You are here:መነሻ ገፅ»arts»news admin - Sendek NewsPaper
news admin

news admin

 

ወጣቷ ገጣሚ ትዕዘዘው ክንዴ አለንጋ የተሰኘውን ሸንቋጭ ግጥሟን የፊታችን እሁድ በብሔራዊ ቤተ መጽሀፍትና ቤተ መዛግብት ኤጄንሲ አዳራሽ ታስመርቃለች።

ቀደም ሲል ጎንደር ከተማ ላይ የተመረቀው ይኸው አለንጋ የተሰኘ ፖለቲካዊና ማህበራዊ መስኮችን የሚዳስስ ግጥም፤ ዕሁድ ከቀትር በኋላ ሲመረቅ አንጋፋና ወጣት የጥበብ ሰዎች ታድመው ምርቃን ያደምቁታል ተብሏል። በምረቃው ዕለትም ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች አትሮኖሱ ላይ ወጥተው የመረጡትን የመጽሃፉን ክፍል እያነበቡ ታዳሚያንን ያዝናናሉ።

ከፖለቲካ እና ማህበራዊ ትንኮሳ በዘለለ ፍቅርን፣ ባህልን እና ጥበብን የሚዳስሰው የትዕዘዘው ክንዴ ግጥም 89 ገጾችን ይዟል። አንባቢን ገዝተው ሊያነቡት ቢሹ ደግሞ ግማሽ መቶ ብር ብቻ እንዲከፍሉ መጽሃፍ አዟሪዎችና አከፋፋዮች ይጠይቋቸዋል።

ገብረክርስቶስ ኃይለሥላሴ

 

በ2004 ዓ.ም. የተቋቋመው የባሕል ጥናት ተቋሙ በዘንድሮው ጉባዔ (ከግንቦት 4 እስከ 5/2010) በዩኒቨርሲቲው አዳራሽ በድምቀትና በተጋጋለ የውይይት መንፈስ ተካሂዷል። የዚህ ዐውደ ጥናት መሪ ሐሳብ “ባሕልና ሥነ-ምግባር በኢትዮጵያ ከየት ወዴት?” የሚል ነበር። ጉዳዩ ደግሞ ለመላው ኢትዮጵያውያን የዘመኑ ዋነኛ የዜግነትና የኃላፊነት አጀንዳ መሆኑ ከልብ ይሰማኛል። በተለይም የወቅቱ የሥነ ምግባር ሁኔታ ማንንም ሰው በገለልተኛነት እንዲመለከት የሚያስችለው አይደለም። የሰው ለሰው፣ የሕብረተሰብ፣ የሥራና የምርት ክፍፍል ግንኙነቶች ከእውንነት ወደ ቀጥተኛ የእያንዳንዱ ሰብዕ የቀን ተቀን የሕይወት ምህዋር ከሆኑ አንስት ሥነ ምግባር (መልካም ግብረ ገብነት) በቀዳሚነት የሚመጣ የሰብአዊነት መለኪያ ነው።

በዓለም ላይ ያሉ ሀገራት የዜጐችን ሥነ-ምግባር (ግብረገብነት) በመገንባት የትውልድ ከትውልድ ቅብብሎሹ በዘመናት ሂደት እያደገና የበለጠ እየተገነባ እንዲሄድ መንግሥት፣ ድርጅቶችና ዋና ዋና የሕዝባዊ ተቋማት ሠፊ ጥረት ማድረጋቸው እሙን ነው። ይህ ዓቢይ ተግባር በኢትዮጵያ ጥረቱ እንኳን ከተቋረጠ ግማሽ ምዕተ ዓመት ተገባዷል። የሂደቱ ባዶነትም ከዘመኑ ለመልካም የሥነ-ምግባር ውድቀት ዳርጐናል። ይህም በእጅጉ ያሳሰበው የደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ የ6ኛው የሐዲስ ዓለማየሁ ባሕል ጥናት ተቋም ጉባዔ ዋነኛ አጀንዳ “የሥነ-ምግባርንም” ጉዳይ በማንሳት በበርካታ የጥናት ወረቀቶች እንዲቀርብና ሠፊ፣ ጥልቅና በኃላፊነት መንፈስ የታጀበ ውይይት እንዲደረግበት አድርጓል። የባሕል ጥናት ማዕከሉ ከዩኒቨርሲቲው የተሰጠውን የማስተባበር፣ የማዘጋጀትና የመምራት ኃላፊነትም ጥንቅቅ ባለ ተግባር በመወጣቱ ምስጋና የሚቸረው ነው።

በዐውደ ጥናቱ መርሐ-ግብር መሠረት ባሕልና ሥነ-ምግባርን በማስተሳሰር በቅድሚያ የጥናት ወቅት ያቀረቡት ሁለት አንጋፋ ምሁራን ከየራሳቸው ዕውቀት፣ ተሞክሮና አመለካከት አኳያ ኩርጥ ያሉ የመወያያ ሐሳቦችን ፈንጥቀዋል። በመጀመሪያ ዶ/ር ዳኛቸው አሰፋ ባሕልና ፍልስፍናን በአጭሩ በመገራረፍ በኢትዮጵያ ለሥነ-ምግባር መጓደል ቀዳሚ ምክንያት ያሏቸውን ነጥቦች አስምረውባቸዋል። በምልከታቸው መሠረት ራስን (ማንነትን) ማጣት፣ የተጠሪነት (ኃላፊነት) መጓደል፣ የጥፋትና የተጠያቂነት ጉዳይ ትኩረት አለመስጠት የመሳሰሉትን በአንክሮ ጠቅሰዋል። ሌላው ቀርቶ ሃይ የሚል የንስሐ አባት በተመናመነበትና በዘመኑ የሚወለዱ የክርስትና እምነት ተከታይ ልጆች 95% ስም የሚወጣላቸው የአይሁዳውያን ብቻ መሆኑ ሲታይ ሂደቱ አስጊ መሆኑን ዶ/ር ዳኛቸው ስጋታቸውን ገልፀዋል። የእጓለ ገ/ዮሐንስን “በተዋሕዶ” መክበርን ልብ አድርጐ ማንበብ ጠቃሚ እንደሚሆንም አሳስበዋል።

ጸሐፌ ተውኔት፣ ደራሲና ገጣሚ አያልነህ ሙላቱም ተመሳሳይ ጥናት አቅርበዋል። በእርሳቸው ጥናት መሠረት የሥነ-ምግባር ግንባታ ዋነኛ ተጠሪው ሕዝብ ነው። መንግሥትም ቢሆን የሥነ-ምግባር ጉዳይን በቸልታ ማየቱ አግባብ እማዳልሆነ ገልፀው በአሁኑ ዘመን የሚታየው ሥነ-ምግባር የሙስናና የአስተዳደር ብልሹነት ዋነኛ ካብ እንደሆነ ጠቁመዋል።

ትውልዱ ሀገሩን አውቆ በመልካም ምግባር በመላበስ ኃላፊነት የሚሸከም ዜጋ ይሆን ዘንድ በምዕራቡም ሆነ በምሥራቁ ያሉ ታላላቅ ምሁራንን ለሥራዎቻችን ዋቢ ማድረግ ብቻውን ተገቢ እንደማይሆንና የሀገራዊ ምሁራንንም ሥራዎች መመርመር ተገቢ እንማሚሆን በአጽንኦት ገልፀዋል።

አስቀድሞ የዘመናዊ ሥርዓተ ትምህርት በሚቀረፅበት ጊዜ የሀገር በቀል ዕውቀትን መሠረት ማድረግ እንደነበረበት አመላክተው ይኸው ዋና ጉዳይ በመላላቱ ለዚህ ዘመን የኩረጃ የምርምር ሥራዎች መብዛት እንደ ምክንያትነት ሊጠቀስ መቻሉን አቶ አያልነህ በዳሰሳቸው አንፀባርቀዋል።

በእርግጥ የኢትዮጵያ ዘመናዊ ሥርዓተ-ትምህርት በሚዘጋጅበት ጊዜ መነሻው የሀገር በቀል ዕውቀትና ክህሎት እንዲሆን በእጅጉ አምርረው የታገሉት ክቡር ሐዲስ ዓለማየሁና ክቡር እጓለ ገብረዮሐንስ መሆናቸውን ልብ ማለት ይገባል። በሁለቱም ምሁራን የቀረቡት የጥናት ወረቀቶች በትምህርት ሥርዓቱ ዘርፍ ከፊት ጀምሮ ሲያያዝ የመጣው የኩረጃ ወይም ከሌሎች ሙሉ በሙሉ የመገልበጥ አካሄድ እንዲታረም ተግተው የታገሉትን ሐዲስንና እጓለን ሁነኛ መሠረት አድርገው ማሳየት ቢችሉ ኖሮ መልካም እንደነበር ሳልጠቁም አላልፍም።

በዐውደ ጥናቱ የተነሳውን እጅግ ወቅታዊና አስፈላጊ መራሒ-ቃል በመመርኮዝ በአመዛኙ ወጣት በሆኑ ሌሎች ምሁራንም የተለያዩ ጥናቶች ቀርበው ተደምጠዋል። ሁሉም ጥናቶችና በተለይም ወጣቱ ምሁራን ልብን የሚሞሉ ጠንካሮችና ተስፋን የሚያለመልሙ ሆነው አግኝቻቸዋለሁ። በሐዲስ ዓለማየሁ “ፍቅር እስከ መቃብር” መጽሐፍ ውስጥ በተሳሉት አንዳንድ ገፀ-ባሕርያት የተንፀባረቁት ሥነ-ምግባራዊ ሐሳቦች ለዘመናችንም አስተምህሮ ሊውሉ እንደሚችሉ በዚሁ ጉባዔ የቀረቡ ጥናቶች ያወሳሉ። ለዚች ጽሑፌ ግን በተለይ ሕዝብን የመምራትና የማስተዳደር ኃላፊነት ያለበት ባለሥልጣን ከጊዜ ወደ ጊዜ ሥነ-ምግባሩ የመለወጡንና ያልተገባ ተግባር እንደሚሠራ የፊታውራሪ መሸሻን ባሕርይ በማስታከክ ራሳቸው ደራሲው ሐሳባቸውን የገለፁበትን ነጥብ ጠቅሻለሁ።

“ከሃያና ከሃያ አምስት ዓመት በፊት ይሠሩት የነበረውን ጀብድ፣ ይሠሩት የነበረውን ጀግንነት፣ ትናንት ወይም ዛሬ እንደ ሠሩት እየታደሰና እየተደጋገመ ሲሰሙት ከሃያ ወይም ከሃያ አምስት ዓመት በፊት በነበረው ዘመን የሚኖሩ እየመሰላቸው፣ ያለፈው ሃያ ወይም ሃያ አምስት ዓመት አቅማቸውን ሃያ ወይም ሃያ አምስት ጊዜ የቀነሰው መሆኑን ይረሱታል። አይናቸው የደከመ ጉልበታቸው የላመ ከሰባ ዓመት በላይ የሆናቸው ሽማግሌ መሆናቸውን ብዙ ጊዜ ይረሱታል። በጎልማስነታቸው ስለ ሠሩት የጀግንነት ሥራ ስለ ሠሩት ጀብድ አዝማሪው፣ አቅራሪው፣ ጎበዙ፣ ቆንጆው፣ በየበኩሉ ይዘፍነው የነበረውን፤ ባልቴቱ ሽማግሌው ያወራው የነበረውን፣ እየታደሰ እየተደጋገመ ከቀላዋጮቻቸው አፍ ሲሰሙት፣ በጎልማስነታቸው ዘመን የሚኖሩ እየመሰላቸው ከሰባ ዓመት በላይ የሆነው ሰው፣ የሠላሳ ዓመት ጎልማሳ የሚሠራውን መሥራት የማይችል መሆኑን ይረሱታል።” (ፍቅር እስከ መቃብር ገጽ 256) የዘመናችን ኃላፊዎችና ባለሥልጣናት ይህን ልብ ቢሉት የሚሻል ይሆናል።

በአጠቃላይ የዐውደ ጥናቱ ዝግጅት አቀራረብም ሆነ አካሄድ መልካም ነበር። የዩኒቨርሲቲው ኃላፊዎች ከፕሬዝደንቱ ጀምሮ ከታደሙት የጉባዔ ተሳታፊዎች ጋር በመሆን አርአያነት ያለው ተግባር አከናውነዋል። የደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ ከግቢው የሚወጣውን የመፀዳጃ ቤቶችና ሌሎች የፍሳሽ ቆሻሻወችን እያጠራ ያለበትን ፕላንት ለጉባዔው ታዳሚዎች አስጐብኝቷል። ይህም ለሌሎች ተቋማት በምሳሌነት ሊጠቀስ ይችላል። ለዩኒቨርሲቲውም አንድ የከፍታ ወይም የስኬት ጉዞ አክሎለታል።

``የኢህአዴግን ውሳኔ ብቻ ሳይሆን የአልጀርሱን ሥምምነትም አረና አይቀበለውም”

አቶ አብርሃ ደስታ

በይርጋ አበበ

የኢህአዴግ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ከ18 ዓመት በፊት በአልጀርስ የተፈረመውን የኢትዮ-ኤርትራ የድንበር ኮሚሽንና ስምምነት ያለቅድመ ሁኔታ ተግባራዊ ለማድረግ መወሰኑን በመቃወም አረና ትግራይ ለዴሞክራሲና ለሉአላዊነት (አረና) የፊታችን ቅዳሜ በመቀሌ ከተማ ሰላማዊ ሰልፍ ጠራ።

የፓርቲው ሊቀመንበር አቶ አብርሃ ደስታ ከሰንደቅ ጋዜጣ ጋር ትላንት ማምሻውን በስልክ ባደረጉት ቃለ ምልልስ ኢህአዴግ ያስተላለፈውን ውሳኔ ብቻ ሳይሆን የአልጀርሱን ስምምነትም አንቀበለውም” ሲሉ ተናግረዋል። የአረናው ሊቀመንበር አያይዘውም በዚህ የተነሳም የፊታችን ቅዳሜ ሰኔ 9 2010 ዓ.ም በመቀሌ ሰላማዊ ሰልፍ ለመጥራት መገደዳቸውን ተናግረዋል።

የኢህአዴግ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ያስተላለፈውን ውሳኔ ተከትሎ በኢሮብ፣ ባድመ፣ ዛላንበሳ እና ሌሎች የትግራይ ክልል ከተሞችም የተቃውሞ ሰላማዊ ሰልፎች መካሄዳቸውን የጠቆሙት አቶ አብርሃ ሰልፎቹ የሚካሄዱት በተለይ በድንበር አካባቢ ባሉ ከተሞች የህወሓት አመራሮችም የሚያስተባብሩት እንደሆነ ተናግረዋል።

ሰልፎቹን እንዲካሄዱ ፓርቲያችሁ ምን አስተዋፅኦ አድርጓል ተብለው የተጠየቁት አቶ አብርሃ “እኛ ውሳኔውን ህዝቡ ለተቃውሞ እንዲወጣ ከማወጅ በዘለለ እስካሁን የመራነው ሰልፍ የለም። የቅዳሜውን ግን እኛ የጠራነው ሲሆን ለሚመለከተው አካልም አሳውቀናል” ብለዋል።

“በህወሓት አገዛዝ ሰላማዊ ሰልፍ መውጣት ተከልክሎ ቆይቷል” የሚሉት አቶ አብርሃ ደስታ፤ “በቅዳሜው ሰልፍ ግን በርካታ ቁጥር ያለው ህዝብ እንደሚታደም እንጠብቃለን፣ ምክንያቱም ይህ አገራዊ ጉዳይ ነውና” ሲሉ ተናግረዋል።

አቶ አብርሃ በመጨረሻም “ኢህአዴግ አሁን ያለበት ሁኔታ አገር ለመምራት የሚያስችለው ብቃት ላይ አይደለም። ሁሉም ነገር ከቁጥጥሩ ውጭ ሆኖበታል። ስለዚህ ሁሉን አሳታፊ የሆነ የአንድነት መንግሥት እንዲመሰረት እንጠይቃለን” በማለት የፓርቲያቸው አረናም እና የመድረክ አቋም አንፀባርቀዋል።

በይርጋ አበበ

አምስት የፌዴሬሽን አባላትን ይዞ የተመሰረተውና ግንቦት 16 ቀን 2010 ዓ.ም የመሥራች ጉባኤውን ያካሄደው አዲሱ የአሰሪዎች ኮንፌዴሬሽን በሠራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር የእውቅና ደብዳቤ ሰጥቶታል።

የሚኒስትሩ መስሪያ ቤቱ በደብዳቤ እንደገለፀው “በአዲስ የተደራጀው ኮንፌዴሬሽን ግንቦት 16/2010 ዓ.ም ባካሔደው መስራች ጉባኤ መተዳደሪያ ደንቡን በማጽደቅና አመራሩን በመምረጥ በሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ እንዲመዘገብ እና የእውቅና ሰርተፍኬት እንዲሰጣችሁ ኢአኮአም /0436/10 በ16/09/2010 ዓ.ም በተፃፈ ደብዳቤ መጠየቁ ይታወሳል።

ስለዚህ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የአስፈፃሚ አካላትን ሥልጣንና ተግባር ለመወሰን በወጣው አዋጅ ቁጥር 916/2008 አንቀጽ 34 እና በአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ አዋጅ 377/96 መሠረት ኮንፌዴሬሽኑ ህጋዊ ሆኖ ተመዝግቧል” በማለት በኢትዮጵያ እውቅና የተሰጠው የአሰሪዎች ኮንፌዴሬሽን መሆኑን አስታውቋል።

የአሰሪዎች ኮንፌዴሬሽን መሥራች ጉባኤ ግንቦት 16 ቀን በኢንተርኮንቲኔንታል ሆቴል ባካሄደው ጠቅላላ ጉባኤ 11 አባላት ያሉት ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ የመረጠ ሲሆን እነዚህን ሥራ አስፈፃሚዎችም ሰራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር ተቀብሎ እውቅና ሰጥቷቸዋል።

ለአራት ዓመታት በሚቆየው የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴዎች የሥራ ዘመን ኮንፌዴሬሽኑን ኢንጂነር ጌታሁን ሁሴን በሊቀመንበርነት የሚመሩት ሲሆን አቶ ፍትህ ወልደሰንበት ደግሞ ተቀዳሚ ምክትል ፕሬዝዳንት ናቸው።

 

በይርጋ አበበ

ኃይሌ እና ዓለም ኢንተርናሽናል አምስተኛ ሆቴሉን በአርባ ምንጭ ከተማ ገንብቶ ማጠናቀቁን ገለፀ።

የኃይሌ እና ዓለም ኢንተርናሽናል ሥራ አስኪያጅ አትሌት ኃይሌ ገብረስላሴ እንደገለፀው ሆቴሉን ገንብቶ ለማጠናቀቅ ከአንድ ዓመት ተኩል ባልበለጠ ጊዜ ማጠናቀቁን ተናግሯል።

በግንባታው ወቅት ስለገጠመው ችግር ከጋዜጠኞች ለቀረበለት ጥያቄ “የውጭ ምንዛሪ አሳሳቢ ሆኖብን ነበር። በዚህ የተነሳም አንዳንድ የፈርኒቸር ምርቶችን በከፍተኛ ጥራት አገር ውስጥ ለማስመረት ለመሙላት ሞክረናል” ብሏል።

ሻለቃ ኃይሌ አያይዘው በአገሪቱ ተጥሎ የቆየው አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የሆቴል ቢዝነሱን በጣም ጎድቶባቸው እንደቆየ ገልጿል። “እንዲያውም አንዳንድ ጊዜ የሰራተኛ ደመወዝ ከግል በማውጣት በመሸፈን ተገድደን ነበር” ሲሉ ተናግሯል።

በአርባ ምንጭ የተገነባው አምስተኛው ኃይሌ ሪዞርት 375 ሚሊዮን ብር ወጭ የፈጀ ሲሆን 110 የእንግዳ ክፍሎች አሉት።

ከአርባ ምንጭ በተጨማሪም በቅርቡ በአዲስ አበባ፣ ደብረብርሃን፣ አዳማ እና ኮንሶ ተመሳሳይ ሆቴሎችን ለመገንባት ወደ ሥራ መግባቱን አትሌት ኃይሌ ገ/ሥላሴ ተናግሯል።

“ውድድራችን በአገር ውስጥ ብቻ ሳይገታ ዓለም አቀፍ ነው” ያለው፤ አትሌት ኃይሌ በአርባ ምንጭ ሆቴል ግንባታ ከሂደቱ ጀምሮ የመንግስት ቢሮክሲ እንደሌሎች አካባቢዎች የተንዛዛ አለመሆኑን በአድናቆት ገልፆታል። በዚህም የዞኑንና የአካባቢውን አስተዳዳሪዎች አመስግኗል።

 

በጥላሁን ኤርዱኖ (ዶ/ር፣ ኢ/ር)

 

በመልካም አስተዳደር ችግርና በጥልቅ ተሀድሶ ሰበብ
ሙሰኞችን በማጋለጣቸውና ብልሹ አሠራራቸውን በመተቸታቸው
ብቻ ቂም ተይዞባቸው ከሥራቸው የታገዱና የተባረሩ እንዲሁም
ከደረጃቸው ዝቅ የተደረጉ ቅን የመንግሥት ሠራተኞች በሙሉ
በተቻለ ፍጥነት ሙሉ ጥቅሞቻቸው ተከብሮላቸው
ወደሥራቸው እንዲመለሱ መደረግ አለበት።

 

አዲሱ ጠ/ሚ ከተመረጡ ጊዜ ጀምሮ እሰየው የሚያሰኙ አስተማሪ ለውጦች እየታዩ ነው። በተለይ በፖለቲካዊ አመለካከታቸው የተነሳ ብቻ ታስረው የነበሩትን ዜጎች እንዲፈቱ ማድረጋቸው ትክክለኛና ትልቅ ታሪካዊ ርምጃ ሊባል የሚችል ነው። ነገር ግን በሙስና የታሠሩትን ሲፈቱ የታሰሩበት ሰበብ ሙስና ሳይሆን ሌላ ስለመሆኑ ጠንካራ ምክኒያትና ማስረጃ ሊኖርና ለህዝቡም ሳይዘገይ ሊነገረው ይገባል የሚል እምነት አለኝ። አለበለዚያ በሙስና ስለመታሠራቸው በህዝቡ ብዙ የተባለባቸውንና የብዙኋን መገናኛዎችም እጅጉን የዘገቡባቸውን ሙሰኞችን/ሌቦችን ሁሉ በይቅርታ ስም የሚፈቱ ከሆነ በምላሹ ከህዝብ እየተገኘ ያለው ድጋፍ ሳይውል ሳያድር እንዳይሸረሸር ያሰጋል። በዚህ ዙሪያ እየተወሰዱ ያሉት እርምጃዎች ከወዲሁ በንጹኋን የተመከረበት፣ የታሰበበትና ማስረጃ ሊቀርብበትና ለህዝብ ጥያቄ አጥጋቢ መልስ ሊሰጥበት የሚችል መሆኑን ማረጋገጥ ያስፈልጋል። ሰዎቹ ታስረው የነበረው ሙስና የሚለው ታፔላ እንደሰበብ ተለጥፎባቸው ከሆነም ለአላስፈላጊ ሀሜት ሳይዳርግ በፊት ከወዲሁ ተገቢ ማብራሪያ ሊሰጥባቸው ግድ የሚል ይመስለኛል።


በሌላ በኩል አንድ መታወስ ያለበት ቢኖር በተለያዩ ምክኒያቶች የታሰሩትን ከማስፈታታችን በተጨማሪ የጀመርነው መልካም የለውጥ ጅማሮ ሁሉን ዜጋ የሚያካትትና ተጠቃሚ የሚያደርግ መሆኑን ማረጋገጥ ወሳኝ ይሆናል። አገራችን በአጋጠሟት የመልካም አስተዳደር ችግር ውጤት በሆነው ሙስና የተነሳ የአገራችን ሰላም ጉዳይ እጅግ አሳሳቢ በመሆኑ በተለይ ከ2008 ዓ/ም ጀምሮ የተለያዩ የመንግሥት መ/ቤቶች ሠራተኞቻቸውን በመሰብሰብ በመልካም አስተዳደር ችግርና በጥልቅ ተሀድሶ ስብሰባዎች ሰበብ ተወጥረው መክረማቸው የሚታወስ ነው። በእነዚህ ስብሰባዎች ወቅት የአገሪቱ ህገመንግሥት ባጎናጸፏቸው ፍትሀዊ፣ ዲሞክራሲያዊና ሰብዓዊ መብቶቻቸው በመጠቀም እና ከህዝብና መንግሥት የተጣለባቸውን መንግሥታዊና ህዝባዊ ኃላፊነቶቻቸውን መሠረት በማድረግ ለአገራቸው ልማትና ለህዝባቸው ብልጽግና በመቆርቆር በተለያዩ ደረጃዎችና መዋቅሮች የየመ/ቤቶቻቸውን ሙሰኞች አድሏዊና ብልሹ አሠራሮችን ማንንም ሳይፈሩ ደፍረው አምርረው የተቹ አያሌ የመንግሥት ሠራተኞች እንደነበሩ ይታወቃል። ስብሰባዎቹ ሲካሄዱ ከፌዴራል፣ ከተቋማቱ አካባቢና ከክልል የህዝብ ተወካዮች ም/ቤት ሳይቀር የመጡ ታዛቢ እንግዶች፣ ሚኒስትሮችና ሚኒስትር ደኤታዎች ወዘተ ነበሩ። በስብሰባው ወቅት በእነዚሁ እንግዶች ለሙያቸው፣ ለአገር ልማትና ሰላም ለሚቆረቆሩት የመንግሥት ሠራተኞች ጥበቃ ይደረግላቸዋል ተብሎ በመነገሩ ተበረታትተው ብልሹ አሠራሩን አምርረው የተቹ የመንግሥት ሠራተኞች አብዛኛዎቹ ዛሬ ከነቤተሰቦቻቸው ለከፍተኛ ችግር ተጋልጠዋል። እንግዶቹም የአገር ተቆርቋሪዎቹን በኔትዎርክ ለተሳሰሯቸው ለመ/ቤቱ ኃላፊ ባለስልጣናት እብሪት አሳልፈው ከመስጠታቸው በስተቀረ በቃላቸው ጸንተው ዜጎቹን ከባለስልጣናቱ ኢ-ፍትሀዊ ርምጃ ሊታደጓቸው አልቻሉም። እነዚህ ከተለያዩ ህዝባዊ ተቋማት ተወክለው መጥተው ተናግረው አናግረው ሠራተኞቹን ለማንአለብኝና ሙሰኛ ባለስልጣናት አሳልፈው ሰጥተው ወደየመጡበት ሄደዋል። ነገሩ በጥልቀት ሲታይ የእነዚህ ታዛቢዎች አመጣጣጥ የባለስልጣናቱን ብልሹ አሠራር አጥብቀው የሚቃወሙትን ቅን ሠራተኞችን ለማስጠመድ ይመስላል።


በመሆኑም እነዚህ ቅን የመንግሥት ሠራተኞች በዚሁ አዎንታዊ አስተያየታቸው የተነሳ ብቻ በሙሰኛና ብቃት አልባ የየመ/ቤቶቹ ብልሹ ኃላፊዎች ቂም ተይዞባቸው በዲሲፕሊን ሰበብ ያለምንም የህግ አግባብ ከሥራቸው የታገዱ፣ የተባረሩ፣ ሆን ተብሎ ከኃላፊነታቸው የተነሱና ከመደባቸው ዝቅ የተደረጉ ወዘተ አያሌ የመንግሥት ሠራተኞች ከነቤተሰቦቻቸው ለከፋ ችግር በመዳረግ ላይ መሆናቸው ሊታወቅ ይገባል። ከእነዚህ እጅግ በርካታ ቁጥር ካላቸው ዜጎች ገሚሶቹ በአ.ፌ.ዲ.ሪ. ፐብሊክ ሰርቪስና የሰው ሀብት ልማት አስተዳደር ፍ/ቤት በሌላቸው አቅም ከተራራ ከገዘፉ ባለስልጣናት ጋር በመካሰስ ላይ ሲሆኑ ብዙዎቹ ግን ወጭውንና ውጣውረዱን መቋቋም ስላልቻሉ ከሥራ ገበታቸው ለመራቅና ከነቤተሰቦቻቸው ለከፋ ችግር ለመዳረግ ተገደዋል። የሚገርመው ባለስልጣናቱ ለዚህ እኩይ ተግባራቸው ለመንግሥት የሚቆረቆረውን የመንግሥት ሠራተኛን ከህግ አግባብ ውጭ ለመጨቆን ሲሉ በማንአለብኝነት የመንግሥት በጀት (አበልና ትራንስፖርት) የሚጠቀሙ መሆናቸውና ለአገርና ለወገን በመቆርቆር ለችግር የተዳረጉት አያሌ የመንግሥት ሠራተኞች ግን ዞር ብሎ የሚያያቸው አለመኖሩ ነው።


ስለዚህ ክቡር ጠ/ሚኒስትራችን የተለየ ፖለቲካዊ አመለካከት ስለተከተሉ ብቻ ታስረው የነበሩት እስረኞች እንዲፈቱ እንዳደረጉ ሁሉ እነዚህም ለሥራቸው፣ ለሙያቸውና ለአገራቸው ሰላም፣ ልማትና ብልጽግና በመቆረቆር የተሻለ አሠራር ይመጣል ከሚል ቅን እምነት በመነጨ የሰጡት ቅን አስተያየት ተገልብጦ ሙሰኛ ባለሥልጣናት ሰበብ አድርገው ባዋቀሯቸው የዲሲፕሊን ኮሚቴና በኔትዎርክ በሚሠራው የየተቋማቱ ቦርድ፣ እንዲሁም ለሙሰኛ ባለስልጣናቱ መሳሪያ ሆኖ በሚያገለግለው የየመ/ቤቱ የ”ህግ ክፍል” ጋር እጅና ጓንት ሆነው በተሰጧቸው ኢፍትሀዊና ኢ-ዲሞክራሲያዊ ውሳኔዎች የተነሳ ከነቤተሰቦቻቸው በከፍተኛ ችግር ላይ የሚገኙ የመንግሥት ሠራተኞች ቁጥር ከሚጠበቀው በላይ ነው።


ስለዚህ ጠ/ሚኒስትሩ የጀመሩት አጓጊ ለውጥ ከአለት የጠነከረ መሠረት እንዲኖረውና ሁሉን አካታች እንዲሆን ከተፈለገ እነዚህ ዜጎች ያለምንም ቅድመ ሁኔታ ወደየሥራ ቦታቸው ተመልሰው በየመስሪያ ቤቶቻቸው ሆነው አዲሱን የለውጥ ሂደት እንዲያግዙ ማድረግ ተገቢ ብቻ ሳይሆን ወሳኝ ይመስለኛል። ይህ ውሳኔ እጅግ አስፈላጊ ከመሆኑም በላይ እነዚህ ድርብ በደል የተፈጸመባቸው የመንግሥት ሠራተኞች አዲሱ ጠ/ሚ የተያያዙትን አዲስ የለውጥ ሥራ ከታች ሆነው በየ/መ/ቤቱ በማሳለጥ፣ በየመ/ቤቱ ግልጽነት፣ አሳታፊነት፣ ኃላፊነትና ተጠያቂነት ወዘተ እንዲኖር በማድረግ፣ ባለስልጣናቱም በደመነፍስ ሳይሆን በመርህ እንዲመሩና በኔትዎርክ ሳይሆን በህግ ለህግ እንዲሠሩ በማድረግ፣ ሙሰኞችን በማጋለጥ የመልካም አስተዳደር ችግሩ መልሶ እንዳያገረሽ በማድረግ ረገድ ሊኖራቸው የሚችለው ሚና ከምንም በላይ እንደሆነና በማንም ሊተካ የማይችል መሆኑን ለክቡር ጠ/ሚኒስትሩ መንገር ለቀባሪ እንደማርዳት ይሆንብኛል።


የዚህ ከፍተኛ ቁጥር ያለው የመንግሥት ሠራተኛ መሠረታዊ ድጋፍና አቅም ለለውጥ ሂደቱ ከፍተኛ ብቻ ሳይሆን መሠረታዊ አስተዋጽኦ ሊያበረክት የሚችል ኃይል ያለምንም ዋስትና ከሥራ ውጭ መሆኑን መገንዘብ ያስፈልጋል። በተለይ በመልካም አስተዳደር ችግርና በጥልቅ ተሀድሶ ሰበብ ስብሰባ ላይ በተነሱ የሰራተኞችና የኃላፊዎች የሀሳብ ልዩነቶችን ተከትሎ በዲሲፕሊን ሰበብ ከሥራቸው የተባረሩ ቅን ሠራተኞች ከሥራ ከተሰናበቱበት ቀን ጀምሮ የተቋረጠባቸው ደመወዝ ሙሉ በሙሉ ተከፍሏቸው በአስቸኳይ ወደሥራቸው እንዲመለሱ ቢያደርጉ የተጀመረው የለውጥ ሥራ አንድ ሳይሆን ሁለት እርምጃ ወደፊት ሊያስፈነጥር የሚችል አቅም ሊፈጥር የሚችል ውሳኔ እንደሚሆን ጥርጥር የለውም። ክቡር ጠ/ሚኒስትር እነዚህ አያሌ የመንግሥት ሠራተኞች ከሥራቸው ለመፈናቀል የተገደዱት ዛሬ እርሰዎ በየመድረኩ ከሚያነሷቸው ቁም ነገሮች ተመሳሳይ ሀሳቦች በማንሳታቸውና ከሙሰኛ ባለስልጣናቱ ኢ-ፍትሀዊ አገዛዝ እምቢኝ በማለታቸው ብቻ ነው።


በመሆኑም እርስዎ የአገሪቱ ከፍተኛው ባለስልጣን ባይሆኑና ዛሬ የያዙት አቋም ይዘው በአንዱ የመንግሥት መ/ቤት ሠራተኛ ሆነው ተቀጥረው በሚሠሩበት መ/ቤት ለስሙ ብቻ የ”መልካም አስተዳደር ችግርና ጥልቅ ተሀድሶ” ስብሰባ ተብሎ በተጠራ ጉባኤ ላይ ልክ ዛሬ ከሥራቸው የተፈናቀሉት የመንግሥት ሠራተኞች እንዳደረጉት ሁሉ የዛሬውን አቋምዎ ይዘው ቢሳተፉ ኖሮ እርስዎም ያለምንም ጥርጥር ከሥራዎ የመባረር/የመፈናቀል እድል ሊያጋጥምዎ ይችል እንደነበር ሊጠራጠሩ አይገባም። ስለሆነም እነዚህ ከአድርባይነት የጸዱ ትክክለኛና ቅን የመንግሥት ሠራተኞች ለተያያዙት አዲስ ሥርዓት ስምረት ሲሉ ሊታደጓቸው ይገባል። እንደእኔ ሙስና የአድሏዊ አሠራር ውጤት ሲሆን አድሏዊ አሠራር ደግሞ የመልካም አስተዳደር ችግር ውጤት ይሆናል። በአንጻሩ የመልካም አስተዳደር ቸግር ደግሞ የመልካም አስተዳዳሪ አለመኖር (አለመፍጠር/አለመምረጥ/አለመሾም) ችግር ውጤት ነው። የመልካም አስተዳዳሪ ችግር ደግሞ የአስተዳዳሪዎች/ተሸሚዎች መምረጫ መስፈርቶች ችግር ውጤት ይሆናል። ስለሆነም በአረጀና በአፈጀ ችግርና አስተሳሰብ የተተበተበና የቆሸሸን አስተዳዳሪ ከሥራ ብቃት፣ ከተገቢ ት/ደረጃ፣ ከበቂ የሥራ ልምድ፣ ከተቋሙ ህ/ሰብ ተቀባይነት፣ ከአገራዊ ራዕይ ወዘተ ውጭ በጎሳና ፖለቲካ ኔትዎርክ መርጠን/ሹመን የመልካም አስተዳደር ችግርና ጥልቅ ተሀድሶ ያለህ በሚል ብልሹ ስብሰባ ጊዜ ማጥፋት ከአሁን በኋላ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ማብቃት አለበት። የህዝብንና የመንግሥትን አደራ ተቀብለው በተገቢው ሁኔታ በብቃት ማስተናገድ የሚችሉ አያሌ ባለሙያ ዜጎች ባልጠፉበት አገር ለጎሳና ለፖለቲካ ቡድን ኔትዎርክ ጥቅም ሲባል ብቻ አገር የምትታመስበት ምክኒያት መኖር እንደሌለበት ሊሠመርበት ይገባል። ከህዝብና መንግሥት የተሰጠውንና የተጣለበትን አደራና ኃላፊነት መወጣት ያልቻለውንና በህግ አግባብ መሥራት ያቃተውን ኃላፊ ለመጠገን ሲባል ብልሹ አሠራርና ቡድንተኛ አስተሳሰብ ሙጥኝ ያለውን ባለስልጣን እንደ ሳር ቤት እያደስን ለማዝገም ከአሁን በኋላ ጊዜ ማጥፋት የለብንም። ያረጀና የፈጀ አስተሳሰብ ባለቤት የሆነው የሥራ መሪ በመጣበት እግሩ ያመጣው ኃይል እስከ ጡረታ እድሜው ሳይጠብቅ በጊዜ ሊሸኘው ይገባል የሚል እምነት አለኝ።


እንደእኔ የሚዳሰሱ፣ የመጨበጡና በአደባባይ የሚታዩና በየቀኑ ለ24 ሰዓታት ተለይተውን ለማያውቁ ችግሮች በጀት መድቦ ምርምር ማድረግ አስፈላጊ ነው ብዬ አላስብም። እናም በአገራችን ተሀድሶ፣ ጥልቅ ተሀድሶ፣ የመልካም አስተዳደር ችግር ወዘተ በሚሉ ሰበብ አስባብ ስብሰባዎች ጥሪ የተነሳ ከአድርባይነት ጸድተው ለአገራቸውና ለህዝባቸው በመቆርቆር ሙሰኛ ባለስልጣናትንና ብልሹ አሠራራቸውን በታዛቢዎች ፊት በአደባባይ በማጋለጣቸው አያሌ የመንግሥት ሠራተኞች ከህግ አግባብ ውጭ ከሥራቸው ታግደዋል፣ ተበርረዋል፣ ከደረጃ ዝቅ ተደርገዋል። የመልካም አስተዳደር ችግርና በጥልቅ ተሀድሶ ስብሰባ ምክኒያት በእነዚህ ቅን የመንግሥት ሠራተኞች ላይ የተወሰደውና በሰበብ አስባቡ እየተወሰዱ ያሉ እነዚህ ኢ-ፍትሀዊና ኢ-ዲሞክራሲያዊ ርምጃዎች በራሳቸው በሠራተኞቹ፣ በሌሎች ቀሪ የመንግሥት ሠራተኞችና ዜጎች ላይ እያስከተሏቸው ካሉ ችግሮችና ከሚፈጥሯቸው አሉታዊ ተጽዕኖዎች የሚከተሉትን መጥቀስ ይቻላል። እነዚህም፡-


• የአገር ጉዳይ የእኔ ጉዳይ ነው የሚል ዜጋ ማሳጣትን፣
• በመንግሥትና በመንግሥት ባለስልጣናት ላይ እምነት ማጣትን፣
• ግልጽነት፣ አሳታፊነት፣ ኃላፊነትና ተጠያቂነት ያለው አሠራር ማጥፋትን፣
• ለምንም ነገር ግድ የሌለውና አገራዊ ስሜቱ የላሸቀ ዜጋ ማፍራትን፣
• አድርባይነትን ማንገስንና ዜጎችን ተጠራጣሪ ማድረግን፣
• በተመሳሳይ ስብሰባዎች ላይ አለመሳተፍን፣ ከተሳተፉም አዎንታዊም ሆነ አሉታዊ ሀሳብ አለማመንጨትን፣
• የዜጎችን ሞራል መገደብንና የሥራ ተነሳሽነት ማሳጣትን፣
• የዜጎችን ዲሞክራሲያዊ መብቶች መጨፍለቅንና እንዳያስከብሩ ማሸማቀቅን፣
• ዜጎችን በስጋትና በፍርሀት ማኖርና ፈሪ ዜጋ መፍጠርን፣
• የመልካም አስተዳደር ችግርን አሜን ብሎ የሚቀበል ዜጋ ማበራከትን፣
• ሙስናና ኢፍትሀዊነት እንዲነግስ ማበረታታትን፣
• የመንግሥትና ህዝብ ሆድና ጀርባ መሆንን፣ እና

• በግልጽነትና አሳታፊነት መጥፋት የተነሳ የሥራ ቡድን ይጠፋና የሙስና፣ የዘርና የፖለቲካ ቡድን መንገስን እና የመሳሰሉት ናቸው። ዛሬ በአገራችን እየሆነ ያለውም ይህው ስለሆነ ሊታሰብበት የሚገባ አቢይ ጉዳይ ነው። ስብሰባዎቹም ከላይ በተገለጸው መልኩ ቅን የመንግሥት ሠራተኞችን ከማጥመድና ከነቤተሰቦቻቸው ለከፋ ችግር ከመዳረግ ባለፈ ይህ ነው የሚባል ፋይዳ አላስገኘም። ለዚህም ነው ሁለቴ ተሀድሶ ተብሎ ለዓመታት ለውጥ ባለመምጣቱ/ የመልክም አስተዳደር ችግሩ እየባሰበት በመሄዱ በ3ኛው “ጥልቅ” የሚል ታርጋ ለመጨመር የተገደድነው። በመልካም አስተዳደር ችግሬ ላይ በጥልቅ ተወያዩ ብሎ መልሶ ሰበብ አስባብ ፈልጎ ዜጎችን አናግሮ መክሰሱና ከህግ አግባብ ውጭ ማስቀጣቱ ከአንድ መንግሥት አይጠበቅም። የዚህ ዓይነት አካሄድ መንግሠትን ከህዝብ በእጅጉ ከማራራቁም በላይ ከባድ ዋጋም ሊያስከፍለው የሚችል ነው። እያስከፈለውም ነውና በጥልቅ ሊታሰብበት ይገባል።

 

ተፈሪ ብዙአየሁ ዶርሲስ (ዶ/ር)

ዛሬያችን ከትላንትናችን የሚሻለው ከስህተቶቻን ስንማር ብቻ ነው። ቀዳሚዎቻችን የሰሩትን ስህተት በተመሳሳይ መልኩን ቀይረን ዛሬ ዕዳን በህዝባችን ላይ እየጨመርን አለመሆናችንን እርግጠኞች መሆን አለብን። ትላንት በእጃችን የገቡትን ድሎቻችንን ያስነጠቁን እና 27 ዓመት ሙሉ የሰውን ሁለንተና እንድንገብር የዳረጉንን አካላት በአዲሱ ቲም አሰራር ውስጥ ሆነን ለመውቀስ እንኳን ዕድል ሳናገኝ የዛሬዎቹ አመራሮቻችን ድሎቻችንን እንደማያስነጥቁን በምን እርግጠኞች እንሆናለን?

በእጃችን የገባውን እድል ሊናጠቁን፤ የተስፋን ጭላንጭል ያሳዩንን አመራሮቻችንን መንገዳቸውን በማሳትም ሆነ በማስፈራራት ወይንም በእጅ አዙር ለማስገደድ እየተጉ ያሉት

1.    የራሳቸው አመለካከት እና የእስካሁኑ ተሞክሮአቸው

2.    በዙሪያቸው ያሉ አማካሪዎቻቸው

3.    ጥቅማቸው የጎደለባቸው

4.    የወደፊት ተስፈኞች ናቸው።

አዲሱ ቲም ወደ ቤተመንግስት ከመግባቱ በፊትም ሆነ ከገባ በኋላ ኦቦ ለማ መገርሳ ብዙ አደራ ስላለባቸው ዋጋ እየከፈሉ እንደሆነ የኢትዮጵያ ህዝብ ሁሉ ይረዳል ብዬ እገምታለሁኝ። በቲም ለማ (የኦሮማራዎቹ) ፕሮፖዛል እና የተቀናጀ አሰራር አዲሱ ጠ/ሚኒስትር ወደስልጣን ስለመጡ ለሁለቱም ስፍራ ተግተው መስራታቸው ‹የኢትዮጵያ ተስፋ› የሆነውን የአዲሱን አመራር ማቅናት፣ መደገፍ እና መገምገም እንደሚጠበቅባቸው ለማንም የታወቀ ነው። በክልላቸው ባላቸው ኃላፊነት እና በእርሳቸው መንገድ ጠራጊነት እና በጎ ፍላጎት የመጣውን አዲሱ የኢትዮጵያን አመራር የመደገፍ ኃላፊነት እንደተወጠሩ ሁሉም ኢትዮጵያ ሊረዳላቸው ይገባል ብዬ አምናለሁኝ። ሁለቱም ቦታ ላይ ቢበላሽ ከታሪክ ተወቃሽነት አያመልጡምና። ኦቦ ለማ ግን ይህንን ድርብርብ ሃላፊነት ለመወጣት ሲወስኑ በክልላቸው ብቁ ረዳት እንዳለቸው እኔ በግሌ እርግጠኛ አይደለሁም። እምነት የሚጣልባቸው ብቁ ረዳታቸውን ወደፌዴራል ሲያመጡአቸው ሰውየው የተመደቡበት ቦታ በራሱ ለኢትዮጵያ ህዝብ ወሳኝ ስፍራ እንደሆነ እሙን ነው። “ራሱ” ጤነኛ የሆነለት ሰው ሌላው የአካል ክፍሉ ቢታመም ቶሎ ሊድን ይችላል የሚል እሳቤ ከሆነ እሰየው ነው።

ምናልባት ደግሞ ከጠ/ሚኒስትሩ ንግሮች እንደሚደመጠው እና እርሳቸውም ግንቦት 20ን አስመልክተው ንግግር ሲያደርጉ ኢትዮጵያ ኢትዮጵያ ሲሉ አጋንነነው መናገራቸው ከዚህ ከአዲሱ አመራር በስተጀርባ ሆነው ታላቂቷን ኢትዮጵያን ለመገንባት ቆርጠው የተነሱ ይመስላል።

ይህች ኢትዮጵያ እያሉ ያቀነቀኑላት የትኛዋ እንደሆነች ለጊዜው ግልጽ ባይሆንም የትላንቱን ስህተት ለመድገም እየተንደረደሩ ያሉ የሚያስመስል አመላካች ነገሮችን አስተውላለሁኝ።

በአሁኑ ወቅት ትኩስና የወቅቱ ጥያቄ እየሆነ የመጣው ‹ጠ/ሚኒሰትሩ መቼ ነው ቁጭ ብለው የሚሰሩት?› የሚል ነው። ይህ ጥያቄ በሰው ሁሉ ልብ አለ። ሚዲያውንም እያጣበበ ያለውም እውነታ ይህ ነው። ከተሾሙ ሁለተኛ ወራቸውን ደፍነዋል። መሰረታዊ ጅማሬዎች ይታያሉ። ከአጓጊ ንግግሮቻቸው በስተጀርባ ሆነው የአካሄዳቸው አቅጣጫ ግን በጥርጣሬ የሚያዩ ተበራክተዋል። ቢሮ ባለመገኘታቸው የተነሳ በጥርጣሬ እንዲሞሉ ያደረጋቸው አንዳንዶች የለውጥ ናፍቆት ስላላቸው ነው ያስብላል።

እነኚህ ለውጥ ናፋቂዎች ገሚሶቹ አብዮታዊነት ይታይባቸዋል። ጠ/ሚኒስትሩ ልክ ወደስልጣን ሲመጡ የተመኙት እና እንዲሆንላቸው የፈለጉት ወዲያውኑ እንዲሆን የሚናፍቁትን ነው፡፤ አይፍረድባቸውም ይሆናል። ካሳለፉት ሁኔታ አንጻር ምናልባት ልክ ናቸው ሊያስብል ይችል ይሆናል። ፈጣን ለውጥ አብዮት እንጂ ሂደት አይሆንም። ኢህአዴግ ደግሞ የስልጣን ሽግሽግ አደረገ እንጂ የስርዓት ለውጥ አላደረገም። ምክንያቱም የስርኣት ለውጥ ነው የሚያስብል እርምጃ አላደረገም። ከዚህ የተነሳ አብዮታዊ ለውጥ ሊያሰብል የሚችል አልታየም።

ሁለተኞቹ ለውጥ ናፋቂዎች በሂደትም ቢሆን የሚመጣውን ለውጥ ቢናፍቁም ምልክቶቹን እየገመገሙ በጥርጣሬ ውስጥ ገብተዋል። ጥርጣሬያቸውን ያጎሉት ሁኔታዎችም

·         ጨከኞች በጭካኔአቸው እስከቀጠሉ ድረስ፤

§  የተወሳሰበው የገበያ ትስስር አሁንም አላፈናፍን ብሎ ኢኮኖሚውን እየጎዳ አስካለ ድረስ፤

§  ኢህአዴግ በአዲሶቹ ሹመቶቹ ሰዎችን ቀያየረ፤ ቦታቸውን ለዋወጠ እንጂ ከራሱ ክልል ወጥቶ የእይታ አድማሱን ለማስፋት ሌሎችን ለማቀፍ ስርዓቱ እስካልፈቀደለት ድረስ፤

§  ሙሰኞች ዛሬም ቢሮክራሲውን በተሻለ አሰራር እስካወሳሰቡ ድረስ፤

§  ቅድመ - ሁኔታዎችን ያላገናዘበ በውጭ ያሉ ተፎካከሪ የፖለቲካ ድርጅቶችን እና ታዋቂ ፖለቲከኞችን እና ሚዲያዎችን በአፍ ብቻ ጥሪ ከማቅረብ በህግ ማዕቀፍ እስካለተደገፈ ድረስ፤

§  የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ አቅም ማሰፈራሪያ ሆኖ እስከቀጠለ ድረስ ለውጡ መቼና እንዴት ይመጣ ሆን ብለው አዝጋሚውን ሂደት በአንክሮ እየተከታተሉ ይገኛሉ።

ጠ/ሚኒስትሩም ለእነዚህ ጉዳዮች መፍትሔ ለማፈላለግ በቢሮ አልተገኙምና -ጅማሬው ያላማረ ብለው ይተቻሉ። የሚያቀርቡት ሃሳብም ‹የሰው ለውጥ የስርዓት ለውጥን ለማምጣት የተሿማች ቁርጠኝነት እና ዋጋ መክፈልን ይጠይቃል›። ጠ/ሚኒስትሩ ከስራቸው ያዋቀሩአቸው ተሿሚዎች ቀድሞውንም በራሱ በኢህአዴግ የተቃኙ አፈቀላጤዎቹ በመሆናቸው ከራሱ ክልል አልወጣም እዚያው በዚያው መሿሿሙን ብንታገስም የምንናፍቀውን ለማግኘት ጥርጣሬ ውስጥ ነን የሚሉ ይመስላሉ።

እንደማሳያ የሚያቀርቡትም የሚድሮክ ለገደንቢ የወርቅ ማምረቻ ውሳኔ በጠ/ሚኒስትሩ ዘመን ሁለቴ መገለባበጡን ነው። አቶ ሞቱማ መቃሳ የማእድን እና ኢነርጂ ሚኒሰትር ሆነው ያደሱትን ፈቃድ ውሳኔውን ከማቅናት ይልቅ የመከላካያ ሚኒሰትር ሆነው ጉልቻቸውን በቀሩ ማግስት ስህተታቸውን ለመሸፋፈን የጉጂን ህዝብ ለማሳመንም ሆነ ለመለማመጥ ወይንም ለማስፈራራት (አልሆነላቸውም እንጂ) ሙከራ ማድረጋቸው አልተሳካላቸውም። ህዝቡ በጉልበቱ ውሳኔውን አስቀለበሰ። ኢህአዴግ ከስህተቱ መማር ያልቻለው እስከመገደድ ጥግ ድረስ መሄዱ የሂደት ለውጥ ፈላጊዎችን ጥርጣሬ አጉልቶታል። ጠ/ሚኒሰትሩ የሰው ሕይወት እስኪጠፋ፤ ደም እስኪፈስ መጠበቃቸው (መገደዳቸው እስከልቀረ ድረስ) አንድም አለቆቻቸው ስላልፈቀዱላቸው እየተለማመጧቸው ወይንም ራሳቸው የውሳኔው አካል ስለነበሩ ነው ያስብላል። አልያም ይላሉ የሂደት ለውጥ ፈላጊዎች እርሳቸው እስካሁን ካደረጓቸው ንግግሮቻቸው ውስጥ የትግሉ ባለቤት የሆነውን አካል በግልጽ እውቅና ያለመስጠታቸው ሀቅ ፍንትው ብሎ እየወጣ ስለሆነ ከኋላ ሆኖ ግንባሩን የሚቋጥርባቸው እንዳለ በመገመት እርሳቸው ነጻነታቸው ንግግራቸው ብቻ ይሆንን ይላሉ። ስለዚህ እርሳቸውም ሆኑ ካቢኔዎቻቸው የስርዓቱ አካል ስለሆኑ እስኪፈቀድላቸው ድረስ ደም መገበር ነበረበት ወይ?

ሎሎች ሶስተኛ ወገኖች ጠ/ሚኒሰትሩ ወደቢሮ ተመልሰው እንዲሰሩ የሚናፍቁት እርሳቸው ስለሳሏት ኢትዮጵያ አቋማቸውን ለማወቅ የሚናፍቁት ናቸው። እነዚህ አካለት ከንግግሮቻቸው የምትደመጠዋን ምናልባት በእርሳቸው የአእምሮ ሳሎን ተስላ የተቀመጠችውን ኢትዮጵያን፤ በሙዳያቸው ሸላልመው ያኖርዋትን ሲፈልጉ አጋጣሚውን ሲያገኙ የሚመነዝርዋትን የእርሳቸውን ኢትዮጵያ ማወቅ የሚፈልጉ፤ በጉጉትም እየጠበቁ ያሉ በርካታ ናቸው። እርሳቸው የሚያቀነቅኑላት ኢትዮጵያ የቄሮ ትግል የወለዳት የኦቦ-ለማዋ ኢትዮጵያ አትመስለንም የሚሉ በርካቶች ናቸው። (ኦቦለማም በግንቦት 20 ንግግራቸው ሊቀላቀሉአቸው የሞከሩ ይመስላሉ)። ጠ/ሚኒስትሩ በንግግሮቻቸው የሚያንቆለጳጵሷት ከአንድነት መሰረተ-ሃሳብ የምትጀምረዋ ኢትዮጵያ ስለሆነች እርስዋ ካበቃለት ቆይታለች ብለው የሚሉ ሶስተኛ ወገኖች ተበራክተወል። እነዚህኞቹ ምክር ቢጤ አላቸው፡- ምናልባትም ከጫፍ ጫፍ ሲጨበጨብላቸው ድጋፍ ያገኙ እየመሳላቸው ስራው ቀሎላቸው በውስጥም በውጭውም ጉብኝቶች ያንበሸበሹን እርሳቸው የሚሏትን ኢትዮጵያ የተቀበልንላቸው መስሎአቸው እንዳይዘናጉ በማለት ይመክራሉ። ስራው የቀለላቸው ሲመስለን ይላሉ እነኚኞቹ፡- ‹ልዩነታችንን ከማግነን አንድነታችን ላይ እንስራ› የሚለው በውብ ቃላቶች የተከሸነው ንግሮቻቸው ‹እዳው ገብስ› ሆኖላቸው ተቀባይነት አግኝተው ኢትዮጵያ በቀላሉ አንድ ትሆናለች ብለው ካሰቡ የፈጠኑ ይመስላሉ ይላሉ።

በመድረኮቻቸውም በሚዲያዎቹ ዘገባዎችም ስለቀናቸው ከሁሉ በላይ እርሳቸው የሳሏት ኢትዮጵያ ልዩነትን አስወግዳ በአንድነቷ ላይ የምትሰራ በመሆኑ ከኢህዴግ የምቾት ቀጠና ባይወጡም ሰው ተቀያይሮም ቢሆን ኢትዮጵያ ትቀጥላለች ብለው ባስቡ እና ሌላ ስህተት ባይደግሙ የሚሉ አሉ። እርሳቸውም በቀጥታም ባይሆን በንግግሮቻቸው የእርሳቸው የመደመር ስሌት የማይመቻችሁ ካላችሁ ልዩነቶቻችንን አቻችለን ወደታላቂቷ ኢትዮጵያ ግንባታ ሃሳብ መቅረብ ይሻላችኋል ብለው መክረዋልና።

እነዚህ ከእርሳቸው ታላቂቷ ኢትዮጵያ ፈጣን ግንባታ ፕሮፖዛል በመለስ ያሉ ወገኖች እርሳቸውን የወለደው ትግል መሰረቱ ግን ይህ አይደለም ይላሉ። እርሳቸው ስለው ያቀረቡልንን ኢትዮጵያ ብንፈልግ ኖሮ እስከዚህ ድረስ ልጆቻችንን የቀጠፈ ደም አፍሳሽ ዘግናኝ ትግል ማድረግ ትርጉም አልባ አይሆንም ወይ? ይላሉ። እነዚህ አካላት የሳሉዋት እና የሚጠብቁዋት ኢትዮጵያ በአንድነት ላይ ሳይሆን በእኩልነት ላይ የምትመሰረትዋን ነው። መሰረተ-ሃሳባቸው ኢትዮጵያን በትላንትናም ሆነ በዛሬ ላይ ቆመን ስናስባት በእኩልነት ላይ የተመሰረተች አይደለችም ይላሉ።

የእነዚህ ወገኖኝ ሃሳብ ዘመናዊቷን ኢትዮጵያን ለማምጣት የተዋደቁላት አጼ ቴዎድሮስ የሳሏት ከአጼ ምኒልክ በኋላ እስከቄሮ ትግል ድረስ የደረሰችውን ኢትዮጵያን ከሆነ አጼ ቴዎድሮስም ተሳስተዋል ማለት ነው ብለው ሊሞግቱአቸው ይሆን?።

በእነዚህ ጽንፍ ያሉት ወገኖች የመከራከሪያ ሃሳባቸው ጠ/ሚኒስሩን የወለደው የቄሮ ትግል ውስጥ የታለመችው ኢትዮጵያ ገና ተስላ ያላለቀች ነገር ግን ያገባኛል የሚል አካል ሁሉ ከቃላት ድርደራ ባለፈ ብሩሹን አንስቶ የሚስላት ናት ይላሉ።

ይህች የምትመጣዋ ኢትዮጵያ የቄሮን ትግል መሰረት ካላደረገች

1.  የኦሮሞ ፖለቲካ አሁንም አላደገም ማለት ነው ይላሉ።

2.  ቄሮ የታገለው ከኢህዴግ በበጎ ስጦታነት የሚቀርብለትን ሽርፍራፊ የስራ-እድል መመቻቸት ይሆናል ማለት ነው። ይህ ደግሞ የቄሮን ትግል አሳንሶ ማየት ይሆናል ይላሉ።

3.  ጠ/ሚኒሰትሩ ሳይሆኑ እርሳቸውን ወደፊት ለማምጣት ዋጋ የከፈሉ ቲም-ለማዎች ከቀደሙት ስህተቶች ባለመማራቸው የተቀዳጁትን ድል ለሌላ አካል አሳልፈው እየሰጡ ነው ማለት ነው ይላሉ።

4.  ከዚህ ሌላ ሶሶት ዓመት ደም ያፋሰሰ እልህ አስጨረሽ ትግል የአሁኗን ኢትዮጵያን እና ኢህአዴግን ይጠብቃቸዋል ማለት ነው ይላሉ።

እንግዲህ የጠ/ሚኒሰትሩን በቢሮ መገኘት የሚናፍቁ ሶስቱም አካላት መቼም ቢሆን የኦሮሞ ህዝብ መብቱን ለማስከበር ከዚህ በኋላ ምክር እንደማያስፈልገው ኢህአዲጎች ሊማሩበት የተገባቸው የሚድሮክ ለገደንቢ ወርቅ ማምረቻ ውሳኔ ነበር በማለት ይመክራሉ። ከዚህ የተነሳ በሂደት ለውጥ ፈላጊዎቹ በንቃት የሚታየው ጉዳይ የጠ/ሚኒስትሩ ኢትዮጵያ የትኛዋ ናት? በማለት ሰፊ ማብራሪያ የሚያሻው ጥያቄ ያቀርባሉ።

እኔ ግን የምለው አለኝ። መምራት ፈልገውም ያልሆነላቸው ነገር ግን ስለዚህች የጋራችን ስለሆነች ሀገር አሻራቸውን የጣሉ፤ በአንጻሩ ደግሞ እድሉን አግኝተው የመሯትም መሪዎች በነበሩባቸው ወቅት የተሳሳቱትን ስህተት ላለመድገም ቁርጠኞች ነን ወይ? በኪቹዎቻችን ደም ወደፊት ስትወጡ ይህችን ሀገር

·         እናንተ ወደምትፈልጉት አቅጣጫ እንድትመሩ አይደለም።

·         በዙሪያችሁ ያሉ አማካሪዎቻችሁ አስተዋችሁ ስህተት እንድትሰሩም ዋጋ የከፈለም የለም።

·         ጥቅማቸው የጎደለባቸው ከህዝቡ ፍላጎት በተቃራኒ የነበረው እንዲቀጥል እንዳያደርጓችሁ ተጠንቀቁ

·         ተስፈኞችን ትላንት ያልሆነላቸውን እናንተ ከምታሳዩአቸው ምልክቶች በመነሳት ወደሚፈልጉት እየመሯችሁ ሌላ ተጨማሪ ዋጋ የሚያስከፍለንን ስህተት እንዳትሱሩም ቆም ብላችሁ ዋጋችሁን ተምኑ።

ሰፊ ደጋፊ ህዝባችሁን አሳትፋችሁ የተሻለ ነገር በዘመናችሁ እንደምትስሩበትና፤ ያንንም ለቀጣዩ ትውልድ እንደምታቆዩ ተስፋ አለኝ።

የምሪት ዘመናችሁ ይበረክ!!

ግንቦት 2010 ዓ.ም

 

ዳንኤል ክብረት

http://www.danielkibret.com

 

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ በጠዋት ወደ ቢሯቸው ማልደው ሲገቡ የእንግዳ መቀበያ ክፍሉ ወንበሮች ተሰልፈው ጠበቋቸው። ነገሩ እንግዳ ሆነባቸው። የዚህን ቤተ መንግሥት ባሕል ገና አልለመዱትም። የተለመዱ ችግሮችን ባልተለመደ መንገድ እፈታለሁ ብለው ለተነሡት ጠቅላይ ሚኒስትር ነገሩ ከተለመደውም የወጣ መሰላቸው።

‹ምንድን ነው?› አሉ ሳቅ ይዟቸው።      

‹አሰናብቱን› አለ ደንዳሳ ትከሻ ያለው የቆዳ ወንበር።በታሪኩ ለመንግሥት ቅርብ የሆኑ እንግዶችን በማስተናገድ ይታወቃል።

‹ለምን? የት?› አሉ ጠቅላይ ሚኒስትሩ

‹በቃ እኛንም ጡረታ ያውጡና› አለ ሌላ እምቡር እምቡር የሚል ወንበር፤ የባለሥልጣን መቀመጫ መሆኑን የሥላሴን ዙፋን ከተሸከሙት ኪሩቤል በላይ ይኮራበታል። ‹እንትናኮ እኔ ላይ ነው የሚቀመጠው› እያለ መጎረር ይወዳል።

‹ምን ሆናችሁ› አሏቸው ጠቅላይ ሚኒስትሩ እጃቸውን አገጫቸው ላይ አድርገው።

‹እኛ ከመጀመሪያው ስንገዛ ለዚህ ዓይነት ነገር መሆኑን የነገረን የለም። አሁን እየተሠራ ያለው ከለመድነው ውጭ ነው። ከተገዛንበት ዓላማ ውጭ ነው። የመርሕ መደባለቅ እያየን ነው› አለ ባለ ደንዳሳ ትከሻው ወንበር።

‹ለምን ዓላማ ነበር የተገዛችሁት?› አሉ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ያልሰሙት የቤተ መንግሥት ምሥጢር መኖሩን እየጠረጠሩ።

‹እኛኮ እዚህ ቦታ ብዙ ጊዜ ኖረናል› አለቺ አንዲት ቆንጠር ቆንጠር የምትል ድፉጭፉጭ ወንበር። ‹እዚህ ስንኖር እነማን ይታሠሩ፣ ይባረሩ፣ አገር ጥለው ይጥፉ፤ ምን ዓይነት አሣሪና ጨምዳጅ ሕግ ይውጣ፣ እነማን ይመቱ፣ እነማን ይገለሉ፣ እነማን ይታገዱ፣ እነማን ይወገዱ፣ እነማን ይውደሙ፣ እነማን ይጋደሙ የሚል ነገር ነው ስንሰማ የኖርነው። እኛ የተገዛነው ይሄን የመሰለ ምክር ሊመከርብን ነው። እኛ እዚህ ቢሮ ስንኖር የተቀመጡብን ሰዎች በጣም የተከበሩ ናቸው። እዚህ እኛ ላይ በተመከረ ምክር ስንት አገር ተተራምሷል፤ ስንቱ ታሥሯል፣ ስንቱ ተገድሏል፤ ስንቱ ቀምሷል፣ ስንቱ ነፍዟል። አሁን የምንሰማው ነገር ግን የሚያዛልቀን አይደለም› አለቺ መሬቱን በስፒል እግሯ እየፈተገች።

‹ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር አሁን እርስዎ የሚናገሩት ቋንቋ እኛን ሊገባን አልቻለም፤ ለዚህ ቢሮ አዲስ ቋንቋ ነው። ለኛም ለወንበሮቹ አዲስ ልሳን ነው። ስናየው በልሳን እየተናገሩ ይመስለናል› አለ፤ ሁለት ሰው እንዲይዝ ሆኖ የተሠራው አጭሬ ወንበር።

‹እንዴት ነው ቋንቋዬ የማይገባችሁ። የማወራው አማርኛ ነው፤ ትግርኛ ነው፤ ኦሮምኛ ነው፤ እንዴት ነው ቋንቋዬ የማይገባችሁ?› አሉ ጠቅላይ ሚኒስትሩ። ወደ ውስጠኛው ቢሮ መግባቱን ተዉትና በሩ ላይ ቆሙ። የጽ/ቤት ኃላፊያቸውና አጃቢዎቻቸው በአግራሞት የሚሆነውን ሁሉ ይከታተላሉ።

‹ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር› አለ ባለ ደንደሱ ትከሻ። ‹ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር፤ ፍቅር፣ ይቅርታ፣ ኢትዮጵያዊነት፣ ይሄ የምናውቀው ቋንቋ አይደለም። በእርስዎ ደረጃ ሰምተንም አናውቅም። ምናልባት ዶክተር ሲባሉ ሰምተናልና ከውጭ ተምረውት ያመጡት ይመስለናል። እዚህ ሀገር እዚህ ቢሮ በዚህ ቋንቋ ሲወራ ሰምተን አናውቅም። ጭራሽ ማሠር እንጂ መፍታት የሚባል በዚህ ቢሮ መዝገበ ቃላት ውስጥ የለም። ውጡ እንጂ ግቡ የሚል ቃል አዲስ ነው ያመጡብን። ተለያዩ መባል ሲገባው ታረቁ፣ ተስማሙ፣ አንድ ሁኑ የሚባል መጋኛ እየመጣብን ነው። እነዚህ ሁሉ በአማርኛ፣ በትግርኛና በኦሮምኛ ካሉ ለምን እስከዛሬ እዚህ ቢሮ ውስጥ አልሰማናቸውም?› ባለ ደንደሱ ትከሻ የአንገት መደገፊያውን በኀዘን ነቀነቀው።

‹ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር› አለ ለጠቅላይ ሚኒስትሩ መቀመጫነት የተዘጋጀው ወንበር።

‹ጭራሽ አሁን ስንሰማማ በሽብር የተከሰሰን ሰው፣ ሞት የተፈረደበትን ሰው መፍታት ሳያንስዎት እዚህ ጠርተው እጁን ሊጨብጡት፤ እኛ ላይ አስቀምጠው ሊያናግሩት ነው አሉ? ይኼንን ከምናይ ምነው ድሮ ተቀዳደን በወደቅን ወይም በሐራጅ በተሸጥን? እና ይሄ ሰውዬ መጥቶ የት ሊቀመጥ ነው? ከኛ ማናችንም ብንሆን እንዲቀመጥብን አንፈቅድም። ለእርስዎም ለስምዎ ጥሩ አይደለም። ጠቅላይ ሚኒስትርኮ እቆርጣለሁ፣ እፈልጣለሁ፣ አሥራለሁ፣ እቀፈድዳለሁ፣ ሲል ነው የሚያምርበት።

‹እና እንዋጋለን፣ እንሸፍታለን፣ መንግሥት እንገለብጣለን፣ ሲሉ የኖሩት ሁሉ ብረታቸውን እያስቀመጡ እየመጡ ሊቀመጡብን ነው? ትናንትና እኛ ላይ ቁጭ ባሉት ባለ ሥልጣናት አሸባሪ፣ አደናባሪ፣ አቀናባሪ፣ ሲባሉ እንዳልነበር ዛሬ ዘመን ተቀየረ ብለው መጥተው ሊቀመጡብን?› ሞት ይሻለናል› አለ ሁለት ሰው የሚይዘው አጭሬ ወንበር።

‹ክብራችን ተነክቷል ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር› አለቺ ድፉጭፉጯ ወንበር። ‹ጭራሽኮ አሁንማ ቤተ መንግሥቱን ሰው መጎብኘት አለበት እያሉ ነው። ታድያ በኛና በሰፊው ወንበር መካከል ምን ልዩነት አለው? የቤተ መንግሥት ወንበር በመሆንና የቤት ወንበር በመሆን መካከል ምን ልዩነት ሊኖር ነው? መከበራችን፣ መታፈራችን፣ መፈራታችን፣ ሊቀርኮ ነው። ተራውን ሕዝብ ሁሉ ቤተ መንግሥት ጠርተው መጋበዝዎት ሳያንስ ጭራሽየቤተመንግሥቱንቆሌ ገፍፈው ሊያስጎበኙት? እና የየሠፈሩን ሰዎች እዚህ ግቢ ውስጥ በመስኮት ልናያቸው? ሞተናላ!›

‹ሲደበደብ ከኖረ ቆዳ የተሠራ ከበሮ ዜማው ሁሉ በለው በለው ይመስለዋል› አሉ ጠቅላይ ሚኒስትሩ።

‹አባቶቻችን ድንበር ሲያስከብሩ ኖሩ፤ እርስዎ ግን ድንበሩን ሁሉ ናዱት› አለ ዝም ብሎ ሲመለከት የነበረ በአገልግሎት ብዛት አርጅቶ አናቱ የተላጠ ወንበር› ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከውስጥ የሚሰሙትን የስልክ ጥሪ የጽ/ቤት ኃላፊያቸው እንዲያነሣ አዝዘው ማዳመጥ ቀጠሉ።

የቱን ድንበር ነው የናድኩት?› አሉት ፈገግ ብለው በትዕግሥት ቆመው።

‹በተቃዋሚና በደጋፊ፣ በገዥና በተገዥ፣ በውጭና በውስጥ መካከል የጸናውን ድንበር ናዱትኮ። እግዜር ያሳይዎና ኢቲቪና ኢሳት አንድ ዓይነት ዜና እንዲያቀርቡ አደረጓቸውኮ። አሁን ጭራሽ ውጭ ሊሄዱ ነው አሉ። ዕንቁላል መወርወሩ ቀርቶ የዕንቁላል ሳንዱች ሊቀርብልዎት ነው አሉ? ከዚህ በላይ ድንበር መናድ የት አለ?› የተላጠ አናቱን አነቃነቀ።

‹እናም ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ያሰናብቱን፤ አመለካከታችንን ከምንለውጥ ጾታችንን ብንለውጥ ይሻለናል። ዐርባ ዓመት ያልሰማነውን ቋንቋ ከምንሰማ - ጡረታ ወጥታችኋል የሚለውን ብንሰማ ይሻለናል። አዲሱን ወይን ጠጅ በአሮጌው አቁማዳ ማስቀመጥ አቁማዳውንም መቅደድ ወይኑንም ማፍሰስ ነው።›

ባለ ደንደሱ ትከሻ ወንበር ወደ ውጭ ሲወጣ ሌሎችም ተከትለውት ወጡ። የጠቅላይ ሚኒስትሩ ቢሮ ብዕሮችና ወረቀቶች ግን ጤና አልተሰማቸውም። ‹እነዚህ ወንበሮች እውን በጤናቸው ነው ቢሮውን ለቅቀው የወጡት? ወይስ በበር ወጥተው በመስኮት ሊመለሱ ነው?› አለ አንዱ እስክርቢቶ።

‹ያኔም አመጣጣቸው ግራ እንዳጋባን ዛሬም አካሄዳቸው ግራ ሊያጋባን ነው መሰል› አለና ሌላኛው እስክርቢቶ መለሰለት።

 

 

በይርጋ አበበ

 

 

ቀጭን ሰውነትና ድምጸ መረዋ ወጣት በቅርቡ የዩቲዩብና ሎሚ ቲዩብ ገጾችን በሁለት ዜማዎቹ ተቆጣጥሯቸዋል ብሎ መናገር ይቻላል። ትውልዱ በአማራ ክልል ሰሜን ጎንደር ዞን (በአሁኑ የዞን አወቃቀር ማዕከላዊ ጎንደር) አዳኝ አገር ጫቆ አካባቢ ነው። ዕድገቱ ደግሞ ጭልጋ አካባቢ ነው። ሙዚቃን የጀመረው በትምህርት ቤት ሲሆን እየቆየ ደግሞ በኪነት ቡድን ታቅፎ መዝፈንና እስክስታ መወዛወዝ መጀመሩን ይናገራል።

 

ወጣቱ ድምጻዊ ስድስት ሙዚቃዎችን ለአድማጭ ያቀረበ ቢሆንም ከአድማጭ ጋር በሚገባ ያስተዋወቀው ግን ‹‹ሳንኪ›› የሚለው ስራው ነው። በሳንኪ ከፍተኛ ተቀባይነትን ካገኘ በኋላም ለሁለት ዓመታት ከሙዚቃ ርቆ ከቆየ በኋላ በቅርቡ ‹‹እንጃልኝ›› የሚል የጎጃ ዜማ ይዞ ቀረበ። ለሁለት ዓመታት ከሙዚቃ የቆየበት ምክንያት ደግሞ በጎንደር አካባቢ በደረሰው ግጭትና በደረሰው ሰዋዊ እልቂት ምክንያት ሀዘን ላይ በተቀመጠ ህዝብ ፊት አልዘፍንም በማለቱ እንደሆነ ተናግሯል።

ድምጻዊው ከሚኖርበት ጎንደር ከተማ ሆኖ በሁለቱ ዜማዎችና ሌሎች ጉዳዮች ዙሪያ ከሰንደቅ ጋዜጣ ጋር በስልክ ቃለ ምልልስ ያደረገ ሲሆን፤ የቃለ ምልልሱን ይዘት ከዚህ በታች እናቀርበዋለን።

 

ሳንኪ እና እንጃልኝ አጀማመራቸው

ሳንኪ የሚለው ነጠላ ዜማ የተሰራው ጥናት ከተሰራለት በኋላ ሲሆን የአካባቢውን ነባር ባህል መሰረት ያደረገ እንደሆነ ይናገራል። ሳንኪ በጥናት የተሰራ በመሆኑም ከፍተኛ አድናቆትና የህዝብ ተቀባይነትን እንዲያገኝ አስችሎታል የሚለው ድምጻዊ ወርቁ ሞላ፤ በጎጃምኛ ዜማ ተመሳሳይ ይዘት ያለው ስራ ለመስራት መነሳቱን ተናግሯል። በጎጃምኛ ዜማው ላይም ቢሆን ጥናት ማካሄዱን ገልጾ፤ ‹‹ሃሳቡም ሰፋ ብሎ አገር ሰላም ይሁን ብሎ ነው የሚጀምረው›› ሲል ስለ አዲሱ ነጠላ ዜማው ይናገራል።

‹‹ኢትዮጵያ ቅድስት አገር ናት ህዝቧ እንደ ወርቅ በእሳት ተፈትኖ ያለፈ ኩሩ ህዝብ ነው›› የሚለው ድምጻዊ ወርቁ ሞላ፤ ‹‹ዘፈኑ ሰፋ ያለ ሃሳብ ይዞ የተነሳውም›› በዚህ የተነሳ መሆኑን ይናገራል። ዘፈኑ ላይም፡-

 

‹‹እየሙን እየሙን እየሙን

አገር ሰላም ይሁን›› በማለት ምኞቱን ይገልጻል። ‹‹አገር ቢሉ ከኢትዮጵያ ወዲያ፤ ህዝብ ቢሉ ከሀበሻ ወዲያ ኤዲያ›› በማለት ስለ አገሪቱና ህዝቧ ታላቅነት ይናገራል። በዚህ የተነሳም ዘፈኖቹ ሊወደዱ መቻላቸውን አስታውቋል። ‹‹የጃኖ ልብስን ከአስር ዓመት በፊት ለብሼው ብቅ ካልኩ በኋላ ጃኖ እንዲህ ፋሽን ሆኖ ሳየው ደስ ይለኛል›› የሚለው ወርቁ ሞላ፤ በዘፈኖቹ በርካታ ተወዛዋዦች የሚያሳትፍበት ምክንያትም ይህ እንደሆነ ተናግሯል።

 

ለምሳሌ በእንጃልኝ ዘፈኑ ውስጥ 32 ተወዛዋዦችን ያሳተፈ ሲሆን ‹‹ከእነዚህ ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ ለቀረጻ የበቁ እንዳሉት ሁሉ በማር እስከ ጧፍ ላይ ተሳታፊ የነበሩ ልጆች አብረውን ሰርተዋል። ይህ መሆኑ ደግሞ የተለየ ድባብ እንዲኖረው አድርጎልናል›› ብሏል።

 

አርቲስት ወርቁ በዚህ ዘመን የሚሰሩ የባህል ሙዚቃች ላይ በውዝዋዜ በኩል የሚታዩ ክፍተቶች እንደሚያስከፉት ይናገራል። ‹‹በባህል ውዝዋዜ ላይ ጅንስን ሲጠቀሙ ማየት እየተለመደ መጥቷል›› ሲል መናገር የሚጀምረው ወርቁ፤ ‹‹እንጃልኝን ስንሰራ ቦታው ድረስ ሄደን በባህሉ ባለቤቶች ጥናት አስጠንተን ልንሰራ የቻልነው ከዚህ የተነሳ ነው›› ብሏል። ለዚህ ነጠላ ዜማ ቀረጻም ከ72 ሺህ ብር በላይ ወጭ እንዳደረገ ተናግሯል።

 

የአማርኛው ሃጫሉ?

አርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳ በሙዚቃ አድማጮች ዘንድ ይበልጥ ታዋቂ የሆነው ከሶማሌ ክልል የተፈናቀሉ የኦሮሞ ተወላጆችን ለመደገፍ በተዘጋጀው የሙዚቃ ፌስቲቫል ላይ በዘፈነው ዘፈን ነው። በወቅቱ ሃጫሉ የኦሮሞ ህዝብ በዚህ ስርዓት እየደረሰበት ያለውን የመብት ጥሰት በባለስልጣኑ ፊት የዘፈነ ሲሆን ይህን ድርጊቱንም በቅርቡ ከስልጣን የተነሱት የብሮድካስት ባለስልጣን ዳይሬክተር ዘርአይ አስገዶም ‹‹ፈረስ ጭናችሁ አራት ኪሎ ግቡ እያለ የሚዘፍነውን የሀጫሉን ዘፈን በቴሌቪዥን ማስተላለፍ ምን ይሉታል?›› ሲሉ የኦሮሚያ ብሮድካስት ኔትዎርክን መተቸታቸው አይዘነጋም።

 

ልክ እንደሀጫሉ ሁሉ የጎንደሩ ልጅ ወርቁ ሞላም የአማራ ክልል ከፍተኛ ባስልጣናት በተገኙበት የፋሲል ደመወዝን ‹‹አለ ነገር›› የሚል ዘፈን በመዝፈን ታዳሚን ሲያስፈነድቅ ባለስልጣናቱን ደግሞ አስደምሟቸዋል። በዚህ ድርጊቱም ‹‹እንደ ሃጫሉ›› የሚል ስያሜ ተሰጥቶታል።

 

በዚህ ጉዳይ ላይ አስተያየቱን እንዲሰጠን ላቀረብንለት ጥያቄ ሲመልስም ‹‹ቀደም ባሉት ጊዜያት የራሴን ስራ ከመስራት በፊት ነበር ይህን ዘፈኑን ስዘፍነው የነበረው። ይገርምሃል የመንግስት ካድሬዎች በራሳቸው የተሃድሶ ፕሮግራም ላይ ዘፈኑን እንድዘፍንላቸው ጠይቀውኛል›› ሲል ከአካባቢው ባስልጣናት የቀረበበት ትችት እንዳልነበረ ተናግሯል። ሆኖም ስጋት አድሮበት እንደነበረ ሳይሸሽግ አላለፈም። ዘፈኑ የመንግስት ባለስልጣናትን ስለማያስደስት (ቢያስደስታቸው እንኳን በፖለቲከኞች ስለማይደገፍ) ሆን ብለው ሊያጠምዱኝ አስበው ነው የሚል ስጋት አድሮበት ሁሉ እንደነበረ ተናግሯል።

 

የወርቁ ሞላ ዘፈኖችን በወፍ በረር

ድምጻዊ ሞላ ወርቁ ‹‹እንደ ወርቅ በእሳት ተፈትኖ ያለፈ ህዝብ ነው›› በሚለው የኢትዮጵያ ህዝብ ውስጥ አንዱ ለሆነው ለጎጃም ህዝብ ሲቀኝ፤

‹‹እንደ ጣና አጥርቶት አሳምሮ ሰርቶት

ደግነት ጀግንነት አሳምሮ ችሮት›› ይላል።

ድምጻዊው የጎጃምን ህዝብ በጅግንነት እና ደግነት ብቻ በመወከል ሳያበቃ በፍቅር የተካኑ ናቸው ሲል በሚቀኝበት ስራው፡-

እነዚህ ጎጃሞች መወደድ ያውቃሉ

ከአንጀት እየመቱ አንጄት ይገባሉ›› ሲል ሞቴን ጎጃም ያድርገው የሚሉትን ሰዎች እንዳልተሳሳቱ ይደግፋቸዋል። ወርቅ የሆነው የኢትዮጵያ ህዝብ ከዜማም በላይ ነው የሚለው ይህ ወጣት ድምጻዊ፤ ‹‹ወደቀደመ እኛነታችን ስልንመለስ እና ራሳችንን ፈልገን ልናገኝ ይገባል›› የሚል እምነት አለው። ‹‹ኢትዮጵያ ስትነሳበት ደስ የማይለው አካል አለ›› የሚለው ይህ ወጣት ድምጻዊ፤ ለኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ቱሪዝም ከፍተኛ ሚና እየተጫወተ መሆኑን መንግስት እየነገረን ነው። ቱሪስቶችን ወደ አገራችን እንዲመጡ ስናደርግ ደግሞ ልናሳያቸው የሚገባን የራሳችን ባህል እና ሙዚቃን እንጂ ካራቫት ያደረገን የባህል ዘፋኝ አይደለም ይላል።

ሌላው የወርቁ ሞላ ተወዳጅ ዘፈን ሳንኪ ነው። ሳንኪ ከሚለው ዘፈኑ ላይ ደግሞ የሚከተሉትን ስንኞች አንስተን እንመለከታለን።

‹‹ዝናው የታለ ያ ስመ ጥር

የአባ ታጠቅ ልጅ የኳሊ በር።

ስፍራው ቸር ውሎ ጫታ ይደር

ያ ያሳደገኝ በጌምድር›› ሲል የጎንደርን ትንሳዔ የሚመኝበትን ቅኔ በውብ ዜማ ያሰማናል።

‹‹የጉና ጠምበለል የበለሳ እንጉዳይ

ከአገሩ ካፈሩ ነው የኔማ ጉዳይ›› በሚለው ግጥሙ ደግሞ አገር ማለት ሰው ነው ከሚለውም በላይ አገር መሬትና አፈር እንደሆነ ይገልጻል።

የጎንደርን ታላቅነትና የህዝቡን ጀግንነት በተመለከተ ሲቀኝ ደግሞ፤-

     ‹‹ከነባር ቢነሱ ከላይ ከዘር ከዘር ግንዱ፤

ከጎንደር ወይዛዝርት ጀግና ከወለዱ።

ወንዶቹ እንደ አንበሳ ሴቱ እንደ ዱር አውሬ፤

ጥቃቱን አይወድም ሲፈጠር ጎንደሬ።

የኢትዮጵያ ቀኝ እጅ ሺ ጦር ያልበገረው፤

ገብርዬ ሲማርክ ይል ነበር እሰረው›› በማለት ስለ ጎንደርና ጎንደሬ ይናገራል።

 

ለመውጫ

 

 

‹‹ጎንደር ዙሪያ ገባው በእልፍ ጀግና ታጥሮ

በእስራኤሎች መንደር ወለዳ ተሸግሮ።

አገራችን ጎንደር ሰሜን አርማጭሆ ወልቃይት ጠገዴ ዳንሻና ሁመራ፤

አይ ደመንማናው አፈር፤ ጭልጋና መተማ ደንቢያና ፎገራ።

አገራችን ጎንደር መልሶ አገራችን

ጓያችን ይሰብራል እንኳን ጥይታችን›› በማለት ዘፈኑን ይቋጫል።

ዘፈኑን ትሰሙት ዘንድ እየጋበዝን በዚሁ እንሰናበታለን።

 

“የፌዴራል የፀረ ሙስናና ስነምግባር ኮሚሽንን ያየ ከአስፈፃሚው ጋር አይጫወትም”

በሳምሶን ደሳለኝ

የምህረት አሰጣጥና አፈፃፀም አዋጅ ረቂቅ ግንቦት 28 ቀን 2010 ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ቀርቧል። የረቂቅ አዋጁ አስፈላጊነትን በተመለከተ የተለያዩ ሀገሮች ተሞክሮ በወፍ በረር ትንታኔ ተያይዞ ቀርቧል። ወደኋላ መለስ በማለትም የግሪክ፣ የአሜሪካ እና የደቡብ አፍሪካ የወንጀል ድርጊቶች ምህረት ልምዶችን ለማሳየት ተሞክሯል።

ምህረት ማድረግ ያተርፍ ይሆናል እንጂ፣ የሚያሳጣው ነገር አይኖርም ብሎ ማስቀመጥ ከባድ አይደለም። የምህረት፣ አሰጣጥና አፈፃጸም እንደየ ሀገሩ አውድ እንደሚለያይ ግን ግንዛቤ መውሰዱ ተገቢ ነው። ምህረት፣ የተወሰኑ ሀገሮች ልምድን በመውሰድ ብቻ የሚከናውን ሳይሆን የሀገሮቹን ተጨባጭ ሁኔታዎች ከግምት መውሰዱ ይመከራል። ቅዱስ ቃሉም እንደሚለው፣ የበደላችሁን ይቅር በሉ ነው። ስለዚህም ምህረት በማድረጉ ላይ ልዩነት አይኖርም።

ወደሀገራችን ተጨባጭ ሁኔታ ስንመጣ ዋናው ነጥብ ከምህረት አዋጅ በፊት የህግ የበላይነት ማክበርና ማስከበር የሚችል መንግስታዊ ቁመና ያስፈልገናል። የሕግ የበላይነት በዋናነት የሚያስፈልገን ገዢው ፓርቲን ከፖለቲካ ሙስና የጸዳ ለማድረግ ነው። ይህም ሲባል፣ የፖለቲካ ሙስና በሰነድ የሚወራረድ የተለመደ ሙስና ሳይሆን፣ በሕግ ሽፋን አስፈፃሚ አካል የሚፈጽመው ረቂቅ መንግስታዊ ሙስና ነው። በግለሰቦች ደረጃም ስንመለከተው፣ አንዳንዶቹ ምንጩ ያልታወቀ የፖለቲካ ስልጣን አላቸው፤ የፈለጉትን ቢሮክራሲ የማዘዝ፣ የመበርበር፣ የማስወሰን አቅም አላቸው። ለዚህም ነው፤ የህግ የበላይነት ማረጋገጥ ያልቻለ መንግስት፣ የምህረት አሰጣጡና አፈፃጸሙ ከፖለቲካ ሙስና እንዴት ሊነጠል እንደሚችል መገመት ከባድ የሚሆነው።

ወደ ዋናው ነጥብ ከመግባታችን በፊት የፌዴራል የፀረ-ሙስናና ሥነምግባር ኮሚሽን በገዢው ፓርቲ ባለሟሎች እንዴት እንደፈረሰ ማየቱ ተገቢ ነው። የጸረ-ሙስናና ሥነምግባር ኮሚሽን መጀመሪያ ተጠሪነቱ ለህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ነበር። ይህም ማለት፣ ከአስፈፃሚ አካል ነፃ የሆነ መስሪያቤት ነበር። በወቅቱ ኮሚሽነር የነበሩት ወ/ሮ እንወይ ገ/መድኅን ራሳቸውን ነፃና ገለልተኛ አድርገው ሥራ መስራት ጀምረውም ከፓርቲ ስብሰባዎችም ለበርካታ ጊዚያት ርቀው ተቀምጠው ነበር። የወ/ሮዋ ሁኔታ ያልጣማቸው የአስፈፃሚ አካላት ኮምሽኑን በተመለከተ አንድ ነገር ማድረግ እንዳለባቸው ከውሳኔ ላይ ይደርሳሉ። ወ/ሮ እንወይም የብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ ስብሰባ ጥሪ ሲደርሳቸው፤ ገለልተኛ ተቋም እንደሚመሩ አሳውቀው ጥያቄውን ውድቅ ያደርጋሉ። ይህም አካሄዳቸው ከኮምሽኑ እንዲሰናበቱ አብቅቷቸዋል።

በወቅቱ በወ/ሮ እንወይ እንቅስቃሴ ግራ የተጋባው የአስፈፃሚ አካል የኮምሽኑን ተጠሪነት ከፓርላማው ላይ ነጥቆ፣ ወደ አስፈፃሚው መዳፍ ውስጥ ከተተው። አስፈፃሚውም ኮሚሽኑን ከተግባሩ አላቆ የፖለቲካ ሙስና መስሪያቤት አደረገው። ኮሚሽኑ ወፎችን እንጂ ጭልፊቶችን ማደን የማይችል ተቋም አድርጎ ቀረጸው። አስፈላጊ ሲሆን ከፖለቲካው መስመር ያፈነገጡ ሰዎችን መልቀሚያ አደረገው። በሕግ የበላይነት ሳይሆን በገዢው ፓርቲ ኃላፊዎች የሚወሰኑ ውሳኔዎች አስፈፃሚ ሆነ። ኮሚሽኑም አስፈፃሚውን ቀና ብሎ ማየት የማይችል ተራ ታዛዥ ተቋም ሆኖ፣ በመጨረሻም በሕዝብ ተቀባይነት እንዳያገኝ አድርገው አፈራረሱት። ኮሚሽኑ ከፊል ዲፓርትመንቱ ወደጠቅላይ አቃቤ ሕግ ሲጠቃለልም በአስፈፃሚው ትዕዛዝ በርካታ ሰነዶች እንዲሰወሩ መደረጉን የውስጥ አዋቂ ምንጮች በወቅቱ በተለያየ ቦታ ሹክ ብለው ነበር ሰሚ ግን ሳያገኙ ቀርተዋል።

በተመሳሳይ ሁኔታ የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ምህረት አሰጣጥ እና አፈፃጸም ሥነ-ሥርዓት ረቂቅ አዋጅ፤ (4.1) የምህረት ቦርዱ ተጠሪነቱ ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ይሆናል፣ ይላል። ወረድ ብሎም፣ የምህረት አሰጣጥ አፈፃጸም (11.2) ጠቅላይ ሚኒስትሩ የቦርዱን የምህረት የውሳኔ ሐሳብ ከተቀበለ በጉዳዩ ላይ ረቂቅ የምህረት አዋጅ በፌደራል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ በኩል እንዲዘጋጅ ያደርጋል። (11.3) በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (2) መሰረት የተዘጋጀው ረቂቅ የምህረት አዋጅ የሚኒስትሮች ምክር ቤት መክሮበት ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ይቀርባል፤ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ከጸደቀ የፌደራል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመሆን ያስፈጽማል፤ ይላል።    

እዚህ ላይ መታወቅ ያለበት ነጥቦች በኢትዮጵያ ተጨባጭ ሁኔታ የሀገሪቷን ሥርዓተ-መንግስት የሚመራው ጠቅላይ ሚኒስትር በሕዝብ ተወካዮች ምክርቤት አብላጫ ድምጽ ማግኘት ከቻለ የፖለቲካ ፓርቲ የሚሰየም እንጂ፤ በሕዝብ በቀጥታ ምርጫ የሚመረጥ አይደለም። የአዋጁም ረቂቅ ለሀገርና ለሕዝብ ጥቅምን መውጣቱን ስለሚጠቁም፣ ለሕዝብ ውክልና ያለው አካል ማነው የሚለውን ጥያቄ መመለስ ተገቢ ነው፣ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ናቸው? ወይንስ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት? ወይንስ የፕሬዝዳንቱ ነው? ምላሽ ለመስጠት ዛሬ መቶ በመቶ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በኢሕአዴግ እና አጋሮቹ መያዙን መመልከት የለብንም። ነገ ምን ሊፈጠር እንደሚችል ዛሬ ላይ ሆኖ መገመት አይቻልም።

ከዚህ ጋር በተያያዘ የአዋጁ መነሻ ጭብጡ በረቂቅ ሰነዱ እንዲህ ይላል፤ “በኢትዮጵያ ውስጥ ሰላምና መረጋጋትን የሚያደፈርሱ ሁኔታዎች በሚፈጠሩበት ወቅት የማሕበረሰቡን ሰላም እና ደህንነት ለማረጋገጥ እንዲሁም ፖለቲካዊ፣ ማሕበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ጥቅም በተሻለ መልኩ ለመጠበቅ ምህረት መስጠት የሚያስችል ሁኔታ መፍጠር አስፈላጊ በመሆኑ ምህረት የሚሰጥ ሥነ-ሥርዓት በሕግ መደንገግ ስለሚያስፈለግ የምህረት አሰጣጥና አፈፃጸም ሥነ-ሥርዓት አዋጅ ማውጣት አስፈላጊ ሆኗል፤” ይላል። ይህ የመነሻ ሃሳብ ለትርጉም የተጋለጠ አጠቃላይ ትንታኔ በመሆኑ፤ ከፓርቲ መሪዎች ይልቅ የህዝብ ውክልና መሰረቱ ሰፋ ለሚለው ምክርቤት መስጠቱ ተገቢነቱ ከፍ፤ ይላል።  

ነገሩን ትንሽ ዘርዘር ለማድረግ፣ “ጠቅላይ ሚኒስትሩ የቦርዱን የምህረት የውሳኔ ሐሳብ ከተቀበለ በጉዳዩ ላይ ረቂቅ የምህረት አዋጅ በፌደራል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ በኩል እንዲዘጋጅ ያደርጋል።” የሚለው አንቀጽ አደገኛ ነው። ጠቅላይ ሚኒስትሩ የቦርዱን ውሳኔ ከምን አንፃር ነው “የሚቀበሉት” “የማይቀበሉት”፤ ከፓርቲያቸው ጥቅም? ከአስፈፃሚው ጥቅም? ከሕዝብ ጥቅም? ከእራሳቸው ጥቅም? ወይንስ ከአዋጁ አንፃር?፤ ምርጫው የጠቅላይ ሚኒስትሩ ነው የሚሆነው። ስለዚህም ወደፊት በተለያዩ የፖለቲካ ፓርቲዎች የሚወከል የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንደሚኖር ታሳቢ አድርገን ስልጣኑን ሙሉ ለሙሉ ለምክር ቤቱ መስጠት አዋጪ ነው።

ሌላው የረቂቅ አዋጁ የተፈፃሚነት ወሰን (3.1) ይህ አዋጅ በማንኛውም የወንጀል ዓይነቶች ተጠርጣሪዎች፣ ተከሳሾች ወይም ፍርደኞች ላይ ተፈፃሚ ይሆናል፤ (3.2) በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (1) የተደነገገው የሰው ዘር በማጥፋት፣ ያለፍርድ የሞት ቅጣት እርምጃ መውሰድ፣ በአስገዳጅ ሰውን መሰወር እና ኢ-ሰብዓዊ የድብደባ ወንጀሎች ላይ ተፈፃሚ አይሆንም፤ ይላል። አዋጁ ተፈፃሚ የማይሆንባቸውን ወሰኖች ብሎ ያስቀመጣቸው፣ በአለም አቀፍ ሕግም ላይ የተቀመጡ አብይ ወንጀሎች ናቸው። ሆኖም፤ ከላይ ለማስቀመጥ እንደተሞከረው የምህረት አዋጁ የሀገሪቷን ተጨባጭ ሁኔታዎችን ከግምት ውስጥ ማስገባት አለበት የሚል መከራከሪያ ማስቀመጡ ጥሩ ነው።

ይህም ሲባል፣ በሀገራችን ውስጥ አንዱ እና ምንአልባትም ዋነኛው የአለመረጋጋት ምንጭ ፍትሃዊ የሃብት ክፍፍል አለመኖሩ ነው። ከገዢው ፓርቲ ፖለቲካ ኢኮኖሚ ጋር የተጠጋ፣ ከስራ እድል እስከ ዘረፋ የሚመቻችበት ሀገር ውስጥ ነው፤ ያለነው። በኪራይ ሰብሳቢ ፖለቲካ ኢኮኖሚ የበላይነት የተዘፈቀች ሀገር ውስጥ ነው፤ ያለነው። ምንም ዕሴት የማይፈጥሩ፣ የማይጨምሩ ኃይሎች የተቆጣጠሩት የንግድ ሥርዓት ያለባት ሀገር ውስጥ ነው፤ ያለነው። የሃብታቸው ምንጭ በማይታወቁ ሰዎች የተገነቡ ሕንፃና ሆቴሎች ያላት ሀገር ውስጥ ነው፤ ያለነው። የመንግስት ፕሮጀክቶች ደረጃውን ባልጠበቀ ግንባታ እየተገነቡ ዘረፋ በሚፈጸምባት ሀገር ውስጥ ነው፤ ያለነው። በአጠቃላይ ከዚህ ደሃ ሕዝብ አጥንት ላይ ስጋ የሚገነጥሉ፤ አብይ ሙሰኞች ያሉባት ሀገር ውስጥ ነው፤ የምንገኘው። ስለዚህም በሙስና የተጠረጠሩ ሰዎችን በግልፅ አዋጁ ምህረት እንደማይሰጥ ተፅፎ መቀመጥ አለበት።

ለዚህ ጥሩ ማሳያ የሚሆነው፣ ባለፉት ሁለት ወራት በኪራይ ሰብሳቢ ፖለቲካ ኢኮኖሚ ውስጥ ለተዘፈቁ ኃይሎች በይቅርታ ሽፋን በፖለቲካ ሙስና ክሳቸው እንዲቋረጥ መደረጉ ነው። ይህንን ያደረገው አካል ሕገመንግስታዊም ሆነ ከአዋጅ የሚመነጭ ስልጣን እንደሌለው ይታወቃል። በተለይ የተፈቱበት አግባብ በጥሬ ትርጉሙ ሲቀመጥ፣ “እነእንትና ሳይታሰሩ፤ እነእገሌ እንዴት ይታሰራሉ?” በሚል ተልካሻ ምክንያት ወገንተኝነት የተላበሰ ውኃ የማያነሳ መሆኑ ነው። ስልጡን አመራር ማግኘት ብንችል ኖሮ፣ ከዚህ በፊት ዘርፈዋል የሚሏቸውን ሰዎች ወደሕግ አቅርቦ ሥርዓት ማስያዝ እንጂ፤ የቀድሞዎቹ ሌቦች ማን ጠየቃቸውና “የእኛ ወገኖች” ይጠየቃሉ በሚል ምክንያት ለኪራይ ሰብሳቢዎች ወገንተኛ ሆኖ መገኘት የጊዜ ጉዳይ እንጂ፤ ከተጠያቂነት የማምለጥ ተደርጎ መውሰድ የፈቺውና የተፈቺውን መርህ አልባ ግንኙነት ከማሳየት የተለየ ትርጉም የለውም።

ስለዚህም “ይህ አዋጅ በማንኛውም የወንጀል ዓይነቶች ተጠርጣሪዎች፣ ተከሳሾች ወይም ፍርደኞች ላይ ተፈፃሚ ይሆናል፤” የሚለው አቀራረቡ ውሻ በቀደደው ጅብ ይገባል እንዲሉ፤ የህዝብ ሃብት ያዘረፉ፤ የዘረፉ፤ በገንዘብ አጠባ የተሰማሩ፤ ምንጩ ያልታወቀ ሃብት ባለቤት ለሆኑ ድርጅቶችም ግለሰቦችም፤ በምህረት አዋጁ ተፈፃሚ ማዕቀፍ ውስጥ እንደማይካተቱ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ጉዳዩ ለዝርዝር ምርመራ የተመለከተ ቋሚ ኮሚቴ በግልፅ ጽፎ በአዋጁ ማስፈር ይጠበቅበታል።

የአዋጁ ሌላው ግራ አጋቢ ይዘቱ ይህንን ይመስላል፤ በማጠቃለያው ማብራሪያ ላይ እንደሰፈረው፣ “የአዋጁ ምሕረት ሕገመንግስታዊ ይዘት ያለው በአብዛኛው ጥፋቶች፣ ሀገር መክዳት፣ የአመፅ ወንጀሎች እና በሀገርና በመንግስት ላይ አመፅ ማነሳሳት ወንጀል ለፈጸሙና በሕግ በተሰጠው የጊዜ ገደብ ውስጥ ወደ ሰለማዊ ኑሯቸው ተመልሰው የመንግስት ሕግ እና ሥርዓት ለማክበር ግዴታ ለሚገቡ ጥቂት ወይም መላው ወንጀለኞች መንግስት ያለፈውን ጥፋታቸውን ሙሉ ለሙሉ ስሪየት የሚያደርግበት ሥርዓት ነው። ምህረት መብት ሳይሆን የሀገር ሰላምና ደህነት ለማረጋገጥ በተወሰኑ የወንጀል ዓይነቶች በአንድ ደረጃ ለሚገኙ ተጠርጣሪዎች ወይም ወንጀለኞች ላይ ምርመራ ወይም የክስ ሒደት ከማስቀጠል ወይም ቅጣትን ከማስፈጸም ይልቅ ምህረት የተሻለ ውጤት ያመጣል ተብሎ ሲታሰብ የሚሰጥ ነው፤” ይላል።

ማጠቃለያው ላይ የሰፈረው የምህረት ይዘት፣ የጌታችን እየሱስ ክርስቶስ ምህረት እንጂ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሚሰጡት ምህረት አይደለም። ረቂቁ፣ የህግ የበላይነትን በአዋጅ የሚሽር የተንቦረቀቀ ልጓም የሌለው የምህረት ሰነድ፤ ነው። ለተወሰኑ ኃይሎች ቀዳዳ ለመክፈት ሆን ተብሎ በልካቸው የተሰፋ የምህረት ረቂቅ አዋጅ፤ ነው። በተለይ፤ በ“ሀገር በመክዳት” የተወነጀሉ ኃይሎች ግለሰቦችን ምህረት አደርጋለሁ የሚል መንግስት፣ በአለም የመጀመሪያው የኢትዮጵያ መንግስት ሳይሆን አይቀርም። ባሳለፍነው ሁለት ወራት በእንግሊዝ እና በሩሲያ መካከል ለተፈጠረው የዲፕሎማሲ ውጥረት እና ግጭት ምክንያቱ፤ ሩሲያዊ ሆኖ ለእንግሊዝ መንግስት ተቀጥሮ የገዛ ሀገሩን ሩሲያን ሲሰልል በነበረ፤ ግለሰብ መነሻ ነው። ስለዚህም “በሀገር ክህደት የተወነጀሉ ኃይሎችን ግለሰቦችን ለጊዜው ለመጥቀም ተብሎ የምህረት አዋጅ ማዘጋጀት፣ ከሀገር ከሃዲዎቹ የማይተናነስ ወንጀል ተደርጎ የሚወሰድ መሆኑ አሻሚ አይደለም።

እንደመውጫ ግን፣ የህግ የበላይነት ማረጋገጥ ቁርጠኛ የሆነ መንግስት፤ ቀጫጭን የፍትህ ማስፈጸሚያ መንጠላጠያ ሕጎች አያስፈልጉትም። የህግ በላይነትን ማረጋገጥ፤ ማስከበር፤ ብቻውን ለሁሉም ምላሽ ይሰጣል። ገዢው ፓርቲ ለሕግ የበላይነት እራሱን ካስገዛ፤ በዚህ ሀገር ውስጥ የሚወድቅ ቁስም ሰውም አይኖርም፤ ያለውም ምርጫ ይሄው ነው።

Page 2 of 220

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us