You are here:መነሻ ገፅ»arts»news admin - Sendek NewsPaper
news admin

news admin

“ስለ አባታችን የተሰጠው ማብራሪያ የተሳሳተ ነው”

 

ሳምንታዊው የሰንደቅ ጋዜጣ ረቡዕ ሐምሌ 5 ቀን 2009 ዓ.ም ባወጣው ጽሑፍ “በመንበረ ጸባዖት ቅድስት ሥላሴ አጽሞች እንዲፈልሱ የተደረገው የመቃብር ሥፍራው ሞልቶ በመጨናነቁ ነው” በሚል ርዕስ በመጀመሪያ ገጹ አጠር ያለ ማብራሪያ ሰጥቷል። ማብራሪያቸውን የሰጡት ሊቀ ሥልጣናት አባ ገብረ ሥላሴ በላይ የቅድስት ሥላሴ ካቴድራልና የበዓለ ወልድ አስተዳዳሪ መሆናቸውን ገልጿል።


ዘገባው ስለመላከ ብርሃ አድማሱ አጽም መፍለስ ጉዳይ ሲያወሳ እንዲህ ይላል።


“የመላከ ብርሃን አድማሱ ጀምበሬን አጽም ለማንሳት ወንድማቸው መጥተው የነበረ ሲሆን በአቅም ማነስ ምክንያት ማንሳት እንደማይችሉ በመግለጣቸው ካቴድራሉ ሀውልቱን በማንሳት አጽሙ ባለበት እንዲቆይና ስምና ታሪካቸው በግድግዳ ላይ እንዲጻፍ ወስኖ ነበር ብለዋል። ሆኖም በአሁኑ ወቅት የልጃቸው ባል የሆነ ግለሰብ በመምጣቱ ሌላ ቦታ ሰጥተን አጽሙ ለማፍለስና ለማሳረፍ እየተዘጋጀን ነው ብለዋል” በማለት አጠቃሎታል።


ይህ ቃል የእርስዎ የክቡር ሊቀ ሥልጣናት አባ ገብረ ሥላሴ ቃል መሆኑ ነው።

 

ክቡር አባታችን
ይህ ቃል በእውነት የእርስዎ ከሆነ፣ ከድፍረት አይቆጠርብኝና ፍፁም ስህተት መሆኑን ላረጋግጥልዎ እወዳለሁ። ከመልአከ ብርሃን አድማሱ ቤተሰቦች በዚህ ሁኔታ ከእርስዎ ዘንድ የቀረበ የለም። መልአከ ብርሃን አድማሱ ወንድምም፣ የልጅ ባልም የላቸውም።


በሕይወት ያለን ልጆቻቸው፡-
- ወ/ሮ በላይነሽ አድማሱ
- ኮ/ሸዋዬ አድማሱ
- አቶ ምህርካ አድማሱ
ስንሆን የቀሩት ልጆቻቸው፣ በሞት ቢለዩም የልጅ ልጆች አሉ። ሌላ በቤተሰብነት የምናውቀው የለም።


ምናልባት እርስዎ የጠቀሱአቸው ሰዎች የመልአከ ብርሃን ሀውልት ፈርሶ፣ ፎቶ ግራፋቸው ሜዳ ላይ ወድቆ በማየታቸው ተቆርቋሪ በመሆን እርስዎን ለማነጋገር የፈጠሩት ዘዴ ሊሆን የሚችል ይመስለኛል።

 

ክቡር አባታችን
ስለ መልአከ ብርሃን አድማሱ አጽም ፍልሰት ልጆቻቸው የወሰድነውን እርምጃ እርስዎ ቢረሱትም ዘርዝሬ ልግለጠው። ቀኑን በትክክል ባላስታውሰውም በዚህ ዓመት በታህሳስ ወር ላይ ይመስለኛል፤ ካቴድራሉ በባዕለ ወልድ ቤተ ክርስቲያን ቅጽር ግቢ ውስጥ ያሉ የሙታን መቃብሮች እንደሚነሱ ማስታወቂያ ሲያወጣ፣ ቁጥር አንድ የመልአከ ብርሃን አድማሱ ስም ነበር።


ማስታወቂያው ስለሁኔታው ለመወያየት ቀን ወስኖ የቤተሰብ ጥሪ ያቀረበ ቢሆንም እኛ ማስታወቂያውን ዘግይተን በማየታችን በስብሰባው አልተገኘንም።


ከስብሰባው ቀን በኋላ እኔ በግል ወደ ኮሚቴው ጽ/ቤት ሄጄ አንድ ሰው የኮሚቴው አባል የሆኑ ይመስሉኛል አግኝቼ ጉዳዩን በዝርዝር ገለጡልኝ።


ያሉኝን ቃል በቃል ባላስታውሰውም የካቴድራሉ ሀውልቶች እንዲነሱ የተወሰነበት ምክንያት የባዕለ ወልድ ቤተ ክርስቲያን ግቢ በመጥበቡ ምክንያት ምዕመናን መጠጊያና ማረፊያ አጥተው ስለተቸገሩ ሀውልቶች ፈርሰው ዙሪያውን ማረፊያና መጠለያ ለመሥራት ነው። ስለ ሙታኑ ቅሬተ አጽም አያያዝ ካቴድራሉ ለቤተሰብ አማራጭ ሰጥቷል። ይኸውም፡-


1. የፈለገ አጽሙን አውጥቶ ወደ ፈለገበት እንዲወስድ፣
2. ብር 23 ሺ በመክፈል አጽሙን በፉካ ማስቀመጥ፣
3. አጽሙ ሲወጣ ሀውልቱ ፈርሶ መቃብሩ ሊሾ ተደርጎ በግድግዳ ላይ የሟች ፎቶና ስም እንዲጻፍ የሚሉ ናቸው።


በእለቱ ስብሰባ የተገኙ ቤተሰቦች አብዛኛዎቹ በምርጫው ተስማምተዋል። ሆኖም ብዙ ሰው ስላልተገኘ ሌላ ስብሰባ ይደረጋል አሉኝ። ከዚያም እኔ የማን ቤተሰብ መሆኔን ጠይቀው ስልኬን መዝግበው ተለያየን።


ከዚህ በኋላ ሁኔታውን ስንከታተል የሀውልቶች መፍረስ እንደማይቀር ተረዳን። እኛም አባታችን ሕይወታቸውን በሙሉ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን እምነት ላይ በልዩ ልዩ መልኩ ከተነሱ መናፍቃን ጋር ባደረጉት ተጋድሎ ቤተ ክህነት የተለየ መታሰቢያ ማድረግ ሲገባት እንዴት ቤተሰብ ያሰራላቸው ሀውልት ይፈርሳል ብለን ቅሬታችንን ለሚመለከታቸው ለማቅረብ ጥረት ማድረግ ጀመርን።


በዚህ ሁኔታ ላይ እንዳለን ታናሽ ወንድሜ በሆነ አጋጣሚ ብፁዕ አቡነ ማትያስ በካናዳ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ሊቀ ጳጳስን ያገኛቸዋል። እሱም በአጋጣሚው ተጠቅሞ የአባታችን ሀውልት ሊፈርስ መሆኑን ይገልጥላቸዋል። እሳቸውም በሁኔታው አዝነው እርስዎን በስልክ ካነጋገሩ በኋላ ብፁዕ አባታችን ለሊቀ ሥልጣናት ገልጬላቸው እርስዎ ጠይቀውኝ እንዴት አይሆንም እላለሁ። ልጆቻቸው ማመልከቻ ጽፈው ይምጡ ብለዋልና ጽፋችሁ ሂዱ በማለት ለወንድሜ ነገሩት።


ወንድሜም ይህንኑ ለእኔ ገልጦልኝ ሳንውል ሳናድር፣ በስምዎ ማመልከቻ ጽፈን ከቢሮዎ ድረስ መጥተን በእጅዎ ሰጠንዎ። የማመልከቻው ፍሬ ነገር የአባታችንን ማንነት በመጠኑ የሚገልጥና ሀውልቱ ባለበት ይቆይልን የሚል ነበር።
እርስዎም ማመልከቻችንን ተቀብለው ካነበቡት በኋላ እኛን ምንም ሳያነጋግሩን፣ በማመልከቻውም ላይ ምልክት ሳያደርጉ አንድ ቢሮ ቁጥር ጠቅሰው ወስደን እንድንሰጥ ማመልከቻችንን መለሱልን።


ወደተገለጠልን ቢሮ ስንሄድ በቢሮው ውስጥ አራት ሰዎች አግኝተን ማመልከቻችንን ሰጠን። በጽሁፍ ካሰፈርነው በተጨማሪ ስለአባታችን ማንነት ለኮሚቴው በሰፊው ለማስረዳት ሞከርን። ክርክር ነበር ማለትም ይቻላል። ሆኖም ኮሚቴው “የሀውልቱ መፍረስ የማይቀር ነው። ባለፈው ጊዜ ከተነገራችሁ ምርጫ ውጭ ምንም ማድረግ አይቻልም። ለእናንተ አንድ ተጨማሪ ምርጫ እንሰጣችኋለን። ይኸውም የምትችሉ ከሆነ ከካቴድራሉ ውስጥ ቦታ ሰጥተናችሁ አጽማቸውን አውጥታችሁ መቅበር ትችላላችሀ” ሲሉ ውሳኔአቸውን ገለጡልን፣ እኛም ከዚህ ኮሚቴ በላይ አቤት የሚባልበት እንዳለ ስንጠይቅ ወሳኞቹ እኛው ነን አሉን። የበኩላችንን ቅሬታ ገልጠንላቸው ተለያየን።

 

ክቡር አባታችን
ከካቴድራሉ ጋር እኛ ልጆቻቸው የነበረን ግንኙነት እስከዚህ የደረሰ መሆኑ እየታወቀ እንደሌለን ሆኖ መነገሩ ምንዋ አባታችን አሰኝቶናል።


ወደ ፍሬ ነገሩ ልመለስ። ኮሚቴው ከእኛ በላይ ወሳኝ የለም ብሎ ቢያሰናብተንም፤ ይህን ጉዳዩ ለብፁዕ ፓትርያርኩ ማሳወቅ አለብን ብለን አጠር ያለ ማመልከቻ አዘጋጅተን ለብፁዕነታቸው ያደርስልናል ብለን ላሰብነው ሰው ሰጥተን ውጤቱን መጠባበቅ ጀመርን። ሆኖም የሰጠነው ሰው የውሃ ሽታ ሆነብን። አቤቱታችንም በዚሁ ቆመ።


አባታችን ከዚህ ዓለም በሞት የተለዩት ሐምሌ 24 ቀን 1962 ዓ.ም ነው። ጸሎተ ፍትሐቱና የቀብራቸው ሥነ ሥርዓት በወቅቱ በነበሩት ፓትርያርክ በብፀዕ አቡነ ቴዎፍሎስ አመራር ሰጭነት ነበር የተፈጸመው። የመቃብሩንም ቦታ ራሳቸው አቡነ ቴዎፍሎስ ነበሩ የመረጡት፤ ቀብራቸው ሲፈጸም ጰጳሳቱ ሳይቀሩ እንባቸውን እያፈሰሱ ነበር የተሰናበቷቸው።


ለአባታችን መጻሕፍቶቻቸው ቋሚ መታሰቢያዎቻቸው ቢሆኑም አስክሬናቸው የት እንደደረሰ ለማሳወቅ ቤተሰብ ሀውልት አሰርቶ፣ መልካቸው እየታዬ፣ ማንነታቸው እየተነበበ እስከ አሁን ቆይቷል።


ጊዜ የማያመጣው ነገረ የለምና አሁን ሀውልታቸው ይፍረስ፣ አጽማቸው ይፍለስ ተባለ። ከላይ እንደጠቀስነው ካቴድራሉ ከሰጠን አራት አማራጮች አንዱን መምረጥ ግዴታ ሆነ። እንደምኞታችን ለ47 ዓመታት ተከብሮ የኖረው አጽማቸው፣ ሲረገጥ ከምናይ፣ ሌላ ቦታ ወስደን በክብር ብናሳርፈው ደስ ባለን ነበር። ሆኖም አቅማችን ስለማይፈቅድ አጽማቸው ሳይወጣ ሊሾ እንዲደረግ በሚል ምርጫ እህትና ወንድሜን ወክዬ ከሌሎች ላለመለየት በ17/9/09 ዓ.ም ካቴድራሉ ባዘጋጀው ውል ላይ ፈረምኩ። ሀውልታቸውም ወዲያው ፈረሰ።


ይህን ጽሑፍ የሚያነብ ለምን እርዳታ አልጠየቃችሁም ሊል ይችላል። በእርግጥም ይህን ችግር ለሕዝብ ብንገልጽ በመቶ ሳይሆን በሺህ የሚቆጠር ወገኖቻችን ሊረዱን እንደሚችሉ አንጠራጠርም። ሆኖም ሕዝብ ላለማስቸገር ብለን ተውነው። አሁን ሀውልቱ ፈርሶ ፎቶግራፋቸው ወድቆ ያዩ ሰዎች በተቆርቋሪነት እየተነሱ እኛን “ይህ እንዲሆን ለምን ፈቀዳችሁ?” እያሉ እየወቀሱን ነው። በተለያዩ መልኩም የሀውልታቸው መፍረስ መወያያ እየሆነ ነው።

ክብር አባታችን ሊቀ ሥልጣናት አባ ገብረ ሥላሴ


ለሰንደቅ ጋዜጣ ሌላ ቦታ ሰጥተን አጽሙን ለማፍለስ እየተዘጋጀን ነው ያሉት እርግጥ ሆኖ በካቴድራሉ አስተባባሪነት የሚፈጸም ከሆነ ልጆቻቸው ደስተኞች ነን። ፈቃደኝነታችንንም እህትና ወንድሜን ወክዬ በዚህ ጽሑፍ አረጋግጣለሁ።


ልጃቸው
ኮ/ሸዋዬ አድማሱ

 

 

 

እኛ የኢሶዴፓ 1ኛ ጠቅላላ ጉባኤ ተሳታፊዎች የፓርቲያችንን የ5 ዓመት የሥራ እንቅስቃሴ ሪፖርት በማዳመጥ በስኬቶቻችንና በሂደቱ ባጋጠሙን ውስብስብ ችግሮች እንደዚሁም በሀገራችን ወቅታዊና ነባራዊ ተጨባጭ ሁኔታዎች ላይ በስፋት በመወያየት የሚከተለውን የአቋም መግለጫ አውጥተናል።


1ኛ፡- በደቡብ ሕብረትና በቀድሞው ኢሶዴፓ ውሕደት ሕልውናውን ያገኘው ፓርቲያችን (ኢማዴ-ደሕአፓ) የተያያዘውን ሕብረ-ብሔራዊና ሀገር አቀፋዊ አደረጃጀቱን ይበልጥ አጠናክሮ በተሟላ መልኩ ተግባራዊ በማድረጉ ረገድ አሁንም የሚቀሩን በርካታ ሥራዎች እንዳሉ በመገንዘብ ፓርቲያችን በርዕዮተ-ዓለማዊ መሠረቱ ላይ ጠንክሮ የቆመ ሀገራዊና ሕብረ-ብሔራዊ አደረጃጀቱን በመላው ሀገራችን ተግባራዊ እንዲያደርግ እንታገላለን። ስያሜውም ለዚህ ዓላማ የሚመጥን እንዲሆን በመስማማት ከዛሬ ጀምሮ የኢትዮጵያ ሶሻል ዴሞክራቲክ ፓርቲ (ኢሶዴፓ) ተብሎ እንዲጠራ ወስነናል።


2ኛ፡- በተለያዩ አካባቢዎች የተዋቀሩ የፓርቲያችን አካላት ድርጅታዊ አቋማቸውና ርዕዮተ-ዓለማዊ ግንዛቤአቸው ይበልጥ እንዲጠናከርና መዋቅሩ ባልተዘረጋባቸው የሀገራችን አከባቢዎችም ዓላማችንን የሚደግፉ ዜጎችን በማደራጀት አዳዲስ መዋቅሮች እንዲዘረጉ በማድረግ፣ በከተማዎች፣ በወጣቶችና በሴቶች ከሚቴዎች አደረጃጀት ረገድ ያሉ ድክመቶች በአስቸኳይ እንዲታረሙ ለማድረግና የፓርቲያችንን የፋይናንስ አቅምም ለማጠናከር ትኩረት ሰጥተን ለመሥራት ተስማምተናል።


3ኛ፡- ኢህአዴግ በአሁኑ ወቅት በየአካባቢው ባሉት አባሎቻችንና በፓርቲያችን እንቅስቃሴዎች ላይ የሚፈጽማቸውን ሕገ-ወጥ ተጽዕኖዎች በማባባስ በብዙ አካባቢዎች ቅ/ጽ/ቤቶቻችንን ከመዝጋቱም በላይ ጽ/ቤት በሚያከራዩንም ሆነ በነጻ በሚሰጡን ዜጎች ላይ ከፍተኛ የማስፈራራትና የማንገላታት ተግባር እየፈጸመባቸው ሥራችንን የሚናከናወንበት ቢሮዎች እንዳናገኝ ከፍተኛ ተጽዕኖዎችን እያደረሰብን ይገኛል። ስለዚህም በየዞኖቹና ወረዳዎች የተዘጉብን ቢሮዎች በአስቸኳይ እንዲከፈቱና በአባሎቻችን ሕጋዊ የስራ እንቅስቃሴዎች ላይ የሚደረጉ ተጽዕኖዎች በአስቸኳይ እንዲቆሙ አጥብቀን እንጠይቃለን።


4ኛ፡- የኢህአዴግ አገዛዝ በአምባገነናዊ የከፋፍለህ ግዛ ስልቱ በመጠቀም በአካባቢ ካድሬዎቹ አማካይነት ለዘመናት አብረው የኖሩትን ሕዝቦች በየክልሎቹ በብሔር-ብሔረሰብና በእምነት ምክንያት በየጊዜው እያጋጫቸው ሰላማዊ ኑሮአቸውን የሚያናጉ ሁኔታዎችን ሲፈጥር ቀይቷል። ስለዚህም በየአካባቢው ሕዝቡን የማጋጨት ተግባር በሚሳተፉ ካድሬዎቹ ላይ ጥብቅ እርምጃዎችን በመውሰድ የሕዝባችንን አንድነትና አብሮነት እንዲያከብር አጥብቀን እንጠይቃለን።


5ኛ፡- የኢህአዴግ አገዛዝ በአሁኑ ወቅት ከሕዝባችን አቅም በላይ በሆኑ የተለያዩ መዋጮዎች፣ የማዳበሪያ ዕዳና ከአቅማቸው በላይ በሆነ የግብር ጫና አማካይነት የሕዝባችንን የኑሮ ውድነት እጅግ እያባባሰው ይገኛል። ስለዚህም ከእነዚህ በተለይም ከድህነት ያልተላቀቀውን ህዝባችንን ሰቆቃ እያባባሱ እያማረሩት ከሚገኙ ተግባራቱ እንዲቆጠብ አጥብቀን እንጠይቃለን።


6ኛ፡- የሀገራችን የፖለቲካ ምህዳር ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጠበበና ወደ አስቸጋሪ ሁኔታ እየወረደ መሄዱ እጅግ አሳስቦናል። ይህንኑ የሀገራችንን ችግሮች በሰላማዊና ዴሞክራሲያዊ አግባብ በሚደረግ ድርድር በዘላቂነት ለመፍታት እንዲቻል ፓርቲያችን ከመድረክ አባል ድርጅቶች ጋር በመተባበር ሲያደርግ የቆያቸው ጥረቶች ተገቢና በአርቆ አስተዋይነት የተደረጉ መሆናቸውን በመገንዘብ እስከ አሁን ለተደረገው ጥረት ያለንን ጠንካራ ድጋፍ እናረጋግጣለን።


7ኛ፡- ኢህአዴግ የፓርቲያችንና የመድረክን ትክክለኛ የመፍትሔ ሀሳቦችና ጥረቶችን ወደ ጎን በመግፋት ለፕሮፓጋንዳ ፍጆታ እንዲሆነው ብቻ በማሰብ ከእውነተኛ የድርድር ሂደት ውጭ ቀድሞውንም አብሮአቸው ሲሰባሰብና ልዩ የገንዘብ ድጋፍ ሲሰጣቸው ከቆያቸው የጋራ ም/ቤት አባላት የሆኑ ፓርቲዎች ጋር ድርድር እያካሄደ ለማስመሰል ያህል እየፈጸመ ያለውን የማደናገር ተግባር አጥብቀን እናወግዛለን። መድረክና አባል ድርጅቶቹ በጠየቁት መሠረት በተጨባጭ የሀገራችንን የፖለቲካ ምህዳር ችግሮች ሊፈታ የሚያስችል ድርድር ሙያና ልምድ ባላቸው ኢትዮጵያዊያን አደራዳሪዎች አማካይነትና ገለልተኛ ታዛቢዎች ባሉበት በአስቸኳይ እንዲያካሄድና ለዚህም የሚመጥን የመተማማኛ እርምጃዎችን እንዲወስድ አጥብቀን እንጠይቃለን።


8ኛ፡- ኢህአዴግ የሀገራችንን ውስብስብ ችግሮች በሰላማዊና ዴሞክራሲያዊ አግባብ በሚካሄድ ትግል መፍትሔ ለማስገኘት ሲታገሉ የቆዩ የሰላማዊ ተቃዋሚ ፓርቲዎች አባላትና የመገናኛ ብዙሃን አባላትን በማሰርና በማንገላታት የሰላማዊ ትግልን አማራጭ በመዝጋት ረገድ እየፈጸማቸው ያሉትን ፀረ-ዴሞክራሲያዊና ፀረ-ሰላም ተግባራትን ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተባባሰ ይገኛል። ስለዚህም ኢህአዴግ ሰላማዊ ትግላችንን አጣብቂኝ ውስጥ ለመክተት እየፈጸማቸው ያሉትን ተግባራት አጥብቀን እናወግዛለን። በዚሁም መሠረት የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ አንድነት መድረክ ም/ሊቀመንበር ሆነው ሲያገለግሉ የነበሩትን ዶ/ር መረራ ጉዲናን ጨምሮ በሰላማዊ ተቃውሞአቸው ምክንያት በአሁኑ ወቅት በእስር እንዲማቅቁ እየተደረጉ ያሉት የመድረክ አባላትና ሌሎችም ሰላማዊ ተቃዋሚዎች፣ የመገናኛ ብዙሃን አባላትና የሙስሊም ሕብረተሰብ ሰላማዊ መፍትሔ አፈላላጊ ኮሚቴ አባላት በአስቸኳይ ከእስር እንዲፈቱ አጥብቀን እንጠይቃለን።


9ኛ፡- ኢህአዴግ የሀገራችንን ፖለቲካዊ ችግሮች በኃይል ለመፍታት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ከማውጣቱም በላይ ይህንኑ አዋጅ በማራዘም የሕዝባችንን ሕገ-መንግሥታዊ ሰብአዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች አፍኖ ይገኛል። በዚህ አይነት አፈና የሀገራችንን ውስብስብ ችግሮች ለመፍታት ስለማይቻል የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን በአስቸኳይ እንዲያነሳና ከኃይል እርምጃው ታቅቦ የሰላማዊና ዘላቂ መፍትሔ አቅጣጫ እንዲከተል አጥብቀን እንጠይቃለን።
10ኛ፡- በየክልሎቹ የሪፎርም ከተማዎችን ማስፋፋትና ለኢንቨስትመንት በሚል ሰበብ ከመሬታቸው እየተፈናቀሉ ያሉ ዜጎች በገበያ ዋጋ ተመጣጣኝ ዋጋ እንዲከፈላቸውና መልሶ የማቋቋም ተጨባጭ እርምጃዎች በአስቸኳይ እንዲወሰዱ እንጠይቃለን።

 

የኢትዮጵያ ሶሻል ዴሞክራቲክ ፓርቲ
ሐምሌ 9 ቀን 2009 ዓ ም
አዲስ አበባ

ቁጥሮች

Wednesday, 19 July 2017 13:25

 

(በአዲስ አበባ ከተማ)


747         ለአመራሮች በኪራይ የተሰጡ የጋራ መኖሪያ ቤቶች፣


310        ለፓርላማ አባላትና ለአመራር በኪራይ የተሰጡ የጋራ መኖሪያ ቤቶች፣


357        ለመከላከያ ሰራዊት አባላት በሽያጭ የተላለፉ የጋራ መኖሪያ ቤቶች፣


ምንጭ፡- አዲስ ልሳን ጋዜጣ ሐምሌ 8 ቀን 2009

 

የ40 በ60 ቤቶች ዕጣ አወጣጥ ተከትሎ የተከሰቱ ሁኔታዎችን ሰፋ ባለ መልክ መዘገባችሁ አስደስቶኛል። እንደሚታወቀው በ2005 ዓ.ም መጨረሻ ድጋሚ የቤቶች ምዝገባ ሲካሄድ በወቅቱ አዲስ የነበረው የ40 በ60 ፕሮግራም ምዝገባ መካሄዱ የሚታወስ ነው። ስሙ እንደሚያመለክተው 40 በ60 ማለት 40 በመቶ ስትቆጥብ 60 በመቶ አበድርሃለሁ ማለት ነው። ይህ የቤት ፕሮግራም በአብዛኛው መካከለኛውን የህብረተሰብ ክፍል ትኩረት ያደረገ ነው። ከፍተኛው የህብረተሰብ ክፍል የተሻለ ገቢ ስላለው ቦታዎችን በሊዝ ገዝቶ የመስራት ወይንም ከሪል ስቴቶች ቤት የመግዛት አቅም አለው ተብሎ ስለሚታሰብ በዚህ ፕሮግራም ታሳቢ አለመደረጉ ትክክል ነበር።


በተግባር የሆነው ግን ከፍተኛውን አቅም ያላቸውን ዜጎች መጥቀም ሆኗል። አንዱና ዋናው መቶ በመቶ የከፈሉ በቅድሚያ ይስተናገዳሉ የሚል ሲሆን ለዲያስፖራ አባላት ደግሞ ከፍ ያለ ዕድል እንዲሰጥ የተወሰነበት አሰራር ነው። በእኔ እምነት ሁለቱም መንግሥት ከሕዝብ ጋር ከገባው ኮንትራት ጋር የሚቃረኑ ሕገወጥ ውሳኔዎች ናቸው። በምዝገባ ወቅት በግልጽ መቶ በመቶ ለቆጠቡ ሰዎች ቅድሚያ እንደሚሰጥ መነገር ነበረበት። ስያሜውም 40 በ60 ሳይሆን መቶ በመቶ መባል ነበረበት።


ነገር ግን ለህዝብ ያልተገባ ተስፋ ሰጥቶ በ18 ወራት ያልቃል የተባለ ፕሮጀክት ከ 4 ዓመት በላይ አስጠብቆ ከ160 ሺ በላይ ሕዝብ ከእነቤተሰቡ ተስፋ አድርጎ በጉጉት የሚጠብቀውን ዕድል ላይ ሕገወጥ ውሳኔ ማሳለፍ የተገባ አይደለም። ብዙ ሕዝብ ሀገር ውስጥ ሆኖ እየለፋ፣ እየደከመ ሳለ ሌላው ውጭ ሀገር በመኖሩ ብቻ የተሻለ ዕድል ያግኝ ማለት መነሻው ምን እንደሆነ ባስበው ባስበው ሊገባኝ አልቻለም። በአስተዳደሩ ውሳኔ መሠረት መቶ በመቶ መቆጠብ ያልቻለው 140 ሺ ገደማ ሕዝብ ከአሁን በሃላ የሚቆጥበው ቤቱ መቼ ሊደርሰኝ ይችላል ብሎ ይሆን? በአሁኑ አካሄድ ይህ ሕዝብ የዛሬ 20 እና 30 ዓመት ዕጣ ይወጣልኝ ይሆን ብሎ እጁን አጣጥፎ እየጸለየ እንዲጠብቅ፣ የማይሆን ተስፋ እንዲያደርግ ይጠበቅ ይሆን? ነገሩ እጅግ አሳዛኝ ነው።


በሌላ በኩል ደግሞ የቤቶቹ ዲዛይንና ስፋት በህዝብ ፍላጎትና በምዝገባው መሠረት መሆን ሲገባው ባለአንድ መኝታ ሳይገነባ፣ ያልታቀደ ባለአራት መኝታ ተገንብቶ መገኘቱ ከ50-75 ካሬ ሜትር ይገነባል የተባለው ከ100 ካሬ ሜትር በላይ መገንባቱ አሳፋሪና አሳዛኝ ቅሌት አድርጌ የማየው ነው። ይህ ድርጊት በተከበረው የምህንድስና ሙያ ማሾፍም ነው። እናም በዚህ የአስተዳደሩ ድርጊት እጅግ ማዘኔን እየገለጽኩኝ ሰንደቅ ጋዜጣ አዘጋጆች በ40/60 ዙሪያ እውነታውን ለማሳየት ያደረጋችሁትን ጥረት አደንቃለሁኝ።


አስማማው ነጋሽ ከአ/አ 

ኢትዮጵያ ስትነበብ

Wednesday, 19 July 2017 13:07

 

በጥበቡ በለጠ

 

ኢትዮጵያን በተመለከተ በርካታ ደራሲያን፣ ፈላስፋዎችና ተመራማሪዎች አያሌ ርዕሰ ጉዳዮችን ጽፈዋል። ኢትዮጵያን የምናውቀው በመጻሕፍቶችዋ፣ ለዘመናት ቆመው በሚታዘቡት ሐውልቶችዋ፣ ወድቀውና ፈራርሰው የሚያነሳቸው አጥተው በሚታዘቡን ታላላቅ ቅርሶችዋ፣ በቋንቋዋ፣ በሐይማኖትዋ፣ በባሕልዎችዋ፣ በአፈ ታሪክዎችዋ /legends/፣ እና በሌሎችም የማንነት ማሳያ መንገዶች ነው። ንባብ ለሕይወት የተሰኘው ትልቁ የመጽሐፍት አውደ ርዕይ ከፊታችን ከሐምሌ 21 እስከ 25 ይካሔዳል።

ይህ አውደ ርዕይ ዋና ጉዳዩ አንባቢ ትውልድ እንዲፈጠርና አንባቢ እንዲስፋፋ ማድረግ ነው። የዕውቀት ዋነኛው ምንጭ ንባብ መሆኑን ማስረጽ ነው። ያላነበበ ትውልድ በሁሉም ነገር ኋላ ቀር ነው። ንባብ የሌለበት ሕይወት ሙሉ ሊሆን አይችልም። ሐብት ንብረት ቢከማችም ንባብ የሌለበት ሕይወት እርካታ የለውም። ያላነበበ ልበ ሙሉ መሆን አይችልም። ሁሌም ተጠራጣሪ፣ ኮሽ ባለ ቁጥር ደንባሪ ይሆናል። ያላነበበ ማንነቱን አስረክቦ ይሸጣል። ያላነበበ መከራከሪያ፣ መደራደሪያ አቅም የለውም። ያላነበበ የተባለውን ሁሉ እሺ ብሎ የሚቀበል ነው። ያላነበበ አይጠይቅም፣ አያስብም። ንባብ ለሕይወት የሚጠቅመን በሕይወት ጉዟችን ውስጥ ደንቃራ ጉዳዮች እንዳያጋጥሙን፣ ቢያጋጥሙንም ባለን የንባብ ትጥቅ እንድንከላከልና እንድንቋቋም ያገለግለናል። ንባብ የሕይወት መቀጠያና ማቆሚያ ምርኩዝ ነው።

 ይሕችን እንደመንደርደሪያ ከወሰድኩ ለዛሬ ደግሞ ኢትዮጵያ ስለምትባለው አገራችን ልዩ ልዩ ደራሲያን ምን አሉ የሚለውን ጉዳይ እያነሳሳን እንጨዋወት። ቅድሚያውን ለውጭ አገር ዳራሲያን ልስጥ። ከውጭ ሲያዩን እኛ ኢትዮጵያዊያን ምን እንመስላለን የሚለውን በጥቂቱ ልደስሰው። ኢትዮጵያ እና ኢትዮጵያዊያን በተለይም በውጭ ሀገር ፀሐፊዎች ዘንድ እንዴት ተገለፁ የሚለውን ጥያቄ ለመመለስ ሁሉንም ጽሁፎች ማንበብ ግድ ይላል። ነገር ግን የእውቀትና የምርምር ፀጋ የተሰጣቸው አንዳንድ ፀሐፍት ያነበቧቸውን ሁሉ ሰብስበው እንዲህ ተፅፏል ብለው ያቀብሉናል። በዚህም የተነሳ የዛሬ ሦስት ሺ ዓመት ግድም ከተፃፉት ሠነዶች ጀምሮ ኢትዮጵያ ነክ ርዕሰ ጉዳዮች እንዴት ተፃፉ? ምንስ ይላሉ? በሚለው ኀሳብ ላይ ቆይታ እናደርጋለን።

በኢትዮጵያ የሥነ-ጽሑፈ ታሪክ ውስጥ አንድ አስገራሚ ገጠመኝ አለ። ይህም አፄ ኃይለሥላሴ ከመንበረ ስልጣናቸው የወረዱ ቀን፣ ወታደሮችም ኢትዮጵያን ለመምራት ስልጣን የያዙ ቀን፣ አንድ ሰፊ እውቅና የተሰጠው መጽሐፍም የዚያኑ ቀን ለንባብ ገበያ ላይ የወጣበት እለት ነበር። ይህ መጽሐፍ በፕሮፌሰር ዶናልድ ሌቪን አማካይነት የተፃፈው Greater Ethiopia (ገናናዋ ኢትዮጵያ) የተሰኘው መጽሐፍ ነው።

Greater Ethiopia የተሰኘው መጽሐፍ በውስጡ እጅግ በርካታ የሚባሉ ትልልቅ ኀሳቦችና ምርምሮችን የያዘ ነው። ስለ ኢትዮጵያም ማንነትና ታሪክ በሰፊው የተተነተነበት የአያሌ አስተሳሰቦች ጥርቅምና ትንታኔ ያለበት መጽሐፍ ነው። ይህ መጽሐፍ ኢትዮጵያን ከአንትሮፖሎጂ እና ከሶሲዮሎጂ አንፃር ዝርዝር አድርጐ ለማሳየት የተፃፈ የጥናትና ምርምር ውጤትም ነው።

ፀሐፊው ዶናልድ ሌቪንም በቺካጐ ዩኒቨርሲቲ ውስጥ ፕሮፌሰር ቢሆኑም በኢትዮጵያ ውስጥ ለረጅም ጊዜ በመቆየት ሀገሪቷን አጥንተዋት በርካታ ጥናትና ምርምር የፃፉ ገናና ምሁር ናቸው። ፕሮፌሰር ዶናልድ ሌቪን በዚሁ Greater Ethiopia በተሰኘው መጽሐፋቸው ውስጥ እንዳመለከቱት ኢትዮጵያ በፕላኔታችን ካሉት ሀገሮች ውስጥ በቀደምት ስልጣኔ ከሚታወቁት መካከል አንዷ መሆኗን የልዩ ልዩ ደራሲያንን ጽሁፎች በዋቢነት እያሳዩ መስክረውላታል። ከዚሁ ጋርም ተያይዞ ኢትዮጵያን በአሉታዊ መልኩ የገለጿትን ደራሲያንንም አስተዋውቀውናል።

ፕሮፌሰር ዶናልድ ሌቪን ኢትዮጵያን የውጭ ሀገር ፀሐፊዎች በአምስት ደረጃዎች ከፋፍለው እንደሚገልጿት ጽፈዋል። እነዚህም የሚከተሉት ናቸው።

1.  ኢትዮጵያ በጣም የራቀች ምድር ነች ብለው ያስባሉ። /A far - off place/

2.  ኢትዮጵያ የአማኒያን ሀገር ናት ይላሉ። /Ethiopia the pious/

3.  ኢትዮጵያ ድንቅ የሆነች የንጉሥ ሀገር ነች ይላሉ። /A magnificent Kingdom/

4.  ኢትዮጵያ የአረመኔ ሀገር ነች ይላሉ። /Savage Abyssinia/

5.  ኢትዮጵያ የአፍሪካ ነፃነት ሰንደቅ ነች ይላሉ። /A bastion of African Independence/

በእነዚህ ከላይ በተዘረዘሩት ርዕሰ ጉዳዮች ዙሪያ በልዩ ልዩ አለማት ያሉ ደራሲያን ኢትዮጵያን እንዴት እንደገለጿት ፕሮፌሰር ዶናልድ ሌቪን በመፅሐፋቸው ውስጥ ያብራራሉ።

1. ኢትዮጵያ በጣም የራቀች ሀገር ናት

በዚህ ርዕስ ዙሪያ የተለያዩ ጥንታዊ ደራሲያን ጽፈውበታል። ለምሳሌ የዛሬ ሦስት ሺ ዘመን ላይ እንደኖረ የሚነገርለት ዓይነስውሩ የግሪክ ታሪክ ፀሐፊ ሐመር፣ ኢትዮጵያን በተመለከተ ጽፏል። ሖመር ኦዴሲ በተባለው መጽሐፉ ውስጥ በመጀመሪያው አንቀፅ ላይ ኢትዮጵያዊያን ከሰው ዘር ሁሉ በርቀት ላይ የሚገኙ ህዝቦች መሆናቸውን ጽፏል። በዚህም የተነሳ ሰዎች ኢትዮጵያን እጅግ ሩቅ ቦታ ላይ የምትገኝ ምድር አድርገው ያስቧት ነበር። ሄሮዱተስ የተባለው ጦረኛም ጦሩን ሲያዝ እስከ ምድር መጨረሻ ማለትም እስከ ኢትዮጵያ ድረስ ማዘዙ ተፅፏል።

ኤስኪለስ /Aeschylus/ የተባለው ጥንታዊው ፀሐፌ-ተውኔት ፕሮሚስስ ባውንድ በተሰኘው መጽሐፉ ውስጥ አንዲት “ኢዮ” የምትባል ሴትን በመጥቀስ፤ ይህችም ሴት “ወደ ሩቅ ምድር፣ ወደ ጥቁሮች አገር፣ ህዝቡ የፈካች የፀሐይ ጨረር እየሞቀ ወደሚኖርባት እና ጅረት ወደሚፈልቅባት” እንድትሄድ አድርጓታል። “ኢዮ” የሄደችው ወደ ኢትዮጵያ ነበር።

እንግዲህ ለጥንታዊያኑ ግሪኰችና ለሮማዎች ኢትዮጵያ ሩቅ ምድር ሆና ነው በህሊናቸው የተሳለችው። ፍራንክ ስኖውድን የተባለ ፀሐፊ Blacks in Antiquity /ጥቁሮች በጥንት ዘመናት/ በተሰኘው መፅሐፉ ኢትዮጵያዊያን ለምን የሩቅ ሀገር ህዝቦች ሆነው እንደተፃፉ ያብራራል። የመጀመሪያውን ምክንያት ሲገልፅ በጣም የራቁ ሀገሮች የቆዳ ቀለማቸው እንደሚለይ እና በዚህም የተነሳ መሆኑን ያብራራል።

ጥንታዊው የግሪክ ፈላስፋ አሪስ ጣጣሊስ (አርስቶትል) የኢትዮጵያዊያን ጠጉር ከርዳዳ የሆነው የሚኖሩበት ቦታ ላይ ያለው አየር ሞቃት ስለሆነ ነው በሚል እንደፃፈ ፕሮፌሰር ዶናልድ ሌቪን Greater Ethiopia በተሰኘው መጽሐፋቸው ውስጥ ገልፀዋል።

በክርስትናው ዓለም ውስጥ በደራሲነቱ የሚታወቀው ቅዱስ አውግስቲንም፤ የቀደሙትን ደራሲያን ኀሳብ በመመርኰዝ “ንግስተ ሣባ ኢትዮጵያዊት እንደሆነች አስረግጦ ከገለፀ በኋላ በአዲስ ኪዳን “የሰለሞንን ጥበብብ ለመስማት በጣም እጅግ ሩቅ ከሆነ ቦታ መጣች” ተብሎ ከተፃፈ ኀሳብ ጋር ያያይዘዋል።

የቤዛንታይኑ ፀሐፊ አስጢፋኖስም ኢትኒኮን /Ethnikon/ በተባለው የመልክዐም ምድር ኢንሳይክሎፒዲያ መፅሐፉ ውስጥ ኢትዮጵያዊያንን በተመለከተ የገለፀው ከሖመር ጋር ተመሣሣይ ነው። ይህም “እጅግ የሩቅ አገር ሰዎች” በማለት ይጠራቸዋል። ከዚህ በመለጠቅም በዚያን ወቅት የኢትዮጵያ ርዕሰ ከተማ አክሱም እንደሆነችም ጽፏል በማለት ፕሮፌሰር ዶናልድ ሌቪን ገልፀዋል።

ሐይማኖተኛዋ ኢትዮጵያ

በዚህ ክፍል ውስጥም በርካታ ፀሐፊያን ልዩ ልዩ አመለካከታቸውን እንዳሰፈሩ Greater Ethiopia የተሰኘው መፅሐፍ ይገልፃል። ለምሳሌ የዛሬ ሦስት ሺ ዓመት የተፃፈው የግሪካዊው ደራሲ የሖመር ኦሊያድ የተሰኘው መፅሐፍ ገና ከመግቢያው ላይ፣ የግሪኰች የአማልክት አምላክ የሚባለው “ዚየስ” ከርሱ በታች የሚገኙትን አማልክቶች ሁሉንም ይዞ ለአስራ ሁለት ቀናት ፍፁም ቅዱስ ወደሆኑት ኢትዮጵያውያንን ለመጐብኘት መሄዱ ተፅፏል። በዚሁ በሆመር በተፃፈው ሌላኛው መፅሐፍ ማለትም በኦድሴይ ውስጥ ደግሞ ፓሲዶን የተባለው ገፀባህሪ፣ “ከሩቆቹ ኢትዮጵያዊያን ድግስ ላይ እጅግ ተደስቶ ቆየ” ይላል።

ከክርስቶስ ልደት በፊት በመጀመሪያው ምዕተ ዓመት ላይ የነበረው የግሪኩ ሊቅ ዲዎደረስ ሲክለስ ሲፅፍ፣ ኢትዮጵያዊያን አማልክቶች ሁሉ የሚገዙላቸው፣ እንደውም የአማልክቶች ሁሉ ፈጣሪና አዛዥ መሆናቸውን ሁሉ ዘርዝሮ ጽፏል።

የቤዛንታይኑ እስጢፋኖስም “በአማልክት ማምለክን የጀመሩ እና ያስፋፉ ኢትዮጵያዊን ናቸው” በማለት እንደፃፈም ተገልጿል። ከዚሁ ከእስጢፋኖስ ጋር ዘመንተኛ የነበረው ላክታኒሻስ ፕላሲደስ የተሰኘ ሌላ ደራሲ ይህንኑ ኀሳብ በማጐልመስ የሚከተለውን ጽፏል።

“አማልክት ኢትዮጵያዊያንን የሚወዱበት ምክንያት ፍትሀዊ ስለሆኑ ነው። ፍትሀዊነት የእኩልነት ባህልና ሀቀኝነት ስላላቸው ጁፒተር ከሰማየ ሰማያት ተነስቶ ወደ ኢትዮጵያዊያን እየሄደ ከነርሱ ጋር መዝናናት ያዘወትራል ሲል ሖመር እንኳ ሳይቀር ጽፏል። ምክንያቱም ኢትዮጵያዊያን ከማንኛውም ህዝብ የላቀ ፍትሐዊነት ስላላቸው አማልክቱ ከተከበረ መኖሪያቸው እየወጡ እነሱን መጐብኘት ያዘወትራሉ።” ብሏል።

ፕሮፌሰር ዶናልድ ሌቪን በዚህ Greater Ethiopia በተሰኘው መጽሐፋቸው ውስጥ እንደሚያወሱት ኢትዮጵያዊያን ፍትሃዊ እና ሃይማኖት አጥባቂዎች እንደሆኑ ጥንታዊ ፀሐፊያን መግለፃቸውን አፅንኦት ሰጥተው ፅፈውበታል።

በሦስተኛው ምዕት ዓመት ኢትዮፒካ በሚል ርዕስ ሄሊዮዶሩስ የተባለው ደራሲ በፃፈው ልቦለድ ውስጥ የቀረቡት ገፀ-ባህርያት በሃይማኖታቸው የበቁ እና ወደ ፅድቅ መንገድ ላይ ያሉ ነበሩ። ይህንን የፅድቅ ኀሳብ በመከተል ይመስላል ሳሙኤል ጆንሰን የተባሉት ደራሲ ራሴላስ በተሰኘው መፅሐፋቸው ውስጥ የቀረበውን ኢትዮጵያዊ መስፍን ሐቀኛ፣ ቅን እና የበጐ ምግባሮች መፍለቂያ አድርገው የሳሉት።

በእስልምናው ዓለምም ኢትዮጵያ ገናና ሀገር ሆና ትጠቀሳለች። የዓለም ሙስሊሞች ባብዛኛው ኢትዮጵያ የተከበረች እና በነብያቸውም የምትወደድ የሰላም ምድር መሆኗ ይነገራል። ለምሳሌ ሲራ በሚል ርዕስ ስለ ነቢዩ መሐመድ የሕይወት ታሪክ ያዘጋጀው ኢብን ሒሻም የፃፈው በዋቢነት ይጠቀሳል። እንደ እርሱ ገለፃ፣ “ቁራይሽ” የሚሰኙት የመካ ገዢዎች የነብዩ መሐመድን ተከታዮች እያሳደዱ ቢያስቸግሩዋቸው፣ ለተከታዮቻቸው የሚከተለውን ምክር እንደለገሷቸው ሲራ በተሰኘው ጥንታዊ መጽሐፍ ውስጥ ተመዝግቦ ይገኛል፤

“ወደ ሀበሻ ሀገር ብትሄዱ፣ በግዛቱ ማንንም የማይጨቁን ንጉሥ ታገኛላችሁ። ያቺ ሀገር የጽድቅ ሀገር ናት። ፈጣሪ አሁን ካለባችሁ ስቃይ ሁሉ የሚያሳርፋችሁ እዚያ ብትሄዱ ነው”

አስደናቂዋ የንጉሥ ሀገር

በኢትዮጵያ ውስጥ የነበሩ ታላላቅ ነገስታት በልዩ ልዩ ደራሲያን ሥራዎች ውስጥ ተጠቅሰዋል። ለምሳሌ ፐሊኒ /Pliny/ የተባለው የጥንት ፀሐፊ ኢትዮጵያ እና ነገስታቶቿ ኃይለኞች እንደሆኑ፣ እስከ ትሮጃን ጦርነቶች ድረስ ዝነኛ እና ገናና እንደነበረች ጽፏል።

በሦስተኛው ምዕተ ዓመት አካባቢ የነበረው ማኒ የተባለው ፀሐፊ፣ በዚህች ፕላኔት ላይ ካሉ ሃያላን መካከል አክሱም (ኢትዮጵያ) ሦስተኛ ነች ብሎ ጽፏል። የቀዳማዊ ጀስትን ተከታይ ደስትያን ከ (527-567) ፋርስን ለመቋቋም አርዳታ ፈልጐ መልዕክተኞቹን ወደ ኢትዮጵያ ልኳል። ከነኚህ መልዕክተኞች ውስጥ አንዱ ቡድን የኢትዮጵያን ቤተ-መንግሥት ሲያደንቅ እንዲህ ብሏል ይላሉ ፕ/ር ዶናልድ ሌቪን፤

“የኢትዮጵያ ንጉሥ የወርቅ ቅብ ጦርና ጋሻ ባነገቡ መማክርት ታጅቦ አራት ዝሆኖች የሚስቡት፣ በወርቅ የተለበጠ ባለ አራት እግር መንኰራኩር ሰረገላ ላይ ተቀምጦ፣ ህዝቡን ይቀበላል”

አረመኔዋ ኢትዮጵያ

ኢትዮጵያን እየካቡ የፃፉ በርካታ ደራሲያን የመኖራቸውን ያህል ያንጓጠጡ እና መጥፎ ብዕራቸውንም ያነሱ አሉ። ከእነዚህም አንዱ ዴዎደረስ የተባለ ፀሐፊ ነው። እሱም ሲፅፍ “ኢትዮጵያዊያን በአባይ ወንዝ በስተደቡብ በወንዙ ግራና ቀኝ ሰፍረው የሚገኙ አሉ። ፍፁም አውሬዎች ስለሆኑ የዱር አውሬን ተፈጥሮ ያሳያሉ። ገላቸው ጭቅቅታም ነው። ጥፍራቸው እንደ አውሬ ጥፍር እንዲተልቅ ያደርጉታል። ሰብአዊ ልግስና በመካከላቸው የለም። በሌላ ሥፍራ ያለው የሰው ዘር እንደሚያደርገው ለሥልጣኔ ህይወት የሚሰሩ ተግባሮችን ሲፈፅሙ አይታዩም” ብሏል።

ሌሎች የላቲን የጂኦግራፊ ሊቆች እነ ፕሊኒ፣ እነ ሶሊነስ፣ እንዲሁም ፖምፓኒያስ ሜላን ስለ ኢትዮጰያ ከእውነት የራቀ አስቀያሚ ነገር ጽፈዋል። ይሁን እንጂ በ1520 እ.ኤ.አ ወደ ኢትዮጵያ መጥቶ ስድስት ዓመት ቆይቶ፣ ዞሮ ታሪክ የፃፈው ፖርቹጋላዊው ፍራንሲስኮ አልቫሬዝ ኢትዮጵያ በዚያን ዘመን ከአውሮፓ ሀገራት ጋር ያን ያህል ልዩነት እንደሌላት ፅፏል።

በ18ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ላይ የአባይን መነሻ ለማጥናት ወደ ኢትዮጵያ የመጣው ጀምስ ብሩስ በፃፈው መፅሐፍ ኢትዮጵያዊያን አንድ በሬ በቁሙ እያለ ከነህይወቱ ከላዩ ላይ ሙዳ ሥጋ እየቆረጡ እንደሚበሉ ጽፏል። ይህም ጽሁፍ ስህተት ነው። ጀምስ ብሩስ “መጽሐፈ ሄኖክ” የተሰኘው የብራና ጽሁፍ ወደ ሀገሩ ስኰትላንድ ሰርቆ ይዞ ሄዷል። ኢትዮጵያ በነበረበት ጊዜም ጐንደር ውሰጥ የእቴጌ ምንትዋብን ልጅ አስቴርን አግብቶ ቤተ-መንግስት ውስጥ ይኖር ነበር።

ሌሎችም ደራሲያን ኢትዮጵያ ያልሰለጠነች፣ የጨካኞች ሀገር እንደሆነች በ19ኛው መቶ ክፍለ ዘመን አጋማሽ ጀምሮ ፃፉ። ይህ ደግሞ ከአውሮፓ ውስጥ ኢጣሊያ ወደ ኢትዮጵያ መጥታ በቅኝ ግዛት ለመያዝ እንዲያነሳሳት አደረገ። በመጨረሻም ወደ ኢትዮጵያ ዘምታ በ1888 ዓ.ም ላይ በአድዋ ጦርነት ኢጣሊያ ብቻ ሳትሆን ነጭ የተባለ ዘር ሁሉ ትልቅ ሽንፈት ደረሰበት። ያልሰለጠነች ብለው ገምተው የዘመቱባት ኢትዮጵያ በግማሽቀን ጦርነት ድባቅ መታቻቸው።

ኢትዮጵያ የአፍሪካ የነፃነት ምድር

በኢትዮጵያ ላይ በልዩ ልዩ መንገድ የሚፃፈው ሁሉ በነጮች መዳፍ ውስጥ አላመግባቷን ነው። ዲወደረስ የተባለው ደራሲ ሲገልፅ እንዲህ ብሏል፤

“ኢትዮጵያዊያን በባዕድ ንጉስ ከቶ ተገዝተን አናውቅም፤ በመካከላችን ሙሉ ሰላም ሰፍኖ ነፃ ህዝቦች ሆነን ኖረናል ይላሉ” በማለት ፅፏል።

የ17ኛው መቶ ክፍለ ዘመን የታሪክ ሊቅ የነበረው ፖርቹጋላዊው ሉዊስ ኡሬታ “ሐበሻ የሚለው ቃል ትርጉም (በአረብኛ በቱርክና በኢትዮጵያ ቋንቋዎች) የባዕድ ንጉስ ግዛት የማይታወቅ ነፃና ራስ ገዝ ማለት ነው፤ ኢትዮጵያ የምትባለው አገርም ልክ እንደምነግራችሁ ነች” ብሎ ፅፏል።

ኢትዮጵያ ዝናዋ እየጐላ የመጣው የተቃጡባትን ጦርነቶች ሁሉ ማሸነፍ በመቻሏ ነው። ለምሳሌ በ1870 የግብፅን ወራሪ ጦር፣ በ1880 የመሀዲስቶችን ወረራ ማሸነፍ፣ በ1888 የኢጣሊያን ወረራ የውርደት ማቅ ማልበስ፣ እና በሌሎችም የዓለም ትኩረት መሆን ጀመረች።

ኢትዮጵያ በነጮች መዳፍ ስር ለነበሩ የአፍሪካ ሀገራትና ለጥቁር ዘር ሁሉ የነፃነት ሞዴል ሆነች። የናይጄሪያው መሪ ናምዲ አዚክዊ የፃፉትን አቶ ሚሊዮን ነቅንቅ እንዲህ ተርጉመውታል።

“ኢትዮጵያ በዓለም ገፅ ከጠፉ የጥቁር ግዛቶች የተረፈች ብቸኛ የተስፋ ችቦ ነች። የአፍሪካዊያን አባቶችና አያቶች በዚህ አህጉር አቋቁመውት ለነበረው ሥርዓተ መንግሥት ሐውልት ነች። ጓደኞቿ አገሮችና ወራሾቻቸው ከፖለቲካ ታሪክ ገፅ ውስጥ ከተሰረዙ በኋላ ኢትዮጵያ በነፃነት መቆየቷ እጅግ የሚያስደንቅ ነው።”

የጋናው ኑክሩማን፣ የኬንያው ኬኒያታ በኢትዮጵያ ላይ ብዙ ጽፈዋል። የጥቁሮች የነፃነት ተምሳሌት ነች ብለዋል። የዌስት ኢንዲስ ሰው የሆነው ማርክስ ጋርቬይም ኢትዮጵያን እና ንጉሷን ከፍ ከፍ በማድረግ የጥቁሮች መሪ አደረጋት።

ኢጣሊያ ኢትዮጵያን ስትወር የጥቁሮች ተቃውሞ አየለ። እ.ኤ.አ በ1935 ዓ.ም ላይ አፍሮ አሜሪካን በተባለው መጽሔት ላይ W.E.B.D እንዲህ ፃፈ፤ “የኢጣሊያ ወረራ የጥቁር ህዝቦች የታሪክ መታጠፊያ” ብሎ በመሰየም “ነጭ እንዳሰኘው ‘የቀለም’ ህዝቦችን ወግቶና ወሮ የራሱ የሚያደርግበት ጊዜ አከተመ። አበቃ” በማለት የትንቢት ጽሁፍ አቅርቧል።

ኦፖርቹኒቲ የተባለ የጥቁሮች የህይወት ታሪክ ዜና ጋዜጣ የገለፀው እንዲህ ተተርጉሟል።

“ኢትዮጵያ በመላው ዓለም የጥቁር ህዝቦች የመንፈሣዊ አባት አገር ሆናለች። ከባሂያ እስከ በርሚንግሃም፣ ከኒውዮርክ እስከ ናይጄሪያ የአፍሪካ ደም ያለባቸው ሁሉ ከዚህ ቀደም ተሞክሮ በማያውቀው አስተሳሰብ አንድነት ተቆስቆሰዋል” ብሏል።

ጆርጅ ኤድመንድ ሄይንስ የተባለ ጥቁር አሜሪካዊ እንደፃፈው፤ “ኩሩዋ እና ነፃዋ ኢትዮጵያ አፍሪካዊ ደም ላላቸው ለጥቁሮች የነፃነት፣ የራስ መቻል፣ ከዘመናዊ ስልጣኔ መልካም መልካሙን የመቅሰምና የንቃተ ህሊና ምልክት ሆናለች” ብሏል።

ለዛሬ ጽሁፌ መነሻ የሆኑኝ ፕሮፌሰር ዶናልድ ሌቪን ከዚህ በፊት በአያሌ ርዕሰ ጉዳዮች ላይ ኢትዮጵያዊ ጥናቶችን አድርገዋል። ከነዚህም ውስጥ እ.ኤ.አ 1996 ዓ.ም The Battle of Adwa, Ethiopia and the Bible (1968) እና  Wax and Gold (1965) ብሎም ሌሎችን ውብ የጥናትና ምርምር ስራዎችን አበርክተዋል።

አሮጌው የበጀት ዓመት ተጠናቆ አዲሱ የበጀት ዓመት ከተጀመረ ቀናት የተቆጠሩ ሲሆን ከዚሁ ጋር ተያይዞም ፋይናንስ ነክ መረጃዎች እዚህና እዚያ በስፋት እየተነሱ ይገኛሉ። ቀደም ባለው ወር የፌደራሉ መንግስት ዓመታዊ በጀት ይፋ ሆኗል። ከሰሞኑ ደግሞ የአዲስ አበባ ከተማ ከአስተዳደርን ጨምሮ የየክልሉ ምክርቤቶች ስብሰባ ላይ የኦዲት ሪፖርቶች በመሰማት ላይ ናቸው። እየቀረቡ ባሉት የኦዲት ሪፖርቶች ልብን የሚሰብሩ የፋይናንስ ምዝበራዎች፣ ሕግና ሥርዓትን የጣሱ ድርጊቶች በመሰማት ላይ ናቸው።

 

ብዙዎቹ ሪፖርቶች በጀት የተበጀተላቸው አስፈፃሚ መስሪያቤቶች የመንግስት ግዢ፤ ደንቦችና መመሪዎችን ባልተከተለ መልኩ  ግዢዎች ሲፈፀሙ መቆየታቸውን የሚያሳዩ ናቸው። ለምሳሌ ከሰሞኑ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ምክርቤት ባካሄደው ስብሰባ በቀረበው የኦዲት ሪፖርት በ17 መስሪያ ቤቶች ያልተወራረደ ከብር 203 ሚሊዮን በላይ መኖሩን፣ 15 መስሪያቤቶች የግዢ መመሪያንና ደንብን ባልተከተለ መልኩ ከ150 ሚሊዮን ብር በላይ ግዢ መፈፀማቸውን ሪፖርቱ ያሳያል።

 

 በተመሳሳይ መልኩ የጨፊ ኦሮሚያ የክልሉ ዋና ኦዲተር መስሪያ ቤት ከሰሞኑ ለምክርቤቱ ባቀረበው ሪፖርት 411 ነጥብ 8 ሚሊዮን ብር ገቢ ከተለያዩ ምንጮች መሰብሰብ ሲገባው ያልተሰበሰበ መሆኑን፣ 628 ነጥብ 9 ሚሊዮን ብር ህጋዊ ባልሆነ መንገድ የወጣ ወጪ መሆኑንና፣ የክፍያ ህጎችንና መመሪያዎችን ባልተከተለ ሁኔታም 595 ነጥብ 6 ሚሊዮን ብር ጉድለት የተገኘ መሆኑን አመልክቷል። በቀጣይ የቀሪ ክልሎች ምክርቤቶችም ዓመታዊ መደበኛ ስብሰባቸውን በሚያካሂዱበት ወቅት መሰል የፋይናንስ ሪፖርቶች የሚሰሙ መሆኑ ግልፅ ነው።

 

ከፌደራል ዋና ኦዲተር ጀምሮበክልልኦዲትመስሪያቤቶችየሚቀርቡት ዓመታዊ ሪፖርቶች በሀገሪቱ ሥር የሰደደውን አይን ያወጣ ሙስናና ብልሹ አሠራር በግልፅ የሚያሳዩ ናቸው። ከዓመት ዓመት የሚቀርቡት የኦዲት መስሪያ ቤት ሪፖርቶች ቀደም ባለው ጊዜ በጠፉት ጥፋቶች ምን አይነት የእርምት ማስተካከያ እርምጃዎች እንደተወሰዱ አያመለክቱም። አንዳንዶቹ የሂሳብ አወጣጥ ሕግና ሥርዓትን ያልተከተሉ አሰራሮችና ግዢዎች ከዓመት ዓመት እየተንከባለሉ የመጡ ውዝፍ የዞሩ ድምሮች ከመሆናቸው ጋር በተያያዘ በጊዜው ውሳኔ የሰጡና ድርጊቱን የፈፀሙ የስራ አመራሮች በቦታቸው የማይገኙበት ሁኔታም አለ። አንዳንዶቹ አመራሮች ሀገር ለቀው የወጡም ሊኖሩም ይችላሉ።

 

አሁን በፌደራል እና በክልሎች ኦዲተር መስሪያ ቤቶች እየቀረቡ ያሉት ሪፖርቶች የሚያሳዩት የቢሊዮኖች ብር ምዝበራዎች በተወሰኑ ናሙና መስሪያ ቤቶች ላይ የተካሄዱ የሂሳብ ምርመራዎች እንጂ፤ እያንዳንዱን በበጀት የሚተዳደር የመንግስት መስሪያቤት የሂሳብ ሁኔታ የሚያሳይ አይደለም። ከአሰራር አንፃርም ይህ  እንዲሆን አይጠበቅም። ሆኖም በናሙና ደረጃ በሚወሰዱት የሂሳብ ምርመራዎች ቢሊዮን ብሮች አግባባዊ የሂሳብ አሰራርን እና ህግን ባልተከተለ መልኩ ወጪ መደረጋቸው ከተረጋገጠ፤ የናሙና ኦዲቱ አድማስ ቢሰፋ ምን አይነት ብሄራዊ ስሜትን ሊሰብር የሚችል የምዝበራ ሪፖርት ሊታይ እንደሚችል ጥርጥር የለውም።

 

 መንግስት ልማትን ለማካሄድ ከታክስ፣ ከብድርና ከእርዳታ የሚያገኘው ገንዘብ ለተፈለገው አላማ ሳይውል ለግለሰቦችና ቡድኖች ኪስ ማደለቢያ መሆኑ ሲታይ የአሰራር ግልፅነት አለመኖሩን፤ ብሎም ይሄንን ተከትሎ ተጠያቂነት መጥፋቱን በግልፅ የሚያሳይ ነው። ምዝበራው ከግለሰብ ስግብግብ ፍላጎት አልፎ ቢሮክራሲያዊና መዋቅራዊ አደረጃጀት የያዘ መሆኑንም በግልፅ ያመለክታል።

 

በአንድ መልኩ ከሰሞኑ የቀን ገቢ ግምት ጋር በተያያዘ ግብር ከፋዩ የህብረተሰብ ክፍል  በግብር ክለሳው  ፍትሃዊነት ላይ ጥያቄ እያነሳ ባለበት በአሁኑ ሰዓት፤ በሌላ አቅጣጫ ደግሞ በክልሎችና በፌደራል ኦዲት ቢሮዎች እየቀረቡ ያሉት የቢሊዮን ብሮች ህግን ያልተከተለ ወጪና ብክነት ጉዳይ ግብር የሚከፈለው ለማነው? የሚለውን ጥያቄ የሚያስነሳ ሆኗል።

 

ከደመወዝተኛው እስከ ንግዱ ማህበረሰብ ግብር የሚከፍለው ለጋራ ልማት፣ ለፍትሃዊ የሀብት ክፍፍል፣ ብሎም ለሀገር እድገት እንጂ ለግለሰቦችና ለቡድኖች ኪስ ማደለቢያ አይደለም። መንግስት ግብር በማይከፍል ዜጋ ላይ “አስፈላጊ ነው” ያለውን ህጋዊ እርምጃ የመውሰዱን ያህል በሌላ መልኩ ዜጋው የከፈለውን ግብር በሚመዘብሩ ወንጀለኞች ላይ እያሳየ ያለው ለዘብተኝነት አደገኛ ውጤትን የሚያስከትል ይሆናል። ዜጎች የውዴታ ግዴታ ግብርን የመክፈል ግዴታቸውን ሲወጡ በሌላ መልኩ ደግሞ ገንዘባቸው ለምን ተግባር እንደዋለ የመጠየቅ መብትም እንዳላቸው መታወቅ አለበት። ከእያንዳንዱ መብት ጀርባ ግዴታ እንዳለ ሁሉ፤ ከእያንዳንዱ ግዴታ ጀርባም መብት እንዳለም ሊታወቅ ይገባል።

 

ትናንት ምዝበራ ያካሄዱ ቡድኖችና ግለሰቦች ሳይጠየቁ ዘንድሮም የምዝበራ ሪፖርቶች ተዥጎድጉደዋል። ዛሬ ወሳኝ የምዝበራውን መረብ የሚበጣጥስ እርምጃ መውሰድ እስካልተጀመረ ድረስ ነገ የምንሰማቸው ሪፖርቶች ከአሁኑ በብዙ እጥፍ የከፉ ሆነው እናገኛቸዋለን። የጉዳዩ አሳሳቢነትና ጥልቀት ፌደራልና ክልል ኦዲት ቢሮዎች ባለፈ ራሱን የቻለ የሂሳብ ባለሙያዎች ግብረ ሀይል ተቋቁሞ ሰፊ ፍተሻ የሚያስፈልገው መሆኑን የሚያላክት ነው። ጉዳዩ “ሳይቃጠል በቅጠል” ከሚለው ብሂል አልፎ እሳቱ ጫካውን ማጋየት ጀምሯል። ሪፖርቶች ከሪፖርትነት ያላለፉባቸው ዓመታት “በቃ” ሊባሉ ይገባል። 

 

“ሳተናው እና ሌሎች…” በሚል ርዕስ በጋዜጠኛ ደረጀ ትዕዛዙ የተዘጋጀው የአጫጭር ልቦለዶች እና የግጥም ስራዎች ስብስብ ለንባብ በቃ።

በተለያዩ ዘመናት የተጻፉ ስምንት አጫጭር ልቦለዶች እና አርባ አንድ ግጥሞችን ያካተተው ይህ ወጥ ስራ፤ በተለያየ መልኩ የሰው ልጆችን ባህሪያት፤ ማለትም ቅንነትን፣ ክፋትን፣ ትዕግስትን፣ እምነትን፣ ተንኮልን፣ ፍቅርን፣ ጥላቻን  ወዘተ የሚያመላክት ነው። አገራዊና ሃይማኖታዊ ጉዳዮችንም በመጽሐፉ ዳሷል። 

 

ከአራቱ የኦሮሞ የፖለቲካ ፓርቲዎች የተሰጠ

ወቅታዊ መግለጫ

1.  የኦሮሞ ነፃነት አንድነት ግንባር /ኦነአግ/

2.  የኦሮሞ ብሔራዊ ኮንግረስ /ኦብኮ/

3.  የኦሮሞ አቦ ነፃነት ግንባር /ኦአነግ/

4.  የኦሮሞ ነፃነት ብሔራዊ ፓርቲ /ኦነብፓ/

ከበርካታ የዓለም ታሪኮች እንደምንረዳው ያለአግባብ የተገፉ ሕዝብ ተሸንፎ አያውቅም፣ ገፊውም አሸንፎ አያውቅም፡፡ ከዛሬ 130 ዓመት በፊት ዓፄ ምኒልክ የሸዋ ኦሮሞዎች አንጡራ ምድር የሆነችውን ፊንፊኔ በወራሪ ሠራዊቱ ሲቆጣጠር ኦሮሞዎቹ ፈጣሪ የፈጠረላቸውንና እትብታቸው የተቀበረበትን መሬት ከማጣት አልፎ በወራሪ በወራሪ ሠራዊቱ የኃይል ርምጃ ወደተለያዩ አካባቢዎች ማለትም ወደ አርሲ፣ ባሌ፣ ሐረርና ወደ ድሮ የሲዳሞ ጠቅላይ ግዛት ተሰደዋል።

ዓፄ ምኒልክ የፊንፊኔ ምድርን የሰራዊቱና የመንግስቱ ዋና ማዕከል መሆኑን ከአረጋገጠ በኋላ የወረራ አድማሱን በማስፋት በተለይ በአርሲ ኦሮሞዎች፣ በሐረር ኦሮሞዎችና አደሬዎች ጨለንቆ ላይና በደቡብ በወላይታ ሕዝብ ላይ ያደረገው ጭፍጨፋ ምን ጊዜም በእነዚህ ህዝቦች ዘንድ የማይረሳ የታሪክ ጠባሳ ሆኖ ይኖራል።

ይህን አስከፊ ስርዓት ዛሬ ያሉት የትምክህት ኃይሎችና የሞተ ፈረስ ጋላቢዎች “እምዬ ምኒልክ ምን አጠፋ አገር አቀኑ እንጂ” እያሉ በስላቅ ቢነግሩንም በዚህ አባባላቸው ብቻ በእነርሱና በኦሮሞ ሕዝብ መካከል ዝንተ ዓለም እርቅ ሊመጣ አይችልም።

በዚህ ዓይነት አስከፊ ታሪክ ከኦሮሞ ሕዝበ የተነጠቀው የፊንፊኔ ምድር ዛሬ ስለኦሮሞ ሕዝብና ስለፊንፊኔ ታሪካዊ ትስስር በሰፊው ከመወራት አልፎ የኢህአዴግ መንግስት ለ25 ዓመት ሙሉ አፍኖ ያቆየውን የኦሮሞ ሕዝብ ከፊንፊኔ ያለውን ልዩ መብትና ጥቅም በሚመለከት በሚኒስትሮች ምክር ቤት በኩል ያሳወጀውን የይስሙላ አዋጅን መነሻ በማድረግ

እነዚህ ከፍ ሲል የጠቀስናቸው ታዳጊ የትምክህተኞች የልጅ ልጆች የተለያዩ የኤሌክትሮኒክስ፣ የህትመትና ማህበራዊ ሚዲያዎችን በመጠቀም በጩኸትና በጫጫታ ምድር እያጠበቡ ይገኛሉ። እዚህ ላይ አንድ ነገር ብቻ ልናሳስባቸው እንወዳለን።

ይህም የሀሰት ጫጫታ ጩኸት ምን ያህል ቢበዛም ጠብታ እንጂ ባህር ሊሆኑ እንደማይችሉና እውነት ግን ጠብታም ብትሆን ባህር መሆኑ እንደማይቀር ነው። በመሆኑም ለሚከተሉት ወገኖች ሁሉ ቀጥሎ የተመለከተውን መልዕክት ለማስተላለፍ እንወዳለን።

1.  ለመላው የኢትዮጵያ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች፡- የኦሮሞ ህዝብ ያንተው አካልና አምሳል ነው። ከመሬት የወጣ፣ ከሰማይ የወረደም፣ ከውጪ የመጣ ወራሪ ሃይልም አይደለም። ካንተው ጋር በዚሁ ምድር ተፈጥሮ እንደሐረግ ዘርፍ ተሳስሮ የኖረ ሕዝብ ነው። ይህ ህዝብ ከማንኛውም የኢትዮጵያ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ምንም ቁርሾ የለውም። የኦሮሞ ሕዝብ እንደ ሕዝብ የራሱን መብትና በፊንፊኔ ላይ ያለውን ታሪካዊ ባለቤትነቱን መጠየቅ የማንኛውም ኢትዮጵያዊ ዜጋ ግለሰብና ቡድን የሚጋፋ አይደለም።

የኦሮሞ ሕዝብና የተቀረው የኢትዮጵያ ሕዝብ ከዚህ በፊት ለዘመናት አብሮ እንደኖረ ሁሉ ወደፊትም ይቀጥላል፣ በቪዛ የሚገናኙ ሕዝቦች አይሆኑም፣ ዛሬ በገሃድ ያለው ሃቅ ሲረገጥ ግን ይዋል ይደር እንጂ ወደዚያው መግፋትም አይቀርም። እዚህ ላይ በተዛባ የገዢዎቻችን እይታና አካሄድ የተነሳ በኢትዮጵያና በኤርትራ መካከል የተፈጠረውን ሁኔታ ማስታወሱ ይበቃል። ስለሆነም የኢትዮጵያ ብሔር ብሔረሰቦችና ህዝቦች የኦሮሞ ሕዝብ ከአንተ ጋር ያለው ታሪካዊ ትስስርና የአብሮነት ኑሮ ተጠናክሮ እንዲቀጥል ከኦሮሞ ሕዝብ የመብት ጥያቄ ጎን በሐቀኝነት እንድትቆምና ድጋፍ እንድትሰጥ ጥሪአችንን እናቀርባለን።

2.  ለኢህአዴግ መንግስት፡- ከረጅሙ የዓለም ታሪክ እንደምንማረው መሪዎችና መንግስታት ዘለዓለማዊም አይደሉም። ታሪኩንም የመጎተት ወይም የማፋጠን ተፅእኖ ይኖራቸዋል እንጂ የመቀልበስ ሐይል የላቸውም። ኢህአዴግና የኢህአዴግ መንግስት ሌሎችም የፖለቲካ ኃይሎች ያልፋሉ፣ የኦሮሞ ሕዝብና የተቀረው የኢትዮጵያሕዝብ ግን ለዘለዓለም ይኖራሉ። በመሆኑም የኢህአዴግ መንግስት ምንም አዲስ ነገር በሌለበት አዋጅ ምድር ማጣበቡን በመተው የኦሮሞ ሕዝብ የጠየቀውን የፊንፊኔን የባለቤትነት  ጥያቄን የኦሮሞን ሕዝብ ብቻም ሳይሆን የተቀሩትንም የኢትዮጵያን ሕዝብ ማሳመን በሚችል መልኩ እንዲያስተናግድ ጥሪአችንን እናቀርባለን።

3.  ለትምክህተኛ ኃይሎች፡- የመሰላችሁን ሃሳብ በሚመቻችሁ መንገድ የማቅረብ መብት እንዳላችሁ ብንረዳም ታሪክ ወደፊት እንጂ ወደ ኋላ እንደማይሄድ ተረድታችሁ የታሪክ ጭራ እንዳትሆኑ። እሩቅ ሳትሄዱ የአባቶቻችሁንና የእናቶቻችሁን ታሪክ በደንብ አጥኑ። ዛሬ መጥፎ ታሪካቸውን እንጂ ጥሩ ታሪካቸውን እያስታወስን አይደለም። እስቲ እራሳችሁን ጠይቁ የአፄ ምኒልክና የኃይለ ስላሴ እንዲሁም የመንግስቱ ታሪካቸው የት ነው ያለው ዛሬ? የኢትዮጵያን ሕዝብ አንድ እያደረገው ነው ወይስ እያለያየው ነው?

ወደዳችሁም ጠላችሁም ዛሬ ኢትዮጵያን ህዝብ እያመሰ ያለው የኦሮሞ ህዝብ ጥያቄ አይደለም። በኢህአዴግ ስርዓት የተፈጠረው ፌዴራሊዝምም አይደለም። አባቶቻችሁና እናቶቻችሁ በእብሪተኛና ትምክህተኛ ጭንቅላታቸው በቀበሩት ፈንጂ ነው የኢትዮጵያን ሕዝብ እያመሰ ያለው ታሪክ ወደፊት እንጂ ወደ ኋላ አይሄድም። የታሪክን እውነታ በኃይልና በጩኸት ጋጋታ የቀለበሰ ማንም ኃይል የለም። ፈጣሪ ልቦና ሰጥቶአችሁ ሕዝብና ሕዝብን ከማጋጨት አእምሮአችሁን ከውሸት ተሪክ ጥንተና ነፃ ያድርግላችሁ እንላለን።

4.  ለኦሮሞ ሕዝብ፡- ከዛሬ 130 ዓመት በፊት በአፄ ምኒልክ ወራሪ ሰራዊት ማንነትህ ተደፍሮ አገርህን ከተቀማህ በኋላ በዚህ አገር ውስጥ እንደ ሁለተኛ ዜጋ ተቆጥረህ እየኖርክ ቢሆንም ያጣኸውን መብትህንና ማንነትህን በጨዋነት በሰላማዊ መንገድ ከመጠየቅ ውጪ አንድም አብረህ የምትኖረውን የኢትዮጵያን ህዝብ ንብረትና ሕይወት የሚጎዳ ተግባር ፈፅመህ አታውቅም። ይህ የሚያመለክተው የተፈጥሮ ጨዋነትህንና አርቆ አስተዋይነትህን ነው። በዚህ በቅርብ ዘመናት እንኳን የፊንፊኔን ባለቤትነት መብትህንና ሌሎችንም መብቶች ጨምረህ ጥያቄን በሰላማዊ መንገድ ስታቀርብ ቆይተሃል። በዚህም የተነሳ ብዙ ውድ ልጆችህም ተሰውተዋል። አንተ ግን እየሞትክ ከመታገል ውጭ የወሰድከው መጥፎ የኃይል እርምጃ የለም። ስለሆነም አሁንም እንደዚህ በፊት ሁሉ የፊንፊኔ የባለቤትነት ጥያቄና ሌሎችም ጥያቄዎች በተገቢ መንገድ እስከሚመለሱ ድረስ ጥያቄህን በሰላምና በሰላማዊ መንገድ ብቻ እንድታቀርብ ከተቀረው የኢትዮጵያ ሕዝብ ጋር ያለህን ሰላማዊ ግንኙነት አጠንክረህ እንድትቀጥል እንጠይቃለን።

ድል ለኦሮሞ ሕዝብ!!!

ሐምሌ 2009

 

ከዎላይታ ሕዝብ ዴሞክራሲያዎ ግንባር (ዎሕዴግ)

የተሰጠ መግለጫ

በአሁኑ ጊዜ በኢትዮጵያ ውስጥ እየገዘፈ በመሄድ ላይ ያለው የመልካም አስተዳደር እጦት ለማናቸውም በበጎነት ለሚታሰቡ አገራዊና ሕዝባዊ ጉዳዮች አፈፃፀም ከፍተኛ እንቅፋት በመሆን ላይ እንደሆነ፣ በተለያዩ የኃላፊነት ቦታዎች ባሉ አካላት ሳይቀር እየተገለፀ ያለ ሐቅ ሆኗል።

ስለአንድ ጉዳይ ተፈጥሮአዊ ባህሪንም ሆነ፣ ተፈፃሚነቱ ሊያስከትል የሚችለውን ጥቅምና ጉዳት ጠንቅቆ ለመረዳት ችላ ማለት፣ ተረድተውም ቢሆን፣ ለሕልውና ዳኝነት ቅድሚያ መስጠትን በመዝለል፣ በጉልበት የመጠቀም ሙከራ በማድረግም ሆነ፣ በሌላ ዓይነት ስሜት በመገፋፋት የሚሰጥ ሚዛናዊነት የጎደለው አስተያየት ውሳኔና ሌሎችም ድርጊቶች የመልካም አስተዳደር እጦት ምንጮች እንደሆኑ አጠያያቂ አይሆንም።

አንድ ዜጋ በግለሰብ ደረጃም ሆነ፣ ሕዝቦች በጋራ ለሚያደርጉት ኢኮኖሚያዊ፣ ማኅበራዊም ሆነ፣ ፖለቲካዊ ቀና እንቅስቃሴ መሰናከል ከመሆን ይልቅ ጥሩ አጋዥ መሆን የመልካም አስተዳደር ዓይነተኛ ምንጭ ሊሆን ይችላል። የዚህ ዓይነት ተግባር ፈፃሚው ራሱ እንደ አንድ ዜጋ ወይም እንደ አንድ የተቀባይ ማኅበረሰብ አባል የበጎ እገዛው ተጠቃሚ ሊሆን ይችላል።

የአስተሳሰብ ቀናነትና ለራስ ዋሽቶ አለመገኘት ለፍትሐዊነት መስፈን ቁልፍ መሠረት መሆኑ መዘንጋት አይገባም። ለሁሉም ጉዳዮች መመሰቃቀል ምንጩ  የአስተሳሰብ መዛባት መሆኑ መካድ የለበትም። ግለሰቦችን ከግለሰቦች፣ ሕዝቦችን ከሕዝቦች፣ ሕዝቦችን ከመንግሥት ጋር የማቀያየም ተግባር የሚመነጨውም ከአስተሳሰብ ቀናነት መጓደል ነው ማለት ይቻላል።

በቀና ዕይታ በቀላል ጥረት አስተካክሎ ወደር የማይገኝለት ጥቅምን በየተስለፈበት መስክ ማግኘት ወይም ማስገኘት እየተቻለ በጥንቃቄ ጉድለት ወይም ከገዛ ሕልውና ጋር ባመግባባት በሚፈፅመው ተቃራኒ ድርጊት ወደር ለማይገኝለት ጉዳት ምክንያት መሆን ሲቻል ይታያል።

ጉዳዩ የሕዝባዊነት ባህሪ ያለው ሲሆን ጥቅሙም ሆነ፣ ጉዳቱ ያህንን ያህል የገዘፈ ይሆናል። ሕዝባዊነት ባሕሪ ባለው ጉዳይ ላይ የሚሰጥ ውሳኔ ቸልተኝነት የተቀላቀለበት  መሆን አይገባም።

በአሁኑ ጊዜ በዎላይታ ዞን ውስጥ በኃላፊዎች ሊፈፀም ነው የተባለ አንድ አስገራሚ ነገር እንዳለ ይገለፃል።

ጮካሬ የሚባል ከ8 ያላነሱ መንደሮች ያሉበት የዎላይታ ይዞታ አካል የሆነ፣ መሬትን በአጎራባች ሲዳማ ዞን ለማስረከብ እንቅስቃሴ እየተደረገ እንደሆነ ለማወቅ ተችሏል። ይህ ቦታ ቀደም ሲል የዎላይታ መሬት፣ መሬትን የሕዝብ ካደረገ ከ1967 ዓ.ም አዋጅ በኋላም የዎላይታ ይዞታ እንደሆነ የማኅበረሰቡ የዕድገት ታሪክ ያረጋግጣል።

ጮካሬ በዎላይታ ይዞታነት የሚገኝ  መሬት አካል ሊሆን የቻለውም፣ በጦርነት ወይም በድንበር መግፋት ሳይሆን ሰላማዊ በሆነ ጥንታዊ የሕዝቦች የአሰፋፈር ሂደትን በጠበቀ ሁኔታ ነው። ይህንን ሁኔታ የዕድሜ ባለፀጋ የሆኑ የሲዳማ አዛውንቶችም አሳምረው ይመሰክራሉ።

የዎላይታ ዞንና የሚመለከተው ወረዳ አስተዳዳሪዎች ጉዳዩን እንዴት አድርገው ከላይ እንደተባለው እየተገለፀ ባለው ሁኔታ ተፈፃሚ ለማድረግ እየተንቀሳቀሱ እንደሆነ ግራ ይገባል። ምን ዓይነት አስጨናቂ ሁኔታ ገጥሟቸው እየተቸገሩ እንደሆኑም የሚታወቅ ነገር የለም። የጉዳዩ ምስጢር ምንም ይሁን ምን አንተን ለማገልገል ቆርጠን ተነስተናል ብለው የማሉለትን ሕዝብ መብት የሚረግጥ ድርጊታት ፈፅመው መገኘት አይጠበቅባቸውም።

ዎላይታ ካለበት የመሬት ጥበት የተነሳ ቁጥሩ በፍጥነት እየጨመረ በመሄድ ላይ የሚገኘውን ሕዝብ መሸከም የሚችል የግብርና ኢኮኖሚን ለማዳበር አልቻለም። ኢኮኖሚው ሕዝቡን መሸከም ላለመቻሉ ማሳያውም የዎላይታ ወጣቶች በአሁኑ ጊዜ ከቀያቸው ተፈናቅለው ትምህርት በመቅሰሚያ አፍላ ጊዜያቸው በአገሪቱ በተለያዩ ስፍራዎች ሁነው ከእጅ ወደ አፍ ኢኮኖሚ እንቅስቃሴ ላይ ተጠምደው ዕድሜያቸውን እየገፉ መገኘታቸው ነው።

ይሁን እንጂ፣ ይህ ችግር ስለአለ ብሎ የዎላይታ ሕዝብ ከአጎራባች ዞን ወይም ከአጎራባች ክልል መስተዳደር መሬት ተቆርሶ ይሰጠኝ አላለም። ያለውን ያህል ብቻ አሟጦ በመጠቀም ችግሩን ለመቋቋም ብርቱ ጥረት ያደርጋል እንጂ፤ ታዲያ ይህ ሕዝብ፣ ካለበት ችግር ተላቆ የለማ ሕይወት የሚመራበትን መንገድ እየቀየሱና እየተገበሩ ማገዝ እንጂ፣ ተቃራኒውን ለመፈጸም እንዴት ይታሰባል? እውነትን ረግጦ ሊጠቅመው የታሰበለት ወገንም ቢሆን፣ ጊዜያዊ የሆነ፣ ከአንገት በላይ ምስጋና ቢቸር እንጂ፣ ከውስጡ አያመሰግንም። ይልቅስ ሊታዘበው ይችላል።

የሲዳማ ሕዝብ የተፈለገው ያህል ግፊት ይደረግ እንጂ፣ ከበቂ በላይ የሆነ የለማ መሬት ስላለው አግባብነት በሌለው መንገድ ከዎላይታ መሬት ተቆርሶ ይሰጠኝ አይልም። ከፊል አርብቶ አደር የሆኑ ሲዳማዎች በግጦሽ ፍለጋ ጮከሬን ብቻ ሳይሆን ሌላም የዎላይታ ይዞታ የሆነ መሬት አቋርጦ እስከ ጋሞ ጎፋ ቦሮዳ ወረዳ ድረስ ቢሄዱም ለምን አደረጋችሁ? ተብለው አያውቁም። በሁለቱ ሕዝቦች መካከል ያለ የመቻቻልና የመተሳሰብ መንፈስ በዚህና በመሳሰሉ መልካም ተግባሮች ሲገለፅ ቆይቷል።

የሲዳማ ሕዝብ በግጦሽ ፍለጋ ወቅት ሲንቀሳቀስ የእንስሳት ኮቴ ያረፈበት መሬት ሁሉ ይዞታቱም ወደ እኔ ካልዞረ፣ ለዎላይታ ሕዝብ ለግብርና ተግባሩ መሆን የሚገባ የግሉ የሆነ ለም መሬትም ተነጥቆ ካልተሰጠኝ ይላል ተብሎም አይታሰብም። ህዝቡ ከምንም በላይ ሰላምንና ወንድማማችነትን የሚወድ አርቆ አሳቢ ሕዝብ ነውና።

ለምዕተ ዓመታት ፀንቶ የቆየ የዎላይታ እና የሲዳማ ህዝቦች የመግባባት እና የመተጋገዝ ስሜት ከአስር ወይም ከአስራ አምስት ዓመታት በፊት ባልተጠበቀ ሁኔታ በተከሰተ ችግር ምክንያት እንዲሸረሸር ሁለቱም ወገኖች እንደማይፈቅዱ ሙሉ እምነት አለን። የአካባቢ ባለስልጣትም ቢሆኑ ጮካሬን ለሆነ ኢንቨስትመንት ፈልገውም ከሆነ፣ በዎላይታ ይዞታነት ሆኖ እያለ ተፈፃሚ ከማድረግ የሚያግድ ኃይል ያለ አይመስለንም።

ስለሆነም፡-

1.  በሁለቱ ሕዝቦች መካከል ያለ የቆየና የዳበረ የወንድማማችነት አቋም ይበልጥ ተጠናክሮና ተከብሮ እንዲቀጥል ጥሪ እያደረግን፣

2.  የሁለቱም ዞኖች ነባር ድንበር ላይሸራረፍ እንዲከበር፣ አለ የተባለ ችግርም ፍትሐዊነትን በጠበቀ ሁኔታ ተፈቶ በአካባቢው የተሟላ የመልካም አስተዳደር መስፈን በክልሉ ባለስልጣናት በኩል እንዲረጋገጥ፣

3.  የዎላይታ ዞን አስተዳዳሪዎችና በተዛማጅነት ጉዳዩ የሚመለከታቸው ሌሎች ኃላፊዎችም ይህ ሁኔታ ሊያስከትል ከሚችለው ከሕሊናና ከታሪክ ወቀሳ ራሳቸውን የማዳኑ ሁኔታ አንድ ጉዳይ ሆኖ፣ የተነሳውን ሃሳብ በተባለው ዓይነት ከመፈፀም በመቆጠብ የዎላይታ ሕዝብ ሰብዓዊና ብሔራዊ መብት እንዳይገፋ እንዲያደርጉ እናሳስባለን።

የዎላይታ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ግንባር (ዎሕዴግ)

ሰኔ 3 ቀን 2009 ዓ.ም

አዲስ አበባ

  

 

ከስሜነህ

 

 

የአምራች ኢንዱስትሪውን ዘርፍ ለማሳደግ የአገር ውስጥ ባለኃብቱን ተሳትፎ የማጎልበት ስራ በመንግስት በኩል እየተሰራ መሆኑ ይታወቃል። ይህ ስራ አገሪቱንም፤ ባለሃብቱንም በአምራች ኢንዱስትሪው ዘርፍ ተጠቃሚ ለማድረግ በሚያስችል አኳኋን እየተከናወነ ቢሆንም እድገቱ የሚፈለገውን ያህል አለመሆኑን ዘርፉን የተመለከቱ ተቋማት እየገለጹ ነው። በተለይም አብዛኞቹ ወደ ውጭ የሚላኩ የግብርና ምርቶች እሴት ሳይጨመርባቸው ስለሚላኩ አገሪቱ ማግኘት የሚገባትን ጥቅም ማግኘት አልቻለችም።

በመሆኑም በአምራች ኢንዱስትሪው ዘርፍ የባለኃብቱን ተሳትፎ በማሳደግ በአንድ በኩል አገሪቱ በሌላ በኩል ደግሞ ባለኃብቶቹ ተጠቃሚ መሆን እንዲችሉ በመንግስት በኩል የማምረቻ ቦታዎች፣ የብድር አገልግሎት፣ የአቅም ግንባታ ድጋፎች እየተሰጡ መሆናቸውን የሚጠቁሙት መረጃዎች የገበያ ትስስር እንዲፈጥሩም ትኩረት እየተደረገ መሆኑን አመልክተዋል።

የአገር ውስጥ ባለኃብቶች በተቀናጀ የቡና፣ የሰሊጥ፣ የበቆሎ ማቀነባበሪያ ፋብሪካ እንዲሁም በቆዳ ምርት፣ በጨርቃጨርቅ፣ በወረቀት ምርቶች ግብዓት ማምረት ላይ ቢሰማሩ ውጤታማ ሊሆኑ እንደሚችሉ ነው በርካታ መረጃዎች እያመለከቱ የሚገኙት። ጥቂቶቹን እንመልከት።

በዘርፉ የሚሳተፉትን ኢንተርፕራይዞች ለማበረታታት የኢትዮጵያ ልማት ባንክ በሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን እቅድ ከ41 ቢሊዮን ብር በላይ መድቦ በመላ አገሪቱ 110 ቅርንጫፎችን በመክፈት እየተንቀሳቀሰ ነው። በሌሎች በተመረጡ ዘርፎች ላይ ከ500 ሺህ እስከ 7 ነጥብ 5 ሚሊዮን ብር ካፒታል ላላቸውና ከስድስት በላይ ሠራተኛ ላላቸው ኢንተርፕራይዞች በልማት ባንክ በኩል የካፒታል እቃዎች ኪራይና የዱቤ ግዥ አገልግሎት እንዲሁም 75 በመቶ የብድር ድጋፍ ተዘጋጅቷል።

ዘጠኝ መሰረታዊ አቅጣጫዎችን የያዘው ሁለተኛው የእድገትና ትራንስፎርሜሽን እቅድ ማስፈፀሚያ 2 ነጥብ 3 ትሪሊዮን ብር ወጪ ይጠይቃል። ወደ ውጭ ምንዛሪ ሲቀየር ደግሞ 106 ነጥብ 9 ቢሊዮን ዶላር ነው።

በእቅዱ ዘመን የውጭ ምንዛሪ ፍላጎታችን 119 ነጠብ 5 ቢሊዮን ዶላር ሲሆን 115 ቢሊዮን ዶላር ገቢ የሚጠበቅ መሆኑን የመንግስት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ጽ/ቤት በእቅድ ዘመኑ መጀመሪያ ላይ ይፋ ያደረገው መረጃ ያመለክታል። የሌሎቹን ዘርፎች ትተን አጀንዳችን ወደሆነው የአምራች ኢንዱስትሪው በመሻገር የጽ/ቤቱን መረጃዎች እንመልከት።

በእቅድ ዘመኑ አምራች ኢንዱስትሪው 3 ነጥብ 6 ቢሊዮን ዶላር ገቢ ያመነጫል ተብሎ የሚጠበቅ እንደሆነ የሚጠቁመው ይህ መረጃ፤ በሁለተኛው የእድገትና ትራንስፎርሜሽን እቅድ ዘመን ሰባት ሚሊዮን ካሬ ሜትር ስፋት ያለው የኢንዱስትሪ ፓርክ ይለማል ይላል። (እስከ አሁን ድረስ አዲስ የኢንዱስትሪ መንደር፣ ቦሌ ለሚና ሀዋሳ የኢንዱስትሪ ፓርኮች ተጠናቅቀዋል)።  

የድሬዳዋ፣ ኮምቦልቻ፣ መቀሌ፣ አዳማ፣ ባህርዳር፣ ቦሌ ለሚ 2፣ ቂሊንጦና ጅማ የኢንዱስትሪ መንደሮች በግንባታ ሂደት ላይ ሲሆኑ፤ ከማዕድን ዘርፍ 570 ነጥብ 4 ሚሊዮን ዶላር የውጭ ምንዛሪ ገቢ ይገኛል ተብሎ ይጠበቃል ። 5 የባዮ ኢታኖል ማምረቻና 6 የባዮ ዲዝል ማምረቻ ፋብሪካዎችም ይገነባሉ ።

በአምስት ዓመታት ውስጥ የግል ኢንቨስትመንት ከ262 ቢሊዮን ወደ 740 ቢሊዮን ብር እንዲያድግ ይደረጋል። 624 ቢሊዮን ብር የአገር ውስጥ ባለሃብቶች ድርሻ ሲሆን ቀሪው የውጭ ባለሃብቶች መሆኑን ቢጠቁምም፤ አሁን የእቅድ ዘመኑ በከፊል እየተጠናቀቀ በሚገኝበት ወቅት ላይ የሃገር ውስጥ ባለሃብቱ ተሳትፎ እዚህ ግባ የማይባል መሆኑ ነገሩን ግራ አጋቢ አድርጎታል። ለዚሁ ዘርፍ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ድጋፋቸው የጎላ የሚሆኑ ዘርፎችንም በተመለከተ ጽ/ቤቱ ይፋ ባደረገው መረጃ በግልጽ ተመልክቷል።

ጥቃቅንና አነስተኛ ኢንተርፕራይዞች በእቅድ ዘመኑ ለ8 ነጥብ 5 ሚሊዮን ሰዎች የስራ ዕድል እንዲፈጥሩ ይደረጋል። አጠቃላይ የመንገድ ሽፋናችንም ከ120 ሺህ ወደ 220 ሺህ ኪሎ ሜትር የማሳደግ ግብ ተቀምጦ እየተሰራ ነው። 2ሺህ 782 ኪሎ ሜትር የባቡር መስመር ግንባታና 2ሺህ 741 ኪሎ ሜትር ብሄራዊ የባቡር መስመር ኔትወርክ ስራ በማካሄድ የትራንስፖርት ወጪን በከፍተኛ ሁኔታ ለመቀነስና ትስስሩን ለማሻሻል እቅድ ተይዞ በመከናወን ላይ ይገኛል።

በአየር ትራንስፖርት ዘርፍ የአውሮፕላኖችን ቁጥር ወደ 113 በማድረስና ዓመታዊ መንገደኞችን የማጓጓዝ አቅም ከ5 ሚሊዮን ወደ 18 ሚሊዮን በማሳደግ እንዲሁም የካርጎ አገልግሎቱን ወደ 503ሺህ 700 ቶን ከፍ በማድረግ በእቅድ ዘመኑ መጨረሻ 5 ነጥብ 1 ቢሊዮን የአሜሪካን ዶላር እንዲያመነጭ የሚደረግ መሆኑ ተመልክቷል ።

የሞባይል ተጠቃሚዎች ቁጥር ከ38 ሚሊዮን ወደ 103 ሚሊዮን፣ የብሮድባንድ ኢንተርኔት ዳታ ተጠቃሚዎች ቁጥር 39 ሚሊዮን በማድረስና ሌሎች አገልግሎቶችም ጭምር በማስፋፋት በተለይም የሞባይል ሽፋን 81 በመቶ ለማድረስ ታቅዷል፤ ብሄራዊ የውሃ አቅርቦት ሽፋኑን ከ58 በመቶ ወደ 83 በመቶ ከፍ የማድረግ ግብም ተቀምጧል ።

ምንም እንኳን እቅዱ የአምስት ዓመት ቢሆንም ሁለቱ ዓመታት ተጠናቅቀዋል። የሁለቱ ዓመታት ጉዞአችን የሚያመላክተው ደግሞ ከላይ የተመለከቱት ማበረታቻዎች ቢኖሩም የሃገር ውስጥ ባለሃብቱ ተሳትፎ ዘገምተኛ መሆኑን ነው። በሂደቱ የተሳኩትንና ያልተነኩትን ለይቶ ስለምንነታቸውን መፈተሽ ያስፈልጋል።

መንግሥት አገሪቱ ለኢንቨስትመንት ምቹ መሆኗን በማረጋገጥ የተለያዩ ድጋፎችንና ማበረታቻዎችን በመስጠት ከውጭ ኢንቨስተሮች ባሻገር በተለይ ለሃገር ውስጥ ባለሃብቱ ጫን ያሉ ማበረታቻዎች በማድረግ ወደዘርፉ ለመሳብ ጥረት ቢያደርግም ጉዞው የኋልዮሽ ከሆነባቸው ምክንያቶች አንዱና ዋነኛው ኢንቨስትመንቱን የሚያዳክሙ የህግ ጥሰቶች መፈጸማቸው ስለመሆኑ ብዙዎቹ ይስማማሉ።

የውጭም ሆነ የአገር ውስጥ ኢንቨስተር መስተናገድ ያለበት በሕጉ መሠረት ብቻ ነው፡፡ በዚሁ አግባብ ሕጉ ለኢንቨስትመንት የማይመቹ ክፍተቶች ካሉበት እነሱን ማስተካከል ይገባል፡፡ ሕጉ የተሟላ ሲሆን ለአፈጻጸም አያስቸግርም፡፡ ከጎረቤት ጀምሮ የተለያዩ የአፍሪካ አገሮች የውጭ ቀጥተኛ ኢንቨስትመንት ለመሳብ ጠብ እርግፍ በሚሉበት በዚህ ዘመን፣ ኢንቨስተሮችን የሚያበሳጩ ድርጊቶችን መፈጸም ተገቢ አይደለም።

በእርግጥ የውጭ ኢንቨስተሮች ቀልጣፋ የባንክ አገልግሎት፣ አስተማማኝ የኤሌክትሪክ ኃይል፣ የመንገድ መሠረተ ልማት፣ የትራንስፖርት አገልግሎት፣ ፈጣን የጉምሩክ ሥነ ሥርዓት፣ ከሙስና የፀዳ ቢሮክራሲ፣ ሰላምና መረጋጋት፣ ወዘተ. እንደሚፈልጉት ሁሉ የሃገር ውስጦቹም ይፈልጋሉ፡፡ የውጭ ኢንቨስተሮቹ የመንግሥት ተቋማት ጠንካራና ዘመናዊ እንዲሆኑ በሚሹት ልክ የሃገር ውስጦቹም ይፈልጋሉ፡፡ በብልሹ አሠራሮች ምክንያት መንገላታት አይፈልጉም፡፡ በዚያ ላይ ደግሞ የሕግ የበላይነት እንዲኖር ይፈልጋሉ፡፡ ከዚህ አንጻር የውጮቹ ተሳትፎ እነዚህ ፍላጎቶች ሁሉ መሟላታቸውን የሚያጠይቅ ነው። ይህ ከሆነና የሃገር ውስጦቹም ሆነ የውጮቹ በተመሳሳይ ህግ ከተመሩና ይልቁንም ጫን የሚለው ማበረታቻ ለሃገር ውስጦቹ ከሆነ የሃገር ውስጦቹ ተሳትፎ እንደውጮቹ ያልሆነበት ምክንያት ምንድነው? የሚለውን መፈተሽና ምናልባትም አስፈጻሚው አካባቢ ፈረንጅ አምላኪነት ስር ሰዶ ከሆነ መፈተሽ ያስፈልጋል። የውጮቹ በእርግጥም ከላይ የተመለከቱት እና ለሃገር ውስጥም ባለሃብቶችም ተፈጻሚ እንዲሆኑ የተቀመጡ የህግ ማእቀፎች አግባብ እየሰሩ ለመሆኑ አንድ ሰሞንኛ እና የህግ ማእቀፉ በፈጠረው ምቹ ሁኔታ መጠቀማቸውን እና መጠቀማችንን የሚያረጋግጥ የስኬት አብነት እዚህ ጋር እንመልከት።

ኢትዮጵያ የሲሚንቶ ምርት ወደ ጎረቤት አገሮች በመላክ 14 ነጥብ 16 ሚሊየን ዶላር ማግኘቷን ያመለከተው የኬሚካልና ኮንስትራክሽን ግብዓት ኢንዱስትሪ ልማት ኢንስቲትዩት መረጃ ነው፡፡ ባሳለፍናቸው አስራ አንድ ወራት ምርቱ የተላከው ወደ ኬንያ፣ ሶማሊያና ጅቡቲ መሆኑን ያመለከተው ኢንስቲትዩቱ፤ በኢትዮጵያ ካሉት ሃያ ሲሚንቶ ፋብሪካዎች አንዱ የሆነው የዳንጎቴ ፋብሪካ ብቻውን በዓመት 2 ነጥብ 5 ሚሊየን ቶን ሲሚንቶ የሚያመርት መሆኑን ይጠቅሳል፡፡ ይህ ደግሞ ከላይ ለተመለከተው ግራ ገብ ጥያቄ ሁነኛ መልስ የሚሰጥ ነው።

ይህ ብቻ አይደለም በአሁኑ ጊዜ ኢትዮጵያ ከዓለም ዙሪያ በሚመጡ የውጭ ኢንቨስተሮች እየተጠቅለቀለቀች መሆኑ የሚያሳየን ነገር ከላይ የተመለከቱት ማበረታቻዎች እና ፍላጎቶች በመሟላታቸው መሆኑ አያጠያይቅም። በሃገር ውስጥ ባለሃብቶች በኩል ደግሞ ለማመን የሚከብዱ ምሬቶች ይሰማሉ፡፡ ስለሆነም ለአገር ማሰብ ማለት የአገርን ዘለቄታዊ ጥቅም የሚያስከብር ተግባር ማከናወን ማለት እንደሆነ ህግን ተጻራሪ የሆኑ ፈረንጅ አምላኪዎች (ካሉ) ሃይ ሊባሉ ይገባል፡፡ ‹ኢትዮጵያ ለኢንቨስትመንት ምቹ ናት› በማለት መፈክር ከመደርደር ይልቅ፣ ለኢንቨስትመንት ፀር የሆኑ መሰናክሎችን ማስወገድ ይሻላል፡፡ በኢንቨስተሮች አካባቢ ችግሮች ቢፈጠሩ እንኳ ረጋ ባለ መንገድ በውይይት መፍታት ይቻላል፡፡ ግብታዊነት የተሞላባቸው ዕርምጃዎችን በመውሰድ ማጣፊያው እንዳያጥር፣ ሁሉንም ወገን የሚያግባባ የጋራ ውሳኔ ላይ መድረስ ይጠቅማል፡፡ ሕግ አስከብራለሁ የሚል አካል ከምንም ነገር በላይ አላስፈላጊ ድርጊቶች እንዳይፈጽሙ መከላከል በሚያስችል ቁመና ላይ የሚገኙ ሃይሎችን ብቻ ዘርፉ ላይ ማሰማራት ያስፈልጋል ፡፡

ለሕግየበላይነትትኩረትሲነፈግሕገወጥድርጊቶችየበላይይሆናሉ፡፡በዚህምሳቢያየመንግሥትአሠራርግልጽነትአይኖረውም፡፡ግልጽነትበሌለበትደግሞተጠያቂነትአይኖርም፡፡በደካማመንግሥታዊመዋቅሮችውስጥየተሸሸጉሙሰኞችኢንቨስተሮችንአላሠራምማለታቸውአይቀሬነው።የተሽመደመደውቢሮክራሲምእንክትክቱሊወጣይገባል።ችግሮችሲፈጠሩእየተንቀረፈፈግራየሚያጋባሳይሆን፣በፍጥነትምላሽመስጠትየሚችልአሠራርመዘርጋትናለዚሁየሚመጥንፈጻሚናአስፈጻሚመሰየምይገባል፤ጊዜውምግድይላል።እንዲበራከቱልንየምንሻቸውንልማታዊባለሀብቶቻችንንእንዴትእያስተናገድናቸው፤አያያዛችንስምንእንደሚመስልቢፈተሽ፤ቢመረመርመልካምነው።

 

Page 4 of 172

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us