራቸው ምክንያት ብቻ የመፈናቀል፣ የመኖር ዋስትና የማጣት ችግሮች እየገጠማቸው ነው። ይህ የፌዴራሊዝም ሥርዓቱ ችግር ነው ወይንስ አይደለም የሚል ጉንጭ አልፋ ክርክርን አቁሞ መሬት ላይ ያለውን እውነት መፈተሽና የማያዳግም መፍትሄ ለመስጠት መንቀሳቀስ የመንግሥት ተቀዳሚ ተግባርና ኃላፊነት ነው።


አዎ! ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ እንዳሉት ነገሮች በቁጥጥር ስር ውለዋል የሚለው አስተሳሰብ ችግሮችን ዳግም ለመመርመርና ለማየት የሚጋርድ ወይንም የሚያዘናጋ እንዳይሆን መጠንቀቅ ይገባል። እንዳለፉት አይነት አሰቃቂ ግጭቶች ዳግም እንዳይነሱ በቅድሚያ በየደረጃው ሕዝቡን ማወያየትና የመፍትሔው አካል ማድረግ ይገባል። የተፈናቀሉ ወገኖችን ወደተፈናቀሉበትና ወደሚያውቁት የመኖሪያ አካባቢያቸው በመመለስ መልሶ የማቋቋም ሥራ ማከናወን፣ ሠላምና መረጋጋትን ወደ አስተማማኝ ደረጃ ማድረስ የመንግሥት ግዴታ ነው። አጥፊ ናቸው የተባሉ በግንባሩ ውስጥ የተሸሸጉ ኃይሎች ጭምር መንጥሮ አውጥቶ ለፍርድ ማቅረብ እንዲህ ዓይነቱ ጥፋት ዳግም እንዳይከሰት ለማስተማር የሚረዳ ይሆናል።


የፌደራል መንግሥት የብሔራዊ ደህንነት ምክርቤት ሰሞኑን ሠላም የማስጠበቁን ሥራ ከክልሎች ጋር በቅንጅት ለማከናወን ዕቅድ ነድፎ ወደሥራ መግባቱ ይበል የሚያሰኝ ተግባር ነው። ይህ ተግባርም በሀገሪቱ በሁሉም አካባቢዎች ዘላቂ ሠላምና መረጋጋት እንዲመጣ የበኩሉን አስተዋፅኦ እንደሚያደርግም ይታመናል። ይህም ሆኖ ግን በዚህ ሥራ የዜጎች ሰብዓዊ መብቶች እንዳይጣሱ ከፍተኛ ጥንቃቄ ማድረግ፣ ሲሠራም ማጋለጥ እንዲሁም በየደረጃው የተጠያቂነት አሠራርን መተግበር አሁንም ከመንግሥት የሚጠበቅ ቀሪ የቤት ሥራ ነው። 


በሳዑዲ አረቢያ በሳውድ ቤተሰቦች መካከል የተቀሰቀሰው ዘውድን የመቆጣጠር ውስጣዊ የፓለቲካ ሽኩቻ በርካታ የሳዑዲ ልዑላንን እና ባለሃብቶችን ለቁም እስር ዳርጓል። ከሳዑዲ ንጉሳውያን ቤተሰቦች የሥልጣን ሽኩቻ ጋር ተያይዞ የክብር ዶ/ር ሼህ ሙሐመድ ሁሴን ዓሊ አልአሙዲ በቁም እስር ላይ መሆናቸውን የዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙሃን መገናኛ ይፋ አድርገዋል።


ሼህ ሙሐመድ በሀገራችን ውስጥ የመንግስት ለውጥ ሲደረግ በወቅቱ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚና ፖለቲካ ለዓለም ዓቀፉ ሕብረተሰብ ሳቢ ባልነበረበት እንዲሁም ኢህአዴግ ወደሥልጣን ከመጣ በኋላ ምንም ዓይነት ዓለም አቀፍ ኢንቨስትመንት ባልነበረበት ወቅት፤ ሀብታቸውን ይዘው ወደ ሀገር ውስጥ በመምጣት በ“ሸራተን አዲስ” ዓለም አቀፍ ሆቴል ግንባታ ሀ ብለው የጀምሩት ኢንቨስትመንት በአሁኑ ወቅት ከ70 በላይ ኩባንያዎችን መክፈት የቻሉ፤ የልማት ጀግና ናቸው።


ዓለም አቀፍ ቢሊየነሩ ሼህ ሙሐመድ፤ ወደ ኢትዮጵያ ገብተው በኢንቨስትመንት ያበረከቱት አስተዋፅዖ እንደተጠበቀ ሆኖ፤ ሌሎች በርካታ ዓለም አቀፍ ባለሃብቶች በኢትዮጵያ ላይ እምነት እንዲጥሉና ወደ ኢትዮጵያ ኢንቨስትመንታቸውን ይዘው እንዲመጡ መንገድ የጠረጉ መሆናቸውን መቼም ልንዘነጋ የማንችል የሀገር ባለውለታ ናቸው። በተለይ በአሁኑ ወቅት በሀገራችን እንደ አሸን የፈሉት እንደ ሕንድ፣ ቻይና፣ ቱርክ እና የናይጄሪያ ቢሊየነር አሊኮ ዳንጐቴን የመሳሰሉ ዓለም አቀፍ ኩባንያዎች በኢትዮጵያ መዋዕለ ንዋያቸውን ማፍሰስ አዋጪ መሆኑን፣ የተግባር ልምድ የቀሰሙት ከሼህ ሙሐመድ የኢንቨስትመንት ስኬት መሆኑ የአደባባይ እውነት ነው።


ሼህ ሙሐመድ በኢትዮጵያ ውስጥ በከፈቱዋቸው ከ70 በላይ ኩባንያዎቻቸው አማካይነት ከ110 ሺ በላይ ሠራተኞችን መቅጠር ችለዋል። በሺ የሚቆጠሩ የንግድ ሸሪኮችንና አጋሮችን አፍርተዋል። ለሀገሪቱ ኢኮኖሚም በታክስና ግብር እንዲሁም በሮያሊቲ መልክ በየዓመቱ ግንባር ቀደም አስተዋጽኦ እያደረጉ የሚገኙ ባለሃብት ናቸው።


ከሌሎች የውጭ ሀገር ኢንቨስተሮች የሚለያቸው ሀገር ወገን በልማትም በችግርም ጊዜ ሲፈልጋቸው ከማንም ቀድመው የሚገኙ ሀገር ወዳድ ኢትዮጵያዊ ናቸው።


ሼህ ሙሐመድ፣ በግለሰብ ደረጃ የሚመዘኑ ወይም የሚቀመጡ አይደሉም። በኢትዮጵያ ልማት ውስጥ ከመንግስት ቀጥለው ሁለተኛው የኢኮኖሚ ባለቤት እና ለዜጎች የሥራ እድል ፈጣሪም ናቸው። ይህም በመሆኑ፣ የትኛውም መንግስት ብሔራዊ ጥቅሙን እንደሚያስቀድመው ሁሉ፣ የኢትዮጵያ መንግሥት የእኚህን ሀገር ወዳድ ባለሀብት ጉዳይ ከብሔራዊ ጥቅም አንፃር በትኩረት ሊከታተለው ይገባል እንላለን። 

የፖለቲካ አለመረጋጋት ሲደመር የብር የመግዛት አቅም መቀነሰ የሀገሪቷን መፃ እድል አጣብቂኝ ውስጥ ከቶታል፡፡

ቀጣዩ ጊዜ ለሕዝቡ አስቸጋሪና ፈተና እንደሚሆን ሳይታለም የተፈታ ነው፡፡

ስለዚህም የኢትዮጵያን አምላክ፤ ሀገራችንን ይባርካት፤ ይጠብቃት፡፡ 

የተፋጠነ የፍርድ ሂደት በተቀመጠለት ደረጃና የጊዜ ገደብ መሰረት እየተከናወነ አለመሆኑን አንድ ጥናትን ጠቅሶ ራዲዮ ፋና ዘግቧል፡፡ ዘገባው እንደሚለው ፈጣን የፍርድ ሂደት ወይም (አር ቲ ዲ) በአዲስ አበባ በ10ሩም ክፍለ ከተሞች በሚገኙ የፍትህ ተቋማትና ችሎቶች መተግበር ከጀመረ ዓመታት የተቆጠሩ ቢሆንም አፈጻጸሙ ደካማ መሆኑን በጥናቱ መረጋገጡን ይጠቅሳል፡፡

 በመደበኛ ክርክር በፍርድ ቤት ሊታዩ የማይገቡ እንደ ስርቆት፣ ንጥቂያና አደንዛዥ ዕጽ ይዞ መገኘትና መጠቀም በመሳሰሉት ድርጊቶች ግለሰቡ እጅ ከፍንጅ ከተያዘ ወይም በማጣራት ሂደት ከተገኘና በህግ ቁጥጥር ሰር ከዋለ የተጠርጣሪውን ግለሰብ መብት ባከበረ መልኩ ፈጣን ፍርድ እንዲያገኝ ማስቻል ነው።

አሰራሩ ረዥም ጊዜ ይወስዱ የነበሩ የወንጀል አይነቶችን ፖሊስ፣ አቃብያነ ህግና ዳኞች በትብብር ፈጣን በሆነ መንገድ የከሳሽን እና የተከሳሽን መብት በጠበቀ መንገድ ለመፈጸም ታቀዶ ነው ተግባራዊ ሲሆን የቆየው።

ይህ ሂደት የራሱ መመሪያ ያለው ሲሆን በፈጣን የፍርድ ሂደት ሊታዩ የሚገባቸውን የወንጀል አይነቶች እጅ ከፍንጅና በክትትል ለሚያዙ ተጠርጣሪዎች የተለያዩ ደረጃዎችና መስፈርቶችን ተግባራዊ አድርጓል።

የወንጀል ድርጊቱ ተጠርጣሪ እጅ ከፍንጅ ተይዞ ካመነ በ8 ሰዓት ውሰጥ ፍርድ እንዲያገኝ የተቀመጠ ሲሆን፥ ከካደ ግን በ7 ቀናት ከ4 ሰዓት ጊዜ ውስጥ ፍርድ ማግኘት እንዳለበት እና ሰዓታቱ ተግባራዊ የሚሆኑት የወንጀል ድርጊቱ ቀላል በሚል የተመዘገበ ከሆነ ብቻ ነው።

መካከለኛ የወንጀል ዓይነት ከሆነ እና ተጠረጣሪው ካመነ በተመሳሳይ በ8 ሰዓታት ውስጥ፥ ካላመነ ደግሞ በ11 ቀናት ከ4 ሰዓታት ፍርድ ማግኘት ይኖርበታል።

ከባድ በሚባል ደረጃ የተመዘገበ ወንጀል ከሆነና ተጠርጣሪው ግለሰብ ካመነ ደግሞ በ16 ሰዓታት፥ ከካደ በ15 ቀናት ውስጥ ፍርድ ማግኘት ይኖርበታል።

ይሁን እንጂ ይኸው አሰራር በተቀመጠለት ደረጃ እና መስፈርት ተግባራዊ አለመሆኑን በፍትህ አካላት ጥምር ኮሚቴ የተሰራ አንድ ጥናት በሶስት ክፍለ ከተሞች 229 መዝገቦችን በናሙናነት በመርምር አረጋግጧል።

ከእነዚህ መዝገቦች ውስጥ 12 ያህሉ ብቻ በተቀመጠለቸው የጊዜ ገደብ ፍርድ ሲያገኙ፥ የተቀሩት ከ9 ቀናት እስከ 694 ቀናት ድረስ ፈጅቶባቸዋል፡፡

ዘገባው አያይዞም የችግሩ ዋነኛ መንስኤ ስለ ፈጣን የፍርድ ሂደት አተገባበር ሥልጠና ያልወሰዱ አዳዲስ የፖሊስ አባላት አቃብያነ ህግ እና ዳኞች በመኖራቸው ነው ይላል፡፡

አዎ!... «የዘገየ ፍትሕ እንደተነፈገ ይቆጠራል» የሚለው ዕድሜ ጠገብ አባባል እንዲህ ዓይነቱን የተጓተተ የፍትሕ ሒደት በሚገባ የሚያሳይ ነው፡፡

ለፍትሕ መጓተት ከሚሰጡ በርካታ ምክንያቶች መካከል የአደረጃጀት ችግር፣ በቂ ባለሙያ ያለመኖር ችግር ከምን በላይ ደግሞ የአመለካከትና የኪራይ ሰብሳቢነት ዝንባሌዎች ተደጋግመው የሚጠቀሱ ናቸው፡፡ በእርግጥም እነዚህና መሰል ምክንያቶች የማይናቅ ሚና በማበርከት የፍትሕ ሥርዓቱ ጥርስ የሌለውና የተበዳይን እምባ ማበስ የማይችል ደካማ እንዲሆን አድርገውታል፡፡

በቀጣይ በሀገራችን ፍትሕ አልባ ጉዞ እንዲያበቃ ከመንግሥት በተጨማሪ መንግሥታዊ ካልሆኑ ተቋማት ከምንም በላይ ደግሞ ከተገልጋዩ ሕብረተሰብ የተቀናጀ ትግልን ይጠይቃል፡፡

ወቅቱ በኢትዮጵያ ሕዝብ ዘንድ ትልቅ ግምት የሚሰጣቸው በዓላት የሚከናወኑበት ነው፡፡ የመስቀል በዓል እና የኢሬቻ በዓል በሚሊየን የሚቆጠሩ ኢትዮጵያዊያን አደባባይ በመውጣት በደስታ በጭፈራ ታጅበው አምላካቸውን በማመስገን የሚያከብሩት በዓላት ናቸው፡፡

ስለመስቀል ሲነገር ክርስቶስ የሰውን ልጅ ለማዳን መከራ የተቀበለበት፣ ቅድስት ነፍሱን ከቅዱስ ሥጋው የለየበት፣ ድንቅ ተአምራትን ያደረገበት፣ ከኽሉም በላይ ለአዳምና ለሔዋን ልጆቹ ነጻነትን ያወጀበት ነው፡፡ መስቀል የሠላምና የነጻነት ቀን የሚያደርገውም ይኽው ነው፡፡

በተመሳሳይ ሁኔታ የኢሬቻ በዓልም የምሥጋናና የእርቅ በዓል ነው፡፡

እናም በእነዚህ በዓላት በሠላም ተጀምረው እንዲጠናቀቁ ከመንግሥትም በላይ ከሕዝቡ ብዙ ይጠበቃል፡፡

መልካም በዓል ይሁንልን!¾

 

Editoralከሰሞኑ የሀገራችን አንገብጋቢ ጉዳዮች መካከል ግንባር ቀደሙን ቦታ የያዘው በኢትዮጵያ ሶማሌ እና በኦሮሚያ ክልል ነዋሪዎች መካል የተከሰተው ግጭትን ተከትሎ የሰዎች ህይወት መጥፋት ብሎም መፈናቀል ጉዳይ ነው። የችግሩ ምንጭ ሲመረመር ኢትዮጵያ ፌደራላዊ አወቃቀር መተግበሩን ተከትሎ በሁለቱ ክልሎች አዋሳኝ ድንበሮች ላይ ሲነሳ የቆየ የግዛት ይገባኛል ጥያቄ ነው።

 

ሀገሪቱ በፌደራል ስርዓት መተዳደር ከጀመረች ሁለት አስርት ዓመታት የተቆጠሩ ሲሆን ይህም ችግር መሰረቱ የሚመዘዘው በክልሎቹ የድንበር አከላለል ጋር በተያያዘ የህዝቦች አሰፋፈርና ጂኦግራፊያዊ አከላለሉ የአካባቢውን ነዋሪዎች፣የጎሳ መሪዎች፣ የህዝቡን ስነ ልቦና እና የመሳሰሉት ተያያዥ ጉዳዮች ግምት ውስጥ ባስገባ መልኩ ትኩረት ተሰጥቶት ቁርጥ ያለና የሚያግባባ ድንበር የማካለሉ ስራ ባለመሰራቱ ነው።

 

የአንድ ሀገር ሁለት ህዝቦች ከክልላዊ ድንበር ባለፈ ያላቸው ታሪካዊ፣ኢኮኖሚያዊ፣ ፖለቲካዊ ትስስር እጅግ ጥብቅ ቢሆንም የወሰን ይገባኛል ጥያቄው ስር እየሰደደ የነበረውን የህዝብ ለህዝብ ትስስር ወደ ማላላቱ ሂደት ውስጥ እየከተተው ያለው በችግሩ ዙሪያ ሲሰራ የነበረው የያዝ ለቀቅ ስራ ነው።

 

 ለመፍትሄው ከመሮጥና፣ በጊዜያዊ የፖለቲካ ፍጆታና ሪፖርት ላይ ትኩረት ከማድረግ ይልቅ ችግሩ ነገና ከነገ ወዲያ ተመልሶ ሊከሰት በማይችል መልኩ የችግሩን መሰረት በሚገባ መፈተሽ ያስፈልጋል። ትክክለኛ መፍትሄ ሊገኝ የሚችለው ትክክለኛው የችግሩ ምንጭ በሚገባ ተፈትሾ መታወቅ ሲችል ብቻ ነው።

 

 ይህ አሁን የሁለቱን ህዝቦች ለግጭትና ደም መፋሰስ ብሎም መፈናቀል ምክንያት የሆነው የድንበሩ አለመካለል ብቻ ነው? በእርግጥ የሁለቱ ክልሎች ድንበር ከዚህ በኋላ ሙሉ በሙሉ ቢካለል ትላንትና ዛሬ የተፈጠሩት ችግሮች ነገ ተመልሰው ሊፈጠሩ የሚችሉበት እድል አይኖርም? ድንበር እንደ ምክንያት ሊያደርጉ የሚችሉ ሌሎች መሬት ያሉ ተጨማሪ እውነታዎችስ ይኖሩ ይሆን?

 

እነዚህና ሌሎች ችግሮችን ከስርና ከመሰረቱ ፈትሾ ለችግሩ መሰረታዊ መፍትሄ ማፈላለግን ይጠይቃል። ይህ ካልሆነ ግን ትላንት ተፈቱ ተብለው በአደባባይ ብዙ ሲባልላቸው የነበሩት ችግሮች ዛሬ በባሰ ሁኔታ አገርሽተው ሲታዩ ችግሮቹ፤ ነገም ከዚህ በባሰ ሁኔታ ተባብሰው ላለመቀጠላቸው ዋስትና የለንም። 

 

በግጭቱ ወቅት በርብርብና በእሳት ማጥፋት ሥራ የሚመጣውን ጊዜያዊ ፀጥታ እንደ ዘላቂ ሰላም እየቆጠሩ የመሄዱ ጉዳይ ፍፁማዊ የሆነ መፍትሄን ሊሰጥ አይችልም። እነዚህ ለዘመናት አብረው የኖሩና በደምና በአጥንት የተሳሰሩ ህዝቦች የችግሩ ሰለባ እንደሆኑ ሁሉ መፍትሄውንም ማምጣት የሚችሉት እነሱና እነሱ ብቻ ናቸው።

 

የመንግስት አካላት ግጭቱን ከማብረድና ከማረጋጋት ብሎም ለእርቅ የአመቻቺነት ስራን ከመስራት ባለፈ ዋነኛ አድራጊና ፈጣሪ መሆን የለባቸውም። የአካባቢው ችግር ዘለቄታዊ መፍትሄ ሊያገኝ የሚችለው የዚያው የአካባቢው ነዋሪዎች፣ ጎሳዎች፣ የሃይማኖት አባቶችና የሀገር ሽማግሌዎች ቁጭ ብለው መነጋገርና መወያየት ሲችሉ ብቻ ነው። ከላይ የሚጫን ፖለቲካዊ መፍትሄ እንደዚሁም ለፖለቲካ ፍጆታና ሪፖርት የሚደረግ ህዝባዊ ቅብ ውይይት የትም አያደርስምና በጥልቀት ሊታሰብበት ይገባል።¾

የኢትዮጵያ መንግሥት «መጪው ዘመን የኢትዮጵያ ከፍታ ነው» የሚል ራዕይ ሰንቋል። መቼም ከፍ ማለትን የሚጠላ የለምና ሃሳቡ፣ ምኞቱ በጥሩ ጎኑ የምንመለከተው ነው። ጠ/ሚኒስትር አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ ሰሞኑን በአንድ መድረክ ላይ እንደተናገሩት በያዝነው  አዲሱ ዓመት መንግስት የተጀመረውን ህዳሴ ለማስቀጠል ቀዳሚ በሆነው በድህነት ቅነሳ ላይ በስፋት እንደሚሰራ አረጋግጠዋል።

በተጨማሪም  ሙስናን ለመከላከልና ተጠያቂነትን ለማምጣት የተጀመረው እንቅስቃሴ ተጠናክሮ፣ እንደሚቀጥል፣  በመሠረተ ልማት ዘርፍ የሚታዩ የኤሌትሪክ ኃይል ችግርና የሎጅስቲክስ አገልግሎት (የግብዓት አቅርቦት) ሥራዎች ላይ በትኩረት እንደሚሰሩ ቃል ገብተዋል።

በእርግጥም መንግሥት በያዝነው ዓመት በትኩረት ሊሰራቸው ካሰባቸው ተግባራት መካከል ቁልፉ ድህነትን መቀነስ መሆኑ አያከራክርም። ሰዎች ከዕለት ጉርስ እጦት ተላቅቀው ቢያንስ በቀን ሁለት ጊዜ መመገብ የሚችሉበት አቅም መፍጠር ይገባል። በድህነት የተቆራመደ ሕዝብ በመኖርና በመሞት መካከል የሚዋልል በመሆኑ ድህነትን ለመቀረፍ፣ ልማትን ለማካሄድ በሚወጠኑ ፕሮግራሞች ንቁ ተሳታፊ ለመሆን ይቸግረዋል። እናም በቅድሚያ ድህነትን ለመቅረፍ መሥራት ተገቢና የሚደገፍ ዕቅድ ነው።

በመሠረተ ልማት ረገድ በተለይ በአዲስ አበባ ከተማ ውስጥ የሚታየው የኤሌክትሪክ ኃይል መቆራረጥ እና የመጠጥ ውሃ ችግሮች በአሳሳቢነታቸው ገዝፈው እየታዩ ነው። ጉዳዩ የሚመለከታቸው ተቋማት የተለያዩ ምንያቶችን ሲሰጡ ቢቆዩም ችግሩ ግን መቅረፍ ሳይቻል ቀርቷል። በዚህም ችግር ምክንያት በኤሌክትሪክ ኃይል የኑሮአቸው መሠረት የሆኑ ዜጎች ለከባድ ማኀበራዊ ቀውስ እየተዳረጉ ነው። የንግዱ ማህበረሰብ ሰርቶ መብላት የማይችልበት ሁኔታ እየተፈጠረ ነው። ኢንዱስትሪዎች ማምረት ለማቆም የሚገደዱበት ሁኔታም አፍጦ መጥቷል።

በመሀል ከተማ ሳይቀር ከውሀ ችግር ጋር ተያይዞ ውሃ በቦቴ እስከማደል የተደረሰበት ሁኔታ እያስተዋልን ነው።

እናም መንግሥት የችግሩን አሳሳቢነትና ጥልቀት ተረድቶ ችግሩን የሚመጥን ምላሽ በፍጥነት ሊሰጥ ግድ ነው።

በኦሮሚያ እና በሶማሌ እንዲሁም በአማራ ክልሎች ሞቅ በረድ የሚሉ ግጭቶች እና የሠላም መደፍረስ አዝማሚያዎች እየታዩ መሆኑ አይካድም። ይህ ዓይነቱ ችግር በእንጭጩ ለመቅጨት ከኃይል አማራጭ በዘለለ ከሕዝብ ጋር ወርዶ መወያየትና ሕዝቡን የመፍትሄ አካል ማድረግ ከአንድ ሕዝባዊ መንግሥት የሚጠበቅ እርምጃ ነው።

ሙስናና ብልሹ አሠራርን በተመለከተ እስከአሁን የተወሰዱ እርምጃዎች ጥሩ መነሻ ሆነው ሌቦችን ጠራርጎ ለማጽዳት መንግሥት እና ገዥው ፓርቲ ቁርጠኛ ሊሆኑ ይገባል። የጸረ ሙስና ትግሉን ሕዝቡ እንዲመራው፣ ባለቤት እንዲሆን ከተፈለገ ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ ከገቢያቸው በላይ ሐብት ያፈሩ እና ከገቢያቸው በላይ የሚኖሩ ሹማምንቱን ከጉያው ውስጥ እየለቀመ ማራገፍ መቻል አለበት። በየደረጃው ጠያቂነት መስፈን እስካልቻለ ድረስ በይስሙላ እርምጃዎች የትም መድረስ እንደማይቻል ለአፍታም ለዘነጋ አይገባም።¾

Page 1 of 14

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us