You are here:መነሻ ገፅ»arts»news admin - Sendek NewsPaper
news admin

news admin

 

-    የኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን የሥራ ኃላፊዎች በሕግ ሊጠየቁ ይገባል

ኢብሳ ነመራ

የኤርትራ መንግስት በኢትዮጵያ የእርስ በርስ  ግጭት  ሊቀሰቅስ ይችላል  ብሎ  የገመተውን  ማንኛውንም  ጉዳይ ወደ ኢትዮጵያ ህዝብ ሲወረውር ቆይቷል። የእርስ  በርስ  ግጭት  በመቀስቀስ ሃገሪቱን  የማተራመስ ህልሙ ዛሬ፣  ዘንድሮ … በወረወረው አጀንዳ ባይሳካ ነገ፣ ከረሞ  ሌላ የግጭት  አጀንዳ  ከመፈለግ  እንደማይቦዝን  የእስከዛሬ ባህሪው በግልጽ አሳይቶናል። በአንድ ሰው ፈላጭ ቆራጭነት የሚመራው የኤርትራ መንግስት እስካለ ደረስ ይህ ይቀጥላል። እስሩ የተሸሸጉት የትምክህትና የጠባብነት ህልማቸው ካልተሳካ ኢትዮጵያ እንድትፈርስ የሚፈልጉ ግለሰቦችና ቡድኖችም የዓለማችንን ብቸኛዋ ህገመንግስት አልቦና ከሩብ ክፍለ ዘመን በላይ ለሆነ ጊዜ አንድም ምርጫ ተካሂዶባት የማታውቀው የኤርትራ ፈላጭ ቆራጭ መሪ ኢሳያስ አፈወርቂ ኢትዮጵያን ያተራምሳል ብሎ ያመነበትን  አጀንዳ ሲሰጧቸው ተቀብለው ወደ ሃገር ቤት ለማስረግ ከመፍጨርጨር እንዳይቦዝኑም ግልጽ ነው። ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ኢትዮጵያን የማተራመስ ተልዕኳቸውን ለማስፈጸም የሚጠቀሙት ማህበራዊ ሚዲያዎችን  ነው።

በቁጥር ከአስር በላይ የሚሆኑት በአንድ ሰው ፈላጭ ቆራጭነት የሚመራው የኤርትራ መንግስት የከፈታቸው የማህበራዊ ሚዲያዎች ኢትዮጵያን ያተራምሳል በሚል ስሌት  ተዘጋጅቶ  የሚሰጣቸውን  ማንኛውንም አጀንዳ ሳይሰለቹ በተደጋጋሚ፤   ምናልባትም በየሰአቱ የተለያየ አደናጋሪ ገጽታ እየሰጡ ያሰራጫሉ። የኤርትራ  መንግስት ኢትዮጵያን የማተራመስ  ጥረት ባለፉት ሁለት  አስርት ዓመታት  ሲካሄድ  የቆየ ቢሆንም፣ በተለይ በኢትዮጵያ የማህበራዊ  ሚዲያ ተጠቃሚዎች ቁጥር  እጅግ  በጨመረባቸው ያለፉት ሁለት ሶስት ዓመታት እጅግ  ተጋግሏል።

ሰሞኑን  የኤርትራ መንግስት ማህበራዊ  ሚዲያዎች አንድ የግጭት አጀንዳ ሙጭጭ ብለው ይዘዋል። ይህም አንድ የኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስታት አወቃቀር  የሚያመለክት  ካርታ ነው። ይህ ካርታ  የትግራይ ክልል፣ በምዕራብ የሃገሪቱ አቅጣጫ  የሱዳንን  ድንበር  ይዞ የምዕራብ  አማራን፣ የቤኒሻንጉል ጉምዝን፣ የምዕራብ  ኦሮሚያንና የጋምቤላን ክልሎች አካቶ እስከደቡብ ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች   ክልል  ድረስ ይዘልቃል።  ከደቡብ ህዝቦች አንድም መሬት አልነካም።  የትግራይ ክልል የተባለው የደቡብ  ብ..  ክልል በስተሰሜን ምእራብ ጫፍ  የሚዛን  ተፈሪ፣  በበቃ ለም መሬቶችን  ሳይነካ  ቆሟል። ከላይ  ያሉትን  መሬቶች  በሙሉ ጨረጋግዶ እዚያ  ጋር  ለምን  እንደቆመ  ካርታውን  የሰሩት ሰዎች  ብቻ ናቸው የሚያውቁት፤ ይህ  ካርታ በኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ  ኮርፖሬሽን  የቴሌቪዥን  ዜና  ሽፋን  ሆኖ  ቀርቧል የሚል ወሬ  ሰምቻለሁ። ካርታውን ሽፋን አድርጎ የቀረበውን ዜና  ሰምቼዋለሁ፤ ኢትዮጵያ በትግራይ  ክልል በተከናወነው  የተፈጥሮ ሃብት ጥበቃ ስራ ለዓለም አቀፍ  ሽልማት ታጨች  የሚል ዜና ነው። የቀረበውን ካርታ ግን ልብ ብዬ አልተመለከትኩትም። እርግጥ ብመለከተውም ብዙ ዋጋ አልሰጠውም። የኢትዮጵያ ቴሌቪዥንን የሚያክል የሃገሪቱ አንጋፋ የቴሌቪዥን ጣቢያ በህገመንግስት ከተረጋገጠው የኢፌዴሪ ክልላዊ መንግስታት ካርታ የተለየ ካርታ ለተመልካች ማቅረቡ ግን ያስቆጣል። የዚህ አይነቱን ዝርክርክ አሰራር እንደቀላል ስህተት መቀበል ትንሽ ይከብዳል። ቴሌቪዥን ጣቢያው በስህተት ለቀረበው የኢትዮጵያ ካርታ ይቅርታ መጠየቁን ሰምቻለሁ፤ ይቅርታው መቼ በምን አይነት አኳኋን እንደቀረበ ግን አላውቅም፤ እኔ አልሰማሁትም። ያም ሆነ ይህ፤ ኢቢሲ በቴሌቪዥን ስርጭቱ ሀሰተኛውን የኢትዮጵያ ካርታ አቅርቧል፤ ለዚህም ይቅርታ ጠይቋል ብለን እንውሰድ።

አንድ መገናኛ ብዙሃን ባስተላለፈው መረጃ ላይ ስህተት ሲገኝ ለስህተቱ በይፋ ይቅርታ መጠየቁ ተገቢ ነው። እናም የኢቢሲ ቴሌቪዥን ይቅርታ ሊደረግለት ይገባ ይሆናል። ቴሌቪዥን ጣቢያው ከዚህ ቀደምም ተመሳሳይ ስህተት ፈጽሞ የነበረ በመሆኑ አሁንም ላለመድገሙ ግን ዋስትና የለንም። ምናልባት ቴሌቪዥን ጣቢያው የኤርትራ መንግስት የትርምስ ስትራቴጂ አስፈፃሚ ሰርጎ ገብ ዘልቆት እንዳይሆን ያሰጋናል። ከኢቢሲ የቦርድና የማኔጅመንት አባላት ጀምሮ፣ በየደረጃው ያሉ አዘጋጆች ለኤርትራ የትርምስ ስትራቴጂ  አጀንዳ አስፈፃሚ ላለመሆን መጠንቀቅ ይኖርባቸዋል። ይህን ጥፋት እየደገሙ፣ ሁሌም በይቅርታ እየታለፉ መዝለቅ የሚችሉ አይመስለኝም። የፈጸሙት ስህተት ሊያስከትል በሚችለው ስጋት ልክ ሊጠየቁ ይገባል። በሃሰተኛ መረጃ ህዝብን ከህዝብ ማጋጨት የተከለከለው ለግል መገናኛ ብዙሃን ብቻ አይደለምና፤ ይህ የትግራይን ክልል በምእራብ አቅጣጫ በቀጭኑ እስከ  ደቡብ ክልል ስቦ የለጠጠ ካርታ በህገመንግስት ተቀባይነት ያገኘውን የኢፌዴሪ የክልሎች የወሰን አከላለል  አይወክልም። የትግራይ ክልላዊ መንግስትም ይህን ካርታ ካርታዬ ብሎ አያውቅም። ተጠቅሞበትም አያውቅም። ይህን ካርታ የሰራ አካል የኢትዮጵያን ህዝብ እርስ በርስ ለማተራመስ ያስችላል ያለውን ማንኛውንም ጉዳይ፣ ብስል ከጥሬ ሳይለይ እየለቃቀመ የሚያሰራጭ አካል ከመሆን የተለየ ሊሆን አይችልም። ይህ ካልሆነ ደግሞ እብድ ነው።

ይህ ካርታ በድረ ገጾች ላይ ተለጥፎ ሊሆን ይችላል። በድረ ገጾች ላይ መለጠፉ፣ የለጠፉትን አካላት ማንነት አይለውጠውም። ድረ ገጽ ላይ መለጠፉ ብቻም ተቀባይነት እንዲኖረው አያደርገውም። ማህበራዊ ሚዲያ ድረ ገጾችን ጨምሮ ማንም የፈለገውን የሚያወራበትና እስካሁን ባለው አሰራር ከተጠያቂነት ስርአት ያፈነገጠ ሚዲያ ነው። ማንም የፈለገውን ጉዳይ ለፈለገው ዓላማ ማህበራዊ ሚዲያዎች ላይ ሊለጥፍ ይችላል። በማህበራዊ ሚዲያዎች ላይ የሚቀርበውን ዝባዝንኬ አጣርቶ ትክክለኛውን መወሰድ የተጠቃሚው አካል ኃላፊነት ነው። ማህበራዊ ሚዲያ ላይ የተለጠፈን በሙሉ የሚያጋብስ ግለሰብ እንደማህበራዊ ሚዲያው የተዘባረቀ ከመሆን አያመልጥም።

ሰሞኑን የኤርትራ መንግስት ማህበራዊ ሚዲያዎች  የትግራይ ክልል መሬታችሁን ሊወስድ ነው ብለው ያስተላለፉትና እያስተላለፉት የሚገኙት ካርታ በእርግጠኝነት በኤርትራ መንግስት እና/ወይም በባለሟሎቹ የተሰራ ነው። ዓላማውም የትግራይን ህዝብ ከተቀሩት የኢትዮጵያ ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች ጋር ማጋጨት ነው። የተቀሩት ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች አባላት በትግራይ ህዝብ ላይ እንዲነሱ የመቀሰቀስ እኩይ ዓላማ ያዘለ ነው።

ኢትዮጵያ ፌደራላዊ ሥርዓት የምትከተል ሃገር ነች። የፌደራል መንግስቱ በብሄራዊ ማንነትና በህዝብ አሰፋፈር ላይ ተመስርቶ የተዋቀሩ ራሳቸውን በራሳቸው የሚያስተዳድሩ ዘጠኝ ክልሎች አሉት። እነዚህ በኢፌዴሪ ህገመንግስቱ ላይ የሰፈሩት ክልሎች -   አፋር፤ አማራ፤ አሮሚያ፤ ሶማሌ (በኋላ በክልሉ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የኢትዮጵያ  ሶማሌ ተብሏል)፤ ቤኒሻንጉል/ጉምዝ፤ የደቡብ ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች፤ የጋምቤላ ህዝቦችና የሃራሪ ህዝብ ክልሎች ናቸው።

ክልሎቹ የተዋቀሩት፣ በመልከአምድር አይደለም፤ በዘፈቀደም አይደለም፤  በአንድ አካል ፍላጎትም አይደለም። ከዚህ ይልቅ በህገመንግስቱ አንቀጽ 46  ንኡስ አንቀጽ አንድ መሰረት ነው። ይህ አንቀጽ ክልሎች የተዋቀሩት በህዝብ አሰፋፋር፣ ቋንቋ፣ ማንነትና ፍቃድ ላይ በመመስረት ነው ይላል። እናም ማንም ተነስቶ የፌደራል መንግስቱም ጭምር የክልሎችን ወሰን ሊቀይር አይችልም። የፌደራሉ መንግስት ህገመንግስት (የኢፌዴሪ ህገመንግስት) የፌደራሉን ክልሎች ማንነት የሚገልጽ ቢሆንም፣ የየትኛው ክልል ወሰን የት ድረስ እንደሚዘልቅ፣ የትኛው በየትኛው አቅጣጫ ከማን ጋር እንደሚዋሰን የሚገልጸው ነገር የለም። ይህ የክልሎች ጉዳይ ነው። ድንበራቸውን የወሰኑት ክልሎች ናቸው። የፌደራል መንግስቱ በክለሎች ነው የተመሰረተው። የፌደራል መንግስቱ ስልጣን በሙሉ ከክልሎች የመነጨ ነው።

በህገመንግስቱ አንቀጽ 50 መሰረት የፌደራል መንግስትና ክልሎች የየራሳቸው የህግ አውጪነት፣ የህግ አስፈፃሚነትና የዳኝነት ስልጣን አላቸው። የክልል ከፍተኛ የስልጣን አካል የክልሉ ምክር ቤት ነው፤ ተጠሪነቱም ለሚወክለው ክልል ህዝብ ነው። የክልል ምክር ቤት የክልሉ የህግ አውጪ አካል ነው። የኤፌዴሪን ህገመንግስት መሰረት በማድረግ የክልል ህገመንግስት ያዘጋጃል፣ ያጸድቃል፤ ያሻሽላል። የክለሎች ድንበርና አወሳኞች የሚገለጹት በክልል ህገመንግስት ላይ ነው። እናም የትግራይም፣ የአማራም፣ የቤኒሻንጉልም፣ የኦሮሚያም፣ የጋምቤላም፣ የደቡብ ብ.ብ.ህ.ም ክልላዊ መንግስታት ህገመንግስት ወሰን የኤርትራ መንግስት ሰሞኑን ያሰራጨውን ካርታ የሚመለከት ወሰን የላቸውም።

የትግራይ ክልላዊ ህገመንግስት፣ ክልሉ በሰሜን ከኤርትራ፣ በምስራቅ ከአፋር፣ በደቡብና ደቡብ ምእራብ ከአማራ፣ በምእራብ ከሱዳን እንደሚዋሰን ነው የሚገልጸው። የአማራ ክልላዊ ህገመንግስት ደግሞ በስተሰሜን ከትግራይ፣ በምስራቅ ከአፋር፣ በደቡብ ከኦሮሚያ፣ በምእራብ ከቤኒሻንጉል ጉምዝና ሱዳን ጋር እንደሚዋሰን ነው የሚገልጸው። እውነታው ይህ ከሆነ የአማራ፣ የቤኒሻንጉል ጉምዝ፣ የኦሮሚያ፣ የጋምቤላ ክልሎች በስተምእራብ የሚዋሰኑት፣ የደቡብ ብ.ብ.ህ. ክልል ደግሞ በሰሜን ምስራቅ ጫፉ የሚዋሰነው የትግራይ ወሰን ከየት የመጣ ነው? ይህ በካርታው ውስጥ የተካተቱ ክልሎች በህገመንግስታቸው ላይ ያላሰፈሩት ካርታ በኤርትራ መንግስት የተሳለ መሆኑን በእርግጠኝነት መናገር ይቻላል።

ይህ የትግራይ ህዝብና የክልሉ መንግስት የማያውቁት፣ በህገመንግስታቸውም ላይ ያላሰፈሩት፣ የፌደራል መንግስቱ አካል ሲሆኑም ያላሳወቁት ካርታ በኤርትራ መንግስት ተዘጋጅቶ የተሰራጨበት ዓላማ ግልጽ ነው። የትግራይን ህዝብ ነጥሎ ከሌሎች ጋር ማጋጨት፤ በቃ፤ የማጋጨት ሴራ መጠንሰሱና ግጭት ለመቀስቀስ መሞከሩ ግን በዚህ አያበቃም። በአማራና በኦሮሚያ፣ በደቡብና በኦሮሚያ፣ በኦሮሚያና በኢትዮጵያ ሶማሌ፣ በአፋርና በኦሮሚያ፣ በአፋርና የኢትዮ ሶማሌ ወዘተ. መካከልም ይቀጥላል። እናም እዚሁ ላይ በቃህ ሊባል ይገባል።

የኤርትራ መንግስት ብቻውን ኢትዮጵያን  የማተራመስ ዓላማውን የመስፈጸም አቅም የለውም። ይህን ለማድረግ መሞከርም አይችልም። የማተራመስ ሙከራውን የሚያደርገው በስሩ ባደሩ ለኢትዮጵያ ህዝብ፣ ለአማራ፣ ለኦሮሞ … ህዝብ ተቆርቋሪ መስለው የሚቀርቡ የበግ ለምድ የለበሱ ቀበሮ ኢትዮጵያውያንና ትውልደ ኢትዮጵያን አማካኝነት ነው። የተጠቀሰውን የኤርትራ መንግስት ኢትዮጵያን ለማተራመስ ይጠቅም ይሆናል በሚል ስሌት የሳለውን ካርታ እየለጠፉ ግጭት ለመቀስቀስ የሚንፈራገጡት መረጃ ዶት ኮም፣ ዘሃበሻ፣ ኢትዮጵያን ዲጄ የተሰኙት ማህበራዊ ሚዲያዎች በቀጥታ በኤርትራ መንግስት ትእዛዝ የሚሰሩ ናቸው።

በሌላ በኩል የኤርትራ መንግስት የትርምስ ስትራቴጂ አስፈፃሚዎች  ኢትዮጵያውያንን እርስ  በርስ የማጋጨት ሴራ ሊሳካ የሚችለው ኢትዮጵያውያን  በኤርትራ ማህበራዊ ሚዲያዎች  የሚሰራጨውን የፈጠራ  ወሬ እስከተቀበሉ ድረስ ብቻ ነው። የወሬው ዓላማ የእርስ በርስ ግጭት  በመፍጠር ሃገሪቱን ዳግም ሃገር ልትሆን በማትችልበት ሁኔታ ማፍረስ መሆኑን ማወቅ የኢትዮጵያውያን ድርሻ ነው። የገዛ ቤቱን በእጁ የሚያፈርስ ሞኝ ላለመሆን መጠንቀቅ የኢትዮጵያውያን ድርሻ ነው። በተለይ በኢፌዴሪ ህገመንግስት ላይ፣ በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ስርአት ላይ እንዲሁም በክልሎች ስልጣንና አሰራር ላይ ግንዛቤ የሌላቸው ወጣቶች የውዥንብሩ ሰለባ እንዳይሆኑ ማንቃት ከሁሉም ነፍስ ያወቀ ዜጋ ይጠበቃል። በአጠቃላይ፤ ሰሞኑን በኤርትራ ማህበራዊ ሚያዎች እየተሰራጨ ያለው ካርታ በኤርትራ መንግስት የተዘጋጀ ኢትዮጵያውያንን የማተራመስ ዓላማ ያለው መሆኑ መታወቅ አለበት፤ ንቁ፤

 

 

ሲሳይ መንግስቴ

 

ስለጎንደርና አካባቢው ሲነሳ በርካታ ታሪካዊ ሁኔታዎች አብረው መታወሳቸው አይቀርም፣ ከእነዚህም መካከል አንደኛውና ዋነኛው ጉዳይ ጎንደር የቋረኛው ካሳ (የኋለኛው አጼ ቴውድሮስ አገር መሆኑ ሲሆን፣ የፋሲል ግንብ፣ የአጼ ዮሓንስ በመተማ ዮሓንስ ከድርቡሾች ጋር በቆራጥነት ሲዋጉ መስዋዕት መሆን እና የመሳሰሉት ታሪካዊ ክስተቶችም ግምት ውስጥ መግባተቸው የግድ ነው። ከዛም አልፎ የደጃች ውቤና የራስ አሊ ፍጥጫ በመጨረሻም የደጃች ካሳ (አጼ ቴውድሮስ) አሸናፊነትን ተከትሎ ጃን አሞራ ውስጥ በምትገኘው ደረስጌ ማሪያም ዘውድ ደፍተው የመንገሳቸው ሁኔታ ትውስ ማለቱ አይቀርም።


ለመንደርደሪያ ይህን ያህል ካልሁ በኋላ በርዕሱ ላይ ወደ ተጠቀሰው ወቅታዊ ጉዳይ ልመለስና የተወሰኑ ሀሳቦችን አንስቼ ያገኘሁትን መረጃ ለተደራሲያን ላካፍል፣ ምክንያቱም እንደማንኛውም ኢትዮጵያዊ በአጠቃላይና ለአካባቢው ቅርበት እንዳለው ሰው በተለይ ጉዳዩ እኔንም ያገባኛል ብየ ስለማምን ምንድነው ነገሩ በማለት የጎንደርና አከካባቢውን ሰው ለመጠየቅ ሞክሬ ነበርና ነው።


የቀድሞው ጎንደር ክፍለ ሀገር የአሁኖቹ የደቡብና የሰሜን ጎንደር አስተዳደር አካባቢዎች በቀደመው ዘመን ማለትም ከአንድ መቶ አምሳ አመታት በፊት ከአጼ ቴዎድሮስ ወደ ስልጣን መምጣት ቀደም ብሎ በዘመነ መሳፍንት መሆኑ ነው በሶስት የአስተዳደር አካባቢዎች የተከፋፈለ እንደነበር ይታወቃል። እነዚህም ደንንያና አካባቢው በደጃች ማሩ ይገዛ ነበር፣ ቤጌምድር በመባል የሚታወቀውና በአሁኑ ወቅት በዋነኛነት ደቡብ ጎንደር ተብሎ የሚጠራው በራስ አሊ ይተዳደር ነበር።


እንዲሁም በአሁኑ ወቅት በትግራይ ክልል ውስጥ የሚገኘውን ሽሬና አካባቢውን ጨምሮ የሰሜን አውራጃ (አሁን ላይ በአዲሱ አደረጃጀት ሰሜን ጎንደር የተባለው) በደጃች ውቤ ይተዳደር እንደነበር ታሪክ ይነግረናል። የኋላ ኋላ ደግሞ አጼ ኃይለ ስላሴ የተወሰኑ አውጃዎችን ወደ አንድ ማዕከል አሰበስበው ጠቅላይ ግዛት ሲያቋቁሙ ከላይ የተጠቀሱት አካበቢዎች የበጌምድር ጠቅላይ ግዛት በሚል ሰያሜ አንድ ላይ ሆኑ። ደርግ ወደ ስልጣን በመጣበት ወቅት መጀመሪያ ላይ ስያሜውን በመቀየር የጎንደር ክፍለ ሀገር ከማለቱም በላይ በመጨረሻ የስልጣን ዘመኑ ባወጣው የኢህዴሪ ህገ-መንግስት የጎንደር ክፍለ ሀገርን ሰሜንና ደቡብ ብሎ ለሁለት የከፈለው ሲሆን ብአዴን/ኢህአዴግም ይህንን አደረጃጀት ላለፉት 25 አመታት ባለበት ሁኔታ አስቀጥሎት ቆይቷል። ይሁን እንጂ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የአማራ ክልል መንግስትና ገዥው ፓርቲ የሰሜን ጎንደር ዞን አስተዳደር የቆዳ ስፋትና የህዝብ ብዛት በእጅጉ ስላሳሰበው ይመስላል ለሶስት ከፋፍሎ ለማስተዳደር ጥናት ሲያካሂድ ከቆየ በኋላ ባለፈው ሰኔ ወር የመጨረሻ ውሳኔውን በማስተላለፍ የሰው ሀይል ምደባውን በይፋ ሲያሳውቅ የድጋፍና የተቃውሞ ድምጾች እዚህም እዚያም መሰማት ጀመሩ።


እኔም ታዲያ ከላይ ለመግለጽ እንደሞከርሁት ከአካባቢው ህዝብ ጋር ካለኝ ጥብቅ የሆነ ትስስር የተነሳና እንደ አንድ ኢትዮጵያዊ ዜጋ የአካባቢው ለሶስት መከፈል ዋነኛ ምክንያት ምን ይሆን? የዚህ የሀሳብ ፍጭት መንስኤስ ምን ሊሆን ይችላል? በእርግጥም ይኸ ውሳኔ በክልሉ መንግስት ከመወሰኑ በፊት የህዝቡ ሀሳብ ግምት ውስጥ ገብቶ ነበርን? የሚሉትንና የመሳሰሉትን ሀሳቦች አንስቼ ያለኝን ቅርበት በመጠቀም ጭምር ከተለያዩ አካላት መረጃ ለማሰባሰብ ሞከርሁ፣ በዚህም መሰረት ያረጋገጥሁት ነገር ቢኖር የሚከተለውው እውነት ነው፡


1. የሰሜን ጎንደር አስተዳደር አካባቢ በህዝብ ብዛትም ሆነ በቆዳ ስፋት ከክልሉ ብቻ ሳይሆን ከሀገሪቱ ትልቁ ዞን በመሆኑ (ከ4 ሚሊዮን በላይ የሚሆን ህዝብ የሚኖርበት ስለሆነና ቋራና መተማ ወረዳዎች ብቻ ስፋታቸው የአንድ መለስተኛ ዞንን ስለሚያክል)፣


2. ከቅርብ ጊዜ ወዲህ አካባቢው ባለው የተፈጥሮ ጸጋ ምክንያት የክልሉ ብቻ ሳይሆን የፌዴራሉ መንግስት የስበት ማዕከል እየሆነ በመምጣቱ (በተለይም በግብርናው መስክ ሰፊና ድንግል መሬት ያለው መሆኑና ለእንስሳት እርባታም ሆነ ለደን ልማት በእጅጉ የተመቼ አካባቢ ስለሆነ)፣


3. አካባቢው በአምስት አግሮ ኢኮሎጂ ዞኖች የሚከፈልና ለተለያዩ ሰብሎች (ለገበያም ይሁን ለምግብ የሚሆኑ) በእጅጉ የተመቼ ቢሆንም በመንግስት በኩል እስካሁን ድረስ ተገቢ ትኩረት ተሰጥቶት ባለመልማቱ ምክንያት፣


4. አካባቢው ከሱዳን ጋር በቀጥታ ከመዋሰኑ ጋር ተያይዞ የንግድና ምጣኔ ሀብታዊ ግንኙነቱ ከመቸውም ጊዜ በላይ እያደገ የመጣበት ሁኔታ መፈጠሩ (ለሰሜንና ምዕራብ ኢትዮጵያ አካባቢ የደረቅ ወደብ አገልግሎት እንዲኖር የማድረግ አስፈላጊነት የግድ የሚልበት ሁኔታ መከሰቱ)፣


5. አካባቢው ከሱዳን ጋር በቀጥታ መዋሰኑ ብቻ ሳይሆን ከኤርትራ በቅርብ ርቀት ላይ ስለሚገኝ (ክልሎች በ1984 ዓ.ም እንደ አዲስ ከመዋቀራቸው በፊት አካባቢው ከኤርትራ ጋር በቀጥታ ይዋሰን እንደነበር ይታወቃል) የጸጥታ ችግሩም ያን የህል የከፋ በመሆኑ የክልሉን ከፍተኛ አመራር የቅርብ ድጋፍና ክትትል ማግኘት ስለሚገባው እና


6. የበርካታ ወረዳዎች ከጎንደር ከተማ በእጅጉ ርቀው መገኘታቸው (ለምሳሌ ቋራ፣ መተማ፣ አዲአርቃይ፣ በየዳ፣ ጃን አሞራ ወዘተ) ነዋሪዎች ፍትህ በመሻትም ሆነ በዞን ደረጃ ሊያገኟቸው የሚገቧቸውን አገልግሎቶች ለማግኘት በአማካይ ከሁለት መቶ ኪሎ ሜትር በላይ መጓዝ የግድ ስለሚላቸው ከፍተኛ እንግልትና ወጭ ያስከትልባቸው የነበረ በመሆኑ ይህንን አስቸጋሪ ሁኔታ በማስቀረት በቅርቡ አገልግሎቱን ለማሟለት የግድ ስለሚል ነው አካባቢው ለሶስት እንዲከፈል የተደረገው የሚሉት ምክንያቶች በማብራሪያነት መቅረባቸውን አስተውያለሁ።


ታዲያ ይህ ሲሆን የህዝቡ፣ በየደረጃው የሚገኙት የአመራር አካላትና የመንግስት ሰራተኞች ተሳትፎስ ምን ይመስል ነበር? እና ሀሳባቸውስ በምን መልኩ ተስተናገደ? የሚሉትን ጥያቄዎች ለመረጃ ሰጭዎቼ አንስቼላቸው የሰጡት መልስ ሲጨመቅ ደግሞ የሚከተለውን የሚመስል ሆኖ አገኘሁት፣ በዚህም መሰረት፡


ሀ. በዞኑ ውስጥ ከሚገኙት ከ520 በላይ የቀበሌ ነዋሪዎችን ለማወያየት ሲሞከር አላፋና ጣቁሳ አካባቢ የሚገኙ 7 ቀበሌዎች ብቻ የተለየ ሀሳብ አንስተው የነበረ ከመሆኑ ውጭ ሌሎቹ ግን እንዳውም ጉዳዩ የዘገየ ከመሆኑ ውጭ ሀሳቡን እንደግፈለን በሚል መልኩ በመስማማታቸው፣


ለ. ከ500 በላይ እንደሆነ ከሚገመተው የወረዳና የዞን አመራር ውስጥ ከተወሰኑት አባላት በስተቀር አሁንም አብዛኛው አመራር ሀሳቡን የደገፈውና ለተግባራዊነቱም በግንባር ቀደምነት ለመንቀሳቀስ ዝግጁ መሆኑን በማረጋገጡ፣


ሐ. የዞኑ የመንግስት ሰራተኛ በተወያየበት ወቅት የተወሰኑ ግለሰቦች ይኸ ውሳኔ በቅርቡ የተከሰተውንና አሁንም ድረስ ብቅ ጥልቅ በማለት የክልሉን መንግስት ረፍት የነሳውን የህዝብ ተቃውሞ ለማዳከምና የወልቃይትን የአማራ ማንነት ጥያቄ አቅጣጫ ለማስቀየር ስለተፈለገ ነው የሚል ሀሳብ ተነስቶ የነበረ ቢሆንም አብዛኛው ግን የስምምነት ሀሳቡን በመግለጹ እና


መ. የሁሉም ወረዳ ምክር ቤቶች በመደበኛ ስብሰባቸው ላይ ጉዳዩን በአጀንዳነት ይዘው ከተወያዩ በኋላ በአብላጫ ድምጽ ሀሳቡን ደግፈው መወሰናቸው በመረጋገጡ ምክንያት የክልሉ መንግስት አስተዳደር ምክር ቤት የሰሜን ጎንደር አካባቢ ከሶስት ተከፍሎ እንዲደራጅ ወስኖ ካለፈው ሰኔ ወር 2009 ዓ.ም ጀምሮ ለአዳዲሶቹ ዞኖች የሰው ሀይል እንዲመደብ አድርጓል። እንግዲህ እውነታው እንደዚህ ከሆነ የሰሞኑ ክርክር ጉንጭ አልፋ ብቻ ሳይሆን ጅብ ከሄደ ውሻ ጮኸ መሆኑ ነው፣ ከዚህ ጋር ተያይዞ ሊነሳ የሚገባው ሌላው ጉዳይ ደግሞ የቅማንት የማንነትና የራስን በራስ የማስተዳደር ጥያቄና የክልሉ መንግስት ምላሽ ነው። ቅማነቶች የተለየ ማንነት እንዳላቸውና ይህም የተለየ ማንነታቸው ህጋዊ እውቅና ሊሰጠው እንደሚገባ ጥያቄ ማንሳት የጀመሩት ከ1984/5 ዓ.ም ጀምሮ እንደነበር አስታውሳለሁ።


ይህም ሆኖ ጉዳዩ የአብዛኛውን የቅማንት ህዝብ ብቻ ሳይሆን የልሂቃኑን ጠንካራ ድጋፍ ማግኘት ባለመቻሉ ምክንያት ጥያቄው ለበርካታ አመታት ሲነሳና ሲወድቅ ለመቆየት ተገዷል። ሆኖም በ1999 ዓ.ም በማዕከላዊ ስታትስቲክስ ባለስልጣን አማካኝነት በተካሄው የህዝብና ቤቶች ቆጠራ በሀገሪቱ ከሚገኙ ብሔረሰቦች ዝርዝር ውስጥ የቅማንት ብሔረሰብ እንዲወጣ ተደርጎ በመቅረቡ ሳቢያ የብሔረሰቡን ምሁራን በእጅጉ አስቆጥቶ በተደራጀ መልኩ እንዲንቀሳቀሱ አደረጋቸውና የአማራ ክልል አመራርን እረፍት አሳጥቶ ሰነበተ።


ከዛም አልፎ የክልሉ መንግስት አፋጣኝ ምላሽ ባለመስጠቱ ምክንያት ሰሜን ጎንደር ውስጥ በሚኖሩ አማሮችና ቅማንቶች መካከል ዘመናትን ያስቆጠረው መልካም ማህበረ-ምጣኔ ሀብታዊ ግንኙነት በአጭር ጊዜ እንቅስቃሴ ሻክሮ በሒደትም ወደ ግጭት አመራና የበርካታ ሰው ህይወት ከማጥፋቱም በላይ በአካባቢው ለተፈጠረው አለመረጋጋት ምክንያት ሆኗል።


በመጨረሻም የክልሉ አመራር በእጅጉ ተገፍቶና ተላልጦም ጭምር በሒደት የቅማንትን ማንነት እውቅና ከመስጠት አልፎ ራሳቸውን በራሳቸው እንዲያስተዳድሩ የሚያደርግ አዋጅ እንዲያጸድቅ መገደዱ አልቀረም፣ ስለሆነም የቅማንት የማንነትና ራስን በራስ የማስተዳደር ጥያቄ ከሰሜን ጎንደር በሶስት መከፈል ጋር ምንም አይነት ግንኙነት የሌለው ቢሆንም በአካባቢው ለተፈጠረው አለመረጋጋት ግን የራሱን አስተዋጽኦ ማበረከቱ አልቀረም።


ተጠቃሎ ሲታይ የሰሜን ጎንደር አስተዳደር አካባቢ ለሶስት በመከፈሉ ምክንያት የጎንደርን ህዝብ አንድነት ሆን ብሎ ለማዳከም ነው የሚለው ሀሳብ ያን ያህል ውሀ የሚያነሳ የመከራከሪያ ነው ብሎ ለመውሰድ ያስቸግራል፣ ምክንያቴ ደግሞ ከላይ በዚህ ጽሁፍ መግቢያ ላይ ለማንሳት እንደሞከርሁት የጎንደር አካባቢ ቀደም ሲል ጀምሮ በተለያየ አደረጃጀት ሲከፈልና ሲጠቃለል የነበረ ቢሆንም ጎንደሬነትን ሸርሽሮ በፍጹም ሲያዳክመው አልታየምና ነው። በሌላ በኩል አሁን የተፈጠረውን የህዝብ ተቃውሞ ለማዳከምና አቅጣጫ ለማስቀየር ነው የሚለው ክርክርም ብዙ ርቀት የሚያስኬድ ሆኖ አላገኘሁትም።


ይህን ለማለቴም በቂ ምክንያት አለኝ፣ የህዝቡ ተቃውሞ መነሻም ሆነ መድረሻ የፍትህ እጦት፣ የመልካም አስተዳደር ችግር፣ የሙስና መስፋፋት እና የእኩል ተጠቃሚነት አለመኖር የሚሉት ዋና ዋናዎቹ ናቸው፣ እነዚህ ማህበረ-ኢኮኖሚያዊ ሁኔታዎች ደግሞ የአስተዳደር ድንበር በማካለል ብቻ የሚፈቱና የሚደፈቁ ባለመሆናቸው ምክንያት በየትኛውም የአስተዳደር አካባቢ የሚገኘው ህዝብ በአንድ ላይ ተቃውሞውን የመግለጽና እስከመጨረሻው የመግፋት ዕድሉ ሰፊ ነው፣ ለዚህም ጥሩ ምሳሌ የሚሆነው ባለፈው አመት ጎንደር ላይ የተነሳው ተቃውሞ ሳይውል ሳያደር ጎጃም ውስጥ ገብቶ ምድር አንቀጥቅጥ የሆነ ሰልፍን መጋበዙ ነው።

 

1.  የኦሮሞ ብሔራዊ ኮንግረስ /ኦብኮ/

2.  የኦሮሞ አንድነት ዲሞክራሲያዊ ፓርቲ /ኦአዲፓ/

3.  ኦሮሞ አቦ ነፃነት ግንባር /ኦአነግ/

4.  የገዳ ሥርዓት አራማጅ ፓርቲ /ገሥአፓ/

5.  የኦሮሞ ነፃነት አንድነት ግንባር /ኦነአግ/

6.  የኦሮሞ ነፃነት ብሔራዊ ፓርቲ /አነብፓ/

እኛ እላይ ስማችን የተመለከተው ስድስቱ በአገሪቱ ውስጥ በሰላማዊ የትግል መስመር እየተንቀሳቀስን ያለን ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች የወቅቱ ትኩሳት በመሆን በሁለቱ አጎራባች ክልሎች ማለትም በኦሮሚያና በሶማሌ አዋሳኝ አካባቢ በወንድማማች ሕዝቦች መካከል ከረጅም ጊዜ ጀምሮና እስከ አሁንም ድረስ መፍትሔ ከማግኘት ይልቅ እየተባባሰ የመጣውን ግጭት በሚመለከት ከዚህ በፊትም ይህ ግጭት የኦሮሞን ሕዝብ ሰበብ አስባብ በመፈለግ ከማጥቃት ባለፈ ምንም መነሻ ምክንያት እንደሌለውና ችግሩ ተባብሶ ሌላ አቅጣጫ ከመያዙ በፊት ተገቢው መፍትሔ ተደርጎለት ወንድማማች በሆነው በሁለቱም ሕዝቦች መካከል ዘላቂ የሆነ ሰላም እንዲፈጠር በማለት ጉዳዩ ለሚመለከታቸው ወገኖች አመቺ በሆኑ መንገዶች ሁሉ ስናሳስብ ቆይተናል። በተለይም የኦሮሚያ ክልል ገዥ ፓርቲ ከሆነው ከኦ.ህ.ዴ.ድ ጋር የጋራ ምክር ቤት ስለአለን ከግጭቱ አጀማመር ጀምሮ ሊመጣ የሚችለውን ውጤት ጭምር ስንገልጽ የቆየን ቢሆንም የክልሉ ገዢው ፓርቲ ግን እስከተወሰነ ጊዜ ድረስ ግጭቱን የተራ ሽፍታ እንቅስቃሴና ከሁለቱም ክልል መንግስታት እውቅና ውጪ እየተደረገ ያለና ሁኔታውን ግን በቅርበት እየተከታተልን ነው በማለት ሲያጣጥልና ሲያስተባብል ቆይቷል።

ይሁን እንጂ በወታደራዊ ፓትሮል ተሽከርካሪ ላይ በተጠመዱ መትረየሶች የሚታገዝ ወራሪ ኃይል ከዚህም በተጨማሪ ልዩ ድጋፍ እየተደረገለት በባህላዊ የጦር መሳሪያ በሚከላከል የኦሮሞ አርሶ አደርና ባዶ እጁን በሚንቀሳቀስ የኦሮሞ ሚሊሻዎች ላይ ከፍተኛ ጉዳትና እልቂት እየደረሰ በመሆኑ ሰሚ ጆሮ ከተገኘ ብለን ይህን የስድስቱ ፓርቲዎች የጋራ አቋም የሆነውን መግለጫ ለመስጠት ተገደናል።

 

 

ዝርዝር ሁኔታዎች

1.  አሁን ግጭቱ እየተካሄደበት ያለው አካባቢ ማለትም ከጉርሱም እስከ ሞያሌ ባለውና ከ1200 ኪሎ ሜትር በላይ ወሰን የሚጋሩ የኦሮሞና የሶማሌ ሕዝቦች የጋራ ባህል፣ የጋራ እምነት፣ ሁለቱንም ቋንቋዎችን በጋራ የሚነገሩ በሚያገናኙ የልማት ውጤቶችም የሚገናኙና ከሁሉም በላይ በጋብቻ የተሳሰሩና ምንም ዓይነት ለግጭት የሚያበቃቸው ጉዳይ እንደሌለና አሁንም የተፈጠረው ግጭት የሕዝብ ለሕዝብ ግጭት አለመሆኑ የጋራ እምነታችን መሆኑ፤

2.  እላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው ግጭቱ የሸፈነው የወሰን አካባቢዎች ከ 1200 ኪሎ ሜትር በላይ በመሆኑና በተለይም አጥቂ ወገን ለጥቃቱ የሚጠቀምበት እጅግ ዘመናዊ መሳሪያ በመሆኑ ግጭቱ በግጭት መልክ የሚገለጥ ሳይሆን በአከባቢው በአለው የኦሮሞ ሕዝብ ላይ የተደረገ ያልታወጀ ጦርነት መባል እንደሚችል የጋራ አቋማችን መሆኑን በተጨማሪም ይህ ያልታወጀ ጦርነት ያልነው ድርጊት በህዝባችን ላይ ሲካሄድ የነበረው እንኳንስ ዘመናዊ የጦር መሳሪያ የታጠቀ ቀርቶ ውሃ እንኳን ከኮማንድ ፖስቱ እይታ ውጪ መንቀሳቀስ በማይችልበት በአገሪቱ ውስጥ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የታወጀበት ወቅት በመሆኑ እልቂቱን እየፈፀመ ያለው የሶማሊያ ልዩ ኃይል ከኋላው አይዞህ ባይ አስተማማኝ ኃይል ያለው መሆኑ የጋራ እምነታችን በመሆኑ፣

3.  በአሁኑ ወቅት ከአካባቢ የሚወጡ መረጃዎች እንደሚጠቁሙ ከሆነ ወራሪው ኃይል የወረራውን ቀጠና እያሰፋ ከጉርሱም እስከ ሞያሌ እያዳረሰ ሲሆን በሌላ በኩል የኦሮሞ ተጠቂ ሕዝብና ሚሊሽያው የያዘውን ኋላ ቀር የጦር መሳሪያ እንኳን በመከላከያ ሠራዊት አማካይነት እየፈታ እንደሚገኝ ነው።

ስለሆነም በአሁኑ ወቅት የተለያዩ ወገኖ ስለግጭቱ ምክንያት ልዩ ልዩ ሃሳቦች ቢሰነዝሩም ምክንያቱ ምንም ይሁን ምን በየእለቱ በወራሪ ኃይል ጥይት እየረገፈ ያለው የኦሮሞ ሕዝብ ነው። በመሆኑም፡-

ሀ. የአገር መከላከያ ሠራዊትና የፌዴራል መንግስት ወደ አንድ ወገን ያጋደለውን ጣልቃ ገብነት በመተው ፍትሃዊና ሕገመንግስታዊ መሠረት ያለው ጣልቃ ገብነት በመፍጠር ወይም በቀጥታ በመግባት እልቂቱ በአስቸኳይ እንዲቆም፣ በወራሪ ኃይሎች ላይ ተገቢ ፖለቲካዊ፣ ሕጋዊና አስተዳደራዊ እርምጃ እንዲወሰድ፣ ከመኖሪያቸው የተፈናቀሉ ወገኖች ወደመኖሪያቸው ተመልሰው በተገቢ መንገድ እንዲቋቋሙ፤ የንብረትና የአካል ጉዳት የደረሰባቸውንና ለሞቱት ወገኖቻችን አጥፊ ወገን ተገቢ ካሳ እንዲከፍልና በሕዝቦች መካከል ዘላቂነት ያለው ሰላም እንዲወርድ እንዲደረግ ወገናዊ ጥሪአችንን በድጋሚ እናቀርባለን።

ለ. የኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት የኦሮሞ ህዝብ በጦርነትና በግድ በስደት በለቀቀው ቀበሌዎችና ወረዳዎች ሕዝብ በሌለበት ሁኔታ ሕዝበ ውሳኔ ለማካሔድ እያደረገ ያለውን መፍትሄ አልባ እንቅስቃሴ በመተው በ1998 ሕዝበ ውሳኔ የተካሄደባቸው አካባቢዎች የሕዝብ ድምፅ እንዲከበር በዚህ ወቅት ህዝበ ውሳኔ ያልተካሄደባቸውን አካባቢዎች አሁን ከመኖሪያ ሰፈራቸው የተፈናቀሉ ነዋሪዎችን ወደ መኖሪያ ሰፈራቸው በመመለስ ከተቋቋሙና ከተረጋጉ በኋላ በሕዝቡ ነፃ ፍላጎት እንዲሁም በሌሎች ጉዳዩ ከሚመለከታቸው ወገኖች ጋር በመሆን በሕዝቡ እምነት ብቻ በተጣደፈ ሁኔታ ሳይሆን በተረጋጋ ሁኔታ ሕዝበ ውሳኔ እንዲካሄድ በተጨማሪም የኦሮሚያ ብሔዊ ክልላዊ መንግስት ቆም ብሎ በማሰብ ለኦሮሞ ሕዝብ ከኛ በላይ ለአሳር ማለቱን ትቶ የኛንም ሃሰብ እንዲያዳምጥ በድጋሚ ወገናዊ ጥሪአችንን እናቀርባለን።

ሐ. ኦሮሞና የሶማሌ ሕዝቦችን የሁለቱን የጋራ ትስስርና አብሮነት በምንም መልኩ አሳጥሮ መግለጽ አይቻልም። በአጭሩ የረጅም ጊዜ የጋራ ታሪክ ያለው በመከራም ሆነ በደስታ በጋራ የምትኖር አሁንም እየኖርክ ያለህ ወደፊትም የምትኖር ማንም ጣልቃ ገብቶ ሊያለያይህ የማይችል፣ የአሁኑም ችግር ያንተ ችግር ወይም የህዝብ ለህዝብ ችግር ሳይሆን የፀረ ሰላም ኃይሎች ችግር ስለሆነ በጥቂት የፀረ ሰላም ኃይሎች እንቅስቃሴ ተጠልፈህ ወደ ግጭት እንዳትገባና የረጅም ጊዜ የጋራ ክብር ዓላማህን ይዘን የጋራ ሰላምህን በጋራ እንድትጠብቅ ወገናዊ ጥሪያችንን እናቀርባለን።

ድል የሕዝብ ነው!!!

የስድስቱ የኦሮሞ ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች

መስከረም 2010

 

ከኦሮሞ ፌዴራላዊ ኮንግሬስ የተሰጠ መግለጫ

መስከረም 22 ቀን 2009 የእሬቻን ባህላዊና ሃይማኖታዊ በዓል ለማክበር በቢሾፍቱ ሆራ አርሰዲ በተሰባሰቡ የኦሮሞ ዜጎች ላይ ሆን ተብሎ በተወሰደ የመንግስት ያልተገባ እርምጃ የብዙ ዜጎች ሕይወት ተሰዉቷል። አስቀድሞ ሲደረጉ የነበሩ ዝግጅቶች አደጋ ሊያስከትሉ እንደሚችሉ በመጠርጠር ፓርቲያችን፤ የኦሮሞ ፌዴራላዊ ኮንግሬስ “የእሬቻ በዓል የሕዝብ ባህልና ሃይማኖት በጣምራ የሚከበርበት መሆኑ ታዉቆ ማናቸዉም የፖለቲካ ኃይሎች ከዋዜማዉ ጀምሮ ጣልቃ ከመግባት እንዲቆጠቡ አበክረን እናሳስባለን” የሚል መግለጫ መስከረም 10 ቀን 2009 ማዉጣታችንን እናስታዉሳለን።

የሰጠነዉ ማሳሰቢያ የመንግስት ባለሥልጣን ሰሚ ጆሮ ባለማግኘቱና ቀደም ሲልም በሕዝብና በገዥዉ ፓርቲ መሀከል የነበረዉ መልካም ያልሆነዉ ግንኙነት ፈጦ ሊወጣ በመቻሉ በተለይም ወጣቱ የተቃዉሞ ድምፅ በማሰማቱ የመንግስት ኃይሎች በታዘዙት መሠረት የኃይል እርምጃ ወስደዋል። በዚህም የተነሳ ጥቂት በሚባሉ ወጣቶች የተቃዉሞ መፈክር ማንሳት የተነሳ፤ የመንግስት ኃይሎች ኃላፊነት በጎደለዉ ሁኔታ እጅግ ብዙ ሆኖ በተሰበሰበዉና ምንም ማምለጫ መንገድ በሌለዉ ንጹኃን ሕዝብ ላይ የኃይል እርምጃ ተወስዷል። በዚያ ዓይነት ሁኔታ በሕዝብ ላይ የበቀል እርምጃ መዉሰድ እጅጉን የሚከብድ መሆኑ ማመዛዘን ለሚችል ሰዉ የሚከብድ መሆኑ እየታወቀ፤ ከአቅም በላይ የሆነ እርምጃ በመወሰዱ የብዙ ዜጎቻችን ሕይወት በአሰቃቂ ሁኔታ አልፏል።

የዚህ መግለጫ አስፈላጊነት ደግሞ እነዚያን በግፍ የተገደሉ ዜጎችን ለማስታወስ ሲባል የመታሰቢያ ፓርክ የሚባል ተገቢ ባልሆነ ቦታ ላይ ተገቢ ባልሆነ አካል መሰራቱ ነዉ። በወቅቱ የተገደሉ ዜጎች ተለይተዉ መላዉ ሕዝብ ባላወቀበትና በገለልተኛ አካል ተጣርቶ በኦሮሞ ሕዝብ ደንብ መሠረት ጉማ ወይም የደም ካሳ ባልተከፈበት ሁኔታ ዉስጥ ሆኖ፤ ገዳዮችና አዛዦቻቸዉ ለፍርድ ሳይቀርቡ ፓርክ ተሰራላቸዉ ሲባል የሟች ቤተሰቦችም ሆኑ መላዉ ሕብረተሰባችን የሚቀበሉት አይደለም። ምክንያቱ ቀላል ነዉ። የሰማዕታት ሐዉልትም ሆነ የመታሰቢያ ፓርክ በተጠያቂዎች አይገነባም። ከኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ መንግስትም ሆነ ከኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት የሚጠበቅ ነገር ቢኖር የሟቾችን ማንነት በገለልተኛ አካል ይፋ ማድረግ፣ ጉማ ወይም የደም ካሳ መክፈልና ገዳዮችን ለፍርድ ማቅረብ ነዉ።

ይህ በእንዲህ እንዳለ ተሰራ የተባለዉ የመታሰቢያ ፓርክም ዜጎቹ ከተገደሉበት ቦታ ርቆ መተከሉ የግብር ይዉጣ ሥራ ከመሆኑም በላይ የታሪክ ሽሚያ ለማካሄድ ካልሆነ በስተቀር የእሬቻ የሰማዕታት ሐዉልትም ሆነ ፓርክ በተጠያቂዎች ሊቆም አይገባም እንላለን። በሌላም በኩል ሕብረተሰቡ እነዚህ የተሰዉ ወገኖች በጥልቅ ሐዘን የሚያስታዉሳቸዉ ከመሆኑም በላይ ስማቸዉንና ምስላቸዉን በዝርዝር ማስቀመጥ ሲገባ እንዲሁ አንድ ቁም ድንጋይ ተክሎ ከጉዳዩ ጋር የማይመስለዉን ሀተታ በጽሑፍ ማስቀመጡ አሳዝኖናል።

ከዚህ ጋርም በፓርኩ የመግቢያ በር ላይ በአፋን ኦሮሞ ተጽፎ የሚገኘዉ “Paarkii Yaadannoo Namoota Ayyanaa Irreechaa Irratti Lubbuun Isaani Tasa Darbe Yaadachuuf Moggaafame” የሚለዉ ዜጎቹ የሞቱት በድንገተኛ ሁኔታ እንደሆነ በጽሑፍ ማስቀመጡ በኦሮሞ ዜጎች መስዋዕትነት ላይ የማፈዝ ያህል ስለሆነ ተጨማሪ የሕዝብና የመንግስት ግጭትን ሳይጋብዝ ከቦታዉ እንዲነሳ እንጠይቃለን።

ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ ከኦሮሚያ ክልል ላይ የድንበር ጥያቄ የሚያነሱና በድንበሮች አካባቢ በሚገኙ የኦሮሞ ዜጎች ላይ ጥቃት የሚፈጽሙ ኃይሎች ጉዳይ ከአሳሳቢ ደረጃም ያለፈና የዜጎቻችንን ሕይወት እየቀጠፈ መሆኑን ተገንዝበናል። ይህ የመሬት ጥያቄ የድንበር አከባቢ ሕዝቦችን በማጋጨት ከፍተኛ የሕይወት መስዋዕትነት እያስከፈለ ይገኛል። የመሬት ጥያቄዉን አንዳንዴ ሲመለከቱት ኢትዮጵያዊያን በቀጣይ ጊዜያት ዉስጥ አብሮ የመኖር ዕጣ ፋንታቸዉ እያበቃ ያለ ያስመስላል። ምክንያቱም በምዕራብ፣ በደቡብ ምዕራብና በምስራቅ ኦሮሚያ በኩል የሚገኙት የገዥዉ ፓርቲ ካድሬዎችና ካቢኔዎች የሕዝቦች አብሮነት እንዲያከትም ፍላጎት ያላቸዉ ይመስላሉ።

በድንበር አካባቢ የሚኖሩ ሕዝቦች በግጦሽ ሳር፣ በኩሬ ዉሃ፣ በጠፈ ከብትና በጥቃቅን ነገሮች ሊጋጩ እንደሚችሉና በአካባቢ ሽማግሌዎችና በጎሳ መሪዎች አማካይነት ሊታረቁ እንደሚችሉ፤ እነዚህ የአገር ሽማግሌዎችና የጎሳ መሪዎች ችግሮችን ሲፈቱም እንደነበረ ይታወቃል። የመሬት ወረራዉና የሰዎች ግድያዉ የኦሮሞን ሕዝብ ቁጥርና የኦሮሚያን የቆዳ ስፋት ለማሳነስ ታቅዶ የተቀመጠዉን እስትራቴጂ ተግባራዊ ለማድረግ እንቅስቃሴ ላይ ያለ ይመስላል። በተለይም በምስራቅ ኦሮሚያ በኩል በሱማሌ ልዩ ኃይል በኦሮሞ ዜጎች ላይ እየደረሰ ያለዉ ጥቃት እጅጉን ያሳስበናል።

ስለሆነም እንደዚህ ዓይነት የጥቃት እርምጃዎች ለወደፊቱ ኢትዮጵያዊያን አብሮነት የማይፈይድና ወቅትን እየጠበቀ የሚፈነዳ ፈንጂ እየሆነ ስለሚቀጥል የሚመለከታቸዉ የመንግስት አካላትና ሕብረተሰቡ አስፈላጊዉን የዕርምት እርምጃ እንዲወስዱ አበክረን እናሳስባለን።

የኦሮሞ ፌዴራላዊ ኮንግሬስ

ፊንፊኔ፤ ጳጉሜን 2/2009

ከስናፍቅሽ አዲስ

በመጀመሪያ በጎ ሰውን የማመስገን መንፈስ በኢትዮጵያ ብዙም አይታይም ነበር። ስለ በጎ ሰዎች የማሰብ ስሜቱ በጎንደር ከተማም ነበር። ንስር የተባለ የሽልማት ድርጅትም በ2001 ዓ.ም. በጎ ሰዎችን ላመሰግን እሸልማለሁ ሲል በህግ የሽልማት ድርጅት ሆኖ ተቋቋመ። ከዚያ በኋላ ንሥር የሽልማት ድርጅት በተከታታይ በጎንደር ባህልና ወግ ለሀገር የሰሩ ታላላቆችን ሸለመ፤ በዚህ አግባብም ባለ ሀብቱ አቶ ታዬ በላይ፣ አፍሮ አሜሪካዊው ዶክተር በርናንድ፣ የልብ ህሙማን መርጃው ባለ ራዕይ ዶክተር በላይ አበጋዝ፣ የቱሪዝም አባቱ አቶ ሀብተ ስላሴ ታፈሰ፣ ተመራማሪው አቶ ታለጌታ እንደ ቅደም ተከተላቸው ለመሸለም በቁ።

ከዚህ ሽልማት ከዓመታት በኋላ በአዲስ አበባ በዲያቆን ዳንኤል ክብረት አሳሳቢነት እና ጀማሪነት የበጎ ሰው ሽልማት የሚል ሀሳብ ተጀመረ። በሀሳቡ መነሻ እንዲህ ያለ ነገር በሀገራችን ስላልተሰራ ጀመርነው በሚል ጋዜጣዊ መግለጫ ሲሰጥ ግን በጎንደር በጎ ሰው ሽልማት ላይ የታደሙ ጋዜጠኞች ሳይቀር የመጀመሪያው ሀሳብ ብለው ሳይሞግቱት አጮሁት፤ ተጀመረ ቀጠለ።

መቼም በጎ ሰውን እናመሰግናለን ለማለት ለምን እከሌን ተከትሎ እከሌ ቀጠለ አሊያም ጀመረ የሚለው ሙግት መልካም የሚመስልን ሀሳብ የሚያደናቅፍ ስለሚመስለኝ ያን ማንሳቱ ተገቢ አይደለም። በጎ ሰው አደረጃጀት እንዳለው ሰምቻለሁ። ዳኞችም አሉት የሚል ነገር ይደመጣል። ዳኞች ናቸው ተብለው ከቀረቡት ሰዎች መካከል እሱ እያለ እንዴት እንዲህ ያለ ነገር ሆነ የምንለው አንድ ሰው አለ። ሰርጸ ፍሬ ስብሐት ነው። የሙዚቃ ባለሙያው ሰርጸ መልካም እና ብሩህ አእምሮ ያለው ነገሮችን በስል እና በሰከነ መንፈስ የሚያይ ሰው ነው። ይሄን አካሄድ ዝም ብሎ ለማየት ያልፈለግኩትም ለዚሁ ነው።

በኢትዮጵያ ምድር የኖህ ልጅ ምድሪቷን ከሚረግጥበት ቀን እስከ ዛሬ እንዲህ ያለ ቅጥ ያጣ እውቅና አሰጣጥ ሰምቼም፣ አንብቤም፣ በተረት አድምጬም አላውቅም። ስህተቱ የማይነካ ሰው ሀሳብ ሆኖ ሲብስ ቆመን ማየት ቀጥለናል።

በጎ ሰው አንድ በጎ ሰው ለመሸለም አስር በጎ ሰዎችን ቅስም የሚሰብር ከሆነ ይሄ እንደ ሙስናው፣ እንደ አፈናው፣ እንደ መብት ጥሰቱ ሁሉ በህዝቡ ላይ የመጣ መዐት ነው ብዬ አምናለሁ። መስራቹ ለቤተክርስቲያን ቅርብ ነው፤ ቤተክርስቲያን ለዘመናት የማታፍርበት አንድ የአበው ትውፊት አላት። በደቀ መዝሙር በአቻ እና በመምህር መካከል ያለውን ድንበር በአግባቡ የምታስጠብቅ ናት። ይሄንን የሚያፈርሰው የበጎ ሰው ሽልማት ተስፋዬ ገሰሰን ያክል ሰው ከተማሪው ከአለማየሁ ታደሰ ጋር አወዳድሮ አሸንፈሃል ብሎ ሲሸልመው እንደማየት ልብ የሚሰብር ነገር የለም።

ለዚህ ነው በቅኔ ጉባኤ እንኳን መምህር ተማሪው ተማሪ መምህሩ ላይ ቅኔ የማይሞላው። አለም የአቻዎች ናት። አሁን ጋዜጠኛ ንጉሤ አክሊሉ አሸነፈ፤ ተሸለመ። ንጉሤ የሚገባው ሰው ነው። የማይገባው የተወዳደረበት መድረክ ነው። የሸገሩ ጋዜጠኛ እሸቴ አሰፋ እና ሸገር ራዲዮን ተወዳድሮ ንጉሤ አሸነፈ ማለት መልዕክቱ እሸቴና ሸገር አንድ ላይ ሆነው የንጉሤን ያክል አልሰሩም ማለት ነው። እሸቴ በግሉ ቢወዳደርም የሸገርም ዋና አዘጋጅ ነውና።

ተቋም እና ሰውን አንድ ላይ ማን ይበልጣል ብሎ ለውድድር መቀመጥ ሀገሬ እንዴት ያሉ ምጡቅ ባለ አእምሮዎችን አፈራች የሚያሰኝ ስላቅ ውስጥ ይከተናል። ሰው ግለሰብ ነው። ተቋም ተቋም ነው። ለምሳሌ የዘንድሮውን ሽልማት አስቡት ሆስፒታል የመራ እና የኦዲት መስሪያ ቤት የመራ በአንድ ዘርፍ የላቀ ተቋማዊ መሪ ተብሎ ቀርቧል። ያ ጤና ያ ሂሳብ ይሄን ፊደል ማወቅ ሳያስፈልግ የማይሰራ ስህተት በስህተት ሆነ ብዬ ላልፈው ያልፈለኩትም ለዚሁ ነው። አምስት አመታት ሙሉ እንዲህ ያለው አሰራር የቀጠለው በርቱ ባይ አሽሙረኛ በዝቶ ከሆነ ለምን አንድ እድል የራሴን አልሞክርም አስብሎ ሰንደቅ ላይ ያመጣኝም ይሔው ነው።

ለምሳሌ አንድን የታሪክ ምሁር ከአንድ የጤና ምሁር ጋር አወዳድራችሁ ታሪክ አሸንፏል ማለት አንድ ሰው ለመሸለም ሌላ ሰው በሰራው እና ለሀገሩ በኖረው ስሜቱን መግደል እና ክብሩን መንካት ነው። አንድን ታላቅ ተቋም አስር ዳኞች ስለመረጡት ከአንድ ግለሰብ ጋር አወዳድሮ ግለሰቡን መሸለም ሽልማቱን ዋጋ እንዲያጣ ማድረግ ይመስለኛል። ከዚህ ቀደም እንደ የኢትዮጵያ ጥናት ተቋም ያሉ ተቋማት ከግለሰብ ጋር ሲወዳደሩ አይተን ስህተት መስሎን ነበር ዘንድሮም ተደግሞ አየነው።

ይህ የበጎ ሰው ሽልማት በጎ ያልሆኑ ጉዞዎች ማሳያ ነው። ማንም መስራት የሚችለው ነገር ለምን እንዳቃታቸው ሊገባኝ አልቻለም። የቻሉት ማንም መስራት ያልቻለውን ጥቂቶች የሚደፍሩትን በጎ ሰው መሸለም ነው። ታዲያ ይሄን የመሰለ ታላቅ ሀሳብ ችሎ እንዴት ተራ ነገር በየዓመቱ ስህተት ሆኖ ይቀጥላል?¾ 

 

·         በሰንደቅ ጋዜጣ ለቀረበ ፅሁፍ የተሰጠ ማስተባበያ

መልአከ ሰላም አባ ነአኩቶ ለአብ አያሌው

ሰንደቅ ጋዜጣ 13ኛ ዓመት ቁጥር 625 ረቡዕ ነሐሴ 24 ቀን 2009 ዓ.ም በገጽ 1 “ከሰማይ ወረደ በሚል ተደጋጋሚ የማታለል በደል የፈፀሙት የደብር አስተዳደሩ በቅዱስ ሲኖዶስ ታገዱ” የሚለውና ዝርዝር ሃተታው በገጽ 12 ታትሞ ለንባብ የበቃው /የዋለው/ ጽሁፍ በመቃወም ማስተባበያ ማቅረብ።

የህትመቱ ዝርዝር ሁኔታ ሲታይ በስም የተጠቀስኩትን የቤተክርስቲያን አገልጋይ ስብእና እና ክብር ያጎደፈ እና የቤተክርስቲያኗንም ማንነት ሉአላዊነት ዝቅ ያደረገ የእምነቱ ተከታዮንም በአባቶቻቸው ላይ ያላቸውን አባታዊ እምነት እንዲያጡ በህግ በአግባብነት ተጣርቶ እኔም ባለጉዳዩ በአካል ቀርቤ በቃልም ሆነ በጽሁፍ መልስ ሰጥቼበት የእምነት ክህደት በሌለበት ጉዳይ በግል እኔን በሚጠሉ ተባብረው ሙሉ ዘመኔን ከኖርኩበት ከእናት ቤተክርስቲያኔ ስልጣናቸውን ተጠቅመውና መከታ አድርገው ከስራና ከደመወዝ ያፈናቀሉኝ ጥቂት ግለሰቦች /ቡድኖች/ ያቀረቡትን የሀሰት ጽሁፍ ተቀብሎ አየር ላይ እንዲውል እና ለንባብ እንዲበቃ መደረጉ እጅግ አሳዝኖኛል።

በመሰረቱ የመንግስትም ሆነ የግል ማንኛውም ሚዲያ እውነትን መሠረት በማድረግ የሀገሪቱን እና የህዝቦቿን ማህበራዊ እሴቶችን ልማት እና እድገት ሌሎችም እውነታ ያላቸው ጉዳዮች የሚገለጽበት እንጂ በህግ እና በእውነት ያልተረጋገጠ የአንድ ዜጋ ስብእና መልካም ስል የሚጎድፍበትን ሀሳብ ከአንድ ወገን ብቻ ተቀብሎ ማስተናገዱ የአንድ ህጋዊ ፈቃድ ያለው ጋዜጣ ስነምግባር መርህ ሊሆን አይገባውም።

ይሁን እና ከላይ በተገለጸው ገፆች ጋዜጣው የዘረዘራቸውን በመቃወም ማስተባበያ እንድሰጥባቸው የምፈልገው በዋናነት የማቀርባቸው ዋና ዋና ነጥቦች የሚከተሉት ናቸው።

 

·         ታቦት ከሰማይ ወረደ በሚል እና በተደጋጋሚ አታለዋል አገላለጽ በተመለከተ

እኔ የተናገርኩት ለመሆኑ ማረጋገጫ ባይኖርም የቤተ ክርስቲያን ቀኖና እና ስርዓት እንደሚደነግገው የታቦቱ ባለቤት ራሱ እግዚአብሔር መሆኑን እና በሊቀ ነቢያት ሙሴ በሲና ተራራ ከሰማይ የወረደውን ታቦት ከእግዚአብሔር እጅ እንደተቀበለ በቅዱሰ መጽሐፍ የተመዘገበ ሲሆን በቤተክርስቲያን አስራር መሠረት

ሀ. ለስሜ መጉደፍ ምክንያት የተገለጸው ታቦት ወረደ የሚለው ጉዳይ በራሱ የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ሆህተ ጥበብ ጋዜጣ እና የሀገረ ስብከቱ ብሎግ ወይም ድረገጽ በጊዜ ሚዲያው ትክክለኝቱን ያረጋገጠ መሆኑን ማስረጃ በእጄ የሚገኝ እንደሆነ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ አማኞች ማስገንዘብ እፈልጋለሁ።

ለ. በጊዜው በኃላፊነት የነበሩት ሊቃነ ጳጳሳትም የታቦቱን መገኘት በመስማት፣ የእግዚአብሔርን ድንቅ ስራ በመመስከር እና በማስተማር እንዳረጋገጡ በድምጽም ሆነ በምስል ማስረጃው በእጄ ያለው ማስረጃ ያስረዳል። ምክንያቱም ጉዳዩ ምስጢረ ቤተክርስቲያን እንደመሆኑ መጠን በቤተክርስቲያኗ አስተምህሮ በቤተክርስቲያን ተገቢውን ገለፃ ለህዝበ ክርስቲያኑ ከማድረግ በስተቀር ሌሎቹ እንዳሉት የተፈጸመ ስህተት የለም። እኔ እራሴ አምኜበት ህዝቡም እንዲያምንበት ስለ ታቦት የማስተምረው ሀዋርያ ሆኜ ሳለ ታቦቱን ለገንዘብ መሰብሰቢያ እንዳዋልኩት ቤተ ክርስቲያን እና ሀይማኖትን እንዳስነቀፍኩበት ምዕመናንን የሚያርቅ ቀኖናዊ እና አስተዳደራዊ ስነምግባር በተደጋጋሚ እንደፈጽምኩበት በአጣሪ ኮሚቴ የተረጋገጠ መስሎ የቀረበው ሀሳብ በእውነት ሚዛን ሲለካ ለአንድ ወገን እና ለግል ጥቅም የቆሙ ግለሰቦች ያደረጉት እንጂ የማገለግለው ህዝበ ክርስቲያን እንደሚያውቀው ሁሉ አንድም ቀን ከቤተክርስቲያን ተለይቼ የማላድር ኑሮዬም ስራዬም በቅጽረ ቤተ ክርስቲያን ጊቢ ውስጥ መሆኑን እና በከተማ ቤት ተከራይቼ የማልኖር በማንኛውም ጊዜ እና ቦታ ስለ ቤተክርስቲያኗ እና ስለ ሀይማኖቴ ራሴን ለእውነት የማስቀድም መሆኑን እኔን የሚወዱኝ ማህበረ ካህናት እና ምእመናን ህያው ምስክሮቼ ስለሆኑ ከላይ የተጻፈው አባባል ፍጹም ሀሰት ነው።

 

·         በበአለ ንግስ ጊዜ ታቦትን ለቢዝነስ እና ለገንዘብ መሰብሰቢያነት ተጠቅመዋል የሚለውን በተመለከተ

በየትኛውም አውደ ምህረት ለንግስ የተሰበሰበው ህዝበ ክርስቲያን በሚሰጠው ትምህርተ ወንጌል እና በሚተላለፍለት መንፈሳዊ መልእክት በተጨባጭ ሰርተን ያሳየነውን ልማት በአይኑ አይቶ እና ተመልክቶ ለእምነቱ በትሩፋት ገንዘቡን አውጥቶ በፈቃደኝነት ከሚለግስ በስተቀር እንደ ጋዜጣው አባባል ይህንን ክቡር እና አዋቂ ህዝብ በማታለል ከኪሱ የወሰድኩት ገንዘብ የለም። ይልቁንስ በቤተክርስቲን ውስጥ የሚፈፀመውን ግፍና በደል ካህናቱ ቀርቶ ከህዝበ ክርስቲያኑ የተሰወረ አይደለም። መንግስት እና ሚዲያው በዚህ ከፍተኛ ችግር ላይ ቢደርስልን ሌባው እና አታላዩ  ማን እንደሆነ ሊደርሰበት እንደሚችል ጥሪዬን አቀርባለሁ።

 

·         ባቋቋሙት የሽልማት ኮሚቴ ስጦታዎችን ያለ አግባብ ተጠቅመዋል በሚል የተገለፀውን በተመለከተ፡-

1.  ለራሴ የሽልማት ኮሚቴ ያቋቋምኩት ነገር የለም፣

2.  ተሸለመ ለተባለውም ሽልማት ጉዳይ የአንገት አይከን፣ በህይወት በምኖርበት ዘመን ምዕመናንን የምባርክበት የእጅ መስቀል፣ በኋላም ከዚህ ዓለም በሞት ስለይ ለቤተክርስቲያን የማወርሰው እንጂ እንደሌሎች የቅንጦት መኪና እና ቤት አልተሸለምኩም።

3.  “ወርቅ ላበደረ ጠጠር” እንዲሉ አበው ያለ እረፍት ሌት እና ቀን ለልማት ስተጋ፣ ለወንጌል አገልግሎት መስፋፋት ስተጋ ቤተክስቲያንን የይዞታ ቦታ ለማስከበር ከሚመለከተው መንግስታዊ አካል ጋር በመነጋገር ያደረኩትን አስተዋጽኦ እና የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ሀይማኖትን ክብር እና መብት ሳስከበር ለቤተ ክርስቲያኗ ሁለንተናዊ ልማት እና እድገት ያበረከትኩትን ከፍተኛ የስራ ፍሬ ውጤት በመመልከት የደብሩ ሰበካ ጉባኤ አባላት፤ ካህናት እና ምዕናን በራሳቸው ተነሳሽነት እና ፈቃደኝነት ከየግላቸው ባዋጡት ገንዘብ የቤተ ክርስቲያኗን አገልጋይነቴን እና የጀመርኩትን የልማት ስራ አጠናክሬ እንድቀጥል ለማበረታታት ሲሉ ለማንኛውም የቤተክርስቲያን አስተዳዳሪ እንደሚደረገው ሁሉ የቤተክርስቲን ሰበካ ጉባኤ አባላት ምዕመናንና ማህበረ ካህናት ባሉበት በአውደ ምህረት በግልጽ የተፈጸመ እንጂ ሰውን አስጨንቄ እና አስገድጄ ለራሴ ከሚቴ አቋቁሜ በስውር ያገኘሁት ስጦታ እንደሌለ ማንኛውም ዜጋ እና ኢትዮጵያዊ ሊያውቀው ይገባል። ለዚህም በእጄ ያሉት ልዩ ልዩ የጽሑፍም ሆነ የድምጽ ወይም የምስል ማስረጃዎች እውነታውን ያረጋግጣሉ።

 

·          ባስተዳደርኩባቸው ሶስት አድባራት ችግር ፈጥረዋል የተባለውን በተመለከተ

1.  ሳገለግል በነበርኩበት ሶስቱም አድባራት ላይ ጥፋት ፈፅመሀል ተብዬ በተገልጋዩ ምዕመናን በወቅቱ የቀረበብኝ ክስ የለም።

2.  ባገለገልኩባቸው ቦታዎች ከመወቀስ ይልቅ ተመስግኜ ለምን ይዛወሩብናል በሚል ምዕመኑ ዝውውሩን ከመቃወማቸውም በላይ የቤተክስቲያኒቷ ልሳን በሆነው በኖህተ ጥበብ መጽሔት ቅጽ 1 ቁጥር 3 ላይ በምሳሌነት ለሌሎቹ አስተዳደሪዎች የኔን ፈለግ እንዲከተሉ ተመዝግቦ በሰፊው ይገኛል።

3.  በሶስቱም አድባራት ስዛወር ጥፋት ፈጽመሀል ተብዬ ሳይሆን የተለመደውን መንፈሳዊና የልማት ስራ እንድሰራ የሚል መሆኑን በቅዱስ ፓትርያርኩ ተፈርሞ የደረሰኝ የዝውውር ደብደቤ ያስረዳል።

·         ፀበል ቤት ለጋራዥ አከራይተዋል የተባለውን በተመለከተ

1.  በጋዜጣም ላይ እንደተገለጸው የቤተ ክርስቲያኗን መሬት አሳልፎ ለመስጠት የተፈጸመ ሳይሆን በደብሩ ሰበካ ጉባኤ ውሳኔ መሰረት የተሻለና ለምዕመኑ ምቹ የሆነ የፀበል ቦታ ለማዘጋጀት የተፈፀመ ነው። ምክንያቱም በተፈጥሮ የፈለቀው ፀበል የተሻለ አገልግሎት እንዲሰጥ ተደረገ እንጂ የነበረው ጸበል አልተዘጋም። ይህንንም በቦታው በመገኘት ማረጋገጥ ይቻላል።

·         የኪራዩን ውል የቤተክርስቲያኗን መብት በሚጎዳ ተዋውለዋል የሚለውን በተመለከተ

እኔ የብሔረጽጌ ማርያም ቤተክርስቲያን አስተዳዳሪ ከመሆኔ በፊት የነበረው የጋራዥ ኪራይ ዋጋ በወር ብር 3,000.00 ሲሆን እኔ ግን ከተመደብኩ በኋላ ሁሉንም በመመልከት የቤተክርስቲያኗን ጥቅም የሚጎዳ ሆኖ ስላገኘሁት ጉዳዩን ለሰበካ ጉባኤ አቅርቤአለሁ። ጉባኤውም ተወያይቶ አነስተኛ ዋጋ የተከራየ መሆኑን በማመን የወር ኪራይ ዋጋ ብር 35,000.00 እንዲሆን በውሳኔ ተደርጓል። ይህንንም ከእኔ በፊት የነበረውንና ከእኔ በኋላ ያለውን የኪራይ ውል በመመልከት ማረጋገጥ ይቻላል። ሱቆቹንም በተመለከተ ማረጋገጥ ይቻላል። ሱቆቹንም በተመለከተ እኔ የደብሩ አስተዳዳሪ ከመሆኔ በፊት በየወሩ ለዘመናት ከብር 3,000.00 – 6,000.00 ድረስ ሲከራይ የነበረውን እና ለ3ኛ ወገን ያከራይ ተከራይ በሚል ያለ አግባብ ሲጠቀሙበት የነበረውን በሰበካ ጉባኤ በማስወሰን በወር አንዱን ሱቅ በብር 1400.00 እንዲከራይ በማድረግ የቤተክርስቲኗን ጥቅም በተሻለ ሁኔታ አስጠበቅኩ እንጂ እንደተባለው ቤተክርስቲያኗን የሚጎዳ ድርጊት አልፈፀምኩም።

 

·         አሁን የፍ/ቤት ውሳኔ እንዳይፈጠም አድርገዋል የሚለውን በተመለከተ

በመሰረቱ ሊፈፀም የሚችል የፍ/ቤት ውሳኔ ሳይሆን በሰበር ችሎት በክርክር ላይ የነበረውን ጉዳይ በደብሩ ሰበካ ጉባኤና በልማት ኮሚቴው ውሳኔ ግለሰቡ ያቀረበውን ይቅርታ መነሻ በማድረግ ከላይ በተገፀው መሰረት የኪራይ ውሉን በወር ከ3,000.00  ወደ 35,000.00 ብር ከፍ እንዲል ተደርጓል። ተከራዩ የተከራይ አከራይ በሚል ለ3ኛ ወገን አከራይተው ይጠቀም የነበረውን በቀጥታ ከቤተክርስቲያኗ ጋር ውል እንዲፈርሙ በማድረግ ብር 24,000.00 በወር እንዲከፈል ተደርጓል። በመሆኑም እኔ የፈፀምኩት አንድ ግለሰብ ግቢውን ተከራይቶ በወር ብር 3,000.00 ሲከፍል የነበረውን አግባብ እንዳልሆነ ተረድቼ በወር ብር 59,000.00 ቤተክርስቲያኗ ገቢ እንድታገኝ ማድረጌ ጉዳት ከሆነ ለፈራጅ ህሊና ትቼዋሁ።

·         አሁን የፍ/ቤት ውሳኔ እንዳይፈጸም አድርገዋል የሚለውን በተመለከተ

ዝውውር መፈፀም የእኔ የስራ ድርሻ አይደለም። በመሆኑም የፈፀምኩት ዝውውር የለም። ዝውውር የመፈፀም ስልጣንና ኃላፊነት የሀገረ ስብከቱ ጽ/ቤት ድርሻ ነው።

 

·         አገልጋይን በዘረኝነት ለያይተዋል፣ ከፋፍለዋል የተባለውን በተመለከተ

በአሁኑ ወቅት እያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ዜጋ ዘርን፣ ኃይማኖትን ሳይለይ ተከባብሮ በሚኖርበት ዘመን እንዲህ ዓይነት አስጸያፊና አስነዋሪ ቃል ከአንድ ኃይማኖታዊ አባት ተነግሯል ተብሎ መገለፁ አሳዛኝ ነው። እኔ መከባበርና መቻቻልን፣ አንድነትን፣ በኃይማኖት መጽናትን የምሰብክ እንጂ እንደተባለው እንዲህ አይነት አስጸያፊ ተግባር እንደማልፈጽም የሚያውቁኝ የኢትዮጵያ ህዝብ ምስክር ነው። ምናልባትም ይህ አገላለጽ የተሰጠኝ በራሳቸው ውስጥ ያለውን ስሜት እንደሆነ እገነዘባለሁ። በጋዜጣው አምድ ላይ ያወጣው ጋዜጠኛም ቢሆን ይህንን አደገኛና አስጸያፊ ተግባር መፈጸሜን ሳያረጋግጥ አየር ላይ ማዋሉ ከሞያ ስነ ምግባር ውጪ ነው።

 

·         በሀሰት ራሳቸውን ጥይት በመተኮስ መብረቅ ወረደና ከመብረቁ ጋር ታቦት ከሰማይ ጋር ወረደ በማለት የማታለል ተግባር ፈጽመዋል የተባለውን በተመለከተ

1.  በመሰረቱ ሰላም በሰፈነበት በአዲስ አበባ ከተማ አንድ የኃይማኖት አባት በቤተክርስቲያን ግቢ ውስጥ ይተኩሳል የሚለው አባባል ፈፅሞ ከእውነት የራቀ እና ሊታመን የሚችል አይደለም። እኔ ከመስቀል ባሻገር ጥይትም ሆነ መሳሪያ ለመሸከም ህሊናዬም ሆነ ኃይማኖቴ አይፈቅድም። ምናልባትም ይህንን ኃጢአት የሚያሸክሙኝ ግለሰቦች ጥይቱንና መሳሪያውን ሊሸከሙ የሚችሉ ሳይሆኑ አይቀሩም ብዬ እገምታለሁ።

2.  እውነታው ግን በኮልፌ ደብረ ብርሃን ሥላሴ ቤተ ክርስቲያን ፅላት ተገኝቷል መገኘቱንም በወቅቱ ለነበሩት የሀገረ ስብከቱ ሊቀ ጳጳስ አሳውቄ በልደታ ጋዜጣ ላይ መግለጫ ሰጥቻለሁ። ሊቀ ጳጳሱም በቦታው ተገኝተው ባርከዋል። የሀገረ ስብከቱ የህትመትና ስርጭት ክፍል ኃላፊዎችም በቦታው ተገኝተው አረጋግጠዋል። ታቦተ ህጉም በአሁኑ ሰዓት በቦታው ላይ እየከበረ ይገኛል።

·         በተደጋጋሚ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቷቸዋል የሚለውን በተመለከተ

1.  በመሠረቱ በተደጋጋሚ የተሰጠኝ ማስጠንቀቂያ ሳይሆን ስለመኖሩም ለጋዜጠኛው ሳይቀርብለትና ሳያረጋግጥ ተደጋጋሚ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቷቸዋል ማለቱ ከስነ ምግባር ውጪ ነው።

2.  ተሰጠ የተባለውን ማስጠንቀቂያ በ1999 ዓ.ም የዛሬ 10 ዓመት የተፃፈ ሲሆን ለእገዳና ለስንብት ምክንያት የሆነውን እንደ አዲስ የተጠቀሰው በዚሁ ከዛሬ 10 ዓመት በፊት ተሰጠ የተባለው ማስጠንቀቂያ ላይ የተጠቀሰና በወቅቱ በ1999 ዓ.ም መፍትሄ ያገኘ ጉዳይ ነው። ምክንያቶቹ እውነትነት የሌላቸው ከግል ጥላቻ የመነጩ ናቸው።

ስለሆነም ሀሳቤን ለማጠቃለል የጋዜጣው ባለቤትም ሆነ ለኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ እምነት ተከታዮች ማስገንዘብ የምፈልገው እኔ የታገድኩት እና ለዚህ ሁሉ ችግር /እንግልት እንድበቃ የተደረገኩበት ዋናው ምክንያት፡-

1.  በደብረ ሰላም ቅዱስ እስጢፋኖስ ቤተክርስቲያን እያስተዳደርኩ ባለሁበት ወቅት የሀይማኖት እጸጽ እንዳለባቸው በማስረጃ የተረጋገጠባቸው መሆኑን እና ጥፋታቸውን አምነው ይቅርታ የጠየቁ ሁለት አገልጋዮችን በማህበረ ካህናቱ እና፣ በሰበካ ጉባኤው ውሳኔ የታገዱትን ወደ ስራ መልስ በሚል የአምባገነን አስተዳደር አስገዳጅ ትዕዛዝ ለምን አልፈጸምክም በሚል፤

2.  ለቤተ ክርስቲያኗ ልማታዊ እድገት የደብሩ ማህበር ካህናት እና ምዕመናንን በማስተባበር የተሰራውን ልማት ለማደናቀፍ በማሰብ፣

3.  ከላይ እስከ እታች ድረስ በግል እና በቡድን የተደራጁ ግለሰቦች የሚፈጽሙትን ፍትሃዊነት የጎደለው አሰራር እና ሙስና እንዲሁም ያለ አግባብ ጥቅም መፈለግን በጽኑ ስለምቃወም፤

4.  ደብሩ ክፍት ቦታ እና በጀት ሳይኖረው ሰበካ ጉባኤው ጥያቄ ሳይቀርብ የተለያዩ ግለሰቦችን ለመጥቀም ሲባል ብቻ ደመወዝ በመጨመር፣ ሠራተኛ በመቅጠር፣ እንድንቀበል በየጊዜው የሚጻፍብኝን ትዕዛዝ በመቃወም፣

5.  ወጥቼ ወርጄ ራሴ ካለማሁት እና ገቢውን ካሳደኩት እንዲሁም በካህናት እና ምዕመናን ዘንድ ተወዳጅነት ካተረፍኩበት ደብረ ያለ ምንም በቂ ምክንያት በማንሳት ወርሃዊ ደመወዝ ወደማይከፈልበት እና ምንም አይነት የልማት እንቅስቃሴ ወደሌለበት ቦታ መዛወሬን ያየ እና የተመለከተ ሁሉ ጉድ እስከሚል ድረስ የተሰራውን ወይም የተፈጸመውን ኢ-ፍትሃዊ አሰራር መቃወሜ እና በሚመለከተው አካል ጩኸት በማሰማቴ የተደረገ እገዳ እንጂ ለመታገዴ እና ይህ ሁሉ ግፍ እና በደል እንዲደርስብኝ የተደረገ ተግባር እንጂ ይህ ነው የሚባል አንድም በማስረጃ የተደገፈ ጥፋት የሌለ ከመሆኑም ባሻገር እንዲያውም መናፍቃንን ወደ ቅድስት ቤተክርስቲያን ሰርገው እንዳይገቡ ለመከላከል እና እንደ ብረት አጥር በመቆሜ ልሸለም ሲገባኝ መልካም ስሜንና አርአያ ክህነቴን እንዲሁም ከኦርቶዶክሳዊት ኃዋርያዊት ጥንታዊት ታሪካዊት ቤተክርስቲያንን ክብርን ልዕልና ያዋረደውን ጋዜጣው ፍትሃዊነት የጎደለው አኳኋን የአንድን ወገን ብቻ ተቀብሎ ለህዝብ ለንባብ ያበቃውን ጽሁፍ ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ እንዲያስተባብል ስል እጠይቃለሁ። በተጨማሪም የሃይማኖት ህጸጽ በተጨባጭ ማስረጃ የተገኘባቸውን ሠራተኞች አስተዳደራዊ እርምጃ ወስደው ለሚመለከተው አካል ማሳወቁ የኃይማኖት ህፀፅአለበት የሚያስብል ከሆነ ፍርዱን ለአንባቢ ሰጥቼዋለሁ። እንዲሁም የስነ ምግባርና አሉ የተባሉ ችግሮች በሙሉ እኔን የማይወክሉ መሆናቸውንና ማስረጃ የሌላቸው መሆኑን መግለጽ እፈልጋለሁ።

የኤሌክትሪክ ኃይል ጉዳይ

Wednesday, 13 September 2017 12:18

በሀገራችን ስላለው የተለያዩ አገልግሎቶች አለመሟላት በርካቶች ብዙ ነገር ሲሉ ኖረዋል አሁንም እያሉ ይገኛሉ። ብዙ መንግስት ተስፋ እንድናደርግ ከነገረን ነገሮች መካከል አንዱ የሆነው የመብራት አገልግሎት ነው። ከእንግዲህ የመብራት አገልግሎት አይቋረጥም እየተባለ ሰፊ ተስፋ ሲሰጠን የነበረ ቢሆንም አሁንም ግን እያየን ያለነው ከቃል የዘለለ ተግባር አለመኖሩን ነው። በተለይ አውዳመቶች ሲመጡ ከሸቀጦች መወደድ እኩል የሚያስጨንቀን የመብራት ኃይል ነገር ሆኗል። ገና ከዋዜማው ጀምሮ በሀገሪቱ የተለያዩ ክፍሎች መብራት መጥፋቱ እየተለመደ መጥቷል። እኛም ሁኔታውን እየተላመድነው ከመምጣታችን የተነሳ እንደ ግዴታ እንጂ እንደ መብታችን አናየውም። ዋናው ትኩረታችን በተለይ በበአላት ወቅት የኑሮው ውድነት በመሆኑ ጉዳዩን ችላ ስለምንለው ይመስላል ድርጊቱ እንደ ትልቅ ችግር ትኩረት ሊሰጠው ያልቻለው። ነገር ግን ችግሩ መብራት ከማጣት እና በጭለማ ከማሳለፍም በላይ የከፋ ችግር እያስከተለ ነው። ጠፍቶ በሚመጣበት ወቅት ከፍተኛ ኃይል ኖሮት ስለሚመጣ በርካታ እቃዎችን በማቃጠል በዓመት በዓል ምድር ብዙዎችን ሲያስለቅስ እየታየ ይገኛል። ገንዘባችንን ለከፈልንበት ነገር ጥራቱን የጠበቀ እና በሚፈልግበት ጊዜ ሊገኝ የሚችል አገልግሎትን የማግኘት መብታችን መጠበቅ አለበት። ስለሆነም እውነቱን እና ያለውን ችግር ለህዝቡ ማስረዳትም እንደየችግሩ መፍትሔ መሆኑ መታወቅ አለበት።

አቶ ደረጀ- ከአዋሬ

ቁጥሮች

Wednesday, 13 September 2017 12:17

        52 ቢሊዮን ብር                                     2010 ለነዳጅ መግዣ የተያዘ በጀት፤

 

3 ነጥብ 8 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን        በዚህ ዓመት ሊገዛ የታቀደው የነዳጅ ምርት መጠን፤

 

42 ቢሊዮን ብር                               ባለፈው ዓመት ለነዳጅ ግዥ የወጣው ወጪ፤

 

3 ነጥብ 4 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን        ባለፈው ዓመት የተገዛው የነዳጅ ምርት መጠን፤

 

                       ምንጭ፡- የኢትዮጵያ ነዳጅ ምርት አቅራቢ ድርጅት 

የኢትዮጵያ መንግሥት «መጪው ዘመን የኢትዮጵያ ከፍታ ነው» የሚል ራዕይ ሰንቋል። መቼም ከፍ ማለትን የሚጠላ የለምና ሃሳቡ፣ ምኞቱ በጥሩ ጎኑ የምንመለከተው ነው። ጠ/ሚኒስትር አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ ሰሞኑን በአንድ መድረክ ላይ እንደተናገሩት በያዝነው  አዲሱ ዓመት መንግስት የተጀመረውን ህዳሴ ለማስቀጠል ቀዳሚ በሆነው በድህነት ቅነሳ ላይ በስፋት እንደሚሰራ አረጋግጠዋል።

በተጨማሪም  ሙስናን ለመከላከልና ተጠያቂነትን ለማምጣት የተጀመረው እንቅስቃሴ ተጠናክሮ፣ እንደሚቀጥል፣  በመሠረተ ልማት ዘርፍ የሚታዩ የኤሌትሪክ ኃይል ችግርና የሎጅስቲክስ አገልግሎት (የግብዓት አቅርቦት) ሥራዎች ላይ በትኩረት እንደሚሰሩ ቃል ገብተዋል።

በእርግጥም መንግሥት በያዝነው ዓመት በትኩረት ሊሰራቸው ካሰባቸው ተግባራት መካከል ቁልፉ ድህነትን መቀነስ መሆኑ አያከራክርም። ሰዎች ከዕለት ጉርስ እጦት ተላቅቀው ቢያንስ በቀን ሁለት ጊዜ መመገብ የሚችሉበት አቅም መፍጠር ይገባል። በድህነት የተቆራመደ ሕዝብ በመኖርና በመሞት መካከል የሚዋልል በመሆኑ ድህነትን ለመቀረፍ፣ ልማትን ለማካሄድ በሚወጠኑ ፕሮግራሞች ንቁ ተሳታፊ ለመሆን ይቸግረዋል። እናም በቅድሚያ ድህነትን ለመቅረፍ መሥራት ተገቢና የሚደገፍ ዕቅድ ነው።

በመሠረተ ልማት ረገድ በተለይ በአዲስ አበባ ከተማ ውስጥ የሚታየው የኤሌክትሪክ ኃይል መቆራረጥ እና የመጠጥ ውሃ ችግሮች በአሳሳቢነታቸው ገዝፈው እየታዩ ነው። ጉዳዩ የሚመለከታቸው ተቋማት የተለያዩ ምንያቶችን ሲሰጡ ቢቆዩም ችግሩ ግን መቅረፍ ሳይቻል ቀርቷል። በዚህም ችግር ምክንያት በኤሌክትሪክ ኃይል የኑሮአቸው መሠረት የሆኑ ዜጎች ለከባድ ማኀበራዊ ቀውስ እየተዳረጉ ነው። የንግዱ ማህበረሰብ ሰርቶ መብላት የማይችልበት ሁኔታ እየተፈጠረ ነው። ኢንዱስትሪዎች ማምረት ለማቆም የሚገደዱበት ሁኔታም አፍጦ መጥቷል።

በመሀል ከተማ ሳይቀር ከውሀ ችግር ጋር ተያይዞ ውሃ በቦቴ እስከማደል የተደረሰበት ሁኔታ እያስተዋልን ነው።

እናም መንግሥት የችግሩን አሳሳቢነትና ጥልቀት ተረድቶ ችግሩን የሚመጥን ምላሽ በፍጥነት ሊሰጥ ግድ ነው።

በኦሮሚያ እና በሶማሌ እንዲሁም በአማራ ክልሎች ሞቅ በረድ የሚሉ ግጭቶች እና የሠላም መደፍረስ አዝማሚያዎች እየታዩ መሆኑ አይካድም። ይህ ዓይነቱ ችግር በእንጭጩ ለመቅጨት ከኃይል አማራጭ በዘለለ ከሕዝብ ጋር ወርዶ መወያየትና ሕዝቡን የመፍትሄ አካል ማድረግ ከአንድ ሕዝባዊ መንግሥት የሚጠበቅ እርምጃ ነው።

ሙስናና ብልሹ አሠራርን በተመለከተ እስከአሁን የተወሰዱ እርምጃዎች ጥሩ መነሻ ሆነው ሌቦችን ጠራርጎ ለማጽዳት መንግሥት እና ገዥው ፓርቲ ቁርጠኛ ሊሆኑ ይገባል። የጸረ ሙስና ትግሉን ሕዝቡ እንዲመራው፣ ባለቤት እንዲሆን ከተፈለገ ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ ከገቢያቸው በላይ ሐብት ያፈሩ እና ከገቢያቸው በላይ የሚኖሩ ሹማምንቱን ከጉያው ውስጥ እየለቀመ ማራገፍ መቻል አለበት። በየደረጃው ጠያቂነት መስፈን እስካልቻለ ድረስ በይስሙላ እርምጃዎች የትም መድረስ እንደማይቻል ለአፍታም ለዘነጋ አይገባም።¾

 

 

 

የፀረ ሽብርተኝነት አዋጁን ጥሰዋል ተብለው ክስ የተመሠረተባቸው ተከሳሾች ከሳሽ ዓቃቤ ሕግ የቆጠረባቸውን ምስክሮች የማወቅ ሕገ መንግሥታዊ መብት እንዳለባቸው ለፍርድ ቤት ያቀረቡት ጥያቄ፣ ‹‹የሕገ መንግሥት ትርጉም ያስፈልገዋል›› በማለት ወደ ፌዴሬሽን ምክር ቤት መላኩ የሚታወስ ነው፡፡


ክርክሩ የተጀመረው በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት 19ኛ ወንጀል ችሎት ነው፡፡ በዚሁ ችሎት ተከሳሾች በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 20(4) ድንጋጌ መሠረት የተከሰሱ ሰዎች የቀረበባቸውን ማናቸውንም ማስረጃ የመመልከት፣ የቀረቡባቸውን ምስክሮች የመጠየቅ፣ ለመከላከል የሚያስችላቸውን ማስረጃ የማቅረብ ወይም የማስቀረብ፣ እንዲሁም ምስክሮቻቸው ቀርበው እንዲሰሙላቸው የመጠየቅ መብት እንዳላቸው በግልጽ ተደንግጓል፡፡ በዚህ ሕገ መንግሥታዊ ድንጋጌ መሠረት ዓቃቤ ሕግ የቆጠረባቸውን ምስክሮች የማወቅ ጥያቄ አቅርበው ነበር፡፡


ከሳሽ ዓቃቤ ሕግ በበኩሉ በፀረ ሽብርተኝነት አዋጅ ቁጥር 652/2001 አንቀጽ 32(ሐ) ድንጋጌ መሠረት ለምስክሮች ጥበቃ ለማድረግ ማንነታቸውና አድራሻቸው እንዳይገለጽ መደንገጉን በማስታወቅ እንዲሁም የወንጀል ምስክሮችና ጠቋሚዎች ጥበቃ አዋጅ ቁጥር 699/2003 አንቀጽ 4(ሸ እና በ) ማንነታቸውና አድራሻቸው እንዳይገለጽ፣ ወይም እንዳስፈላጊነቱ በመጋረጃ በስተጀርባ ሆነውና ተሸፍነው ማንነታቸው ሳይገለጽ ምስክርነታቸውን እንዲያሰሙ መደንገጉን በመጠቆም፣ የተከሳሾች ‹‹ምስክሮች ይገለጹልን›› ጥያቄን ተቃውሟል፡፡ ዓቃቤ ሕግ በዋናነት ተቃውሞውን የሚያቀርበው ምስክሮቹ ከመሰከሩ በኋላ በተከሳሾች ዘመዶችና ወገኖች ጥቃት ይደርስባቸዋል በማለት ነው፡፡


ተከሳሾቹ በበኩላቸው ባነሱት የመቃወሚያ ክርክር ለምስክሮች ደኅንነት ተብሎ ማንነታቸውና አድራሻቸው ለተከሳሽ እንዳይደርስ የሚደረገው፣ ዓቃቤ ሕግ ለፍርድ ቤት አመልክቶ ፍርድ ቤቱ ሲፈቅድ፣ ምስክሮቹ ለፍርድ ቤት አመልክተው ሲፈቀድላቸውና ፍርድ ቤቱ በራሱ ተነሳሽነት የምስክሮች ስም ዝርዝር ለተከሳሽ እንዳይደርስ ሲወስን ብቻ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ ዓቃቤ ሕግ በራሱ ጊዜ ፍርድ ቤቱን ሳያስፈቅድ የምስክሮቹን ማንነት አለመግለጹ የሕግ ድጋፍ እንደሌለው በማስረዳት ዝርዝራቸው እንዲሰጣቸው ጠይቀዋል፡፡


ፍርድ ቤቱ የሁለቱን ተከራካሪ ወገኖች ክርክር ካዳመጠ በኋላ ተከሳሾች ያቀረቡት ‹‹የምስክሮች ዝርዝር ይሰጠን›› ጥያቄ፣ ከምስክሮች ጥበቃ አዋጅ አንፃር የምስክሮች ስም ዝርዝር ለተከሳሾች መድረስ በምስክሮች ሕይወት ላይ አደጋ ያደርሳል ወይስ አያደርስም የሚለውን ፍርድ ቤቱ በማስረጃ ከማጣራቱ በፊት፣ የተከሳሾቹ ጥያቄ ሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 20(4) መሠረት፣ የምስክሮች ዝርዝር ተገልጾ ቢሰጣቸው በምስክሮቹ ላይ አደጋ እንደሚደርስ ማረጋገጥ ቢቻል፣ ተከሳሾች ማንኛውንም ማስረጃ እንዳያውቁ መከልከል ይቻላል አይቻልም የሚለው የሕገ መንግሥት ትርጉም እንደሚያስፈልገው በመግለጽ ለፌዴሬሽን ምክር ቤት ልኮት ነበር፡፡
የክርክር መነሻውን አዋጅ ቁጥር 652/2001ን መሠረት አድርጎ የመረመረው የሕገ መንግሥት ጉዳዮች አጣሪ ጉባዔም ከፍርድ ቤቱ የመጣን ትዕዛዝ መሠረት አድርጎ መመርመሩን በውሳኔው ገልጿል፡፡ ጉባዔው ፍርድ ቤቱ የላከለትን ትዕዛዝ ሲመረምር የተረዳው፣ ጥያቄያቸው የሕገ መንግሥት ትርጉም ሳይሆን የሕግ ትርጉም መሆኑን ገልጿል፡፡ ተከሳሾቹ የሚሉት ፍርድ ቤት ሳይከለክላቸው ዓቃቤ ሕግ በራሱ ተነሳሽነት የሕግ ድጋፍ ሳይኖረው የምስክሮችን ዝርዝር ሊከለክል እንደማይችል የሚል መሆኑን አክሏል፡፡


ጉባዔውን ለማጠናከር፣ ሥልጣንና ተግባሩን ለመዘርዘር በድጋሚ በወጣው አዋጅ ቁጥር 798/2005 አንቀጽ (4) መሠረት በፍርድ ቤት የሚላከው የሕገ መንግሥት ትርጉም ጥያቄ፣ በፍርድ ቤቱ በክርክር ላይ ያለውን ጉዳይ ለመወሰን የሚጠቅም በሚሆንበት ጊዜና በትርጉሙ መሠረት ለጉዳዩ እልባት ለመስጠት አስፈላጊ በሚሆንበት ጊዜ ብቻ እንደሆነ መደንገጉን አብራርቷል፡፡


በመሆኑም ተከሳሾች ያቀረቡት ጥያቄ ፍርድ ቤቱ ሕጉን በመተርጎም የሚሰጠው ብይን ወይም ትዕዛዝ ለጉዳዩ ውሳኔ ለመስጠት ከሚጠቅም በስተቀር፣ ፍርድ ቤቱ ከሚሰጠው የሕግ ትርጉም የበለጠ ለጉዳዩ ውሳኔ አሰጣጥ የሚጠቅም አለመሆኑን ጉባዔው አስታውቋል፡፡ ስለዚህ ፍርድ ቤቱ የምስክሮቹን ደኅንነት በሚመለከት ‹‹አደጋ ያመጣል ወይስ አያመጣም?›› የሚለውን አረጋግጦ ሊፈቅድ ወይም ሊከለክል እንደሚችልም ገልጿል፡፡


ፍርድ ቤቱ የላከውን የትርጉም ጥያቄ ጉባዔው መመርመሩን ጠቁሞ በተመሳሳይ ጥያቄ ላይ በመዝገብ ቁጥር 1365/2007 ውሳኔ መስጠቱን በማስታወስ፣ የሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 20(4) ድንጋጌን በሚመለከት ማብራሪያ ሰጥቷል፡፡ ጉባዔው በማብራሪያው እንደገለጸው፣ በአንቀጽ 20(4) ምስክሮችን በሚመለከት የተደነገገው የተከሰሱ ሰዎች የቀረቡባቸውን ምስክሮች የመጠየቅ መብት ያላቸው መሆኑን የሚያረጋግጥ እንጂ፣ የምስክሮችን ስም ዝርዝርና አድራሻ እንዲደርሳቸው መብት የሚሰጣቸው አለመሆኑን ወይም ግዴታ የሚጥል አለመሆኑን አሳውቋል፡፡ ሕገ መንግሥቱ በአንቀጽ 20(4) ላይ ለተከሳሾች መብት የሰጠበት ምክንያት፣ ፍትሐዊ የሙግት አካሄድ እንዲኖር መሆኑን አክሏል፡፡


ተከሳሽ የምስክሮችን ስምና አድራሻ ማወቁ ፍትሐዊ የሙግት አካሄድን ከማሳካት ይልቅ፣ ምስክሮችን ለአደጋ የሚያጋልጡ ሁኔታዎች እንዳይፈጸሙ አስቻይ ሁኔታዎችን ለመፍጠርና በሕጎች አግባብ እንዲወሰን ለማድረግ መሆኑን ጉባዔው አስረድቷል፡፡ በመሆኑም ተከሳሾች በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 20(4) መሠረት የተከሳሾች ስም ዝርዝር እንዳይደርስ ማድረግ፣ ከተገለጸው መብት ጋር የማይጋጭና የሕገ መንግሥቱን መርህ የተከተለ መሆኑን በመግለጽ፣ የቀረበለትን የሕገ መንግሥት ትርጉም ጥያቄ በሙሉ ድምፅ ውድቅ ማድረጉን ለፍርድ ቤቱ አሳውቋል፡፡ 

 

ምንጭ፡- www.abyssinialaw.com¾

Page 1 of 176

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us