ጃንሆይ እና ደርጎች - በመስከረም ወር 1967 ዓ.ም

Wednesday, 20 September 2017 13:54

 

በጥበቡ በለጠ

Artመስከረም ወር በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ትልቅ ክስተት ያለው የወራቶች ሁሉ አስገራሚ ወር ነው። ይህ የሆነበትም ምክንያት መስከረም ሁለት ቀን 1967 ዓ.ም አብዮት በኢትዮጵያ ምድር ላይ ፈነዳ። አብዮቱ ሲፈነዳ ኢትዮጵያ ከሦስት ሺ ዓመታት በላይ ጠብቃ ያኖረችው የንጉሣዊ አስተዳደር ተገረሠሠ። በተለይ ደግሞ የሰለሞናዊው ስርወ መንግሥት ወራሽ የሚባሉት ቀዳሚዊ ኃይለሥላሴ ኢትዮጵያን ለ44 ዓመታት ከመሩ በኋላ ሲወርድ ሲወራረድ የኖረው አስተዳደር ተገረሠሠ። ወታደሮች በመፈንቅለ መንግስት የአዛውንቱን የግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴን ሥርዓት ጥለው ጊዜያዊ ወታደራዊ አስተዳደር ደርግ መሠረቱ። “ስዩመ እግዚአብሔር” ወይም በእግዚአብሔር የተሾሙ እየተባሉ የሚነገርላቸው ቀዳማዊ ኃይለሥላሴም ከቤተሰቦቻቸውና ከባለስልጣኖቻቸው ጋር ሆነው ወደ እስር ቤት ተወረወሩ። ደርግ የ82 ዓመት አዛውንት አሰረ እየተባለም በወቅቱ በነበሩ የውጭ አገር መገናኛ ብዙሃን ተዘገበ።

ኢትዮጵያ የማይታመን ነገር እየታየባት እንደሆነ ይወራ ነበር። በሕዝቡ ለረጅም ዓመታት እንደ ንጉስ ብቻ ሳይሆን መለኮታዊ ኃይል አላቸው እየተባለ የሚታመንባቸውን ቀዳማዊ ኃይለሥላሴን የሚጥልና የሚያስር ጉልበት ከቶስ ከየት ተገኘ እየተባለ ግራ የገባቸውም ነበሩ።

ግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ በዘመን ስልጣናቸው የኤሌ ተግባራት ባለቤት ሆነው ስለቆዩ በእጅጉ ይከበሩ እና ይፈሩ ነበር። ከአፄ ምኒልክ ሞት በኋላ ስልጣን ወደ ልጅ እያሱ ከመጣ ጀምሮ ከዚያም ወደ ንግስተ ነገስታት ዘውዲቱ መጥቶ በመጨረሻም ራስ ተፈሪ ወይም ቀዳማዊ ኃይለስላሴ ዘንድ እስከሚደርስ ድረስ የነበረው የቤተ-መንግስት ሽኩቻ እና ትግል አሸንፈው ንጉስ የመባላቸው ጉዞ በራሱ አስደናቂ ነበር።

ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ በ1923 ዓ.ም ኢትዮጵያን ሙሉ በሙሉ  የማስተዳደሩን ሥራ ከተረከቡ በኋላ ሀገሪቱን ወደ ዘመናዊ ጉዞ ለመውሰድ መጣራቸውን ታሪካቸውን የፃፉ ደራሲያን ይገልጻሉ።

አፄ ኃይለሥላሴ በአዲሱ የአመራር ጎዳናቸው ፓርላሜንት በዘመናዊ መልክ ለማቋቋም ብርቱ ጥረት አድርገዋል። የመጀመሪያውን የኢትዮጵያ ሕገ-መንግስት አፅፈው አጸድቀዋል።

በነዚህና በመሣሰሉት ጉዞ ውስጥ እያሉ ፋሽስት ኢጣሊያ ኢትዮጵያን ወረረች። ሀገሪቱ አስከፊ መቀመቅ ውስጥ ገባች። ከሰማይ ላይ የመርዝ ጋዝ በአውሮፕላን ይጣልባት ጀመር። ፋሽስቶች ያለ የሌለ ሃይላቸውን አደራጅተው ጥንታዊቷን የነፃነት አገር ወረሩ። ቀዳማዊ ኃይለሥላሴም ከካቢኔዎቻቸው ጋር መክረው ለዲፕሎማሲ ትግል ከኢትዮጵያ ወጥተው ወደ እንግሊዝ ተጓዙ። ስደተኛ የኢትዮጵያ ንጉስ ሆኑ።

ታዲያ በስደት ዘመናቸው ውስጥ ሆነው የማይታመን አስገራሚ የዲፕሎማሲያዊ ትግል አደረጉ። ከወደ እንግሊዝ ሲልቪያ ፓንክረስት የምትሰኝ የምንግዜም የኢትዮጵያ ወዳጅ አፈሩ። ከሲልቪያ ፓንክረስት እና ከሌሎች ኢትዮጵያዊያን ጋር ሆነው የእንግሊዝንና የመላው አለም ኃያል መንግስታት ለማሳመን ብርቱ ትግል አደረጉ።

ዛሬ የተባበሩት መንግስታት እየተባለ በሚጠራውና በወቅቱ ሊግ ኦፍ ኔሽን በሚባለው ስብሰባ ላይ ተገኝተው አለምን ያስደመመ ንግግር አደረጉ። ንግግራቸውም ወዲያው ተተርጉሞ በአለም ተሰራጨ። ለንግግራቸው ርዕስ የተሰጠው እግዚአብሔርና ታሪክ ፍርዳችሁን ሲያስታውሱት ይኖራሉ የሚል። God and history will remember your jejment በዚሁ ንግግራቸው ያሳሰቡት ፋሽስቶች ኢትዮጵያን ወርረው ህዝቧን በግፍ እየጨረሱት ስለሆነ ዓለም ተባብሮ ኢትዮጵያን ነጻ እንዲያወጣ ነው። ካለበለዚያ ትልቁ አሳ ትንሹን ይዋጠው የምትሉ ከሆነ ነግ በራሳችሁ ሲደርስ ታዩታላችሁ ብለው ቀዳማዊ ኃይለስላሴ በሊግ ኦፍ ኔሽን ስብሰባ ላይ ትንቢት ተናገሩ ተብሎ እስከ ዛሬ ይወሳል። ምክንያቱም አዶልፍ ሂትለር ተነስቶ 6 ሚሊዮን አይሁዳዊያንን ሲፈጅ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ የተናገሩት ትንቢት ነው ተብሎም በብዙ ሰዎች ዘንድ ይታመናል። በዚህ ምክንያት አለማቀፋዊ ተቀባይነታቸው የአለምን መሪዎች ትኩረሰት ሳበ።

ቀዳማዊ ኃይለስላሴ የእንግሊዝን መንግስት አሳምነው ከጎናቸው አቁመው በውድ አርበኞቻቸው መስዋዕትነት ፋሽስት ኢጣሊያን ከኢትዮጵያ ምድር በድል አባረሩ። ከ5 ዓመታት የውጭ አገር ስደታቸው ተመልሰውም ሚያዚያ 27 ቀን 1933 ዓ.ም ወደ ዙፋናቸው ተመለሱ። ከዚያም በጦርነት የወደመችውን አገራቸውን መልሶ የማቆም ስራ ውስጥ ገቡ።

በተለይ በትምህርቱ ዘርፍ ከፍተኛ ትኩረት በመስጠት የኢትዮጵያ ልጆች በጥራት እንዲማሩ በር ከፈቱ። አያሌዎች በየሀገራቱ እየሄዱ እንዲማሩ አደረጉ። የተማረ የሰው ኃይል ለማፍራት ያደረጉትን ብርቱ ትግል ብዙዎች ጽፈውላቸዋል።

በተለይ ደግሞ የካሪቢያን ምድሯን፣ የጀማይካዊያኑን መዲና ኪንግ እስተገን ከረገጡበት ሰዓት ጀምሮ የጃንሆይ ታሪክ በከፍተኛ ሁኔታ ተቀየረ። በጃማይካዊያን ዘንድ መሲህ ተደርገው ተቆጠሩ። ምድራዊ ሰው ብቻም አይደሉም ብለው አመኑባቸው። በዚህም የራስ ተፈሪያዊያን እምነት በአለም ላይ ተስፋፋ። የሬጌ ሙዚቃ ስልቱ ሁሉ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴን ከፍ አድርጎ መጥራት ሆነ።

በአለም ላይ ግዙፍ እንደሆኑ የሚነገርላቸው እንደ ኦክስፎርድ እና ሀርቫርድን የመሣሠሉ 20 ዩኒቨርስቲዎች በልዩ ልዩ ጊዜ ለቀዳማዊ ኃይለሥላሴ የክብር ዶክተሬት ድግሪ ሰጧቸው። ንጉሠ ገናና ሆነው ሆነው ወጡ።

በቻይና በኮሪያ ባደረጉት ጉብኝት በመቶ ሺ የሚቆጠር ሕዝብ እየወጣ ሊያያቸው ጎዳናውን ማጥለቅለቅ ጀመረ። በአሜሪካና በእንግሊዝ ዘንድ ደግሞ ክብራቸው ገዝፎ ወጣ። ግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ በዘመነ አገዛዛቸው ኢትዮጵያ በኪነ-ጥበብ አለም፤ ኢትዮጵያ በስፖርቱ አለም፣ ኢትዮጵያ በሚሊቴሪውና በትምህርቱ አለም ቀደም ሲል ከነበረችበት ሁኔታ በእጅጉ ከፍ ከፍ ብላ የታየችበት እንደሆነ ብዙዎች ጽፈዋል።

ታዲያ ምን ያደርጋል ሁሉም ነገር እንደነበር አይሆንም። በአስተዳደር ዘመን የተፈፀሙ አንዳንድ ስህተቶች ሳይታረሙ ማደግ ጀመሩ። የታላቁ ጀግና የበላይ ዘለቀ በስቅላት መቀጣት፣ እነ ጀነራል መንግሥቱ ንዋይ እና ገርማሜ ንዋይ የሞከሩትን መፈንቅለ መንግሥት ተመርኩዞ አስተዳደራዊ ለውጥ ማምጣት አለመቻል፣ የመሬት ላራሹ ትውልድ እየገነነ መምጣት እና በ1965 ዓ.ም የተከሰተው የሰሜን ኢትዮጵያ የድርቅ አደጋ ተከተለና ወትሮም ሲቀጣጠል የነበረው የለውት ፍላጎት ፍም ተከማቸ እና አብዮት ፈነደ። የነበረው እንዳልነበረ ሆነ። አብዮት ፍንዳታው በመዝሙሮች ተቀጣጠለ። መሬት ላረሹ ታወጀ። መፈክር ማሰማት የወቅቱ ፋሽን ሆኖ ብቅ አለ።

Art2መስከረም ሁለት ቀን 1967 ዓ.ም ሐሙስ ዕለት፣ ንጉሡ ፊት ቀርበው የሚያስረዱ በሻለቃ ደበላ ዲንሣ መሪነት ከመለዮ ለባሹ የተውጣጡ አባላት ተመረጡ። የተመረጠው ቡድንም ለሦስት ሰዓት ሩብ ጉዳይ ሲሆን ወደ ኢዮቤልዩ ቤተ-መንግስት አመራ። ቡድኑ ቤተ-መንግስት ደርሶበ በመኖሪያ ቤታቸው በሚገኘው ሳሎን ንጉሡ ከመኝታ ቤታቸው ተጠርተው እስኪመቱ ድረስ ሲጠባበቅ ቆየ። የንጉሡን ከሥልጣን መውረድ እማኝ እንዲሆኑ ተብለው ቀደም ሲል ተነግሯቸው የነበሩት ልኡል ራስ እምሩ ኃይለሥላሴም በቦታው ተገኙ። ከዚያም ሻለቃ ደበላ ዲንሣ ሰላምታ ሰጥተው ከደርግ የተሰጣቸውን ፅሁፍ ማንበብ ጀመሩ። ጽሁፉም እንዲህ ይላል፡-

        -    ምንም እንኳን በኢትዮጵያ ታሪክ ለረጅም ጊዜ የኖረውን ዘውድ ሕዝቡ በቅን ልቦና የአንድነት ምልክት ነው ብሎ የሚያምንበት ቢሆንም ከ50 ዓመት በላይ ከአልጋ ወራሽነት ጀምረው ሀገሪቱን ሲመሩ ከሕዝብ የተሰጥዎትን ክብር ሥልጣን አለአግባብ በልዩ ልዩ ጊዜ ለራስዎና በአካባቢዋ ለሚገኙት ቤተሰብዎችዎና ለግል አሽከርዎችዎ ጥቅም በማዋል ሀገሪቱን አሁን ካለችበት ችግር ላይ እንድትወድቅ ከማድረግዎም በላይ ዕድሜዎ ከ82 ዓመት በላይ በመሆኑ በአካልዎም ሆነ በአእምሮዎ በመድከምዎም ከእንግዲህ ወዲህ ይህን ከፍተኛ ኃላፊነት ሊሸከሙ አይችሉም” የሚል ፅሁፍ ሻለቃ ደበላ ዲንሣ አነበቡ።

ከዚያም ጃንሆይ እንዲህ አሉ፡-

“ያላችሁትን በጥሞና አዳምጠናችኋል። ለአገር በጎ አስባችሁ ከተነሳችሁ የአገርን ጥቅም ከራስ ጥቅም ማስቀደም አይቻልም። እኛ እስከ ዛሬ አገራችንን እና ህዝባችንን አቅማችን በፈቀደውና በምንችለው ሁሉ አገልግለናል። አሁን ተራው የኛ ነው ካላችሁ ኢትዮጵያን ጠብቁ።” (ሲሉ መለሱ)

 

በመጨረሻም ሻለቃ ደበላ ዲንሳ እንዲህ አሉ፡-

“ለግርማዊነትዎ ደህንነት ሲባል ሌላ ቦታ የተዘጋጀ ስለሆነ ወደ ተዘጋጀልዎት ስፍራ እንድንሄድ እጠይቃለሁ” በማለት የ82 ዓመት አዛውንት ንጉስ በቮልስ ዋገን መኪና ይዘው ከቤተ-መንግስት ወጡ።

እኚህ ታላቅ ንጉስ ከዚያ በኋላ በእስር ማቅቀው በአሰቃቂ ሁነታ ተገለው ተቀብረዋል። ጃንሆይ ማን ገደላቸው? ግድያው ምን ይመስል ነበር? በአልጋ ወራሽነት ኢትዮጵያን ለ14 ዓመታት ያገለገሉት፣ በንጉሠ ነገስታትነት ለ44 ዓመታት ኢትዮጵያን የመሯት ግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ በታሪክ ውስጥ አይረሱም። 

 

የአፄ ኃይለሥላሴ ግድያ

ውድ የሰንደቅ ጋዜጣ አንባቢዎቼ፣ ለዛሬ ይዤላችሁ የቀረብኩት፤ ኢትዮጵያዊ ስንክሳር ኢትዮጵያን ለ14 ዓመታት በአልጋወራሽነት ለ44 ዓመታት በንጉሠ ነገስታትነት መርተው በኋላም መስከረም ሁለት ቀን 1967 ዓ.ም በወታደሮች መፈንቅለ መንግስት ለእስር በኋላም ለአሠቃቂ ሞት ስለተዳረጉት ግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴን ማን ገደላቸው በሚለው ርዕሠ ጉዳይ ላይ ጥቂት ቆይታ እንድናደርግ ነው።

-         -    -

      

ኢትዮጵያ እስከ 1967 ዓ.ም ድረስ የምትመራው በንጉሣዊ አስተዳደር ነበር። የኢትዮጵያ ነገስታት የዘርና የደም ተዋረዳቸው የሚቆጠረው ከእስራኤሉ ንጉስ ሰለሞን ዘንድ ነበር። ይህ ሥርዓት ለ3 ሺህ ዓመታት ቀጥሎ ነበር። ነገር ግን መስከረም ሁለት ቀን 1967 ዓ.ም ይህ የታሪክ ሰንሰለት ተቆረጠ። በወቅቱ የመጨረሻው ንጉስ የነበሩት ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ በ82 ዓመታቸው መፈንቅለ መንግስት ተደርጐባቸው ከነ መላው ቤተሰቦቻቸውና ሚኒስትሮቻቸው ብሎም ከባለስልጣኖቻቸው ጋር ወደ እስር ቤት  ታጐሩ።

ለረጅም ዓመታት በአፍሪካ፣ በጥቁር ዓለምና በልዩ ልዩ ታላላቅ መንግስታት ፊት ክብር አግኝተው የነበሩት ንጉስ በሀገራቸው ልጆች አማካይነት ታሰሩ። እስር ቤት ሳሉም እጅግ ለክብራቸው በማይመጥን ሁኔታ ውስጥ ይሰቃዩ እንደነበር ታሪክ ፀሐፊዎቻቸው ያወሳሉ።

ቀጥሎም እኚህ ባለ ብዙ ዝና የነበሩ ንጉስ መገደላቸው መሞታቸው ተነገረ። በወቅቱ ጉዳዩ እጅግ አስደንጋጭ ነበር። የ82 ዓመት አዛውንትን፣ ንጉስን የሚገድለው ማን ነው? ተባለ። ጃንሆይን ማን ገደላቸው? እንዴትስ ሞቱ? ይህ ጥያቄ ላለፉት በርካታ ዓመታት ሲያነጋግር ቆይቷል።

በጃንሆይ የመጨረሻ የሕይወት እስትንፋስ ላይ ተመርኩዘው አያሌ ደራሲያን ልዩ ልዩ ሃሳቦችን የያዙ አመለካከቶችን ሲያንፀባርቁ ቆይተዋል። የልቦለድ ድርሰት የፃፉም ደራሲያን አሉ። አንዳንድ ደራሲያን የደርግ ሰዎች በትራስ አፍነዋቸው ነው የገደሏቸው ብለው ፅፈዋል። ሌሎች ደግሞ ግድያውን ከቀድሞው ፕሬዝደንት አሁን ሐራሬ ዚምቧቡዬ ከሚገኙት ከ/ኮል መንግስቱ ኃይለማርያም እንደፈፀሙት ወይም እንዳስፈፀሙት የፃፉ አሉ። ሌሎች ደግሞ ልቦለዳዊ ቀለም ሰጥተውት ጃንሆይ አልሞቱም ከእስር ቤቱ እንዲወጡ ተደርጓል ብለው የደህንነት መዋቅር ዘርግተው የፃፉ ደራሲያን አሉ። ከዚህ ሌላ ደግሞ በተለይ በንጉስ ኃይለሥላሴ የሚያምኑቱ ጃማይካዊያን ወይም ራስ ተፈሪያዊያን፣ ጃንሆይ አይሞቱም አርገዋል ብለው ያምናሉ። ሞታቸውን አይቀበሉትም።

እነዚህ ሁሉ አስተሳሰቦች ባሉበት ሁኔታ በቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዘመን ከጐንደር ጠቅላይ ግዛት የፓርላማ አባል የነበሩት የሕግ ባለሙያው አቶ በሪሁን ከበደ በ1993 ዓ.ም 1333 ገፅ ያለው፣ የአፄ ኃይለሥላሴ ታሪክ የተሰኘ ግዙፍ መፅሐፍ አሳተሙ። መፅሐፉ ስለ ንጉሡ ታሪክ ከመጀመሪያው እስከ መጨረሻው ድረስ በብዙ የታሪክ ማስረጃዎች ተሰንዶ የተዘጋጀ ነው። ታዲያ በዚህ መፅሐፍ ውስጥ የጃንሆይ አሟሟት እና አገዳደል እንዴት እንደነበር ደራሲው እማኞችን በመጥቀስ አደራጅተው ፅፈዋል።

አቶ በሪሁን ከበደ በፃፉት የአፄ ኃይለስላሴ ታሪክ የተሰኘው መፅሐፍ ውስጥ ስለ ንጉሡ ግድያ አስመልክቶ የተፃፈው የሚከተለውን ይመስላል።

Art3ጃንሆይ ከመስከረም 2 ቀን 1967 ዓ.ም ጀምሮ ወደ ታላቁ ቤተ-መንግስት እስከተዘዋወሩበት እስከ ጥቅምት 15 ቀን 1967 ዓ.ም ድረስ ልጃቸው ልዕልት ተናኘወርቅ አብረዋቸው እንዲውሉና እንዲያድሩ ስለተፈቀደላቸው አንዲት ፍራሽ እንድትገባ ተፈቀደላቸው። ከወለል ላይ እያነጠፉ ሲተኙ ሰንብተዋል። ወደ ታላቁ ቤተ-መንግስት ተዛውረው እንዲታሰሩ ከተደረገ በኋላ ግን ልዕልቲቱ አብረው ወደዚያ እንዲሄዱ አልተፈቀደላቸውም።

ጃንሆይ ወደታሰሩበት ቤት መጥተው ከታሰሩበት ጊዜ ጀምሮ እስከ ዕለተ ሞታቸው ድረስ ሳይለዩዋቸው ምግባቸውን እያቀረቡ፣ አልጋቸውን እያነጠፉ፣ ልብሳቸውን እያጠቡ፣ ቤቱን እያፀዱ አብረዋቸው እያደሩ ያገለግሏቸው የነበሩ ሁለት አስገራሚ ሰዎች ነበሩ፤ እነርሱም፡- 1ኛ - ወሠኔ አማረ

                        2ኛ - እሸቱ ተክለማርያም የሚባሉ ናቸው። እነዚህ ሰዎች የጃንሆይ የእስር ቤት አገልጋዮች ነበሩ። የክፉ ቀን ተገኖች።

ታዲያ አንድ ቀን ማለትም ጃንሆይ በታሠሩ በ11 ወር ከ20 ቀን ነሐሴ 20 ቀን 1967 ዓ.ም ከምሽቱ 3 ሰዓት ሲሆን፤ 1ኛ - ኮ/ል ዳንኤል አስፋው

                          2ኛ - ኮ/ል እንዳለ ገላ

                          3ኛ - ሻለቃ የጐራው ከበደ የሚባሉ የደርግ ሰዎች መጡ።

የጃንሆይን ጠባቂዎች አልጋችሁን ይዛችሁ ውጡ አሏቸው። ጠባቂዎቹም ወደ ጃንሆይ ዘንድ ቀርበው የተነገራቸውን ትዕዛዝ ለእሳቸው ተናገሩ። ጃንሆይም የሰጧቸው መልስ፤ ቤቱ ጠቧቸው ከሆነ ወደፊት በሰፊው አሠርተን እናስረክባችኋለን ብላችሁ ንገሯቸው ካሉ በኋላ መስኮቱን ከፍተው - ጌታዬ በእውነት ኢትዮጵያን ያላገለገልኩ ከሆነ ፍርድህን ስጥ - ብለው እንባቸውን ወደ ባዕታ ቤተ-ክርስትያን ትይዩ ሆነው አፈሰሱ - በማለት ጠባቂዎቻቸው እማኝነታቸውን ሠጥተዋል።

ቀጥሎም ጠባቂዎቻቸው ከጃንሆይ ክፍል ወጡ። ከዚያም ሦስቱ የደርግ ሰዎች ጃንሆይ ወዳሉበት ክፍል ገቡ። በሩንም ዘጉት። 45 ደቂቃዎች ቆይተው ወጡ። ጠባቂዎቻቸው ወሠኔ አማረ እና እሸቱ ተ/ማርያም ከቤቱ ታዛ ተጠግተው አልጋቸውን ዘርግተው ከውጭ አድረው ነበር። ጃንሆይ ሁልግዜ በጥዋት እየተነሱ ፀሎት ማድረግ ልማዳቸው ስለሆነ እንደተለመደው በጠዋት ተነስተው ፀሎት ያደርጋሉ ብለው ቢጠብቋቸው ሳይነሱ ስለቀሩ ተጠራጥረው ደጃፉን ከፍተው ገቡ። ሲገቡ ጃንሆይ ይለብሱት በነበረው አንሶላ ተሸፍነው አገኟቸው። አንሶላውን ገልጠው ሲያዩዋቸው ሞተው አገኟቸው።

በምን አኳኋን እንደሞቱ ለማወቅ እሬሳቸውን አገላብጠው ለማየት ሲሞክሩ የነበሩትን ጠባቂዎቻቸውን የፀጥታ ሰዎች ገብተው አስወጧቸው። ከደጅ ሆነው ሲጠባበቁ ጧት አንድ ሰዓት ተኩል ሲሆን፤ መንግስቱ ኃይለማርያም እና አጥናፉ አባተ መጥተው የጃንሆይ አስክሬን ወዳለበት ክፍል ገብተው መሞታቸውን አረጋግጠው ሲወጡ፣ “ምነው አሟቸው ሰንብተው ነበር?” ብለው በማሾፍ ወሰኔ አማረ እና እሸቱ ተ/ማርያምን ጠይቀው ከነሱ የሚሰጣቸውን መልስ ሳያዳምጡ በፍጥነት ሄዱ።

የመፅሐፉ ደራሲ አቶ በሪሁን ከበደ ሲቀጥሉ እንዲህ አሉ፡-     

እነ ወሰኔ አማረ የመጨረሻውን ሁኔታ ሳናይ አንሔድም ብለው ከቤቱ ደጃፍ ላይ ተቀምጠው ዋሉ። ከቀኑ 11 ሰዓት ሲሆን እነዚያ ነሐሴ 20 ቀን 1967 ዓ.ም ማታ በሶስት ሰዓት መጥተው የነበሩት ኮ/ል ዳንኤል አስፋው፣ ኮ/ል እንዳለ ገላ፣ ሻለቃ የጎራው ከበደ ጥቂት ወታደሮች አስከትለው መጥተው አስክሬኑ ከነበረበት ቤት አውጥተው ይዘውት ሄዱ። ወሰኔ አማረና እሸቱ ተ/ማርያም የተቀበሩበትን ቦታ አላዩም ብለው ፅፈዋል።

የጃንሆይ አሟሟት በአቶ በሪሁን ከበደ ገለፃ ይህን ይመስላል። የተቀበሩበት እና የአቀባበሩ ትርኢት ደግሞ እጅግ ዘግናኝ ነው።

የደርግ መንግስት ጃንሆይን ጨምሮ 60 ታላላቅ ሚኒስትሮቻቸውን ሲገድል በሬዲዮ እንደ ታላቅ ጀብድ ተነገረ።

ግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ኢትዮጵያን ለ44 ዓመታት በንጉሠ ነገስትነት ሲመሩ ብዙ ውጣ ውረዶችን አሳልፈዋል። የኢጣሊያን ፋሽስቶች ከኢትዮጵያ ምድር በድል ካሸነፉ በኋላ በ1933 ዓ.ም ረጅም ንግግር አድርገዋል።

  

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
151 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us