ጽዮን ማርያም

Wednesday, 06 December 2017 13:00

በጥበቡ በለጠ

 

ጽዮን ማርያም በሰሜን ኢትዮጵያ በትግራይ ክልል ውስጥ የምትገኝ በምድራችን ላይም እጅግ ጥንታዊ ከሆኑ የክርስትና ማዕከል መካከል አንዷ ናት። ጽዮን ማርያም የብዙ ጉዳዮች መገለጫ ናት። በዚህች ቤተ-ክርስቲያን ውስጥ እግዚአብሔር ለሙሴ የሰጠው አስርቱ ትእዛዛት የተፃፉበትና የተቀረፁበት ፅላት ወይም ፅላተ-ሙሴ የሚገኝበት ምድር ነች። በክርስትናው ዓለም ውስጥ ቅዱስ ስፍራ ተብለው ከሚጠሩት መካከል ግንባር ቀደሟ ነች።


ይህች ቤተ - ክርስትያን ሕዳር 21 ቀን ዓመታዊ ክብረ በዓሏ፣ ንግስናዋ ነው። ታዲያ በዚህ ክብረ በዓል ላይ ለመታደም ከዓለም ዙሪያ አያሌ ቱሪስቶች አክሱም ከተማ ታድመዋል። ከተማዋ በሃይማኖቱ ተከታዮች በቱሪስቶች ተጨናንቃለች።


በክርስትናው ዓለም ውስጥ ትኩረት በመሳብ አክሱም ፅዮንን የሚያክል ስፍራ የለም። ምክንያቱም የፈጣሪ ትዕዛዛት ያሉበት ቦታ ስለሆነ እና ከዚህ በላይ ደግሞ በምዕመናን ዘንድ የሚታንበት ማስረጃ ስለሌለ ጽዮን ማርም በክርስትናው ዓለም ውስጥ ጎላ ብላ ትጠቀሳለች።


ጽላተ-ሙሴ ዛሬ 3ሺ ዓመት ከእየሩሳሌም መንበሯ ተወስዶ ወደ “ኢትዮጵያ መምጣቱ ይነገራል” ያመጣው ደግሞ ቀዳማዊ ምኒልክ ነው” የንግስት ሣባ ልጅ።
ጽዮን ማርያም የጽላተ - ሙሴ መቀመጫ ከመሆኗም በላይ ኢትዮጵያዊው ንጉስ ኢዛና ወደ ክርስትና ሲቀየር በዘመናዊ መልክ ፅዮን ማርያምን ከዛሬ 1600 ዓመታት በፊት አነጻት። እናም የኢትዮጵያ አስተዳደርና የሀይማኖት ማዕከል ሆነች።


የኢትዮጵያ ነገስታት ወደ ስልጣን ሲመጡ መጀመሪያ አክሱም ጽዮን ሔደው የንግስና ቆብ የሚጭኑበት የአመራር ስፍራ ናት። ኢትዮጵያ እንድትመራ፣ ሕዝቦችዋ መሪ እንዲኖራቸው ቀብታ የምትልክ ቤተ-ክርስትያን ነበረች።


አክሱም ጽዮን እንደ ቅዱስ ያሬድ አይነት የዜማና የመዝሙር ሊቅ በስድስተኛው መቶ ክፍለ ዘመን ላይ ለዚህች ምድር ያፈራች ስፍራ ናት።
ከዚህ ሌላም ፈላስፋዎቹን እነ ዘርአያዕቆብን እና ወልደ ሕይወትን የፈጠረች ምድር ነች።


አክሱም ታላላቅ መሪዎች እነ ካሌብና ገብረመስቀልን የመሣሰሉ የስድስተኛው መቶ ክፍለ ዘመን ላይ በእምነትም በአገር አመራርም ትልቅ ቦታ የሚሰጣቸውን ገናና ነገስታት አፍርታለች። ዓፄ ካሌብ በኢትዮጵያ ልዩ ልዩ ስፍራዎች ውስጥ ድንቅ ኪነ-ሕንጻዎችና በማነጽ፣ የስልጣኔ ተምሳሌት የሆኑ፣ የሀገርንም ዳር ድንበር ለማስከበር ዓፄ ካሌብ ወደር የማይገኝላቸው ገናና መሪ ነበሩ።


አክሱም ሌላም አስገራሚ መሪ ነበራት። ይህ ሰው ንጉስ ባዜን ይባላል። የንጉስ ባዜን ታሪክ እንደሚያወሳው ኢየሱስ ክርስቶስ ከመወለዱ በፊት ኢትዮጵያን ለስምንት ዓመታት መርቷታል። ኢየሱስ ክርስቶስ ሲወለድ ደግሞ ወደ እየሩሳሌም ቤተልሔም ሔዶ ኢየሱስን ያየ የኢትዮጵያ ብቸኛው መሪ እንደሆነ ታሪክ ገድሉ ይተርካል። የኢየሱስ ክርስቶስን መወለድ አይቶ ወደ ኢትዮጵያ ሀገሩ መጥቶ ከዚያም ለስምንት ዓመታት ሀገሩን እንደመራ ይነገርለታል።


ይህ ንጉስ ከዚህች ዓለም በሞት ከተለየ በኋላም የተቀበረበት ቦታም በኢትዮጵያ ውስጥ ታሪካዊ ሆኖ የቱሪስት መስዕብ ከሆነ ቆይቷል። መካነ መቃብሩ የሚገኘው ከአክሱም ወደ አድዋ በሚወስደው አውራ ጎዳና፣ ከአክሱም ከተማ መውጫ ላይ ወደ ግራ ከሚገኝ ኮረብታማ ግርጌ ነው። ለመካነ መቃብሩ ምልክት እንዲሆንም በደንብ የተጠረበና ቁመቱ 6 ሜትር የሆነ አንድ ባለግርማ ሀውልት ተተክሎበታል። ይህ መካነ መቃብር ተቆፍሮ የወጣው በ1957 ዓ.ም ነው። ደረጃዎቹም ከድንጋይ የተፈለፈሉ ደረጃዎች አሉት። ውስጡም አደራሽ አለ። ይህ አስገራሚ ንጉስ ባዜን፤ ገና ያልተነገሩለት እጅግ ብዙ ታሪኮች አሉት። ወደፊት እናወጋለታለን።


አክሱም ጽዮን የአለምን ስልጣኔና ግስጋሴ ችግርና ስኬትን ሁሉ እያየች እየታዘበች የኖረች የረጅም ዘመን መካነ ታሪክ፣ የሰው ዘር ሁሉ ሄዶ እንዲጎበኛት እንዲያያት የተባበሩት መንግስታት የትምህርት፣ የሳይንስ እና የባህል ድርጅት /UNESCO/ የሚመከርባት አክሱም ተወስቶ የማያልቅ ታሪክ አላት።


የፅሁፍ ጥበብ የተንጸባረቀባት፣ ትምህርት ያበበባት፣ የሊቃውንተ መናሀሪያ ሆና ኖራለች።


በዮዲት ጉዲት መነሳት አክሱም እየተዳከመች ሄደች። ፈራረሰች። ወርቃማ ታሪኳም ከዘጠነኛው መቶ ክፍለ ዘመን ጀምሮ ተዳከመ።


በ16ኛው መቶ ክፍለ ዘመንም በተነሳ የእርስ በርስ ጦርነት አክሱም ጽዮን ፈራረሰች። ከዚያም አገር ሲረጋጋ በ1635 ዓ.ም አፄ ፋሲል ከጎንደር ወደ አክሱም ሄደው የጎንደር የኪነ-ጥበባት ቅርስ የሚታይበትን ቤተ-ክርስትያን አሰሩላት። ይህ የአፄ ፋሲል ኪነ-ህንፃ ዛሬም በግርማ ሞገሱ ድምቀት አክሱም ከተማ ላይ ተገማሽሮ ይታያል።


አሁን ደግሞ አጅግ ዘመናዊ ሆኖ የሚታየውን ግዙፉን የፅዮን ማርያምን ቤተ-ክርስትያን ያሰሩት አፄ ኃይለሥላሴ ናቸው። ባለቤታቸው እቴጌ መነንም በ1845 ዓ.ም ባለ አንድ ፎቁን የፅላት ቤት አሰርተዋል።


አክሱም ፅዮን የኢትዮጵያ የእምነት፣ የታሪክ፣ የፍልስፍና የአስተዳደር፣ የብዙ ነገሮች መገለጫ ናት። የሀርቫርድ ዩኒቨርስቲው የአለማችን የክርስትና ዕምነት ተመራማሪው ፕሮፌሰር ሄነሪ ሊዊስ ጌት wonders of the African world የተሰኘውን ትልቁን ዶክመንተሪ ፊልማቸውን ሲሰሩ አክሱምን “የጥቁር ሕዝቦች ሁሉ የስልጣኔ ማዕከል” ሲሉ ገልጸዋል። ዘጠኝ ሰዓታትን የሚፈጀው ይህ ግዙፍ ዶክመንተሪ ፊልም የአክሱም ጽዮንን ሙሉ ታሪክ ሁሉ ዘርዝሮ የሚያሳይ ነው።


ግርሀም ሀንኩክ የተባለው ጋዜጠኛና ጸሐፊ The sign & the seal በተሰኘው መጽሐፉ “አክሱም ጽዮን ውስጥ ፅላተ ሙሴን አገኘሁ” ብሎ በመፃፉ የአለም ታሪክ ተቀይሯል።


ምክንያቱም ፅላተ-ሙሴ በምድር ላይ ሁሉ ተፈልጎ ጠፍቷል። ኢትዮጵያ ግን አለኝ እኔ ዘንድ ነው ብላ የምትናገር ሀገር ብቻ ሳትሆን ብዙ ማስረጃዎችንም የምታቀርብ ምስጢራዊት ሀገር መሆኗን አያሌ ጸሐፊያን ገልፀዋል።


ህዳር 21 ቀን ይህች የኢትዮጵያ እና የዓለም የክርስትናው ተከታይ ሕዝብ ሁሉ የእምነት መገለጫ የሆነውን ጽላተ-ሙሴን የያዘችው አክሱም ጽዮን በየዓመቱ ትነግሳለች። ታሪኳን ስንመረምር ኢትዮጵያ ምን ያህል የምድሪቱ አስገራሚ ሀገርና መኩሪያ እንደሆነች እንገነዘባለን።¾

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
28 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us