የባለቅኔው ፀጋዬ ገ/መድህን ሥራዎች ኮፒ ተደርገው ተቸበቸቡ

Wednesday, 08 July 2015 15:20

በጥበቡ በለጠ

የኢትዮጵያዊው ሎሬት እና ባለቅኔ ፀጋዬ ገ/መድህን ታላላቅ የጥበብ ሀብቶች ፎቶ ኮፒ ተደርገው ሰሞኑን እዚህ አዲስ አበባ ውስጥ ተቸበቸቡ። መፅሐፍቶች ኮፒ ተደርገው የተሸጡት አራት ኪሎ ከምኒልክ ት/ቤት ፊት ለፊት ላይ የኢትዮጵያ ደራሲያን ማህበር በአዘጋጀው የመፅሐፍት አውደ-ርዕይ ላይ የተሳተፉ ሁለት ነጋዴዎች ናቸው።

 

በኢትዮጵያ የኪነ-ጥበባት ዓለም ውስጥ ታላቅ ቦታ የሚሰጣቸው እነዚህ መፃሕፍት በተራ ነጋዴዎችና ኃላፊነት በማይሰማቸው ቸርቻሪዎች ድፍረት እየተባዙ ሲሸጡ ያያቸው ተቆጣጣሪ አካል ባለመኖሩ ድርጊታቸው ከቀን ወደ ቀን እየተባባሰ መጥቶ ነበር። ኮፒ እየተደረጉ የተቸበቸቡ የባለቅኔው ስራዎች የሚከተሉት በዋናነት ይገኛሉ።

 

1.  በ1957 ዓ.ም ያሳተመው ሃምሌት የተሰኘው የትርጉም ስራው አንዱ ነው። ፀጋዬ በኢትዮጵያ የትርጉም አለም ውስጥ በተለይ ቴአትር ላይ እጅግ ድንቅ የሚባል ችሎታውን ያስመሰከረበት የታላቁ ፀሐፊ ተውኔት የዊሊያም ሼክስፒር ስራ ነበር። ፀጋዬ ሼክስፒርን ሙሉ በሙሉ ወደ ኢትዮጵያ እንደመጣበት የተነገረለት የጥበብ ስራ ነው። ሃምሌት በዩኒቨርስቲ የቴአትርና የትርጉም ብሎም የሥነ ጽሁፍ ትምህርት ውስጥ ከዋና ዋና ማጣቀሻዎች አንዱ ሆኖ ሲያገለግል የቆየ ነው። በሃምሌት ውስጥ ትውልድ አለ፤ እውቀት አለ፤ ጥበብ አለ፤ ታሪክ አለ፤ ክብር አለ። ኃላፊነት በማይሰማቸው ነጋዴዎች እጅ ግን ይህ ሁሉ ክብር ባዶ ሆነ ፎቶ ኮፒ እያደረጉ ሃምሌት ቸበቸቡ

 

2.  ሌላው የተቸበቸበው የፀጋዬ ስራ ሀሁ በስድስት ወር የተሰኘው የቴትር መጽሐፉ ነው። ይህ ቴአትር ደርግ ወደ ስልጣን እንደመጣ በ1967 ዓ.ም ተፅፎ እነ ወጋየሁ ንጋቱን የመሳሰሉ ታላላቅ ተዋንያን የተሳተፉበት የጥበብ ስራ ነው። በሀገሪቱ የቴአትር ታሪክ ውስጥ የክብር ቦታ ከሚሰጣቸው ስራዎች መካከል ከፊት የሚሰለፍ ነበር። እሱም በዚህ ዘመን ክብር አጣና ኮፒ ተደርጎ ተቸበቸበ።

3.  ማክቤዝ የተሰኘው በተዛማጅ ትርጉም ያዘጋጀው መጽሐፉም ኮፒ ተደርጎ ተቸብችቧል። ማክቤዝ ዊሊያም ሼክስፒር ከፃፋቸው ታላላቅ ቴአትሮች መካከል አንዱ ነው።

 

እነዚህ ነጋዴዎች መፅሐፎቹ በገበያ ላይ አለመኖራቸውን እና ተፈላጊነታቸውን በማወቅ ኮፒ አድርገው እንደሸጧቸው ለማወቅ ተችሏል። መፅሐፎቹን የገዙም አካላት እጅግ የሚፈልጓቸው ህትመቶች በመሆናቸው እያንዳንዳቸውን ኮፒ ከ50 ብር በላይ ሸምተዋል።

 

የኢትዮጵያ ደራሲያን ማህበር የስራ አመራር አባል የሆነው ገጣሚ ይታገሱ ጌትነት ከሰንደቅ ጋዜጣ ለቀረቡት ጥያቄ በሰጠው መልስ ድርጊቱን በጥብቅ አውግዞ እንዲህ አይነት አፀያፊ ስራ የሚሰሩ መፅሐፍት ነጋዴዎችን የጠቆመን ሰው ባለመኖሩ ልንይዛቸው አልቻልንም ብሏል። እንደ ይታገሱ ገለፃ፤ በኤግዚቢሸኑ ላይ መሳተፍ ለሚፈልጉ መፅሐፍት ሻጮች ቀደም ሲል ደንቦችን አውጥተናል ብሏል። ከደንቦቹ መካከልም መፅሕፍትን እና የሌሎች ሰዎች ስራዎችን ኮፒ አድርጎ መሸጥ እንደማይቻል፣ የተሰረቁ መጽህፍትን መሸጥ እንደማይቻል፣ የመሸጫ ዋጋቸው የተፋቀ እና የተሰረዘ መፅሐፍት ፈፅሞ ወደ ገበያው እንዳይገቡ ተስማምተን ነው ቦታ የሰጠናቸው ብሏል። አሁንም ቢሆን እንዲህ አይነት ድርጊት ውስጥ ሲገቡ ጥቆማ ስላልደረሰን እርምጃ አልወሰድንም ሲል ተናግሯል።

 

የታላቁ ሊቅ የፀጋዬ ገ/መድህን ሰራዎች ገበያ ላይ አለመኖራቸውም ሌላው ችግር ነው። በአሁኑ ወቅት እጅግ ከሚፈለጉት የፅሁፍ ሃብቶቻችን ውስጥ ፀጋዬ ገ/መድህን በድንቅ ችሎው የፃፋቸው ስራዎቹ ናቸው። ምናልባት እነዚህን የፀጋዬን ስራዎች ከቤተሰቦቹ ጋር በመነጋገር ደራሲያን ማህበር፣ አዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ፕሬስ፣ ሻማ ቡክስ፣ አስቴር ነጋ አሳታሚ ድርጅትና ሌሎችም ማሳተም የሚችሉበትን ሁኔታ ቢያመቻቹ በጣም ጥሩ ይሆናል።

 

የሼክስፒር ስራዎች ላለፉት 400 ዓመታት እና እስከ አሁንም ድረስ በአለም የመፅሐፍት ገበያ ውስጥ ሁሌም እንደ አዲስ አሉ። የኛ ሼክስፒር “ፀጋዬ ገ/መድህን” ግን በፎቶ ኮፒ መቸብቸብ የለበትም። ስራዎቹ የዚህች ሀገር መድመቂያ እና መከበሪያ ስለሆኑ ሁሌም ከእይታ መራቅ የለባቸውም።

 

ቴአትርን ከመድረክ ውጭ ለሚያውቀው ዜጋው በ1950ዎቹ ውስጥ በመፅሐፉ እያሳተመ የቴአትርን ሀሁ ያስተማረ ባለውለተኛም ነው። ገና በ16 ዓመት እድሜው 1949 ዓ.ም አምቦ ከተማ ውስጥ ተማሪ ሳለ “ንጉሥ ዳዮኒሰስና ሁለቱ ወንድሞቹ” በሚል ርዕስ ከመማሪያ መፅሐፉ ላይ ያለውን ፅሁፍ ወደ ቴአትር ለውጦ፣ አዘጋጅቶ በመድረክ አቀረበው። በዚህ ቴአትሩ ገና በ16 ዓመቱ ከግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ንጉሠ ነገስት ዘኢትዮጵያ ዘንድ ሽልማት ያገኘ የብርቱነት ተምሳሌ ነው። የእርሱ ስራዎች በ1950ዎቹ ውስጥ በኦክስፎርድ ፕሬስ አማካይነት ይታተሙ የነበሩ ናቸው። ዛሬም ትውልድ እንዲነባቸው እንዲያያቸው በከፍተኛ ጥራት ደረጃ መታተም አለባቸው እላለሁ።

ይምረጡ
(4 ሰዎች መርጠዋል)
2009 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us