አድዋን ሳስብ

Wednesday, 01 March 2017 12:29

 

በጥበቡ በለጠ

ነገ የካቲት 23 ቀን 2009 ዓ.ም የአድዋ ድል 121ኛ አመት ይዘከራል። የዘንድሮው አከባበር ከወትሮው ለየት ብሎብኛል። አድዋ በአል ላይ ደመቅመቅ ያሉ ጉዳዮች ይታያሉ። ባሕልና ቱሪዝም ሚኒስቴር አድዋ ላይ ሽንጡን ገትሮ ተነስቷል። መንግሥትንና ሕዝብን በማስተባበር የአድዋ ሙዚየም እገነባለሁ ብሎ ቃል ገብቷል። አድዋ ለጥቁር ሕዝቦች በሙሉ የነፃነት ተምሣሌት ነው። ስለዚህ ከፍ አድርጌ እዘክረዋለሁ የሚል ቁርጠኝነት ሚኒስቴር መ/ቤቱ ላይ ይታያል። በተለይ አዲሲቷ ሚኒስትር ዶ/ር ሒሩት ወ/ማርያም ሲናገሩ አድዋ የግዙፉነቱን ያህል ትኩረት አልሠጠነውም፤ ከፍታ ቦታም አልሠጠነውም የሚል እምነት አላቸው። በመሆኑም አድዋን እንደ ድሉ ሁሉ በሚገባ ለመዘከር ቆርጠው መነሣታቸውን ባለፈው ሣምንት በቶቶት የባሕል ሬስቶራንት በተዘጋጀው ውይይት ላይ ገልፀዋል። ባሕልና ቱሪዝም ሚኒስቴር ብዙ ሕልም ሰንቋል። ሃሣባችሁ ይሣካላችሁ፤ መንገዱ ይመቻችሁ ከማለት ውጭ ሌላ የምለው የለኝም።

‘ጣይቱ የምትባል ብልህ ሴት ትወለዳለች’

አድዋ ሲነሳ ከፊት ከሚሰለፉት ባለታሪኮች መካከል እቴጌ ጣይቱ ብጡል ብርሀን ዘኢትዮጵያ ከአጤ ምኒልክ ባልተናነሰ ቦታ ላይ ቁጭ ይላሉ። ሴት ልጅ እንዲህ አይነት ከባድ ጦርነት ውስጥ ሰራዊት እየመራች ወራሪን ድባቅ መትታ የሀገሯን ነጻነት ስታስጠብቅ ማየት አስደናቂ ተአምር ነው። እቴጌ ጣይቱ የአድዋ ድል ሲነሳ፣ ሲዘከር ከነግርማ ሞገሳቸው ከፍ ብለው የሚወሱ የኢትዮጵያ፣ የህዝቦችዋ እና የአለም ጥቁሮች ሁሉ መኩሪያ የሆኑ ሁሉ በኩልኤ አድርጎ የፈጠራቸው ባለታሪክ ናቸው።

ነሐሴ 12 ቀን 1832 ዓ.ም ጎንደር ውስጥ ደብረታቦር ከተማ የተወለዱት እቴጌ ጣይቱ የነ አጼ ፋሲል ቀጥተኛ የዘር ሀረግ ያላቸው የነገስታት ቤተሰብ ናቸው። እናም ከዘመነ መሳፍንት ጀምሮ ጣይቱ የምትባል ብልህ ሴት ትወለዳለች እየተባለ ሲነገር እና ኢትዮጵያም ትልቅ የምትሆንበት ዘመን ይመጣል እየተባለ ይተረክ ነበር። ጣይቱ ከብልህነቷ የተነሳ ኢትዮጵያን ትመራለች እየተባለ ለረጅም ጊዜ ሲነገር ቆይቷል። ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደስላሴ የሕይወት ታሪክ በተባለው መፅሐፋቸው ይህንኑ ስለ ጣይቱ የተነገረውን ታሪክ ያስታውሱናል። እንደ ኅሩይ ገለፃ ጣይቱ የምትባለው ሴት ተወልዳ ወደ ንግስና እንደምትመጣ ይወሳ እንደነበር ጠቁመዋል። እንዲህም ብለዋል፡-

“ጣይቱ በምትባል ሴት የኢትዮጵያ መንግስት ታላቅ ይሆናል እየተባለ ሲነገር ይኖር ነበርና ከአፄ ምኒልክ አስቀድሞ የነበሩ አንዳንድ ነገሥታት ስሟ ጣይቱ የምትባል ሴት እየፈለጉ ማግባት ጀምረው ነበር። ነግር ግን ጊዜው አልደረሰም ነበርና አልሆነላቸውም። ዘመኑ በደረሰ ጊዜ ግን አፄ ምኒልክ እቴጌ ጣይቱን አገቡ። እቴጌ ጣይቱም አእምሮአቸው አንደ ወንድ ነበርና በመንግሥቱ ስራ ሁሉ አፄ ምኒልክን ይረዱ ነበር። እንደ ንግርቱም ቃል ኢትዮጵያ በእቴጌ ጣይቱ ዘመን ታላቅ ሆነች” ብለዋል ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወ/ስላሴ በ1915 ዓ.ም ባሳተሙት የህይወት ታሪክ በተሰኘው መፅሐፋቸው።

እናም ባለ ንግርቷ ጣይቱ ተወለደች ብለን እናስብ። ፋንታሁን እንግዳ ታሪካዊ መዝገበ ሰብ በተሰኘው ማለፊያ መፅሐፉ “ይህን ሁሉ አጥንተው የሚያወቁት ንጉሥ ምኒልክ ሚያዚያ 25 ቀን 1875 ዓ.ም በአንኮበር መድሐኒያለም ቤተ-ክርስትያን ከእቴጌ ጣይቱ ብጡል ጋር በቁርባን ጋብቻውን ፈፀሙ። አምስት ዓመታት ቆይቶም ጥቅምት 27 ቀን 1882 ዓ.ም ጣይቱ ብጡል እቴጌ ተብለው ተሰየሙ” በማለት ፅፏል።

ደራሲው ፕሮፌሰር /ነጋድራስ/ አፈወርቅ ገ/እየሱስን ጠቅሶ ስለ ጣይቱ ብጡል በወቅቱ የፃፉትን አስቀምጧል። አፈወርቅ ገብረእየሱስ ዳግማዊ አጤ ምኒልክ በተሰኘው መፅሐፋቸው ስለ ጣይቱ የሚከተለውን ፅፈዋል፡-

“የሸዋ ቤተ-መንግሥት ዓለሙ የዚህን ቀን ተጀመረ። የሸዋ ቆሌ፣ የሸዋ ደስታ የዚህን ቀን ተጀመረ።  የሸዋ መንግሥት ከጣይቱ በኋላ ውቃቢ ገባው፣ ግርማና ውበት ተጫነው፣ ጥላው ከበደ፣ የእውነተኛው አዱኛ፣ የእውነተኛው ደስታ ከጣይቱ ብጡል ጋር ገባ” ብለው ፕ/ር አፈወርቅ ፅፈዋል።

ባጠቃላይ ሲታይ፣ እቴጌ ጣይቱ ወደ ኢትዮጵያ ፖለቲካና አመራር ውስጥ ከመጡ በኋላ ሀገሪቱ በጀግንነትም በስልጣኔም ዘመነች ተብሎ ተጽፏል። አድዋ ሲነሳም የሴቶች ሁሉ ምሳሌ፣የወንዶች ጀግንነትን መቆስቆሻ ሰብእና ያላቸው ታሪካዊት ሴት ነበሩ።

የአድዋ ድል እና ጥቁሮች

የአድዋ ድል በጥቁር ሕዝቦች ስነ-ልቦና ውስጥ ትልቅ ለውጥ አምጥቷል። ሁሉም ጥቁር ሕዝብ በቀኝ ግዛት እና በባርነት ውስጥ በነበረበት ወቅት እነ አጤ ምኒልክ የሰለጠነ ነው የተባለውን የኢጣሊያ ጦር በአንድ ቀን ጦርነት ውስጥ ድባቅ መትተውት ፍርስርሡን ሲያወጡት በምድሪቱ ላይ የነፃነት ደወል አቃጨለ። ከመከራ፣ ከባርነት፣ እግረ ሙቅ ውስጥ እንደሚወጣ አድዋ ምሣሌ ሆነ።

በተለይ እጅግ በከፋ ባርነት ውስጥ የነበሩት ደቡብ አፍሪካዊያን አድዋን ዋና መነቃቂያቸው አድርገው ተጠቅመውበታል። በአድዋ ድል ወቅት ደቡብ አፍሪካዊያን ወደ 200 አመታት በነጮች የዘር መድልዎ /አፓርታይድ/ ስር ይማቅቁ ነበር። ከዚያ ባርነት ውስጥ የሚገላግላቸውን ምድራዊም ሆነ ሰማያዊ ኃይል እየናፈቁ፣ እያሠቡ፣ የሚጠባበቁበት ጊዜ ነበር። አጤ ምኒልክ እና ሰራዊታቸው አንድ ቀን ባልሞላ ጊዜ ውስጥ የአውሮፓን ሀይል ጦር ድምጥማጡን ያጠፉት። እናም ለደቡብ አፍሪካዊያን ኢትዮጵያ በምድራዊውም ሆነ በሰማያዊው ኃይል ዋነኛዋ ምሣሌ ሆነች።

ነፍሣቸውን በነገት ውስጥ እንዲያኖርልን እየለመንኩ፣ በቅርቡ በሞት የተለዩን የኢትዮጵያ ፍፁም ወዳጅ እና ታሪክ ፀሐፊው ኘሮፌሰር ሪቻርድ ፓንክረስት አስታውሳለሁ። እርሳቸው በ2005 ዓ.ም የአፍሪካ ሕብረት 50ኛ ዓመት ክብረ-በዓል ሲከበር ለመሪዎቹ በተዘጋጀው መጽሔት ላይ አንድ ውብ የጥናት ፅሁፍ አቅርበው ነበር። የአፍሪካ መሪዎች ሁሉም የወደዱት ጽሁፍ ነው። ጽሁፉም Ethiopian echoes in Early  Pan-African Writings ይሰኛል።  በዚህ ፅሁፍ ውስጥ ኘሮፌሰር ሪቻርድ እንደሚገልፁት ወደ አድዋ ጦርነት ጉዞ ሲደረግ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ሐይማኖት ታቦታት፣ ጳጳሳት እና ቀሣውስትም አብረው ተጉዘው ነበር። ከጦርነቱ በፊትም ሆነ በጦርነቱ ወቅት ፀሎት ይደረግ ነበር። ታዲያ ይህ ነገር በደቡብ አፍሪካዊያን ዘንድ ሁለት ነገሮችን እንዲቀበሉ አስገደደ። አንደኛው የኢትዮጵያዊያን አርበኞች ብርቱ ጥንካሬ፣ አልገዛም ባይነት፣ ጀግንነት ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ሐይማኖት ነው። ሐይማኖቱም ለዚያ ታላቅ ድል ምክንያት ሆኗል፤ አስተዋፅኦ አድርጓል ብለው ደቡብ አፍሪካዊያን አመኑ። ከዚያም ቁጥራቸው ቀላል ያልሆነ እነዚሁ ደቡብ አፍሪካዊያን ከ1888 ዓ.ም በኃላ ሐይማኖታቸውን ወደ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ እንደቀየሩ ሪቻርድ ፓንክረስት ፅፈዋል። ከዚሁ ጋር ተያይዞም በደቡብ አፍሪካ ውስጥ በኢትዮጵያ ስም አያሌ አብያተ-ክርስትያናት መታነፅ እና መሠየም መጀመራቸውንም ኘሮፌሰር ሪቻርድ ለአፍሪካ መሪዎች ፅፈዋል። እነዚህም፡-

1.  African united Ethiopian Church

2.  The Ethiopian  Mission in South Africa

3.  The National Church of Ethiopia in South Africa

4.  St. Philp’s Ethiopian Church of South Africa

5.  Ethiopian Church Lamentation In South Africa 

6.  The Ethiopian Church of God the sociality of Paradise

ከነዚህ በተጨማሪም በሰሜን አሜሪካ እና በካሪቢያን ውስጥ ያሉ ጥቁሮችም የነፃነት ደወል የሠሙበት የአድዋ ድል መሆኑን አያሌ ፀሐፍት ገልፀዋል። እጅግ በከፋ ባርነት ውስጥ ሲማቅቁ የነበሩት እነዚህ ሕዝቦች ከአድዋ ድል በኃላ በከፍተኛ ሁኔታ ተነቃቅተው ትግላቸውን አፋፋሙት። የፓን አፍሪካን አስተሣሠብ እና ስሜትም የተጠነሠሠው ከዚሁ ከአድዋ ጦርነት ድል ማግስት ነው። እስከ አፍሪካ ሕብረት ምስረታ ድረስ የደረሰው የጥቁር ሕዝቦች አንድነት የመነሻው ደወል እነ አጤ ምኒልክ አድዋ ላይ የተቀናጁት የነፃነት ድል እንደሆነ ኘሮፌሰር ሪቻረድ ፓንክረስትን ጨምሮ አያሌ ፀሐፍት ገልፀውታል።

እጅጋየሁ ሽባባው /ጂጂ/ እና አድዋ

አድዋን ሣስብ ወዲያው እፌቴ መጥታ የምትደቀን አስገራሚ ድምፃዊት። የአድዋን ድል በዚያ ውብ ቅላፄዋ በክብር አስቀምጠዋለች። አድዋን እና የአድዋን ዘማቾች በተመለከተ ሰው ሊኖር ሰው ሞቶ እያለች በሚገባ ዘክራቸዋለች። ከጂጂ ድምፅ ውስጥ የሚወጣው አድዋ በማላውቀው ሁኔታ ሁሌም ያስለቅሰኛል። እኔ ዛሬ እንድኖር፣ እንድሠራ፣ በተሠጠኝ ኢትዮጵያዊ የታሪክ ነፃነት እንድኮራ ያስቻሉኝን እነ ምኒልክን፣ ጣይቱን እና እነዚያን ውድ የኢትዮጵያ ጀግኖች ልጆች ጂጂ ስታነሣሣቸው አልችልም። እናም ሁሌም አነባለሁ። የሙዚቃን ጣሪያ ስላሣየችን ሌሎች ድምፃዊያንም ወደፊት ልክ እንደ ጂጂ እንድትሠሩ መነቃቂያ ትሆናለቸ ብዬ አስባለሁ።

ባለቅኔው ፀጋዬ ገ/መድህን እና አድዋ

ኢትዮጵያዊው ባለቅኔ ሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህን በሚታወቅባቸው ታላላቅ ስራዎቹ ውስጥ የኢትዮጵያን የድል እና የነፃነት ምዕራፎች ላይ የሚያተኩሩ ስራዎችን በማቅረብ ነው። ከነዚህ ውስጥ አድዋ አንዱ ነው። ስለ አድዋ ድል አድዋ በሚል ርዕስ የፃፈው ግጥም ሁሌም እንዲዘከር ያደርገዋል። ፀጋዬ ገ/መድህን ኢትዮጵያን እንደ ሐገር ቆማ እንድትሔድ ያስቻሏትን ርዕሠ ጉዳዮች በመለከተ የሚቀኝ እና ትውልድንም ሲያንጽባቸው ኖሯል

 

ግን ቅር የሚለኝ ነገር አለ። ሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህን ስለ አድዋ የፃፈው ትልቅ ተውኔት አለ። ያውም በመፅሀፍ ጭምር ታትሞ ወጥቷል። ነገር ግን እስከ ዛሬ ድረስ ወደ መድረክ አልተሠራም። እርግጥ ነው ይህ ቴአትር በሣል የሆነ የመድረክ አዘጋጅ ይፈልጋል። ያም የሚጠፋ አይመስለኝም። ታዲያ ይህ እጅግ ግዙፍ የሆነው የሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህን ቴአትር ወደ መድረክ የበቃ ቀን ታሪካዊ ቀን ይሆናል ብዬ አስባለሁ። ምክንያቱም የሎሬቱ፣ የፀሐፌ ተውኔቱ፣ የባለቅኔው፣ የኢትዮጵያ ወዳጁ፣ የፀጋዬ ገ/መድህን ውብ የአፃፃፍ ቴክኒክ የተንፀባረቀበት ታሪካዊ ተውኔት ነውና!

አባተ መኩሪያ እና አድዋ

መራሔ ተውኔቱ /የቴአትር ዳይሬክተሩ/ አባተ መኩሪያ አድዋ ላይ ከሠሩ የኢትዮጵያ ልጆች መካከል አንዱ ነበር። የአድዋን ጉዞ በተመለከተ ገና ድሮ አጭር ፊልም ሠርቶ ጉድ ያሠኘን ታላቅ ሠው ነበር። ታዲያ ከአመታት በፊት ደግሞ የአድዋን ጦርነት ፊልም እሠራለሁ ብሎ ቆርጦ ተነስቶ ነበር። ለዚህም ወደ 30 ሚሊየን የኢትዮጵያ ብር ያስፈልጋል። እሱንም ሁሉም ኢትዮጵያዊ አክሲዮን በመገባት ይህን ፊልም በጋራ እንሠራዋለን እያለ አልሞ ነበር። ግን ሞት ቀደመው እናስ ይህን ሕልም ማን ያስቀጥል?

 

ኘሮፌሰር ኃይሌ ገሪማ እና አድዋ

ኘሮፌሰር ኃይሌ በ1995 ዓ.ም አድዋ የአፍሪካ ድል (Adwa an African Civilization) የተሠኝ ዶክመንተሪ ፊልም ሠርተው በማዘጋጃ ቤት አዳራሽ አስመርቀዋል። በወቅቱ ቃለ-መጠይቅ አድርጌላቸው ነበር። ፊልሙ የሚያነሣቸው ርዕሠ ጉዳዮች በጣም ጥሩ ቢሆኑም ነገር ግን ከፍ ባለ ደረጃ ሊሠራ አይችልም ነበር? በማለት ጠየኳቸው። ገንዘብ የሚሠጠኝ ካለ አድዋን በትልቁ እሠራዋለሁ። ችግሬ ገንዘብ ነው ብለዋል። ስለዚህ አድዋን ከፍ አድርጐ ለመስራት የአባተ መኩሪያን ሕልም ኃይሌ ገሪማ እንዲሠሩት በተለይ መንግስት ድጋፍ ቢያደርግ ውጤቱ ብሩህ ይሆናል ብዬ አስባለሁ።

የአድዋ ተጓዦች

ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ወጣት ኢትዮጵያዊያን ከአዲስ አበባ ተነስተው በእግራቸው አድዋ ድረስ ጉዞ ያደርጋሉ። ይህ ጉዞዋቸው በሀገሪቱ ውስጥ ትልቅ የአስተሣሠብ ለውጥ እንዲመጣ አድርገዋል። አድዋ ትኩረት እንዲያገኝ አድርገዋል ብሎ መናገር ይቻላል። ዛሬ መንግስት የአድዋን በአል አከባበር በተለየ ሁኔታ ለማካሔድ መነሣቱ በራሡ የልጆቹ ጉዞ የፈጠረው ተፅእኖም ቢሆን ይችላል የሚል እምነት አለኝ። ወጣቱም ስለ አድዋ እንዲያስብ እና እንዲያውቅ የነዚህ ተጓዦች ፅናት እና አላማ ተፅእኖ ፈጥሮል ብዬ አስባለሁ። እናም እናንተ የአድዋ ተጓዥ ወጣቶች ዘመናቸሁ ሁሉ የተባረከ ይሁንላችሁ ተብለው ሲመረቁ እኔ በሬዲዮ ኘሮግራሜ ላይ አስተናግጃለሁ።

የአድዋ ሰማዕታት ሐውልት

ለመላው ጥቁር ሕዝቦች ድል ቤዛ የሆኑ የአድዋ ጀግኖች መታሠቢያ ሀውልት ያስፈልጋቸዋል። እርግጥ ነው አዲስ አበባ ውስጥ አድዋ አደባባይ ቢኖርም ነገር ግን ትልቅ ማማ /ታወር/ ያስፈልጋቸዋል። የአድዋ ድል ከምንም በላይ ከፍ ብሎ መታየት ስላለበት ሁሉም ኢትዮጵያዊ የተወሰነች ብር ቢያዋጣ የአድዋ ማማ በኢትዮጵያ ሰማይ ላይ ተገማሽሮ ማየት እንችላለን።  አድዋ ኢትዮጵያዊያንን ሁሉ እንዲያስተሣስር ሁሉም ኢትዮጵያዊ ትንሽ ጥሪቱን እንዲያዋጣ ቢደረግ ይህ ትውልድ እና ስርአት ታሪክ ሠርቶ ያቆያል፤ ያልፏል።

ራስ ዳርጌ የአድዋ ባለውለተኛ

አድዋ ሲነሣ ሁሌም ማንሣት የሚገባን ጉዳይ አለ። አጤ ምኒልክ ወደ አድዋ በጥቅምት ወር 1888 ዓ.ም ሲጓዙ ዙፋናቸውን ለማን ሠጡ? ኢትዮጵያን እንዲመራ ያደረጉት ማንን ነው? ያ ሠው ምን ህል ታማኝ ነው? ስልጣንን ያህል ነገር ተረክቦ፣ አስተዳድሮ፣ በመጨረሻም ለአጤ ምኒልክ ያስረከበው ያ ሠው ማን ነው?

 

እኚህ ታማኝ ባለአደራ ራስ ዳርጌ ናቸው። የአፄ ምኒልክ አጐት ናቸው። እርሣቸው በዋናነት፣ ሌሎች ደግሞ በበታች ሹማምንትነት ኢትዮጵያን እንዲመሩ የአደራ ዙፋን ተሰጥቷቸው ነበር። ኢትዮጵያን ከጥቅምት 1888 ዓ.ም እስከ ግንቦት 1888 ዓ.ም ድረስ ለዘጠኝ ወራት መርተዋታል። የሚገርመው ነገር ያ ሁሉ የምኒልክ እና የጣይቱ ጦር ወደ አድዋ ሲዘምት የደቡብ እና የምስራቅ ኢትዮጵያ ድንበር ለቅኝ ገዢዎች መግባት የተመቸ አልነበረም ወይ የሚል ጥያቄ ይነሣ ይሆናል። ነገር ግን እነ ራስ ዳርጌ ባላቸው የጦር ጥበበኝነት፣ ጀግንነት፣ ብልሃተኝነት፣ ኢትዮጵያን ጠብቀዋል። ራስ ዳርጌ ከአፄ ቴዎድሮስ ዘመነ መንግስት ጀምሮ ሀገራቸውን በቀናኢነት ያገለገሉ ታላቅ ባለውለተኛ ናቸው። አፄ ቴዎድሮስ ከሚወዷቸው ባለሟሎቻቸው መካከል ዳርጌ አንዱ ናቸው። በኋላ ግን አጤ ምኒልክ ከቴዎድሮስ ቤተ መንግስት ከጠፉ በኋላ ዳርጌ ታስረው ነበር። ምኒልክን ለማስመለጥ በተካሔደው ሴራ ውስጥ እጃቸው አለበት በማለት አጤ ቴዎድሮስ አስረዋቸው ነበር። ነፃ የወጡት ቴዎድሮስ መቅደላ ላይ ራሳቸውን ከሠው በኋላ ነው።

ብዙም ያልተነገረላቸው ራስ ዳርጌ ፍፁም ታማኝ ኢትዮጵያዊ ሊባሉ የሚችሉ ናቸው። በጦርነት ወቅት ዙፋን ተሠጥቷቸው ዙፋኑን በስርዓት ጠብቀው ኢትዮጵያን ያቆዩልን የአድዋ ቅን ጀግና ነበሩ።

ቴአትር ቤቶቻችን እና አድዋ

ከሰሞኑ በአድዋ 121ኛ አመት አከባበር ላይ እንቅስቃሴ እያደረጉ ካሉ የጥበብ ተቋማት አንዱ የብሔራዊ ቴአትር የባሕል ሙዚቃ ቡድኑ ነው። እንቅስቃሴው ጥሩ ነው። ነገር ግን አድዋ ላይ የሚያተኩሩ ሙዚቃዎችን ሲሠራ አላየሁም። የባሕል እስክስታዎች እና የብሔሮችን ሙዚቃ በብዛት ሲያቀርቡ ነው ያስተዋልኩት። አድዋን ለመዘከር ይህ በቂ አይደለም። ሌሎች በርካታ ጉዳዮችን ከብሔራዊ ቴአትር፣ ከሐገር ፍቅር እንዲሁም ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የቴአትር ጥበባት ትምህርት ክፍል፣ ከታሪክ ትምህርት ክፍል፣ ከስነ-ጽሁፍ ትምህርት ክፍል ብዙ ብዙ ይጠበቃል።

 

አድዋ ለጥበብ ምቹ ነው። የአድዋን ድል ትልቅ ፌስቲቫል አድርጐ መጠቀም ይቻላል። ለምሣሌ ቴአትር ቤቶቻችን ልዩ ልዩ የጐዳና ድራማዎችን መስራት ይችላሉ። በአድዋ ጦረኞች ልብሰ ተክህኖ ደምቀው፣ እየሸለሉ፣ እያቅራሩ፣ እየፎከሩ ዋና ዋና መንገዶቹን ሊያሟምቋቸው ይችላሉ። ሙዚቃ እና ነጋሪት እየተጐሠመ፣ የአድዋን ድል በጐዳና ላይ ፌስቲቫል ማድመቅ ይቻላል። አዋጁ እየተነገረ፣  ሆ እየተባለ፣ ፈረስና በቅሎን እየተጠቀሙ፣ ጐዳናውን በመሙላት የአድዋ ድልን ትልቁ የኢትዮጵያ የጐዳና ፌስቲቫል አድርጐ ማቅረብ ይቻላል። ገጣሚያን' የቤተ-ክህነት አባቶች' ዲያቆናት ቀሣውስት' ምዕመናን' ሊቀ ጳጳሳት ሣየቀሩ ዋነኛዎቹ የአድዋ ድል አድማቂዎች ሆነው ትልቅ ፌስቲቫል የማድረግ ባሕል መኖር አለበት። አድዋ የመላው የጥቁር ሕዝብ ድል ነው። ግዙፍ የቱሪዝም ሐብት አድርገን ልንጠቀምበት እንችላለን።

የአፍሪካ ሕብረት መቀመጫ የሆነችው አዲስ አበባ የመላው የጥቁር ሕዝቦች አመታዊ ጉባኤ (All black people annual conference) በሚል ትልቅ መሠብሠቢያ አጀንዳ መፍጠር ይቻላል። በመላው አለም ያሉ ጥቁሮች በየአመቱ ወደ አዲስ አበባ እየመጡ ስብሠባ እንዲያደርጉ ቢጋበዙ ኢትዮጵያ የጥቁር ሕዝብ መሠብሠቢያ ማዕከል ትሆናለች። ይህን ጉዳይ ባሕልና ቱሪዝም ሚኒስቴር እንደ ትልቅ አጀንዳ አድርጐ ከመንግሥት እና ከአፍሪካ ሕብረትም ጋር ተባብሮ ወደፊት እንዲሠራው እንዲተገብረው ሀሣብ አቀርባለሁ። የፃፍኩትንም ዝርዝር የድርጊት መርሃ ግብር (Action plan) በቅርቡ ለሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ እሠጣለሁ። የአድዋን ድል ከፍ እናድርግ።

የሰማዕታት አፅም

የአድዋ ተራሮች ገለጥ ሲደረጉ የሚወጣው አፅም ነው። እነዚያ የአድዋ ጀግኖች፣ ኢትዮጰያ ዛሬ በነፃነት እንድትቆም ያደረጉ የቁርጥ ቀን ልጆች፣ ለኢትዮጵያ ሲሉ ሕይወታቸውን የሠጡ ሰማዕታት አፅም በአድዋ ተራሮች ውስጥ ሞልቷል። እኛ ቋሚዎቹ፣ እኛ ነፃነታችንን በነዚህ ሠማዕታት ያገኝን ሕዝቦች አደራ አለብን። እነሡ ለዚህች አገር እና ሕዝብ የከፈሉትን የሕይወት መስዋዕትነት በአግባቡ መጠበቅ ይኖርብናል። ከፖለቲካ ውዥንብር እና ከሀሠተኛ የታሪክ ፍልፈላ ራሣችንን ነፃ አድርገን በንባብ እና በዕውቀት በሚዛናዊነት እና በአስተሣሠብ ግንዛቤ ውስጥ ራሣችንን አደራጅተን እንደ ሠው አስበን፣ እንደ ሰው መግባባት መቻል አለብን። በማህበራዊ ሚዲያ ውስጥ እና በዕውናዊው አለምም የሚታዩ በጐ ያልሆኑ ዝንባሌዎቻችንን አጥፍተን እንደ ትልቅ ሕዝቦች ነፃነታቸውን እንዳስከበሩ ሕዝቦች ተረጋግተን መነጋገሪያች ወቅት ነው። ትልልቆቹን ድሎቻችንን እያኮሠስን በመጣን ቁጥር ራሣችንንም እያኮሠስን፣ እያዋረድን እየመጣን መሆናችንን መገንዘብ አለብን። የምንኮራበት ነገር ከሌለን ባዶ ነን። ማንም እንደ ልቡ ሊያጣጥፈን እና ሊዘረጋጋን የሚችል ፍጡሮች እንሆናለን። እንዲያ ከምንሆን ይልቅ ያሉንን ታላላቅ መገለጫዎችን እንደ ስንቅ ይዘን የጐደሉንን ደግሞ ለመሙላት ብርቱ ትግል ማድረግ ይጠበቅብናል።

 

ሁላችሁንም እንኳን ለታላቁ የአድዋ ድል በአል አደረሳችሁ፤ በአሉ የተሰጠንን ነጻነት ተጠቅመን ታላቋን ኢትዮጵያ ለመገንባት የምሰራበት መነቃቂያ ይሁነን እላለሁ! 

ይምረጡ
(1 ሰው መርጠዋል)
698 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us