“የሕይወቴ ቃና ለውጥ የጀመረው….” ማለት ምንድን ነው?

Wednesday, 11 May 2016 12:19

 

በጥበቡ በለጠ

 

“ቃና” ቴሌቪዥን በኢትዮጵያ ውስጥ ከፍተኛ ተፅዕኖ ፈጣሪ እየሆነ የመጣ ነው። በየቤቱ ቃና ይከፈታል። እናቶች ሕፃናት ልጆቻቸውን በቤት ውስጥ ከመንከባከብ ዝግ እንዲሉ፣ የቤት ውስጥ ስራ እንዳስፈታቸው የሚናገሩ ብዙ ወዳጆች አሉኝ።

አንድ ጓደኛዬ ሲነግረኝ፣ ባለቤቱ ሁልጊዜ ከ11፡30 በኋላ ትደውልለት ነበር። ከቢሮ ወጣህ? የት ደረስክ? ታክሲ አገኘህ? ተመችቶሃል? አሁን እምኑጋ ናችሁ? ምን ሰርቼ ልጠብቅህ? ሩዝ አለ፣ ሰላጣም አለ፤ የተፈጨ ስጋም ይኖራል… ወዘተ እያለች ትደውልለት ነበር-ውድ ባለቤቱ። ነገር ግን ቃና ቴሌቪዥን የፊልም ስርጭቱን ከጀመረ በኋላ መደወል አቆመች። ጭራሽ ሳትደውልለት ከቤት ይደርሳል። ባለቤቱም እየገረማት፣ የግድግዳ ሰዓቱን ቀና ብላ እየተመለከተች ስንት ሰዓት ሆኖ ነው የመጣኸው? ከመቼው ደረስክ? እያለች ትጠይቀዋለች። ቃና ቴሌቪዥን ባሏን ሁሉ እያስረሳት ነው።

ሻይ፣ ውሃ፣ ምግብ እሣት ላይ ጥደው በቃና ቴሊቪዥን ፈዘው ጉዳት ያደረሱ ሰዎችም ታሪክ እየተነገረ ነው። “ቃና ውስጤ ነው” የሚለው ማስታወቂያ ብዙ የሠራ ይመስላል። 

 

ለመሆኑ ቃና ምንድን ነው?

ታዋቂ ሰዎች እየቀረቡ የሕይወቴ ቃና የተጀመረው…. እያሉ እጅ እግር የሌለው ማስታወቂያ እየሠሩ ነው። ከታዋቂው ሙዚቀኛ፣ ዲስኩረኛ ስለሺ ደምሴ (ጋሽ አበራ ሞላ) ጀምሮ ድምፃዊ ፀደንያ ገ/ማርቆስ፣ ተዋናይት ሜሮን ጌትነት እና ሌሎችም “የሕይወቴ ቃና ለውጥ የጀመረው….” እያሉ እንሰማለን። ለመሆኑ “የሕይወቴ ቃና” የሚሉት አማርኛ ምንድን ነው? ቃና ቴሌቪዥንን ለማስተዋወቅ ሲባል ብቻ ‘የሕይወቴ ቃና ለውጥ የጀመረው….’ እየተባለ ማውራት ምን ይሉታል። ይህ ቋንቋን አለማወቅ ነው? ወይስ የተከፈለበት ማስታወቂያ ብቻ ስለሆነ ነው?

 

ደስታ ተክለወልድ አዲስ የአማርኛ መዝገበ ቃላት በተሰኘ መፅሐፋቸው ውስጥ በገፅ 1180 ላይ ቃና ለሚለው ቃል የተለያዩ ዝርዝሮችን በፍቺነት አቅርበዋል።

 

መቀኘት           መንገር፣ መስጠት፣ መግለፅ ቅኔን

ቃና፤ (ቃነየ)       የዜማ፣ የመጠጥ፣ ጣዕም። በግዕዝ ግን ዜማ ማለት ነው። ንስርንና ምስርን ተመልከት

ቃና              ጌታችን ውሃን ወይን ጠጅ ያደረገበት አገር በገሊላ አውራጃ ያለ።

ቃና              የቀበሌ ስም በቡልጋ ውስጥ ያለ ስፍራ ጉባኤ ቃና የተጀመረበት

 

ቃናው ተለወጠ      ጣዕሙ ሌላ ሆነ።

 

ታዲያ የነጋሽ አበራ ሞላ፣ የነ ሜሮን ጌትነት፣ የነ ፀደንያ ገ/ማርቆስ እና ሌሎችም የሕይወታቸው ቃና ለውጥ የትኛው ይሆን? የዜማው ነው? የመጠጡ ነው? የጣዕሙ ነው? ወይስ ደግሞ ጌታችን ውሃን ወይን ጠጅ ያደረገበት በገሊላ አውራጃ ያለው ቦታ ነው? የሕይወታቸው ቃና ለውጥ ምናልባት በቡልጋ ውስጥ ያለ ስፍራ ጉባኤ ቃና የተጀመረበት ይሆን? ወይስ ጣዕማቸው ሌላ የሆነበት ነው? ቃና ትርጉሙ የቱ ይሆን?

 

እንዴትስ ሁሉም አርቲስት እየተነሳ “የሕይወቴ ቃና ለውጥ የመጣው…” እያለ ይናገራል። እነዚህ አርቲስቶች የራሳቸው የሆነ መለያ ቀለም የላቸውም? እንዴት ሁሉም ሕይወታቸው በቃና እና በለውጥ ውስጥ ተዋወቀ? አርቲስቶች ምን ሆኑብኝ ብዬ ቢጨንቀኝ ነው የጠየኩት።

 

ቃና ቴሌቪዥን ስርጭት የጀመረ ሰሞን ተቃውሞ አዘል መግለጫዎችና የጋራ አቋሞች በሰፊው ይደመጡ ነበር። ለምሳሌ በኪነ-ጥበብ ሙያ ላይ የተሰማሩ ሰዎች ከሚያነሷቸው ቅሬታዎች አንዱ ቃና ለሀገር ውስጥ ፊልሞች እና ባለሙያዎች ቅድሚያ አይሰጥም፤ እንዳለ የባሕር ማዶ ፊልሞችን ተርጉሞ ነው የሚያቀርበው የሚል ነው። አንዳንድ ታዋቂ ፀሐፊያን ደግሞ ቃና ቴሌቪዥን ሌላ መጤ እና ደባል ባህሎችን ኢትዮጵያ ውስጥ እንዳያሰርግ ስጋታቸውን ይገልፃሉ። በቃና ቴሌቪዥን አማካይነት በሚተላለፉ ባሕር ማዶአዊ ፅንፎች አማካይነት ግብረ-ሰዶማዊነት፣ አደንዛዥ ዕጽ ተጠቃሚነት፣ ወንጀለኝነት፣ ነውጠኝነት፣ ረብሸኝነት እና ሌሎችም ጐጂ ልማዶች በኢትዮጵያውያን አዕምሮ ውስጥ እየሠረጉ እንዳይገቡ ምን የተደረገ መከላከያ ዘዴ አለ? ብለው የተጨነቁ አሉ። ሌሎች ደግሞ ስለ መጪዋ ኢትዮጵያ የሚያስቡ አሉ። በአሁኑ ወቅት ቃና ቴሌቪዥን በሚያሰራጫቸው ፊልሞች አማካይነት ወላጆችም ልጆችም በቤት ውስጥ ተጥደው እየተመለከቱ ነው። በየትኛውም ዓለም አዲስ ባሕልና አስተሳሰብ ሠርገው የሚገቡት በፊልምና በልዩ ልዩ የኪነ-ጥበብ ስራዎች ነው። እናም ቃና በሚያስተላልፋቸው ፊልሞች አማካይነት ወደፊት የምናገኘው ኢትዮጵያዊ አሁን ካለበት ማንነቱ ያፈነገጠ እና የሌሎችን ማንነት የተሸከመ ሊሆን ይችላል ብለው ስጋታቸውን ይገልፃሉ።

 

ለዚህ አዲስ መጤ ባህል እጃቸውን አስገብተው እያስተዋወቁ ያሉት ደግሞ ኢትዮጵያዊ መገለጫ አላቸው ተብለው በማኅበረሰቡ ውስጥ ተቀባይነት ያላቸው እንደ አርቲስት ስለሺ ደምሴ /ጋሽ አበራ ሞላ/ የመሳሰሉ ሰዎች ናቸው። ‘የሕይወቴ ቃና ለውጥ’ የጀመረው እያሉ በማይገጥም የቋንቋ ገለፃ፣ ኢትዮጵያዊ ሁሉ የቃና ፊልሞች ላይ ተሰክቶ እንዲኖር ይሰብካሉ።

 

ቃና ምን አጠፋ?

ቃናማ ያጠፋው ነገር የለም። ወደ ኢትዮጵያ የገባው እንደ አንድ የቴሌቪዥን አማራጭ ሆኖ ነው። የኢትዮጵያ ሕዝብ ታሪክ ይወዳል። ያንን የሚወደውን ታሪክ ደግሞ በራሱ ቋንቋ ተርጉመን እናቅርብለት ብለው የሚፈልጓቸውን ፊልሞች ተጨንቀው ተጠበውበት በግሩም የጥራት ደረጃ ተርጉመውም አቀረቡ። በአሁኑ ወቅት ከሁሉም የቴሌቪዥን ስርጭቶች በተሻለ ሁኔታ የኢትዮጵያዊያንን ቀልብ ለመግዛት ችሏል። እንደ አንድ የሚዲያ ቢዝነስ ካየነው የቃና ቴሌቪዥን አዋጭ በሆነ ስራ ውስጥ ተሰማርቷል።

 

ከዚህ በተረፈ ደግሞ የተለያዩ የባህል ጉዳዮችንም እያሰረገብን መሆኑም መታወቅ አለበት። ለምሳሌ ፈረንጅ ሁሉ የተሻለ አስተሳሰብ አለው ብለው የሚገምቱ ሠዎች አንድ ነገር ያወቁ ይመስለኛል። ለካ ፈረንጅ ውስጥም ወሬኝነት፣ ተንኮል፣ በመርዝና በሸር መጠላለፍ፣ አሳባቂነት፣ ምቀኝነት፣ አሉባልታ ወዘተ መኖሩን ከፊልሞቹ ተረድተዋል። ከዚህ ሌላ ደግሞ የማያውቋቸውን የጥፋት ድርጊቶችንም ከፊልሞቹ እየወሰዱ መሆኑን መካድ አይቻልም።

 

ቃና ምን አጠፋ ብዬ፣ ምንም አላጠፋም የሚል የራሴውኑ ምላሽ በድፍረት ሠጥቻለሁ። ምክንያቴ ደግሞ ቃና የመጣው ለቢዝነስ ነው። የሚዲያ ቢዝነስ ይዞ። ይህን የሚዲያ ቢዝነስ ይዞ ሲመጣ ግን ኢትዮጵያ የምትባልስ ሀገር እንዴት ተቀበለችው? ምን አይነት የሚዲያ ሕግ እና ማዕቀፍ አላት? ሚዲያዎች ኢትዮጵያዊነት ማንነትን እንዳያፈርሱት፣ እንዳይደረምሱት ምን የተቀመጠ መመሪያ፣ ደንብ፣ ስርዓት አለ?

 

ቃና የመጣው ኢትዮጵያዊ የቤት ስራችንን ሳናጠናቅቅ ነው። ተዝረክርከን እያለ ሙሉ በሙሉ ማለት ይቻላል ባህር ማኦአዊ ማንነትን ይዞብን ብቅ አለ። ቃና የመጣው እኛ ኢትዮጵያ የምትባልን ሀገር እና ማንነቷን በትውልዱ ዘንድ መገንባት ተስኖን ሳለ ነው። ለምሳሌ FM ሬዲዮ ጣቢያዎቻችንን ብንቃኝ የእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግን ጨዋታ ማውራት፣ መተንተን፣ መቦትለክ፣ ከፍተኛ ተፅዕኖ ፈጣሪ ሆኗል። በሬዲዮ የሚተላለፉ የእግር ኳስ ጨዋታዎች እንግሊዞች ናቸው። ወጣቱ በሰመመን ከእንግሊዝ ሊጐች እና ተጫዋቾች ዘንድ እንዲኖር በሰፊው ተሰርቷል። እነዚህ የስፖርት ፕሮግራሞች ደግሞ በታላላቅ የንግድ ኩባንያዎች ስፖንሠር የሚደረጉ ናቸው። ሌሎች የሬዲዮ ፕሮግራሞችም አሉ። የማኅበረሰቡ እና የኢትዮጵያዊነት ታላላቅ ዕሴቶች ላይ እየተረማመዱ የሚያጠፉ። እነርሱም ብቅ ባለው የሚዲያ ነፃነት ውስጥ ገብተው ኢትዮጵያዊነትን ሲጨፈላልቁ ሃይ፣ ተው ያላቸው አልነበረም። በእነዚህ ክፍተቶች ውስጥ የቃና መምጣት አያስገርምም።

 

ለመሆኑ ይህ ኢትዮጵያዊነት ኢትዮጵያዊነት እያልን የምንደሰኩርለት ነገርስ በራሱ ምንድን ነው? ኢትዮጵያ ምንድን ናት? ምን አይነት ኢትዮጵያዊነት እንዲገነባ ነው የምንፈልገው? እነዚህ ጥያቄዎች ሊቀርቡ ይችላሉ። ጥያቄዎቹ ትክክል ናቸው። መልሳቸውም እጅግ ሰፊ እና ጥልቅ ነው። ምክንያቱም የተጠየቀው ማንነት ነው፤ ኢትዮጵያዊነት ነው። እንዴት ይመለስ?

ለዛሬ መልሳችንን እናጥበው። የምናጠበው ወይም ሰብሰብ የምናደርገው ከቃና ቴሌቪዥን ጋር ስለተያያዘ ነው። ጉዳያችን አንድ ነው። ቃና ነው።

 

ቃና ቴሌቪዥን ከውጭ ሀገር ወደ ኢትዮጵያ የሚሠራጭ የፊልም ጣቢያ ነው። ተፈቅዶለት በነፃነት በየቤታችን ገብቶ የባሕር ማዶን ፊልም ያስኮመኩመናል። ነገር ግን እዚህ ኢትዮጵያ ውሰጥ ከባድ ከሆኑ ስራዎች መካከል ፊልም ዋነኛው ነው። ምክንያቱም የኢንቨሰትመንት ፈቃዱ በራሱ ፊልምን አያበረታታም። ለምሳሌ ዘመናዊ የፊልም መስሪያ ቁሳቁሶችን እንደ ካሜራ፣ ኮምፒውተር፣ መብራት፣ የማባዣ ማሽኖች፣ ፕሮጀክተር ወዘተ የመሳሰሉትን ቁሳቁሶች ወደ ሀገር ቤት ማስገባት አዳጋች ነው። ከፍተኛ ታክስና ቀረጥ ይከፈልባቸዋል። ስለዚህ የኢትዮጵያ የፊልም እንቅስቃሴ ከብዛት ወደ ጥራት መምጣት አልቻለም። ባለህበት እርገጥ ሆኗል። ለአመታት በተዳከመው ኢትዮጵያዊ የፊልም እንቅስቃሴያችን ላይ ቃና ቴሌቪዥን ሙሉ በሙሉ ባህር ማዶአዊ የሆኑ ፊልሞችን ይዞ ሲመጣ፣ ድሮም ሕመም ላይ የነበረው የኢትዮጵያ የፊልም እንቅስቃሴ ወደ መቃብሩ ጫፍ ማዘንበሉ አይቀርም። ለእኔ አንዱ የኢትዮጵያዊነት መፍረስ ምንጩ ይህ ይመስለኛል።

 

ሌላው የመፍረስ አደጋ ደግሞ፣ ፊልሞች ተሠርተው ለሕዝብ የሚቀርቡበት መንገድ በራሱ አዋጭ አለመሆኑ ነው። ኢትዮጵያዊ ፊልም ሠሪዎች ብቃት በሌላቸው የፊልም መሣሪያዎች ፊልሞቻቸውን ከሠሩ በኋላ ለሕዝብ ዕይታ ሲያቀርቡ የአዳራሽ ኪራዩ፣ ለመንግስት የሚከፈለው የትርፍ ግብር እና የትኬት ሽያጭ ግብር ተደማምረው ሴክተሩን ውጤታማ አያደርጉትም። በዚህ ምክንያት ፊልም ደግሞ ደጋግሞ የሚሰራ ፕሮዲውሰር ኢትዮጵያ ውስጥ የለም። ሁሉም ጀምሮ ያቆማል። ወገቡን ይሰበራል። በዚህ በተሸማቀቀ የፊልም ኢንደስትሪ ውስጥ ቃና ቴሌቪዥን ብቅ አለ። 24 ሰዓት ሙሉ የባህር ማዶ ፊልሞችን ሲያቀርብ ያ በሰቀቀን የኖረው ኢትዮጵያዊ ፊልም መክሰም መሞት ይጀምራል። ይህም ሌላው የኢትዮጵያዊነት መፈራረስ ምክንያት ነው።

 

ኢትዮጵያ ውስጥ ፊልም ለመቅረፅ ካሜራ ተይዞ ሲወጣ መንገድ ላይ የቆመው ፖሊስ ሁሉ ከልካይ ነው። ምንድነው የምትሰሩት? ፈቃድ አምጡ! ይላል። ቆመጡን እያስተካከለ ካሜራ የሚቀማ፣ የሚያግድ መንገደኛና ፖሊስ የበዛበት ሀገር ነው። ሁሉም ከልካይ ነው። በእንዲህ አይነት መከራ ውስጥ እየታለፈ ነው ኢትዮጵያዊ ፊልም ይሰራ የነበረው። ይሄ ጉዳይ ሳይሻሻል እና የኢትዮጵያ ፊልም ሠሪዎች እንደልባቸው በነፃነት መስራት ባልቻሉበት ወቅት ቃና ቴሌቪዥን የባህር ማዶ ፊልሞችን ይዞ በኢትዮጵያ አየር ላይ እንደ ልቡ ናኘበት። ታዲያ ኢትዮጵያዊነት እየተሸረሸረ አይሄድም?

 

ሌላም ጉዳይ አለ። ኢትዮጵያ ውስጥ ፊልም ለመስራት ወይም በፊልም ስራ ውስጥ ለመሰማራት የሚፈልግ ሰው ሀሳቡን አቅርቦ የባንክ ብድርም ሆነ ስራውን ለማከናወን የሚያስችለውን የፋይናንስ ድጋፍ ማግኘት አይችልም። ፊልም ሰሪው ከራሱ ኪስ በምትወጣ ገንዘብ ነው ወደ ፊልም ስራ የሚገባው። ይህ ሁኔታ ኢንደስትሪው እንዳያድግ ከፍተኛ ጫና ከፈጠሩ ጉዳዮች አንዱ ነው። ፊልምን የሚደግፍ ሲስተም የለንም። ይህን ድጋፍ ሳያገኝ ብቻውን በሚውተረተር ኢትዮጵያዊ ፊልም ላይ ቃና መጣበት። የኢትዮጵያ ፊልም የግዱን ይሞታል።

 

ቃና ቴሌቪዥን ሲመጣ እኛ የችግር ኮተታችንን ሳናራግፍ ነው የደረሰብን። ለምሳሌ ፊልም ሠሪዎቻችን ራሳቸው ተጠያቂዎች ናቸው። እስከ አሁን ድረስ የተሰሩ ሀገርኛ ፊልሞችን ሰብሰብ አድርገን ብንመለከት ዕውን ኢትዮጵያዊ ሆነው አናገኛቸውም። በኢትዮጵያ ደም እና ወዝ ብሎም ዘር የተፈጠሩ አይደሉም። የሀገራቸውን ባህልና ማንነት የሚያንፀባርቁ አይደሉም። በሆሊውድ ፊልሞች ተፅዕኖ ስር የወደቁ ነበሩ። ታዲያ ይህን ለማሻሻል ብርቱ ጥረት ሳይደረግ ቆይቷል። ይህ መዝረክረክ እያለ ቃና ቴሌቪን መጣ። ኢትዮጵያዊነትን ሳንገነባ የሌላ ሀገር ማንነት የኢትዮጵያን አየር ተቆጣጠረው። ቃና ናኘበት። እናም ኢትዮጵያዊ ማንነት ክስመት ውስጥ መግባቱ አይቀሬ ነው።

 

ኢትዮጵያ የግል የቴሌቪዥን ሚዲያ ሳይኖራት ለረጅም አመታት አንቀላፋች። ዛሬም ድረስ ከዚሁ ሀገር በቀል የሆኑ የግል ቴሌቪዥን ጣቢያዎች የሏትም። ከመንግስት ውጭ ያሉት የቴሌቪዥን ስርጭች በሙሉ ከውጭ ሀገር ወደ ውስጥ የሚሰራጩ ናቸው። ከውስጥ የሚመነጭ የማንነት ቴሌቪዥን የለንም። ወደ ውጭ ሀገር ሄደው ተደራጅተው ወደ ውስጥ የሚሰራጩ ናቸው። ዳያስፖራ ቴሌቪዥን ጣቢያዎች ናቸው ያሉን። ሀገርኛ የሉንም። ያሉት የመንግሰት ልሣን የሆኑት ብቻ ናቸው EBC1፣ EBC2፣ EBC3፣ የአማራ፣ የኦሮሞ እና ሌሎችም አሉ። ሁሉም ጉዳያቸው ተመሳሳይ ነው። የመንግሥት ልሣኖች ናቸው። ነፃ አይደሉም። ብዙ ያገለገሉ ቢሆኑም፤ አሰልቺ ይዘት ያላቸው ናቸው። በዚህ መሰላቸት ውስጥ ቃና ቴሌቪዥን መጣ። አብዛኛው ሰው ሪሞት ኮንትሮሉን ወደ ቃና አዞረ። ምሬቱን የሚያስታግስለት አማራጭ መጣ። “ቃና ውስጤ ነው” አለ። ኢትዮጵያዊነት በስርዓት ሳይቀርብ ለአመታት በመቆየቱ ምክንያት ሕዝቡ ወደ ሌሎች ማንነት እና ባህል ገባ። ቃና አየሩ ላይ ናኘ። ማን ይመልሰው? ማን ይቆጣጠረው? በተሰላቸ ተመልካች ውስጥ እራስን ማስረሻ /Fantasy/ ይዞልን መጣ።

 

ቀድሞ የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን እየተባለ የሚጠራው ትልቅ ተቋም፣ በኋላ መጠሪያውን ትቶ የኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን ብሎ ራሱን ሰየመ። በስሙ አጠራር ብዙዎች አዘኑ። ለኢትዮጵያ ሕዝብ “…. ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን” ማለት ምን ማለት ነው? ትርጉሙ ምንድን ነው? እየተባለ ክፉኛ ተተቸ። ከእሱ በኋላ የመጣው ቴሌቪዥን ጣቢያ መጠሪያ ስሙን “ቃና” ብሎ መጣ። ሌላው ደግሞ “ናሁ” አለ። ብቻ በእነዚህ የተምታቱ ግርግሮች መካከል ኢትዮጵያዊ ስም እና መጠሪያ ይዘው የመጡት “ቃና” እና “ናሁ” ቴሌቪዥኖች የሕዝቡን ዝንባሌ ተቆጣጠሩት። በተለይ ቃና ሕዝቡን፣ ሌላ አልሰማም፣ አላይም አስብሎታል።

 

ሌላው አንገብጋቢ ጉዳይ የሃይማኖት ነገር ነው። በኢትዮጵያ የብሮድካስቲንግ ሕግ የሃይማኖት ተቋማት በሀገሪቱ ውስጥ የቴሌቪንም ሆነ የሬዲዮ ስርጭት እንዳይከፍቱ ያስገድዳል። ወይም ይገድባል። ስለዚህ ሃይማኖታዊ ጉዳይ በሬዲዮም በቴሌቭዥንም የተከለከለባት ሀገር ናት። ግን በቃና ቴሌቪዥን አማካይነት የሕንድን አምልኮ፣ ከራማ፣ አውሊያ… ቁጭ ብለን በቤታችን እንኮመኩማለን። ቃና የሌሎች ሀገሮችን እምነት፣ አስተሳሰብ፣ ማንነት፣ አምልኮ እንደ ልቡ በኢትዮጵያ አየር ላይ ሲያሰራጭ እኛ ግን የራሳችንን የዕምነት ተቋሞች ፍልስፍና ማሰራጨት አንችልም። ግን ለምን? ለምን እንዲህ ይሆናል? ማነው የከለከለው? ኢትዮጵያ የክርስትናውም ሆነ የሙስሊሙ እምነት ተከታይ ሀገር ናት። አንዱ አንዱን ሳይነቅፍ ለምን የሬዲዮም ሆነ የቴሌቪዥን ጣቢያዎች አይፈቀድላቸውም? ባለመፈቀዱስ ምክንያት የሚመጣው ተፅዕኖ ግምት ውስጥ ገብቷል።

 

ዛሬ ቃና ቴሌቪዥንም ሆነ ሌሎቹ ቴሌቪዥኖች የውጭ ሀገር እምነቶችን በልዩ ልዩ ዘዴ ወደ ሀገር ውስጥ እያሰራጩት ይገኛሉ። እኛ ደግሞ የራሳችን ተገድቦብናል። ታዲያ የኢትዮጵያዊነት የመፍረስ አደጋ ይሄ አይደለም? የራስን እምነት ዘግቶ የሌሎችን መቀበል አደጋ አይደለም? ኢትዮጵያስ ከውስጥዋ በጐለበቱ ሃይማኖቶችዋ ጐልታ ካልወጣች ሀገር ትሆናለች? የነ ቃና ቴሌቪዥን ስርጭቶች በማንነት፣ በኢትዮጵያዊነት ላይ የሚያመጡት አደጋ ከእነዚህ ነገሮች ጋር የተገናኙ ናቸው። እኛ የቤት ስራችንን በስርዓት ባለመስራታችን የተነሳ በድንገት የሌሎች ሀገራት ማንነት በሕፃናት ልጆቻችን ላይ መጥቶ ወደቀባቸው። አየራቸውን ተቆጣጠረባቸው። ዛሬ የሚበሉትና የሚተነፍሱት ከሀገር ውስጥ በመነጨ የኪነ-ጥበብ ስራ ሳይሆን፣ ቃና በሚያሰራጨው የባዕዳን ማንነት ነው።

 

ከ1983 ዓ.ም ጀምሮ ኢትዮጵያ የምታራምደው ስርዓት ቋንቋን መሠረት ያደረገ ሬደራሊዝም ነው። ሁሉም ብሔረሰቦች በራሳቸው አፍ መፍቻ ቋንቋ እንዲማሩ፣ እንዲዳኙ፣ እንዲያስተዳድሩ ተፈቅዷል። በዚህም የተነሳ ማዕከላዊ የሆነ የጋራ ቋንቋ ሳይኖራቸው 25 አመታት ተቆጥረዋል። ኢትዮጵያ ብሔራዊ ቋንቋ የላትም። አማርኛ ቋንቋ የፌደራል መንግስቱ የስራ ቋንቋ እንጂ ብሔራዊ ቋንቋ አይደለም። ስለዚህ የአማርኛ ቋንቋ ጠቀሜታ በብዙ ቦታዎች ተገድቦ ኖሯል። በዚህም ምክንያት ዛሬ አማርኛ ቋንቋ የማይናገሩ የ25 ዓመት ወጣቶች ብዙ ናቸው። በዚህም ምክንያት ከሌሎች ኢትዮጵያውያን ጋር በጋራ እኩል የሚወያዩበት ጉዳይ እየጠፋ ነው። ለምሳሌ የኢትዮጵያ ፓርላማ የሚወያየውና ሀሳቦችን የሚያፀድቀው በአማርኛ ቋንቋ ነው። ይህን የፓርላማ ውይይት በአማርኛ እየተካሄደ ቋንቋውን ባለመማራቸው የማይሰሙ ኢትዮጵያዊያን ብዙ ናቸው። አሁን ደግሞ የሚከፈቱት ቴሌቪዥኖች በሙሉ በአማርኛ ነው።

 

ስለዚህ በፖለቲካዊ ጫና ምክንያት አማርኛን ያልተማሩ ወጣቶች ዛሬ ከሌሎቹ ኢትዮጵያውያን ጋር እኩል መራመድ አልቻሉም። በመሆኑም በብሔራዊ አንድነት ላይ ብዙ ሳንሰራ ቴሌቪዥኖቹ እያጥለቀለቁን ነው። አማርኛን መንግሥት ብሔራዊ ቋንቋ ሳያደርገው በራሱ ጉልበት ብሔራዊ ቋንቋ ሆኗል። ስለዚህ በሁሉም ትምህርት ቤቶች መሰጠት ያለበት ቋንቋ መሆኑን ማንም ሊረዳው የሚገባበት ወቅት ነው። የኢትዮጵያዊነት ገመድ በብሔራዊ ቋንቋ ውስጥ መተሳሰር አለበት። እንዲያ ከሆነ አንወድቅም።

 

በአጠቃላይ ሲታይ የኢትዮጵያ ሕዝብ አማራጭ የቴሌቪዥንና የሬዲዮ ስርጭቶችን ማግኘቱ እሰየው የሚያሰኝ ነው። ምርጫው እጁ ላይ በያዘው ሪሞት ኮንትሮል መሆኑ በጣም ከሚያስደስቱኝ ነገሮች መካከል አንዱ ነው። የፈለገውን ይመርጣል። ተገዶ አያይም አያዳምጥም። ይህ ትልቅ ስኬት ነው። ታዲያ ይህ ስኬት እንዳለ ሆኖ ከላይ ያነሳኋቸውን የኢትዮጵያዊነት መሠረቶች ላይ የቤት ስራችንን መስራት ይገባናል። ለሀገር ውስጥ ፊልም ሰሪዎች ትኩረት ሊሰጥ ይገባል፣ በሀገር ቤት ውስጥ ቴሌቪዥን ስርጭት መክፈት ሊፈቀድ ይገባል፣ ሃይማኖቶች የቴለቪዥንና የሬዲዮ ፕሮግራሞችን እንዲያቀርቡ መፈቀድ አለበት። ሌሎችንም ጉዳዮች በሰከነ መልኩ ቁጨ ብለን ስርዓት የምናስይዝበት ወቅት ነው።n    

ይምረጡ
(6 ሰዎች መርጠዋል)
2983 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us