ያልተዘመረላት የበጎ ፈቃድ -- አርበኛ

Wednesday, 15 March 2017 12:36

 

ክብርት ወ/ሮ ቀለመወርቅ ጥሩነህ በ1882 ዓ.ም ጥር 21 ቀን ከአባታቸው ከፈ/ጥሩነህ ወርቅነህ እና ከእናታቸው ወ/ሮ ሰራዊት ተሰማ ወሎ ጠቅላይ ግዛት ደሴ ከተማ ልዩ ስሙ ሸዋበር በሚባል ቦታ ተወለዱ። ከአክስታቸው ጋር በንጉስ ሚካኤል ቤተመንግስት የቤተክህነት ትምህርት እየተማሩ አደጉ። 16 ዓመት ሲሆናቸው ለየጁው ባለበት ለራስ ዓሊ ልጅ ለቀኝ አዝማች ጓንጉል ዓሊ ተዳሩ። በ1922 ዓ.ም ሁለተኛ ባላቸውና ዳ/ማ ዓምደሚካኤል ኃ/ስላሴን በስጋ ወደሙ አገቡ።

ክብርት ወ/ሮ ቀለመወርቅ ጥሩህ ሀገራችን በጠላት ስትወረር የአርሲ ጠቅላይ ግዛትን ያስተዳድሩ ነበር። ባለቤታቸው ወደ ጦር ግንባር ሲዘምቱ እሳቸው ቀሪውን የሀገሬውን ጦር ለጦርነት ያዘጋጁ ነበር። በመጀመሪያ በአርሲ ጠ/ግዛት ላይ የመሸገውን የጠላት ጦር ድል በመምታት አድናቆትን አገኙ። በዚህ የተበሳጨው የጠላት ጦር ገደብ በሚባለው ቦታ በአውሮፕላን የቦንብ ናዳ አወረደባቸው። የያዛችሁት መንገድ አያዋጣችሁም እጃችሁን ስጡ እያለ ዛቻና ማስፈራራት አደረገባቸው። እሳቸው ግን አልተበገሩለትም። በሲዳሞም አደጋ ለመጣል የመጣውን በሰውና በመሳሪያ ኃይል የሚበልጠውን ጦር ድል በማድረግ ለፈጣሪያቸው ምስጋና አቀረቡ። የጠላት ኃይል እየበረታ ስለመጣ ከልዑል ራስ እምሩ ጦር ጋር ለመቀላቀል ጉዞ ወደ ሆሳእና አደረጉ። ነገር ግን የራስ እምሩ ጦር መበተኑን ስለሰሙ ጉዞ ወደ ኮሎ አደረጉ። የሀገሪቱን ሁኔታ ከደ/መርእድ በየነ ጋር ይወያዩ ነበር። ከዚያም የኦሞን ወንዝ ተሻግረው ከጎፋ በገለብ አድርገው የእንግሊዝ ቀኝ ግዛት ወደ ነበረችው ኬንያ ገቡ። ባለቤታቸው ከንጉስ ነገስቱ ጋር ኢየሩሳሌም መግባታቸውን አረጋገጡ። ነሐሴ 12 ቀን 1929 ዓ.ም ወደ ኢየሩሳሌም ሄዱና ከሳቸው በፊት ከተሰደዱት ጋር ተቀላቅለው አራቱን ዓመት በፆም በፀሎት አሳለፉ።

አገራቸው ነፃ ስትሆን ጥቅምት 5 ቀን 1935 ዓ.ም ወደ ሀገራቸው በደስታ ተመለሱ ወ/ሮዋ ለፈፀሙት ተጋድሎ የአንድ ዓመት የአርበኝነት ባለ አንድ ዘንባባ ኒሻን ሌሎችም ልዩ ልዩ ኒሻኖችና የሴቶች የራስ ወርቅ ከንጉሰ ነገስቱ እጅ ተሸልመዋል። ወ/ሮዋ ደስታን በደስታነቱ መከራውንም እንደ መከራነቱ በትእግስት ቀብለዋል። አባትና እናት የሌላቸው ህፃናትን በማስተማር፣ ጧሪ የሌላቸውን በመደገፍ ድሆችን በመርዳት በጠቅላላው ለበጎ ነገር ቀዳሚ በመሆን ሕይወታቸው አሳልፈዋል። ከብዙ መረጃዎች አንዱ ይህ በስማቸው የሚጠራው ት/ቤት ነው። አንድ ልጅ ሳይኖራቸው የብዙ ሺህ ልጆች እናት ለመሆን በቅተዋል። ክብርት ወ/ሮ ቀለመወርቅ ለሰው ልጅ በተሰጠው ሕግ መሠረት ተራቸው ደርሶ ሰኔ 4 ቀን 1954 ዓ.ም ከዚህ ዓለም በሞት ተለይተው ንጉሱና ንጉሳውያን ቤተሰቦች በተገኙበት በአርበኞች መካነ መቃብር በመንበረ ፀባኦት ቅ/ስላሴ ቤተክርስቲያን የዘለዓለም እረፍት አደረጉ።

የወ/ሮ ቀለመወርቅ ጥሩነህ ት/ቤቱ የእድገት ጉዞ

ዘመናዊ ትምህርት ወደ ሀገራችን ከገባ ጀምሮ እንደ አሁኑ ብዛት ባይኖራቸውም በትልልቅ ከተሞች ትምህርት ቤቶች ተገንብተዋል። ከነዚህም መካከል የወ/ሮ ቀለመወርቅ ጥሩነህ ት/ቤት አንዱ ነው። ይህ ት/ቤት ከመገንባቱ በፊት በተለምዶ ሰሜን ማዘጋጃ ቤት እየተባለ ከሚጠራው በስተምስራቅ ከአስፋልቱ ማዶ ለመማር ማስተማሩ አመቺ ባልሆነ ቦታ በአንድ ግለሰብ ቤት ውስጥ በተጎሳቆለ ቦታ መስፍነሐረር ተብሎ የሚጠራ ከ1ኛ-8ኛ ክፍል የሚሰጥበት ት/ቤት ነበር።

ቦታው ለወ/ሮ ቀለመወርቅ ጥሩነህ መኖሪያ ቤት ቅርብ ስለነበር ሁኔታውን በመመልከት ለማሻሻል ያሰቡበት ይመስላል። በተጨማሪም ወደፊት ስማቸውን የሚያስጠራ ልጅ አለመኖሩ በጣም ያሳሰባቸው ስለነበር ምን ማድረግ እንደሚገባቸው በደንብ አድርገው ያሰቡበት ይመስላል። ለዚህም ነው የግል ቦታቸውን ከነካርታው ወስደው ለንጉስ በስሜ የሚጠራት ቤት ይሰራልኝ በማለት ፈቃድ የጠየቁት። ይህም የግል ቦታን ለወገን ልጆች የመማሪያ ጥቅም እንዲሆን በመስጠት ወ/ሮ ቀለመወርቅ ጥሩነህ የመጀመሪያ እናት ያደርጋቸዋል።

ንጉሱም ጥያቄያቸውን በመቀበል በዘመኑ ወደነበሩት የትምህርት ሚኒስቴር ወስደው እንዲያቀርቡ በመንገር አሰናበቷቸው። በዚህ መካከል ነገሩ ሳይፈፀም ገና በዳዴ ጽናት እያሉ በ1954 ዓ.ም ሐምሌ 4 ቀን ወ/ሮ ቀለመወርቅ ከዚህ አለም በሞት ተለዩ። ት/ሚ ቦታውን ተረከበ በ1955 ዓ.ም መሰረቱ ተጥሎ ወዲያው በአንድ ዓመት ውስጥ ስለተጠናቀቀ ከ1956 ዓ.ም በጥቅምት ወር ቀደም ሲል በተጠቀሰው ት/ቤት ውስጥ ሲማሩ ከነበሩት ተማሪዎች ከ1ኛ -6ኛ ክፍል ይማሩ የነበሩት ከነመምህራኖቻቸው ወደዚህ ት/ቤት በመምጣት ስራ ጀመሩ።

በጊዜው የነበሩት ተማሪዎች ቁጥር ባይታወቅም በ24 ከፍሎ በእያንዳንዱ ክፍል ከ50 ያላነሱ ተማሪዎች 15 መምህራን እንደነበሩ በወቅቱ በመምህርነት ያገለገሉ የነበሩ መምህራን ይናገራሉ። ቦታው ከዚያን ቀደም ትላልቅና ሰማይ ጠቀስ ዛፎች የበቀሉበት፣ በውስጣቸው ሰዎች የሚተላለፉባቸው ቀጫጭን መንገዶች እንደነበሩባቸው የእድሜ ባለፀጎች ይናገራሉ።

በመቀጠልም ት/ቤቱ በየጊዜው መሻሻሉን አላቋረጠም። ዙሪያው የሽቦ አጥር የነበረው ወደግንብ ተቀይረዋል። የወ/ሮ ቀለመወርቅን መልካም አርአያ በመከተል ወ/ሮ ወለተማርያም የተባሉ እናት ከፍተኛ ገንዘብ ወጭ በማድረግ በስተጀርባ ያለውን ባለ 13 የመማሪያ ክፍሎች ያለው ህንጻ አሰርተዋል። ተፈጥሮ የነፈገቻቸውን የመውለድ ፀጋ በመልካም ስራቸው በሺ የሚቆጠሩ ልጆች እናት ለመሆን በቅተዋል። በዚህ ት/ቤት የተማሩ ከያንያን እና ደራሲያን፣ ዳኞችና ጠበቆች፣ መምህራን፣ ዶክተሮች፣ ፓይለቶች እየሆኑ በልዩ ልዩ የስራ ዘርፎች ተሰማርተው ሀገራቸውን በማገልገል ላይ ይገኛሉ።

በመቀጠልም በ1976 ዓ.ም አንድ ባለ አራት በር ህንፃ ተስርቶ ለዕቃ ግምጃ ቤት ለማእከልና ለተለያዩ ከአገልግሎት ጥቅም ውጭ ለሆኑ ዕቃዎች ማስቀመጫ በመሆን በአገልግሎት ላይ ውሏል። በ1980 ዓ.ም አንድ 12 መቀመጫዎች ያለው የተማሪዎች መፀዳጃ ቤት፣ የኳስ ጨዋታ መመልከቻ ትሪቡን ደረጃ፣ ቤተ መፃህፍት የመሳሰሉት ተሰርተው ከፍተኛ የመሻሻል እድገት አሳይቷል። በ1990 ዎቹ ደግሞ ቀደም ሲል ከነበሩት በተሻለ እያንዳንዳቸው ባለ አንድ ፎቅ የሆነ ሁለት ህንጻዎች ተገንብተዋል። ከነሱም ውስጥ 8ቱ የመማሪያ ክፍሎች ስለነበሩ በጊዜው የነበረውን የክፍል ጥበት ከማቃለላቸውም በላይ የሰባተኛና የስምንተኛ ክፍል ተማሪዎች ሙሉ ቀን እንዲማሩ ረድተዋል። ሌሎችም ክፍሎች ቤተመጻህፍትና ልዩ ልዩ አገልግሎት በመስጠት ይገኛሉ።

አሁን ባለንበት ደግሞ G+4 የቤተመፃህፍትና G+4 የሆነ አዲስ መንታ ህንጻ መማሪያ ክፍል ተሰርቷል።

የትምህርት ደረጃዎችን በተመለከተ፡-

በ1955 ዓ.ም ከአንደኛ እስከ ስድስተኛ ክፍል /1-6/

በ1976 ዓ.ም መለስተኛ ሁለተኛ ደረጃ ሰባተኛና ስምንተኛ /1-8/ ለመሆን ችሏል ወደፊትም ወደ ኮሌጅና ዩኒቨርስቲ እንደሚያድግ የተረጋገጠ እና ብሩህ ተስፋ የሚታይበት ነው።

የትምህርት ቤቱ ስም ባደረገው የአርባ አራት ዓመት ጉዞ ያለአንዳች ችግር ተጉዞ ከዚህ አልደረሰም። አንድ ጊዜ አንድ ትልቅ ችግር አጋጥሞት ነበር። ይኸውም በ2004 ዓ.ም ወደ ከፍተኛ ትምህርት መሰናዶ ት/ቤትነት አደገ። በ1990ዎቹ ዓመታት በአዲስ አበባ ያሉ ት/ቤቶች አብዮታዊ ስም ሲሰጣቸው ወ/ሮ ቀለመወርቅ ጥሩነህ ትምህርት ቤት የሚለው ስም ተለውጦ አብዮታዊ ስም ይሰጥ የሚሉ ወገኖች ሀሳብ አቅርበው ብዙ ግጭትና ክርክር ከተደረገ በኋላ ለግል ጥቅማቸው ማዋል ሲችሉ በሕይወታቸው እያሉ 18ሺህ /18000/ ካሬ ሜትር የድሆች ልጆች ይማሩበት ብለው በፈቃዳቸው የሰጡ እናት ተራማጅ እንጂ አድሃሪ ሊባሉ አይገባቸውም የሚለው ድምጽ በዝቶ ስለተገኘ ስሙ ከተደቀነበት የመለወጥ አደጋ ሊያመልጥ ችሏል።

 ሰዎች ከተወሰነ ጊዜ በኋላ ያልፋሉ። መልካም ስራ ግን ምንግዜም ከመቃብር በላይ ይኖራል። ታሪክም ሊረሳው አይችልም።

አረጋዊ ገ/ኢየሱስ ወ/ሰናይት

1999 ዓ.ም አዲስ አበባ        

ይምረጡ
(1 ሰው መርጠዋል)
164 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us