You are here:መነሻ ገፅ»arts»news admin - Sendek NewsPaper
news admin

news admin

“ወደ ብሔር ፓርቲዎች መግባት ጥሩ ሆኖ አላገኘነውም

አቶ ተክሌ በቀለ


“ሰማያዊ ፓርቲ የሕዝብ ፓርቲ ነው”

አቶ ተመስገን ዘውዴ


በይርጋ አበበ

 

ከዓመታት በፊት የመላው ኢትዮጵያ አንድነት ድርጅት (መኢአድ) እና አንድነት ለፍትህና ለዴሞክራሲ ፓርቲ (አንድነት) “ሊዋሃዱ ነው” የሚል መረጃ ወጣ። የሁለቱ ፓርቲዎችን ውህደት በተመለከተ በአቶ ሀብታሙ አያሌው የሚመራው የሚያጠና ኮሚቴ ተዋቅሮ ሥራ ሲያከናውን መቆየቱም ተነገረ። ትንሽ ቆየት ብሎ ግን ውህደቱ ተቋረጠ የሚል ዜና ተሰማ። ለውህደቱ መደናቀፍም “ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ በስለላ መዋቅሩ ገብቶ” እንዳንግባባ አድረገን ተባለ።


ይህ ከሆነ ከሁለት ዓመታት በኋላ አንድነት ለፍትህና ለዴሞክራሲ ፓርቲ በውስጡ መከፋፈል ተፈጥሮ አመራሮቹ እና በርካታ አባሎቹ ከፓርቲው ወጡ። ከ2006 ዓ.ም ጀምሮም ከአንድነት የወጡ አመራሮችና አባላት ፓርቲ ሳያደራጁ ቆዩ። ሆኖም በ2009 ዓ.ም “ተራማጅ የዜጎች ንቅናቄ” የሚባል ፓርቲ ለማቋቋም እንቅስቃሴ ተጀመረ። በቀድሞው የፓርላማ አባል አቶ ግርማ ሰይፉ እና በቀድሞው የአንድነት ተ/ም/ሊቀመንበር አቶ ተክሌ በቀለ የተመራ የፓርቲው አደራጅ ኮሚቴ በአራት ክልሎች ከ3ሺህ 900 በላይ የድጋፍ ፊርማ ሲያሰባስብ ቢቆይም የፓርቲው ምሥረታ እውን ሳይሆን ቀረ።


በመጨረሻም “ኢህአዴግ ፓርቲያችንን በጠራራ ፀሐይ ቀማን” ሲሉ የሚናገሩት እነዚሁ የአንድነት የቀድሞ አመራሮች፤ በሰማያዊ ፓርቲ ስር ሆነው ሰላማዊ ትግሉን ለመቀጠል መሥማማታቸውን ገለፁ። ከትናንት በስቲያም በይፋ የሰማያዊ ፓርቲ አባል ሆነው ተመዘገቡ። በዚህ ዙሪያ የተጠናቀረው ዘገባ ከዚህ በታች አቅርበነዋል።


ወደ ሰማያዊ ለመግባት የነበረ ዝግጅት


ኢትዮጵያ ውስጥ አብዛኞቹ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ተመሳሳይ ፕሮግራም፣ ተመሳሳይ ርዕዮተ ዓለም፣ ተመሳሳይ የትግል ስልት እና ልዩነት የሌለው አደረጃጀት አላቸው። ሆኖም ከአንድነት ይልቅ ልዩነት የነገሰባቸው በመሆኑ ብዛታቸው ለ70 የቀረበ ነው። ይህ በመሆኑም መራጩን ህዝብ ጨምሮ የአገሪቱን ዜጋ በሙሉ በሚያስብል መልኩ ግራ እንዳጋቡ ነው። ለዚህም ሳይሆን አይቀርም ህዝቡ “ወይ ተባበሩ ወይ ተሰባበሩ” የሚል መልዕክት ቀደም ባሉት ዓመታት ማሰማት የጀመረው።


የሰማያዊ ፓርቲም ሆነ የቀድሞ አንድነት ፓርቲ አመራሮችና አባላትም በፓርቲዎቻቸው ፕሮግራም፣ ርዕዮተ ዓለም እና የትግል ስልት ልዩነት የሌላቸው ቢሆንም ከአንድነት ይልቅ ሁለት ሆነው ቆይተዋል። የቀድሞ አንድነት ፓርቲ አመራሮችም ከፓርቲያቸው ውጭ ሆነው በቆዩባቸው ጊዜያት በፓርቲ ተደራጅተው ለመታገል የነበራቸው ምርጫ ሁለት ነበር፤ በአዲስ መልክ ተደራጅተው ፓርቲ መመስረት ወይም በአደረጃጀት ከሚመስሏቸው ፓርቲዎች ጋር በአንድነት መሥራት የሚሉት ነበሩ አማራጮቹ። የአንድነት የቀድሞ አመራሮች ወደ ሰማያዊ ፓርቲ ያደረጉትን ጉዞ በተመለከተ የሰማያዊ ፓርቲ ሊቀመንበር አቶ የሽዋስ አሰፋ፤ “ወደዚህ ውሳኔ ከመግባታችን በፊት እኛ እንደ ሰማያዊ ፓርቲ ምን አይነት የአስተሳሰብ ለውጥ አድርገናል? ብለን ጠየቅን። በዚህ መልኩ ባደረግነው ጥናት በተለይ ከ2009 ዓ.ም ጠቅላላ ጉባኤ በኋላ አንድ ጠንካራ ተፎካካሪ ፓርቲ ያስፈልጋል ብለን አመንን። በዚህ የተነሳም ከመኢአድ ጋር ቅድመ ውህደት ሥምምነት ተፈራረመን እየሰራን ስንሆን የቀድሞ አንድነትም የፓርቲ እውቅና ባይኖረውም የፓርቲ ያህል መዋቅር፣ አባላት እና አመራሮች ያሉት ድርጅት ስለሆነ እነሱም በአዲስ መልክ ከመደራጀትና አንዱን መርጦ ወደዛ ሄደው ማጠናከር የሚሉ ሃሳቦች ነበራቸው። እኛም ሁለተኛውን እንፈልገው ስለነበረ ወደእኛ ብትመጡ ፕሮግራማችን፣ ደንባችን እና ዓላማችን አንድ አይነት ስለሆነ ማሻሻል የሚገባቸው ቢኖሩም አብረን እናሻሽላለን የሚል ግብዣ ስናቀርብላቸው የተወሰነ ጊዜ ወስደው አጠኑ። በመጨረሻም አብሮ ለመስራት ፍላጎታቸውን ገለፁ። ከጥቅምት 26 ቀን 2010 ዓ.ም ጀምሮም የፓርቲው አባል መሆናቸውን በይፋ አሳወቁ” ሲሉ የነበረውን ሂደት በዝርዝር ተናግረዋል።


በ1997 ዓ.ም ተካሂዶ በነበረው ምርጫ ቅንጅት የተባለውን ፓርቲ ወክለው ፓርላማ የገቡት አቶ ተመስገን ዘውዴ በበኩላቸው “ሰማያዊ ፓርቲ የህዝብ ፓርቲ መሆኑን በተደጋጋሚ ያረጋገጠ ፓርቲ ስለሆነ ከፓርቲው ጋር ሆኜ ትግሉን ለመቀጠል ስለፈለኩ የፓርቲው አባል ሆኜ ተመዝቤያለሁ” በማለት ወደ ሰማያዊ ፓርቲ ያቀኑበትን ምክንያት ለሰንደቅ ጋዜጣ ተናግረዋል።


የቀድሞው የአንድነት ፓርቲ ተቀዳሚ ምክትል ሊቀመንበር አቶ ተክሌ በቀለ ደግሞ “ፓርቲያችን በኢህአዴግ ጽ/ቤት፣ በደህንነት መዋቅሩ፣ በምርጫ ቦርድ እና የህወሓት ልሳን በሆኑ መገናኛ ብዙሃን ጫና ተደርጎበት በጠራራ ፀሐይ ከተቀማን በኋላ ሰላማዊ ትግሉ መቆም የለበትም የሚል አመለካከት ነበረን። ሰላማዊ ትግል ፓርቲ በመመሥረት ብቻ የሚገልፅ አይደለም። ህገ-መንግሥቱ በሚፈቅድልን መሠረት በተለያዬ መልኩ ሰላማዊ ትግሉን ጠበቅ አድርገን መያዝ አለብን የሚል አቋም ነበረን። በዚህ ሂደት ውስጥም በርካታ ክስተቶች ያለፉ ሲሆን አመራሩ ለሁለትና ለሶስት ዓመታት ከፍተኛ ውይይት ሲያካሂድ ቆይቶ እዚህ ውሳኔ ላይ ደርሷል” ብለዋል።


እንደአቶ ተክሌ ገለፃ የቀድሞ አንድነት ፓርቲ መሪዎች 10 አባላት ያሉት ኮሚቴ “ተራማጅ የዜጎች ንቅናቄ” የሚል ፓርቲ ለመመስረት እንቅስቃሴ ሲያካሂዱ ቆይተዋል። ሆኖም አዲስ ፓርቲ ከማዋቀር ይልቅ ያሉትን ማጠናከር እንደሚሻል ስለታመነበት ሰማያዊ ፓርቲን እንደመረጡ ገልጸዋል።


ከሰማያዊ በፊት የነበረ ጥረት


አቶ ተመስገን ዘውዴን ጨምሮ አብዛኞቹ የአንድነት ፓርቲ የቀድሞ አመራሮች እና አባላት አሁን ከደረሱበት ውሳኔ በፊት ሌሎች አማራጮችን ማየታቸውን ይናገራሉ። ስለጉዳዩ ለሰንደቅ ጋዜጣ አስተያየታቸውን የሰጡት አቶ ተክሌ “ከዚህ ውሳኔ ከመድረሳችን በፊት የተለያዩ አባላትን ማነጋገር ነበረብን። ለዚህም ከላይኛው አመራር እስከ ወረዳ ስራ አስፈፃሚዎች ያሉ አመራሮችን ሰፊ ውይይት ካደረግን በኋላ ፓርቲ መርጠን መቀላቀል እንዳለብን ተወሰነ። በተወሰነው መሰረትም አሁን ባለው የፖለቲካው አየር ላይ የተሻለ እንቅስቃሴ ያደርጋሉ፣ በህዝቡ ዘንድ ተቀባይነት አላቸው ብለን ድምዳሜ የደረስንባቸው መድረክ፣ መኢአድና ሰማያዊ ነበሩ። መድረክን በአባልነት መቀላቀል አንችልም ፓርቲ አቋቁመን እንደፓርቲ መግባት ነው የምንችለው። ወይም ደግሞ በመድረኩ አባል ፓርቲዎች በተናጠል በአባልነት መመዝገብ ያስፈልግ ነበር መድረክን ለመቀላቀል። እኛ ደግሞ ወደ ብሔር ፓርቲዎች መግባቱ ጥሩ ሆኖ ስላላገኘነው ከመድረክ ጋር መግባት አልቻልንም። ስለዚህ ከመኢአድና ከሰማያዊ አንዱን መርጠን በአባልነት ለመቀላቀል ምርጫ ስናደርግ ከሰማያዊ ፓርቲ የቀረበልን ግብዣ እና ሌሎች አማካሪዎችን ስናማክር በመጀመሪያ ሰማያዊ ፓርቲን ተቀላቅላችሁ የመኢአድ /ሰማያዊ ውህደትን ብትገፉበት ይሻላል የሚል ሃሳብ ስለቀረበ ነው ሰማያዊ ፓርቲን በአባልነት ለመቀላቀል የወሰን ነው” በማለት ተናግረዋል።


የሰማያዊ ፓርቲ ቀጣይ ጉዞ


“ከ2009 ጠቅላላ ጉባኤ በኋላ አንድ የተጠናከረ የፖለቲካ ኃይል እንዲኖር ጥረት ስናደርግ ቆይተናል” የሚሉት የሰማያዊ ፓርቲ ሊቀመንበር፣ ሰሞኑን የተካሄደው ክንውንም ከፓርቲው የሩቅ ጊዜ እቅዶች አንዱ መሆኑን ተናግረዋል። ለዚህ ደግሞ በቅርቡ ፓርቲውን የተቀላቀሉትን የቀድሞ የአንድነት ፓርቲ አመራሮች ወደ ኃላፊነት መጥተው እንዲሰሩ ታደርጋላችው ወይ? ተብለው የተጠየቁት አቶ የሺዋስ፤ “አመራርነት አገልጋይነት ነው። እነዚህ ሰዎች ፓርቲ ሲመሩ የነበሩ እና ብቃት ያላቸው ሰዎች ስለሆኑ ከእኔ ጀምሮ ሁሉም የፓርቲያችን አመራሮች እነዚህን ሰዎች በኃላፊነት ቦታ እንዲሰሩ ፈቃደኞች ነን” ብለዋል።


አቶ ተክሌ በቀለ በበኩላቸው በቀጣይ ሊካሄድ ይገባል ያሉትን ሲናገሩም በተወሰነ መልኩ የደንብ እና የፕሮግራም ማሻሻያዎች እንደሚደረጉ ተናግረዋል። “ይህም የሚሆነው ከነባራዊ ተጨባጭ ሁኔታዎች ጋር በተያያዘ ነው” ብለዋል።


“ጫናን ለመሸከም የሚፈቅድ ትውልድ አያስፈልግም” የሚሉት አቶ ተመስገን ዘውዴ በበኩላቸው “የጭቆናን ቀንበር አሻፈረኝ የሚል ትውልድ ለመፍጠር እየታገልን ነው። ወደፊት እዛ ላይ እንደርሳን። ሰላማዊ ትግልን በሚገባ አጠናክረን በመሄድ አንገታችንን ቀና አድርገን በራስ መተማመን በሞላበት መልኩ መብታችንን የምናውቅ ዜጎች መሆን እንችላለን። ጦር ይዞ ጫካ ስለተገባ ሳይሆን በሰላማዊ ትግል የህዝብን መብትና ክብር ማስጠበቅ፣ የህግ የበላይነት እንዲኖር ማድረግ እና በራሱ የሚተማመን ትውልድ መፍጠር እንችላለን” በማለት ሰማያዊ ፓርቲ ለዚህ ተልዕኮ የተዘጋጀ መሆኑን ተናግረዋል።

 

- ነጋድራስ ገብረ ሕይወት ለካ ሊቅ ኖረሃል!!!!

 

በአንድነት ቶኩማ

 

አሁን ሰሞኑን እንኳ የነጋድራስ ገብረ ሕይወት ባይከዳኝን መጽሓፍ ሳነብ እጅግ ገረመኝ። የገረመኝ ምክር የማይወድ ሕዝብ ጥበብ እንዴት ሊጎድለው እንደሚችል ስለጠቆሙ ነበር። የመንግስት ሹመኞች ወይም ገዥዎችም ከእንደዚህ ዓይነት ማህበረሰብ ስለሚወጡ ችግሩን ያባብሰዋል። በመጀመርያ ‹‹አጤ ኢህአዴግ›› ያልኩበት ዋናው ምክንያት ዙፋኑ ላይ እንደወደዳችሁ ለብዙ ጊዜ ስለከተማችሁበት ነው። ባታውቁት ነው እንጂ ወደ አጤነት ከተሸጋገራችሁ ቆይታችኋል። እናንተም ይህን በደንብ የሚያሰረዳችሁ ሳያስፈልግ ወደ ልቦናችሁ ብትመለሱ ይገለጥላችኋል። እንዴት መቶ ፐርሰንት ልናሸንፍ ቻልን ብላችሁ ብትጠይቁ እንኳን መልሱ በቀላሉ ወደ አጤነት መሸጋገራችሁን ያሳያል።


ወደ ቁም ነገሩ ስመጣ ትንሽ የነጋድራስ ገብረ ሕይወትን ሃሳብ ላንሳ። ‹‹ የኛ የኢትዮጵያውያን ታሪክ እጅግ ያሳዝናል። ከብዙ መቶ ዓመታት በፊት ጀምሮ እስካሁን ድረስ ፍፁም የሆነ ሰላም አግኝተን አናውቅምና። የተወደደች አገራችን፣ ዘወትር በጠላቶች ተከባ ስትኖር ነበረች…›› ይላሉ። ይህ እንግዲህ ከመቶ አመት በላይ የሆነው ጽሁፍ ነው። ያሳዝናል! ። ይሻሻላል የምንለው ነገር ሳይሻሻል ለማየት በቅተናል። እንዘጭ እምቦጭ እንዳሉት ፕሮፌሰር መስፍን ወልደማርያም መሆኑ ነው። የዚህ ዋናው ምክንያት አለመስማማት ነው ይላሉ ነጋድራሱ ሲተቹ። ‹‹እግዚአብሔር ብዙ በረከት ሰጥቶናል።›› (19) ብለው ያደንቃሉ።


ውዳሴውን ይቀጥሉና ‹‹ትምሕርትን በቶሎ መቀበል የሚችል ልቦናና የጦረኛን ባሕሪ፣ ማለፊያና ሀብታም አገርንም።›› ይላሉ። ኢትዮጵያውያንን ሲያደንቁ ነው። ግሩም ነው የግሩም ግሩም። ቀጥለውም ሃያሲነታቸውን ተጥቅመው ሕጸጻችንን አንጥረው ሲያወጡ እንዲህ ይላሉ። ‹‹ካለመስማማታችን የተነሳ ግን ሌሎች ሕዝቦች በአእምሮና በጥበብ እየበረቱ ሲሄዱ እኛ ወደ ኋላ ቀረን።›› ይሉናል።


ዛሬስ የምናየው ይሄው አይደለምን? የብሔር ብሔረሰብ ግጭት ምንድን ነው? ወይም ከምን የመጣ ነው? የደናቁርት ስብስብ ሲደራጅ የመጣ አይደለምን? ብዙዎቹ እኮ በጎሳ መዘናጠሉ መሰልጠን መስሎታል። ወይስ ማደግ መሰላችሁ? ወይስ መሰልጠን? ወይም የእርስ በርስ ግጭቱ ከየት የፈለቀ ነው? አንድም ካለማወቅ ሁለትም አፄዎች ማማው ላይ ለመሰንበት የሸነቆሩት ነገር ነው። የደናቁርት ቡልደዘሮች ብሎ ነበር ሎሬት (ብለቴን ጌታ) ጸጋዬ ገብረ መድሕን። ወይም በቀቀን ካድሬዎች በቀን (በጠራራ ፀሐይ) የጊዜው (አዲሱ) ወደ ማማ የመውጫው መንገድ መስሏቸው የሰበኩት ዲስኩር አይደለምን? “ሃይ የሚል የሌለበት አገር እኮ እንደ ጋለሞታ ቤት ነው” ያለው ማን ነበር? ብቻ ብሎታል።


አሁን ባለፈው እንኳ ‹‹አፄው ኢህአዴግ›› የፖለቲካ እስረኞችን ለመፍታት ያወጣውን መግለጫ አይቼ ተደንቄበታለሁ። መግለጫውና ምህረቱ በስንት መከራ ያወጣው መሆኑን ሁሉም ይገነዘበዋል። ቃሉ እና መግለጫውስ ስንት ጊዜ ተለዋወጠ? የመለዋወጡ ምክንያቱ ምንድን ነው ብሎ የሚጠይቅ የለም ማለት ጠያቂ የለም ማለት አይደለም። አስተውሉ!። ‹‹የላም ችግሯ አንድ ወቅት ጥጃ እንደነበረች መርሳቷ ነው›› ይባላል። ታጋዮች እንደነበራችሁ ጭራሽ ወደ መርሳት ደረጃ እንደደረሳችሁ ሳስበው እደነቃለሁ። ዙፋኑ ነው ያስረሳችሁ። ወይም ማማው። ሕዝቡንም አታምኑም። ሕዝባዊ ወገንተኛነት የምትሉት የት ሄደ? ነጋድራስ ገብረ ሕይወት ‹‹እርስ በርሳችን መጠራጠርን አልተውንም›› እንዳሉት ሆኖ ነው እንጂ። ጥላችሁን መጠርጠር። ካድሬዎቻችሁን መጠርጠር። ራሳችሁን መጠርጠር። ጓዶቻችሁን መጠርጠር እንደ ዕውቅት ይዛችሁታል።


አሁን ማን ይሙት በኢትዮጵያ የፖለቲካ እስረኛ የለም? እኛም እናውቃለን እናንተም ታውቃለችሁ። ደግሞስ ሰሞኑን የፈታችኋቸው ሰዎች መፈታት በመጀመሪያ እናንተን ትልቅ ሰዎች እንደሚያደርጋችሁ ዘንግታችሁት ነውን? ይህ እኮ ወደፊት ለእናንተም ይጠቅማል። ቢያንስ ልጆቻችሁን ከመሸማቀቅ ያድናቸዋል። የገዥዎቻችን የእናንተው ልጆች በምን ያህል መሸማቀቅ እንደሚኖሩ ልጆቻችሁን መጠየቁ ብቻ ያስረዳችኋል።


ሰሞኑን ሰው ሁሉ የተገረመው እና የተደሰተው በመግለጫችሁ ነው ጥሩጡራን (ተጠራጣሪዎች) እንዳሉ ሆነው። በፈታችኋቸው እስረኞችም ቢሆን የተደሰተ አይጠፋም። ጥሩ ጅምር ነው። በፈለጋችሁበት ጊዜ ዜጎችን እየለቀማችሁ ወይም ቋንቋችሁ አልጣመንም በማለት ብቻ ማጎሪያ ውስጥ መክተትና ቸር መሆናችሁን ለመግለጽ መፍታት ወይም መልቀቅ ስራዬ ብላችሁ እንዳትይዙት። የሞኝ ዘፈኑ አንድ ነው የሚለው ተረት ከደረሰባችሁ ቆይቷልና ነው። ሁሉ ነገራችሁ ከመለመዱ የተነሳ እቅዳችሁን የማያውቀው ያልተጸነሰ ሰው ብቻ ነው። የሚድኸው ሕጻን ልጅ እንኳ ያውቀዋል። ማጋነን እንዳይመስላችሁ።


ዜጎች የእናንተ ቸርነት የማሰያ መስዋዕት ሊሆኑ አይገባም። መጀመሪያ መታስር ያልነበራባቸውን የህሊና ሰዎች ማሰር የለባችሁም። አግቶ መልቀቅን ባህል አታድርጉት። የአፈናው መንገድ ያለቀ ይመስላል። ሕዝቡ ግልጽ መልዕክት አስተላልፏል። ከዚህ በኋላ በማፈን መቀጠል አያዋጣም። አለማጎርን ባህል አድርጋችሁ ለመሸመት ሞክሩ። ቢከብዳችሁ እና ከተጠመቃችሁበት ከባህላችሁ ውጭ ቢሆንም አዲስ ነገር አንድ ቀን ነው የሚጀምረውና ጀምሩት። እኛም የማታውቁትን መንገድ ስትጀምሩ “ወፌ ቆመች” እያልን እንረዳችኋለን። ባንረዳችሁ እንኳ እንረዳችኋለን።


ሰሞኑን የ100 ዓመት እድሜ ልደታቸውን ያከበሩት በአቶ በለጠ ገብሬ በተጻፈ ‹‹በእድሜ ጎዳና ላይ የጉዞ ትዝታ መድብል ሁለት›› በተሰኘው መጽሐፍ አንድ ቁም ነገር አነበብሁ። በ1970ዎቹ ዓ.ም. የደርግ ሥርዓትን በመቃወም ተከሰው ከታሰሩ በኋላ ደረሰብኝ ያሉትን ሳነብ አዘንኩ። “በውሃ የተሞላ ላስቲክ በብልቴ ላይ አንጠልጥለው እንደሚገርፉኝ ሲዝቱብኝ ነበር” ብለዋል። እኒህ የተከበሩ አዛውንት የደረሰባቸውን ስድብ ለክብራቸው ሲሉ አፈወርቅ ገብረ የሱስ የተባሉት የጦቢያ ደራሲ እንዳሉት ‹‹አጠይመው›› ነገሩን ነገሩን እንጂ የደረሰባቸውስ እጅግ አጸያፊ ነበር። የሚገረመው መንግስቱ ኃይለማርያም ናቸው አሉ ‹‹እኝህን ሽማግሌ ምን አድርጉ ነው የምትሏቸው ይለቀቁ ብዬ አልነበረም?›› ብለው ተቆጥተው ያስፈቷቸው።


ታዲያ ምኑ ገረመኝ መስላችሁ? ሃብታሙ አያሌው የተባለውም ሰው ‹‹ከህወሓት ሰማይ ሥር›› በሚለው መጽሐፍ ውስጥ የደረሰበትን አንድ አይነት ነገር ገልጾ መገኘቱ ነው። በነገርየው ላይ ውሃ ማንጠልጠሉን እንዳሉት አቶ በለጠ ገብሬ። እናንተ ግን ይህን ከየት ተማራችሁት? ደርግ ያደረገውን ማድረጋችሁ ገርሞኝ ነው። ማስተባበል ብተሞክሩ የሚሆን አይደለም።


ተመልከቱ ሀብታሙ የተባለው ሰው ከአቶ በለጠ ገበሬ ጋር ያለቸውን የእድሜ ልዩነት። ከ70 ዓመት በላይ ነው። በእነዚህ ዓመታት የኢትዮጵያ ህዝብ ለውጥ አለማምጣቱን ነው የሚያሰየው። በተለይ ደግሞ ገዥዎቻችን። ደግነቱ ማዕከላዊ መዘጋቱ ነው መባሉ ነው። ይበል ያስብላል። ደግ ነገር ነው። መግላጫው ግን መሻሻል አለበት። ‹‹ደርግ 17 ዓመት ኢህአዴግ 27 ዓመት ያሰቃየበት ቦታ ወይም እስርቤት ሊዘጋ ነው›› መባል አለበት።


ሰሞኑን ከተፈቱት እሰረኞች ውስጥ በጣም ሰላማዊ የሆኑ ሰዎች ይኖራሉ የሚል ግምት ይኖረኛል። ከነዚህም ሰዎች ያልተፈቱ ብዙ አገር ወዳድ ነገር ግን ኢህዴግን የሚጠሉ በመሆናቸው የታሰሩ ይኖራሉ። ለምሳሌ የአማራ ልጆች በየቦታው ታስረው ወይም ታጉረው ይኖራሉ ይባላሉ። የሚታገልላቸው ስለሌሌ ነው እዚያው የሚቆዩት እየተባለም ነው። ይህ እውነት ከሆነ አማራን ለይቶ የማጥቃት እርምጃ የሚያዋጣ አይመስለኝም። አጤነት አንድ ቀን ይሟሟልና ደጋግሞ ማሰብ ይገባል። በዚህ ሥርዓት ውስጥ ተለይቶ ግፍ ደርሶብናል የሚሉ አማሮች ልጆቻቸውን ለከርቼሌ አሳልፈው ሰጥተው አንቀመጥም እንዳይሉ ማስተካከያውን በቶሎ ማድረግ ይገባችኋል። ስለ ደርግ ጥላቻ እጁን ዘርግቶ ተቀብሎ አቅፎ እና ደግፎ ዘር ማንዘራችሁን ሲረዳ የነበረ ሕዝብ የአማራው ሕዝብ ነበር። የተለየ ጥቃት ቢደርስበትም ባለውለታ ሕዝብ ነው እያሉ ነው።


ነጋድራስ ገብረ ሕይወት ስለ ምኒልክ ፈራ ተባ እያሉ እውነቱን ለመናገር አስበው እንዲህ አሉ ‹‹እንግዲህ ከጸሐፊው ልብ ውስጥ ፍርሃት ተነሳ፣ የሽዎችን (የሸዋ ሰዎችን ለማለት ነው) አሳብ ሊመረምር ነውና። ዘመናይ ሁሉ ሊያመሰግኑት እንጂ ሊወቅሱት አይወድም። ስለዚህ የሸዋ ሰው ሳይቆጣ አይቀርም። ነገር ግን ሰውን ፈርቶ እውነቱን የሚሸሽግ ሰው እንደ ወንድ ይቆጠራልን፤ መንግሰቱን የሚወድ ሰው ያ ቅዱስ ቅዱስ የሚለው አይደለም ጥፋቱን ይገልጽለታል እንጂ።›› (ገጽ 12)። ዛሬም ከጸሐፊው ከእኔ ልብ ፍርሃት ተነሳ። እውነቱን እንነጋገር። አጤዎች ያመጸውን ነው የምትፈሩት። ሰላማዊ ሰውን አትፈሩም። የጎጃም ሕዝብ በእናንተ ጊዜ ብዙ መድሎ ይደርስብታል እየተባለ ነው። ሸዋስ ቢሆን የቂም በቀል ማሳረፊያ ሆኖ የለምን? ጎንደርም እንደዚያው። ኦሮሞውም እንደዚያው። ወሎም ያው ነው። ወደ ደቡብ ጎራ ያላችሁ እንደሆነም ያው ነው። ለኢትዮጵያ ከሚታገሉ ሕዝቦች ውስጥ እኮ እነሱም አሉበት። ልጆቻቸውን ፍቱ። ነገድራስ “ጎጃሜዎች ለአጼ ምኒልክ የተገዙት በምኒልክ ደግነት ምክንያት ነው” ብለዋል። ምነው ደግነታችሁ ለአማሮች ራቀ? ለአዲሱ ትውልድ ቂም እያቀባለችሁት መስሎ ስለታየኝ ልምከራችሁ ብዬ ነው። “የአባይ ዳር ጉማሬ፤ ወጥቶ አደረ ዛሬ” ይባል የለምን? ከእስር ቤት ይውጡ። ምክር ነው!። አለመስማት መብታችሁ ነው። ያለ መስማት መብታችሁ ግን ተከብሮ የሚቆይ አይመስለኝም። ውዴታን ያልተቀበለ ግዴታን ሊያጣጥም ተፈጥሮ ራሷ ታስተምራለችና።


የኢህአዴግን ነገር ስንመረምር ብዙ ግድፈት ይታይበታል። ብዙ ሰዎች ለፖለቲካው ብሎ ነው እስረኞችን የሚፈቱት ይላሉ። ልክ ነው። መቼም ለጽድቅ ብሎ አልመሰለኝም። ጥሩ ነዋ! ምን መጥፎ ነገር አለው። ኢህአዴግ ምህዳሩን አስፍቶ ካሸነፈ ምን ችግር አለ? የእርሱ ችግር እኮ ብቻዬን ልጋልብ ማለቱ ነው። ኢህአዴግ አገሪቱ ሰፊ መሆኗን ያወቀው አልመሰለኝም። ሰፊ ናት። ተቃዋሚዎችም ብቻችንን ያለ ኢህአዴግ እንሩጥ ማለታቸው እኮ ኢህአዴግነትን ተዋሱ ማለት ነው። ልክ አይደለም።


ከሁሉ ኢህአዴግ “አፈር ልሼ እነሳለሁ” የሚለው ነገሩ ነው የማያገባኝ። ለምን አፈር ይልሳል? መነሳቱን ለማድመቅ ሲል ነው ይህን የሚለው። አንዱ ካድሬ የተናገረውን በዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት የኢህአዴግ ካድሬ ሁሉ የተቀበለው ሃሳብ ነው። ኢህአዴግስ ሁልጊዜ ለምን አፈር ይልሳል? ደግሞ ይህን መናገሩ ነው የሚገረመኝ። አፈር መላሱን ሞያ አድርጎታል። ውሃ ቅዳ ውሃ መልስ ማለት ነው። ወይም አድሮ ቃሬያነት። ከፈለጋችሁ ከርሞ ጥጃ በሉት።


የኢህአዴግ ድርጅት ምንችክና ያጠቃዋል። ስንቱን ፖሊሲ መሰላችሁ ‹‹በመቃብሬ ላይ ነው የሚለወጠው›› የሚለው። ከመቀበር መለወጥ አይሻልምን? ካልተለወጡ መቀበሩ የት ይቀራል ብለው ነው። ወይ ፖለሲውን እያጠኑ መለወጥ ወይ መቃብርን ተገትሮ መጠበቅ ነው። ኢህአዴግ መቃብሩን እየቆፈረ መሰለኝ። ሞት ጠበቅነውም አልጠበቅነውም ይመጣል እኮ። ሞትን የምናሸንፈው አርቆ አስቦ፣ ርዕይን ከትውልድ ወደ ትውልድ በማሸጋገር ነው። ከዚያ ውጭ አፈር እልሳለሁ፣ መቃብሬ ላይ የሚለው ንግግሩን የኢትዮጵያ ሕዝብ “አድርጎት ነው” ሲል ይከርምና ተግባራዊ እንዳያደረገው እፈራለሁ። እናንተስ አፈር መላስ የሚለውን ቃል ምነው ደጋገማችሁት እሳ? ሌላ ምሳሌ የላችሁምን? ቢያንስ ይቺን አባባል እንኳ ቀይሯትና በራሳችሁ የቆማችሁ መሪዎች መሆናችሁን አሳዩን።


አጤ ኢህአዴጎች ጽንፈኛ ዲያስፖራ የሚሉትን ጸያፍ ቋንቋ እርግፍ አድርገው መተው አለባቸው። ከተው በኋላስ? መደራደር። እስኪ ማን ይሙትና ነው የኢህአዴግ ካድሬ የሆነ ልጁን ዲያስፖራ ያላደረገ ማነው? ‹‹ስንተዋወቅ አንተላለቅ›› እንዲሉ ነው። አጤዎች ትንሽ ነጋድራስ ገብረ ሕይወት የመከሩትን ላሳያችሁ ‹‹ጃፓን የሚሉት መንግስትስ እንኳን ተምሮ የመጣለትን ሊያባርር ወደ ኤሮጳ ሒዶ የሚማርለትን ሲያገኝ በገንዘብ ያግዘው ነበር። የትምህርትን ቤት እከፍልለታለሁ ብሎ የሚመጣውንም የኤሮጳ ሰው እንኳን ሊከለክል በገንዘቡ እንዲመጣለት ይዋዋለው ነበር። ስለዚህም ሕዝቡ አይኑን ከፈተ፣ ሀብታምም ሆነ፣ በረታም፣ ታፈረም። ቺናና (ቻይና ማለታቸው ነው) እስያም የሚባሉ ሁለት መንግሰታትም የጃፓንን መንገድ በብዙ ትጋት መከተል ጀምረዋል።›› ይላሉ።


ተመልከቱ ቻይና የት እንዳለች። ጃፓንማ የገነት ያክል ርቃናለች። እንኳን ተሳካላቸው!! ልብ አድርጉ አጤዎች! ነጋድራስ ይህን ያሉት ታላቅ ስለሆኑ ነበር። ራስ እምሩ ስለ ነጋድራስ ገብረ ሕይወት ሲናገሩ ‹‹እንደርሱ ያለ የተማረ ሰው በአጠቃላይ በኢትዮጵያ ስምንት አይሞሉም›› ያሏቸው ሰው ናቸው። የሚገርመው በ20ዎቹ መጨረሻ ዕድሜ አካባቢ ውስጥ ሆነው ነው ይህን ያሉት። እናንተ ሌላው ቢቀር በትግል ውስጥ ብቻ ከ40 ዓመታት በላይ አሳልፋችኋል። በ20ኛው ዕድሜ አካባቢ ወደ ትግል ያስገባችሁን እውቀት ያለ መሻሻል ልትኖሩበት እንዴት ታስባላችሁ? ያኔ የምትጠሉትን አካባቢ አሁንም ትጠሉታላችሁ። ለምን? እትለወጡማ! “ድመት መንኩሳ አመሏን አትረሳ” ነው!።


በውጭ አገር የሚኖሩ የአገራችሁን ልጆች ቶሎ ብላችሁ ታረቁ። እነሱ አዋቂዎች ናቸው። አገርን ይጠቅማሉ። አገሬውን አሳዳችሁ የፓክሲታን፣ የህንድ እና የቻይና “ምራጭ” መሰብሰቡ የሚያዋጣ አይመስልኝም። አይ አይሆንም ብላችሁ ቻይና ምናምን ብትሉ አለማወቃችሁን ነው የሚያሳየው። እናንተ ጽንፈኛ የምትሉት ስደተኛው እኮ ነው የአብዛኛውን የኢትዮጵያን ሕዝብ ኑሮ የሚደጉመው። ልጆቹን እያዋረዳችሁ እናንተን የሚመርጥ ይመስላችኋልን? ለምሳሌ ያለፈው መንግስት የፖለቲካና የወታደሩ ልጆችን ያወቃችኋቸው አልመሰልኝም። ተጽኖአቸው ጠንካራ ነው። ላሳያችሁ።


ያለፈው መንግስት ጊዜ የነበሩ የወታደሩን እና ኢሠፓ አባላትን ወደ አምስት ሚሊዮን ነበሩ ብለን ብንወስድ እና የእነሱ ልጆችን ሶስት ሶስት ብናደርገው አስራ አምስት ሚሊዮን ደጋፊ አላቸው ማለት ነው። የእነሱ ልጆችን ሶስት ሶስት ብናደርገው አርባ አምስት ሚሊዮን ተሳታፊ ያልሆነ ነገር ግን የእናንተ ተቃዋሚ አለ ማለት ነው። በዚያ ላይ በተለያዩ ምክንያት ከእናንተ ጋር የተጣላ ግለሰብ እና ቤተሰብን ጨምሩበት፣ የዲያስፖራው ዘመድ አዝማድ ሲጨመርበት ስንት ደጋፊ ይኖረናል ትላላችሁ? ‹‹ያው በገሌ›› እንዳለቸው ድመት ያው እናንተ አለን ያለችሁትን አምስት ሚሊዮን አባላት ብቻ ይዛችሁ መግዛት አትችሉም። በዚህ ስሌት መሰረት ቢያንስ ማረፋችሁ አይቀሬ ነው። ለዚህ ነው በድርድር ወዳጅን ማብዛት ያለባችሁ የምለው።


ይህ ነው ተቀናቃኝን የማሸነፊያው መንገድ። ለካ እናንተ ተቃዋሚ ነው የምትሉት። በአዲሲቷ ኢትዮጵያ ኃይል ወይም የሰራዊት ብዛት አያዋጣም። በነገራችን ላይ አዲሲቷ ኢትዮጵያ የሚለውን አጼ ኃይለ ሥላሴ ናቸው መሰለኝ የጀመሩት። ‹‹በአዲሲቷ ኢትዮጵያ ከእንግዲህ የማትነጣጠሉ፣ በሕግ ፊት ትክክለኛነትና ነፃነት ያላችሁ ሕዝቦች እንድትሆኑ እንፈልጋለን›› ብለው ነበር። ንግግራቸውን “ውሃ በላው” እንጂ። ደራሲ ጥላሁን ጣሰው የኢትዮጵያና የጣልያን ሁለተኛው ጦርነት ታሪክ ገጽ 166 አስፍረውታል።


አዲሲቷ ኢትዮጵያ የሚለውን ማደናገሪያ ደርግ ቀጠለበት። እናንተማ የእኛ ቋንቋ ብቻ ነው ብላችሁ አገሪቷን ዛሬ የፈጠራችኋት አስመስላችኋታል። አዲሲቷ ኢትዮጵያ ያው ነች የነበረችው። የተሻሻሉትን እና ያልተሻሻሉትን ሳንረሳ ማለቴ ነው።


በየጊዜው ምን ሆና ነው አዲስ የምትባለው። አፍርሶ የራስን ታሪክ ለመጻፍ የግድ አገሪቷን ትናንት የተፈጠረች ማድረግ የሚያስፍለግ አይመስለኝም። ካድሬዎቻችሁ የእናንተን ታላቅነት ለመቀበል የግድ ምኒልክን ማንኳሰስ የሚያስፈልግ ይመስላቸዋል ። ‹‹ልክ አይደለም›› መባል አለባቸው። ሌላው የሰራውን ዕውቅና ስትሰጡ ለእናንተ ሥራም እውቅና ታገኛላችሁ። ያልተዘራው አይበቅልም። ዝሩ ታጭዳለችሁ።


ነጋድራስ ‹‹አእምሮ የሌለው ሕዝብ ሥራት የለውም። ሥራት የሌለው ሕዝብ የደለደለ ኃይል የለውም። የኃይል ምንጩ ሥራት ነው እንጂ የሠራዊት ብዛት አይደለም። ሥራት ከሌለው ሰፊ መንግስት ይልቅ በሕግ የምትኖር ትንሽ ከተማ ሞያ ትሠራለች።›› ብለዋል። ትክክል ነው። እናንተ ግን በሠራዊት ብዛት ታምናችሁ ሰውን ስታምሱ ቆያችሁ። ካለፉት ሥርዓት መማር ከተሳናችሁ የነጋድራስ ምክርን ላውሳችሁ። ነጋድራስ የድሮውን ሲያነሳ የኢትዮጵያ ሕዝብ ከመንግስት ይልቅ የምኒልክን ግምባር ይፈራል ብለዋል። ዛሬሳ? ከሥርዓቱ ይልቅ የእናንተን ፊት ሲፈራ ከርሟል። አሁን ግን እናንተን መፍራት አቆመ። ይሔ ነው ችግሩ። የተራበ ሕዝብ መሪውን ይበላል ያለው ማን ነበር? ሕዝቡ ሥርዓትን አይፈራም።


ሥርዓቱን የጣሱት የአጼዎቹ የእናንተ የግል ምሩጣን ልጆች አይደሉምን? አሁን እንኳን እስረኞችን ስትለቁ ወገን የሌላቸው የመሰሏችሁን አጉራችሁ ሌሎችን መፍታታችሁ ምንድን ነው? ያለ ሥርዓት መኖር አይደለምን? ዝም ያሉ ወጎኖቻቸው የተነሱ ጊዜ ልትፈቷቸው ነውን? ሊቁ (ፕሮፌሰር) አፈወርቅ ገብረ የሱስ ምኒልክን ሲመክሩ ‹‹ደግ ነገር መምከር መደገፍ ነው እንጂ መድፈር አይባልም›› እንዳሉት ነው። ይህን ያሉት የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት የሚያስነቅፍ ሆኖ በመገኘቱ መሆኑን አጤ ምኒልክ በሚለው መጣፋቸው በገጽ 105 ዘግበውታል።


የሰብአዊ መብት አያያዝ ችግር ወይም ቅጣት በአውሮፓ ተሰምቶ ሲወራ ሰምተው ነው ይህን ያሉት። የእናንተስ የሰብአዊ መብት አያያዛችን ሲነቀፍ ስንት ዘመን አለፈ። እንዴት በእናንተ ጊዜ ሰው በብሔሩ ይሰደባል። እንዴትስ አረመኔያዊ የእስር ቤት አያያዝ ሊኖረን ቻለ? ደጋፊዎቻችሁስ እንዴት ይህ ግፍ አስደሰታቸው? ሰብአዊ መብት ይከበር ብዬ በመጻፌ ‹‹…ደንቆሮ የሆነ ያገሬ ሰው እንዴት ደፍሮ ጣፈው ብሎ እንዲሰድበኝ አውቃለሁ። ብልህ የሆነ ሰው ግን እንኳን ይነቅፈኝ እሱም ጭምር በታቸለው የሚጠቅም ነገር ለንጉሱ ይጠቁማል።›› ብለዋል። ዛሬም ጭፍን ካድሬዎቻችሁ ሳይበሳጩብኝ አይቀርም። ሰብአዊ መብት ይከበር ሲባል የሚካፋው ብዙ የኢህአዴግ ካድሬ መኖሩን አልዘነጋውም። ብልህ ካድሬ ግን ይህን በልቡ ያኖራል፡፤ ቢያንስ የጊዜን ተለዋዋጭነት ተገንዝቦ ‹‹ነግ በኔ›› ሲል ጥሩ ሊሆን ይሞክራል። ሰሞኑን እንኳን የፖለቲካ እስረኞችን እንፈታለን ባላችሁ ጊዜ ምን አይነት ሞገስ እንዳገኛችሁ አስተውላችኋል? የአገር ገጽታ ግንባታ እያሉ የሚያወሩ ካድሬዎቻችሁን አትመኑ። እነሱ ናቸው በድብቅ የምትሰሩትን የሚያጋልጡት። ካድሬን ያመነ ጉም የዘገነ አይነት ነው። ጅብ በበላበት ይጮሃል ይሉ የለ የአገራችን ሰዎች። ብቻ ግምት ነው!


ሰበብ ፈላልጌ አጤነታችሁን ልናገር እንጂ። ብተሰሙኝ ደስ ይለኛል። ባለፈው አቶ ለማ መገርሳን ‹‹አኮቴት ዘ ለማ መገርሳ›› ብዬ የአድናቆት መጣጥፍ አቅርቤ ነበር። ሰሞኑን መግለጫችሁን ሰምቼ በለመደው እጄ እናንተን ለማድነቅ ብዕሬን ሳነሳ ምን እንዳስፈራችሁ አለውቅም የቀረበቻችሁበትን መንፈስ ለማደፍረስ ወዲህና ወዲያ ስትሉ እያየሁ ነው። በዚህ ምክንያት የልቤን አድናቆት ተዘረፍኩ። እናንተ ናችሁ የዘረፋችሁኝ። የጀመራችሁትን ንጹሕ መንፈስ አታደፍርሱት። ፈርታችሁ ሳይሆን አይቀርም። ትግሬው አለቃ ተወልደ መድህን “መብራት ሳይነድ አያበራም” ብለዋል ነገድራስ ገብረሕይወት በገጽ 13። እናንተም ለዋጭ ሆናችሁ ኢትዮጵያን ለማብራት ንደዱ። ዋጋ ክፈሉ እና እስረኞችን ፍቱ፡፤ በውጭ ካለው ተቃዋሚ ኃይል፤ ነፍጥ ካነሱትም ጋር ተደራደሩ። ነፍጥ አንስታችሁ ወደ ስልጣን የመጣችሁ ናችሁና የነፍጥን ኃይል አትዘነጉትም።


አዲስ ነገር ለመፍጠር አትፍሩ። ‹‹ስለዚህ የዓለምን ታሪክ ብንመለከት አዲስ ሥርዓት የሚያወጣ ንጉስ ሁሉ በህይወቱ ሳለ መከራ አይለየውም።›› ይላሉ ነጋድራስ። እስከዛሬ የመጣችሁበትን የአፈና እና የጎጥ ጥበት እርግፍ አድርጋችሁ ጣሉት። ለውጥ ማለት ይህ ነው። ሁሉ ሰላም ነው። ሁሉም ሰላም አይደለም። መንገዳችሁ ነው ምርጫውን የሚወስነው፤ ወይ ሰላሙን ወይ ድፍርሱን። አገር ከምትፈርስ የፓርላማውን ወንበር ብታካፍሉ ምን አለበት? የእናንት ካድሬዎች የምግብ ፍላጎት ካልተሟላ አገሪቷ የራሷ ጉዳይ ይባላልን? ‹‹አጤዎች አይታረሙም›› የሚሉ አሉ። ምናልባት አጤነታችሁን ለመተው አስባችሁ ከሆነ ብዬ ነው ይህን ሃሳብ ያነሳሁት። አጤ ኢህአዴግ እና ኢትዮጵያ እጣቸውን ያወቀ ወዲህ ይበል ብዬ ልሰናበታችሁ።

 

በታደሰ ኃ/ስላሴ (ኢንጂነር)

 

የዚህ አስተያየት መነሻ የሆነው ረቡዕ ጥር 9 ቀን 2010 ዓ.ም “ግብፅ ሱዳንን በማግለል የናይል ውሃ ስምምነት ቀዳ በመጣሏ፣ እራሷን ጠለፈች” በሚል ርዕስ በፋኑኤል ክንፉ የቀረበ ፅሁፍ የዓለም ባንክ አደራዳሪነት መቀበል የለብንም የሚል መልዕክት በማንበቤ ነው።

 

ከህዳሴው ግድብ ጋር ተያይዞ ከግብፅ ጋር የዓለም ባንክ ቢያደራድረን ጉዳት አልታየኝም። ሶስት ሆነንም ተደራድረን ሁለትም ሆነን ተደራድረን ቁምነገሩ እውነቱ ላይ መድረሳችን ብቻ ነው። በኔ እምነት እውነቱ የሚከተለው ነው።


· ግብፅ ትጎዳለች፡- ኢትዮጵያውያኖች እየሰለጠንን በአባይ ውሃ መጠቀምን ስንጀምር ግብፆች ዓለም ከተፈጠረ ጀምሮ ምንም ከልካይ ሳይኖርባቸው ሙሉ በሙሉ ሲጠቀሙበት የነበረውን የአባይ ውሃ፣ አንድ ጠርሙስ እንኳ ብንቀንስ መጎዳታቸው አይቀሬ ነው፤


· የህዳሴ ግድብ ሥራ፡- የህዳሴ ግድብ የኤሌክትሪክ ኃይል ለማመንጨት እየተሠራ ስለሆነ የኤሌክትሪክ ማመንጨት ሥራ ደሞ እንደግብርና ሥራ አንድም ጠርሙስ ውሃ ስለማያስቀርባት ምንም ጉዳት አያመጣባትም ግብፆች ይህን አያውቁም ማለት ፀሐይ ከምዕራብ እየወጣች እንደማለት ሲሆን ታድያ በዚህ ግድብ መሠራት ግብፆች ጩኸታቸው የበዛው ለምንድን ነው?

ጭንቀታቸው የሚከተለው ይመስለኛል።


· የግድቡ ሙሊት የአባይ ውሃን ፍሰት ለጥቂት ዓመታት ይቀንሳል፡- ይህንን ነጥብ ለአንባቢዎቼ በአጭርና በግልፅ ለማስረዳት ልሞክር፤ ማናቸውም ግድብ ሲሠራ `Dead storage እና live storage” የሚባሉ ከግድቡ ጀርባ ውሃን የሚያቆሩበት ክፍሎች አሉት። “Dead storage” ከግድቡ ጀርባ ካለው መሬት የተፈጥሮ ከፍታ ተነስቶ ወደ ላይ የተወሰነ ከፍታ ድረስ በውሃው የሚሞላው ከፍታ ሲሆን “live storage” የሚባለው ከDead storage በላይ እስከ ግድቡ ጫፍ ድረስ ያለው የውሃ ብዛት ሲሆን በ“Dead storage” የሚጠራቀመው ውሃ - ከዓመት - ዓመት አይንቀሳቀስም አንዴ ከሞላ - ለዘልዓለም ግድቡ ጀርባ ይኖራል። “live storage” በያመቱ ከሚዘንበው የክረምቱ 3 ወሮች የሚገኘውን እያጠራቀምን - ዓመቱን ሙሉ በተወሰነ መጠን በየሰከንዱ እየለቀቅን መብራት ለማመንጨት የምንጠቀምበት ውሃ ነው።


ግብፆች “ለDead storage” የምትጠቀሙበትን ውሃ ስታጠራቅሙ እንጎዳለን የሚሉት እውነት ነው፤ የሚፈስላቸው ብዛት ቀነሰ ማለት ነው፤ እኛም የሚሉትን ሰምተን ይህን ቦታ በአፈር፣ በደለል ብንሞላላቸው የምንስማማ ይመስለኛል። አፈሩን - ደለሉን - ከየት እንዴት ታመጣላችሁ ቢሉ እነሱ ወይም ያው ሀብታም አደራዳሪያችንም (የአለም ባንክ) ገንዘብ ካበደረን ልንሰራው እንችላለን። ለኛው ስራ ፈት ወጣቶች ሰፊ ስራ ተገኘ ማለት ነው። አፈሩም ከአገራችን ተዝቆ አያልቅም። በብዛት ይገኛል። ይህ “የDead storage” ቦታ በውሃ የሚሞላበት ምክንያት ውሃው በቀላሉ በዚያው ቦታ በመገኘቱ ሲሆን በአሁኑ ጊዜ ደሞ ውሃው ደለል ይዞ ስለሚሄድ በዚህ ደለል ብንሞላው ከግብፆች ንትርክ እንድናለን።

· የግብፆች የተደበቀ ጭንቀት
ግብፆች ዋናው ጭንቀታቸው ኢትዮጵያውያን ጉልበት እና ስልጣኔን ባዳበርን ቁጥር የአባይ ውሃ የሁላችንም ስለሆነ አብረን ወይም በእኩልነት እንጠቀም ለማለት እና መብታቸውን ማስከበር ይችላሉ ብለው ስለሚያስቡ ነው። ለኛ ጉልበት ከሚፈጥሩልን አንዱ የህዳሴ ግድብና ከሱ የሚገኘው የመብራት ኃይል መሆኑን በሚገባ ያውቁታል። የአባይን ውሃ የምንቀንስባቸው ውሃውን ለእርሻ ስናውለው ብቻ ነው። አሁንም በበለስ - በፊንጫ - በደዴሳ - ለእርሻ ብዙ ሜ/ኩብ ውሃን ለስኳር ምርት እየተጠቀምንበት ነው፤ በጎጃምና በጎንደርም ለሩዝ ምርትም ሳይቀር እየተጠቀምንበት ነው። ኢትዮጵያውያን ለግብርና ሥራ የአባይን ውሃ ስንጠቀም ለግብፆች ከሚደርሳቸው እየቀነስን መሆኑን ማንም ሰው ሊክደው አይችልም። ይህ ሀቅ ነው፤ ኢትዮጵያውያኖች ውሃን የመፍጠር ችሎታ ላይ አልደረስንም፤ ከዝናብ የሚወርድልንን ከመጠበቅ በቀር። ሌላ አማራጭ እስከ አሁን አላገኘንም፤ በጥንቆላም ቢሆን ዝናብን ከመዝነብ ማገድ እንጂ ማዝነብ እችላለሁ ያለን አስማተኛ የለንም።

 

· የዓለም ባንክ የማደራደር አቅም፡-
የኢትዮጵያ ባለስልጣኖች (በ3ቱም መንግስታት የነበሩት) ከዓለም ባንክ ብድር ማግኘት ሲያቅታቸው የሚሰጡት ምክንያት ግብፆች አስከለከሉን የሚል ነው። የኢትዮጵያ ዲፕሎማቶችና ምሁራን የአስተሳሰብ ድክመታቸውን የሚሸፈኑበት የግብጽ ዲፕሎማቶችና የግብፅ ምሁራን በዓለም ባንክ የሚያሳድሩት ተጽዕኖ ነው የሚሉትን በብዛት አንብቤአለሁ። አሁንም በቅርቡ የውጭ ጉዳይ ዲፕሎማቶቻችን ሱዳን ከጎናችን ካልቆመች (ግብጽና - ኢትዮጵያ) ለብቻችን አንወያይም እንዳሉ አንብቤአለሁ፡፡ በመቀጠልም በአዲስ ዘመንና በሪፖርተርም ጋዜጦችም በዓለም ባንክ አደራዳሪነትን ብዙ ተችተዋል። ግን ይቅርታ አርጉልኝና የዓለም ባንክ አደራዳሪነት በነዚህ በነዚህ ምክንያቶች ኢትዮጵያን ይጎዳል የሚል አሳማኝ ነጥብ አላነበብሁም። እኔ ከነዚህ ሁሉ ምሁራን በተቃራው በመቆም - የዓለም ባንክ አደራዳሪነት ይጠቅመናል እላለሁና የዚሁ ጋዜጣ አንባቢዎች አባካችሁ ከጎኔ ቁሙና እነዚህን ምሁራን ነን ባዮችን እንሞግታቸው። ከግብፆች ጋር ንትርክ ከመግባታችን በፊት ጉዳዩን በጥልቀት አጥንታችሁ አቋም ያዙበት፤ ይህ ጉዳይ ደሞ ሁላችሁንም የሚመለከት ነው። የዓለም ማህበር የፈቀደልንን ውሃ መጠቀም አትችሉም ብለው ግብፆች ጦርነት ቢጀምሩ የምታልቁት እናንተ ናችሁና። መቼም እኔን በ77 ዓመትህ ዝመት አትሉኝም።

 

· የዓለም ባንክ አቋም፡- ዓለም ባንክ የአባይን ውሃ በጋራ ተጠቀሙበት የሚል አቋም እንደሚያራምድ አንብቤአለሁ። ብንተባበር ግብጽም፤ ኢትዮጵያም እያንዳንዳችን በዓመት እስከ 5 ቢሊዮን ዶላር ድረስ እንደምናገኝ በጽሁፍ አስቀምጧል። ይህም የሚሆነው ኢትዮጵያ የአባይን ውሃ መብራት ኃይል አመንጭታበት ለግብጽ ብትለቅላት፣ ግብጽ ደሞ ለእርሻና ለቱሪስት ብትጠቀምበት የሚል ሲሆን ግብጽ የመብራት ኃይልን ከኢትዮጵያ ብትገዛ ኢትዮጵያ ደሞ የእርሻ ውጤቶችን ለግብጽ ብትገዛ ሁለቱም ከዚህ ከአባይ ውሃ በእኩልነት ተጠቃሚ ይሆናሉ የሚል ነው። ታዲያ ይህን ሀሳብ የሁለታችን ተደራዳሪዎች በጥሞና ሊያጤኑት አይገባም ትላላችሁ? ኢትዮጵያ በአባይ ላይ ቢያንስ አራት ቦታዎች ትልልቅ ግድቦች በመገንባት ብዙ የኤሌክትሪክ ኃይል በማመንጨት ለግብጽ ልትሸጥ ትችላለች፤ አንዱን ግድብ ለመሥራት ይኸው ኢህአዴግ ከመጣ ጀምሮ በ25 ዓመቶች አልጨረሰም፤ ለሌሎች 3 ግድቦች ሌላ 75 ዓመቶች መቆየት ተገቢ ነው ትላላችሁ? የካፒታል እጥረታችንን ሸፍነው ግብፆች እነዚህን 3 ግድቦች ቢገነቡልን ኢኮኖሚያችን የትናየት ያድጋል። የወጣት ሥራ ፈት ይጠፋል ያሉት ሲሚንቶ ፋብሪካዎች 100% ያመርታሉ። አሁን እኮ 10% አያመርቱም፤ “ሲሚንቶ ገዥ ስላጡ”። በዚህ ግብፆች እኛ አገር መጥተው ግድብ ቢሠሩ የምናገኘው ሌላ ጥቅም፤ አሁን ግብፆች የመብራት ኃይል ፍላጎታቸውን ለማሟላት ኑክለር ፓወር እየጀመሩ ነው። ይህን የኑክለር ፓወር የመብራት ኃይል ማመንጫ - በየቀኑ እየተቆጣጠሩ ነው። ይህን የኑክለር ፓወር የመብራት ኃይል ማመንጫ - በየቀኑ እየተቆጣጠሩ ማሰራቱ በጣም ከባድ ሥራ ነው። አንዱ ቢፈነዳ እነሱን ብቻ አያጠፉም፤ ለኛም ይተርፋል፣ ጎረቤታችን ስለሆኑ አብረን እንጠፋለን። ስለዚህ ከኒክለር ፓወር የመብራት ኃይል ከማመንጨት እንዲቆጠቡ ከኛ የአባይ ወንዝ ከሚያመነጨው እንዲገዙ ብንረዳቸው ሁለታችንም ለመኖር ዋስትና እናገኛለን። ጃፓን በዚህ የኑክሌር ፓወር ፍንዳታ ተወጥራ ተይዛለች። ጀርመን የኑክሌር ፓወር በአገራቸው እንዳይሰራ ብለው አውጀዋል።

· የዓለም ባንክ አደራዳሪነት የሚጠቅመው ፡-
1. የዓለም ህዝብ በቂ ምግብ እንዲያገኝ ለግብርና ሥራ ውሃ በብዛት ማግኘት አለበት፤ ይህን ውሃ የማግኘት ዘዴ፣ ጨው ያለውን የባህር ውሃ ወይም የከርሰ ምድር ውሃን ጨውን ከውሃ ውስጥ የማጥፋቱን ዘዴ በርካሽ ቴክኖሎጂ እንዲሠራ ማድረግ ነው። ይህ ቴክኖሎጂ ተገኝቷል - ግን አሁንም ብዙ ገንዘብ ያስወጣል፤ የገንዘብ ወጭን እንዲቀንስ በዩኒቨርስቲዎች ብዙ ምርምር ማድረግ ያስፈልጋል። የአውሮፓና የሰሜን አሜሪካ ዩኒቨርስቲዎች በዚህ ችግር ላይ ያላተኮሩት በነሱ አገሮች ብዙ ውሃ ስላላቸው ነው። ጨረቃ ላይ መድረስ የቻለ ጭንቅላት ይህን ጨውን ከውሃ የማውጣት ሥራ በቀላል ዘዴ እስከ አሁን በሰሩልን ነበር። የዓለም ባንክ ለኛ ዩኒቨርስቲዎች ይህን ቴክኖሎጂ ርካሽ ለማድረግ - በቂ ገንዘብ ቢመድብልን - ብሩህ አእምሮ ያላቸው የኛ ወጣቶች ቴክኖሎጂውን ቢፈጥሩልን የአባይን ውሃ የሚፈለገው ይጠፋና ግብፅና ኢትዮጵያ በሰላም ይኖራሉ። የዓለም ባንክም በገንዘቡ ለኛ ወጣቶች ሥራ ይፈጥራል።


2. በዲሞክራቲክ ኮንጎ ያለው የኮንጎ ወንዝ እስከ 3ሺ ቢልዮን ሜትር ኪዩቭ ውሃ አትንቲክ ውቅያኖስ በየዓመቱ እያፈሰሰ ነው። ይህን ሁሉ የሚያነታርከን የአባይ ወንዝ ደሞ ከ100 ቢሊዮን ሜትር ኩብ ያነሰ የዓመት ፍሳሽ ያለው ወንዝ ነው። የአፍሪካ አገሮችና አለም ባንክ ተባብረን እነዚህን ሁለት ወንዞች ብናጣምር የሰሀራ በርሀን ሳይቀር ለእርሻ ማዋል ይቻላል። የኛም ኡጋዴንና መላው የሱማሌ አገር ውሃ ቢያገኝ ቻይናንና ህንድን ሊመገብ የሚችል በቂ ለም መሬትና በቂ ፀሐይ አለው። የኢትዮጵያ ሀይቅ በኩል ወደ ኡጋዴንና ወደ ሱማሌ ኬንያ በመውሰድ በአጭር ጊዜ የሱማሌን ህዝብን በእርሻ እንዲሰማራ ቢደረግ፤ አልሸባብ ከአህጉራችን ይጠፋል። አልሸባብም ሆነ በኮሀራም ጣፋጭ ኑሮን ካልቀመሱ ሞትን አይፈሩም፤ በጥይት እነሱን መጨረስ በጭራሽ አይቻልምና የዓለም ባንክን ገንዘብ ያላቸው እነቢልጌትስ ሰላማዊ ኑሮ እንዲኖሩ ግብፅንና ኢትዮጵያን በማደራደር ከግጭት ሊያወጡን ይገባል። በነዚህ ምክንያቶች የአለም ባንክ ግብጽና ኢትዮጵያን ያደራድር እላለሁ።

· ለኢትዮጵያ ምሁራኖችና ለኢትዮጵያ ዲፕሎማቶች፡-
በዚህ የዓለም ባንክ በግብጽና በኢትዮጵያ ድርድር ውስጥ መግባት የለበትም ያላችሁ አምባሳደር ኃይሉ ወ/ጊዮርጊስ፣ አቶ ፈቅ አህመድ፣ ዶ/ር ደረጀ ዘለቀ እንዲሁም አቶ ዳደ ደስታ፣ ዶ/ር አታክልቲ ረዳ፤ አቶ ብርሃኑ በላቸው ዶ/ር ያዕቆብ አርሳኖ እውቀታችሁን ስለአካፈላችሁን ምስጋናዬ ይድረሳችሁ። ሆኖም ከናንተ ምክር በተቃራኒው በመቆም የዓለም ባንክ በዚህ ድርድር ውስጥ በሰፊው ይግባ እያልሁ እሞግታችኋለሁ። ምክንያቶቼንም ከላይ አስረድቻለሁ። ህልም ፈርቶ መኝታ አይቀርም የሚባለውን የአበው አነጋገር እነዚህ ላይ እየጠቀስኩ በህዳሴ ግድብ ጉዳይ የግብጽን አቋም ሙሉ በሙሉ እናከሽፋለን ካላችሁ፣ ግብጽና ኢትዮጵያ በዓለም ባንክ አደራዳሪነት አንድ ለአንድ ቢሟገቱና - የዓለም ጋዜጦችና - ቲቪ - ሬድዮ ሰፊ ሽፋን ቢሰጡት እውነተኛው ትክክለኛው አሸናፊው ይታወቃል። ኢትዮጵያዊያን የተረታነው የተባበሩት መንግስታት የአባይን ውሃ በጋራ ተጠቀሙ ብለው በግንቦት 21 /1991 ሲወስኑ ነው። ለዚህ ውሳኔ ተገዥ መሆን የግድ ሲሆን በመቀጠልም በዚሁ ውሳኔ የሚደርሰንን የውሃ ብዛት ማህበሩ እንዲያሳውቁንና እንድንጠቀምበት የግብጽና የኛን ጉዳይ ለዚሁ ማህበር በማቅረብ የሚሉንን ብንሰማ፤ ግብፆችን እራቁታቸውን እናስቀራቸዋለን። የአምባሳደር ኃይሉ ወ/ጊዮርጊስ ብዙ ገፆች ያሉት መጽሐፍ በማናቸውም ዩኒቨርስቲ ለተማሪዎች መማሪያ እንዲሆን እየጠቆምኩ፤ የአባይን ወንዝ ምንነት በዝርዝር ለመረዳት፤ ለማጥናት ሲጠቅም የግብጽን ሙግት ለማክሸፍ ግን በካይሮ ኤምባሲ የሚገኙት በአቶ ግርማ የተፃፈው ትንሽ ገፅ ያለው መጽሐፍ ለሙግታችን ብዙ ጠቃሚ ሀሳቦች እንዳለበትም እጠቁማለሁ።


የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ህዝብ ለህዝብ በሚል ፈሊጥ የግብፆችን ልብ /የፕሬዝዳንቱ ሳይቀር/ ለማማለል በባህልና ቱሪዝም ሚኒስትራችን በእነ ዶ/ር ሒሩት ወ/ማርያም መሞከሩም ትልቅ አስተዋጽኦ እንዳለውም እየጠቀስኩ በዚህ የክርክር ሸንጎ እኔም ሽንጤን ገትሬ ብዕሬን አሹዬ አለም ባንክ ማደራደሩ ጠቃሚ ነው የሚለውን ሀሳብ ይዤ እቀርባለሁ።


ኢትዮጵያ በዓለም ህዝብ የመጨረሻ ደሀ የሆነው ጥራዝ ነጠቅ ትውልድ፤ እንደ አቶ ፋኑኤል ያሉት፤ የኒዮ - ሊብራል - የኢኮኖሚ አስተሳሰብን ውድቅ አድርገው የሶሻሊስት የኢኮኖሚ አስተሳሰብን እስከዛሬ የሙጥኝ ብለው በመያዛቸው ነው። የኢህአዴግ ፈጣሪ ወደ ኒዮ-ሊብራል የኢኮኖሚ አስተሳሰብ ሊያስገቡን ሲሞክሩ ሞት እንደቀደማቸው አንባቢዎቼ ተረዱልኝ።

ቁጥሮች

Wednesday, 24 January 2018 14:27

 

በአዲስ አበባ

12                                             ከታህሳስ 29 እስከ ጥር 4 የደረሱ ድንገተኛ አደጋዎች መጠን፣

1 ሚሊዮን 719 ሺህ 700 ብር        በአደጋዎቹ የወደመው ንብረት መጠን፣

526 ሚሊዮን 500 ሺህብር           ከአደጋው ማትረፍ የተቻለው ንብረት መጠን፣

   

ምንጭ፤ የአዲስ አበባ እሣትና ድንገተኛ አደጋዎች

  መከላከልና መቆጣጠር ባለሥልጣን¾

 

 

በስንታየሁ ጌታቸው
http://www.abyssinialaw.com

 

ካሳ አልባ የፍትሕ ሥርዓቱ ተጎጂዎች


እንዲያው አያድርገውና በወንጀል ተጠርጥረው ጊዜ ቀጠሮ ተጠይቆብዎ አስቸጋሪውን የወንጀል ምርመራ ተቋቁመው ካለፉ በኋላ በዓቃቤ ሕግ ተከሰው የዋስትና መብትዎን ተከልክለው ክራሞትዎ ቂሊንጦ ማረሚያ ቤት ሆነ እንበል፤ በሕግ ጥላ ሥር።


የፍርድ ቤት ቀጠሮዎት በደረሰ ጊዜ እጅዎ በካቴና ተጠፍንጎ ወይም ከሌላ እስረኛ ጋር ተቆራኝቶ ጠመንጃ በወደሩ ፖሊሶች በአይነ ቁራኛ እየተጠበቁ ለወራት ወይም ለዓመታት ነጻነትዎ ተነፍጎ የፍርድ ሂደቱን ሲከታተሉና ሲሟገቱ ከባጁ በኋላ በመጨረሻ ጉዳይዎትን ይመለከት የነበረው ዳኛ የችሎቱን ጠረጴዛ በመዶሻው ግው! በማድረግ ‹‹ከተከሰሱበት ወንጀል በነፃ ተሰናብተዋል፤ ቅንጣት ያህል ጥፋት የለብዎትም›› ብሎ ቢያሰናብትዎ ምን ይሰማዎታል?


እርግጥ ነው፣ ተሟግተው በማሸነፍዎና ንጹህነትዎን በማስመስከርዎ አልያም የእሥር ህይዎትዎ በማክተሙና ፀሐይቱን ያለ አንዳች ከልካይና ተቆጣጣሪ እንዳሻዎ ሊሞቋት በመብቃትዎ ደስታ እና እፎይታ እንደሚሰማዎ አያጠራጠርም።


ነገር ግን በፖሊስ ምርመራ ጊዜ ያለ አግባብ የተንገላቱት፣ ዋስትና በመከልከልዎ ምክንያት ለእሥር የተዳረጉት ለዓመታት ወይም ለወራት ከትዳር ጓደኛዎ ወይም ከቅርብ ዘመድዎ ጋር እንዳሻዎት የመገናኘት መብትዎ የተነፈገው፣ የጀመሩት ቢዝነስ እርስዎ በመታሰርዎ ምክንያት ለኪሳራ የተዳረገው ወ.ዘ.ተ. ያላንዳች ጥፋትዎ መሆኑ አይቆጭዎትም? ከእድሜዎ ላይ እርስዎ ያላዘዙበት፣ ባልሰሩት ኃጢያት ያለአግባብ የተነፈጉት የወራት እና የአመታት ነጻነትዎ አያሳዝንዎትም?


ደግሞ በኩል በወንጀል ተከሰው የዋስትና መብትዎን ተከልክለው አልያም ዋስትና መብትዎ ቢጠበቅልዎትም ዋስ የሚሆን ሰው በማጣትዎ ክራሞትዎ በሕግ ጥላ ሥር ሆነ እንበል። ለአንድ ዓመት ከስድስት ወር ታስረውና ነጻነትዎ ተነፍጎ ክስዎትን ሲከታተሉ ከከረሙ በኋላ ፍርድ ቤቱ በቀረበብዎት የወንጀል ክስ ጥፋተኛ ነዎት ብሎ እጅዎ ከተያዘበት ጊዜ ጀምሮ ተቆጥሮ የስድስት ወር የእሥራት ቅጣት ከወሰነብዎት በኋላ ‹‹ከተፈረደብዎ የእሥራት ቅጣት መጠን አንጻር ሲታይ እስካሁን የታሰሩት በቂ ስለሆነ ከእሥር እንዲለቀቁ ታዟል›› ብሎ ቢወስን አይ! ዓመት ከስድስት ወር ስለታሰርኩ አንድ ዓመት ያለአግባብ የታሰርኩት ይመለስልኝ ይላሉ?


ይህ ችግር በአገራችን የፍትሕ ሂደት የተለመደ ሁኗል። ይህንን ፍራቻም ይመስላል ደረቱን ነፍቶ ንጹህነቱን ተማምኖ በተጠረጠረበት ጉዳይ ፍትሕ አካል ዘንድ ቀርቦ በልበ ሙሉነት ከሚሟገት ሰው ይልቅ ጥፋት አለመሥራቱንና ንጽህናውን ልቦናው ጠንቅቆ እያወቀ ቢሆንም ‹‹እስኪጣራ ለምን እታሰራለሁ›› በሚል ስጋት ከወንጀሉ ፈጻሚ ባልተናነሰ መልኩ ንጹሃኑም ከሕግ ሽሽት እግሬ አውጪኝ ማለታቸው የተለመደ እየሆነ የመጣው።


ምክንያቱም ጉዳዩ ተጣርቶ በመጨረሻ ከሚሰጠው ፍርድ ይልቅ ያለፍርድ የሚደርሰው የሕግ ጥላው ሥር ቅጣት አስፈሪ እየሆነ ነው።
በአንድ ወቅት እንዲህ ሆነ፣ ሁለት ሰዎች በአንድ ወንጀል ተጠርጥረው ተያዙና ምርመራው ተጣርቶም ክስ ቀረበባቸው። በዋስ ቢለቀቁ ሊጠፉ ይችላሉ ብሎ ዐቃቤ ሕግ ስለተሟገተ ፍርድ ቤቱ የዋስትና መብታቸው ተነፍጎ በማረፊያ ቤት ሆነው በቀጠሯቸው እየተመላለሱ እንዲከራከሩ በየነ።


ክርክሩ ለአንድ ዓመት ከቆየ በኋላ አንደኛ ተከሳሹ ጥፋተኛ ሆኖ ስለተገኘ እጁ ከተያዘበት ጊዜ ጀምሮ በሚቆጠር የአንድ ዓመት እሥራት ሲፈረድበት ሁለተኛውን ተከሳሽ ግን ወንጀሉን ያለመፈጸሙን ፍርድ ቤቱ ስላረጋገጠ በነጻ እንዲሰናበት ወሰነ።


አስገራሚም አሳዛኙም ነገር እዚህ ላይ ነው፤ ሁለቱም ተከሳሾች ከፍርድ በፊት ዋስትና መብት በመከልከላቸው ለአንድ ዓመት ያህል ታስረዋል። አንደኛ ተከሳሽ ያው እጁ ከተያዘበት ጀምሮ ሲቆጠር የእሥር ጊዜውን ስለጨረሰ እንዲፈታ የመፍቻ ትዕዛዝ ወጣለት፤ ሁለተኛው ተከሳሽም ነጻ ስለሆነ ተብሎ ተፈታ። ሁለቱም ተከሳሾች በአንድ ቀን ወደ እሥር ቤት ገቡ። በአንድ ቀንም ከእሥር ቤት ወጡ። (ያው እንግዲህ ወንጀለኛ የሆነው አንደኛ ተከሳሽ ከፍርድ በፊት የታሰረው እሥር እንደ ቅጣት ተቆጥሮለት ቅጣቱን በመጨረሱ፣ ንጹሁ ሁለተኛው ተከሳሽ ግን በሕግ ጥላ ሥር የማይቆጠርለትን ቅጣት ፉት ብሎ።) እናሳ! ከዚህ እሥር ማን አተረፈ? ወንጀለኛው ወይስ ንጹሁ ሰው? ወንጀለኛውስ በጥፋቱ ይባል ንጹሁ በምን ሃጢያቱ?


ለዚህ ተጠያቂ ሊሆን የሚገባው ሕጋችን እና ጠቅላላ የፍትሕ ሥርዓታችን ነው። በእርግጥ የወንጀል ሕግ እና የወንጀል ፍትሕ ሥርዓቱ ዋና ዓላማው በአገሪቱ ዘላቂ ሰላምን ማረጋገጥ፣ በመንግሥትና በሕዝብ ጥቅም እንዲሁም በግለሰቦች ደህንነት እና መብት ላይ የሚፈጸሙ የወንጀል ድርጊቶችን አጥፊዎችን ተከታትሎ ለፍርድ በማቅረብ ተገቢውን ቅጣት ማስቀጣት መቻል በመሆኑ አጥፊውን ለፍርድ አቅርቦ ለማስቀጣት ሲባል አጥፊውን ከንጹሃኑ መለየት ያስፈልጋል።


አጥፊውን ለመለየት መጀመሪያ ወንጀሉን ፈጽመዋል ተብሎ የሚጠረጠሩ ተጠርጣሪዎች ተይዘው ምርመራ ይደረግባቸዋል። ገበሬ ምርቱን ከግርዱ ለመለየት ምርቱንም ግርዱንም በአንድ ላይ እንደሚያበራይና እንደሚወቃ ሁሉ የፍትሕ ሥርዓታችንም ወንጀለኛውን ለይቶ ለመቅጣት በጥርጣሬ ንጹሁንም ሆነ ወንጀል ፈጻሚውን ደባልቆ በሕግ ጥላሰ ሥር (በእሥር) በማቆየት ያጣራል። ያው ታሳሪው ጥፋተኛ ሆኖ ከተፈረደበት ሳይፈረድበት የታሰረውን የእሥራት ጊዜ ከተፈረደበት እሥርት ላይ እንዲቀነስለት እንደ ቫት ያወራርዳል። ታሳሪው ንጹህ ሆኖ ከተገኘ ግን ከፍርድ በፊት ለታሰረበት ካሳ እንኳ አይሰጠውም።


በአሁን ወቅት በአገራችን በሥራ ላይ የሚገኘው ሕግ አንድ በወንጀል የተጠረጠረ ንጹህ ሰው ጉዳዩ ተጣርቶ በነጻ እስኪሰናበት ድረስ የጊዜ ቀጠሮ እስረኛ ሆኖ ነጻነቱ ተገፎ (በሕግ ጥላ ሥር ሆኖ) የወንጀል ምርመራ ሊጣራበት እንደሚችል ከመደንገግ አልፎም ምርመራው ተጣርቶ በዓቃቤ ሕግ ክስ ተመሥርቶ ፍርድ ቤት ከቀረበ በኋላም አንድም ከተከሰሰበት ወንጀል ክብደት እና ግዝፈት አንጻር ሕጉ የዋስትና መብት እንዳያገኝ ብሎ ከከለከለ (የወንጀለኛ መቅጫ ሥነ ሥርዓት ሕግ ቁጥር 63 መሠረት) አልያም ወንጀሉ የዋስትና መብት የማያስከለክል ቢሆንም ዓቃቤ ሕግ ተሟግቶ ካስከለከለ (የወንጀለኛ መቅጫ ሥነ ሥርዓት ሕግ ቁጥር 67 መሠረት) ወይም ደግሞ ተጠርጣሪው ዋስ ማቅረብ ካልቻለ ንጹህነቱ አልያም እኩይነቱ በፍርድ እስኪረጋገጥ ድረስ ተከሳሹ በሕግ ጥላ ሥር የሕግ እስረኛ ሆኖ እንዲቆይ ሕጉ ያስገድዳል። እዚህ ላይ ነው እንግዲህ የሕግ ጥላው ሥር የንጹህ ሰው ቅጣት የሚጀምረው።


በእነዚህ በተጠቀሱት የሕግ አንቀጾች ሰበብ በእሥር ላይ ሆነው ጉዳያቸውን እንዲከታተሉ የተደረጉት ንጹሃን ሰዎች መሆኑን መዘንጋት የለበትም። ምክንያቱም በአለም አቀፍ የሰብዓዊ መብቶች ድንጋጌም ሆነ በሕገ መንግሥታችን ማንም ሰው በፍርድ ቤት የጥፋተኝነት ፍርድ እስኪወሰንበት ድረስ ንጹህ ሆኖ የመገመት መብት እንዳለው የተደነገገ በመሆኑ። ስለዚህ ንጹሃን እስረኞች ደግሞ ሽንጣቸውን ይዘው ተሟግተው ንጹህ መሆናቸውን በማስመስከር ነጻነታቸውን በፍርድ የማረጋገጥ እድሉ እንሚኖራቸውም ልብ ሊባል ይገባል።


እነዚህ ንጹሃን የወንጀል ተጠርጣሪዎች በታሰሩበት በእያንዳንዱ ቀናት የሚደርስባቸው ኢኮኖሚያዊ፣ ማህበራዊና ስነልቦናዊ ጉዳቶች እንዳሉ ይታመናል። አንድ ሰው በመታሰሩ ምክንያት በደህና ግዜ የጀመረው የንግድ ሥራው (ቢዝነሱ) ሊከሥርበት ይችላል። በተከሰሰበት ወንጀል ምክንያትም ከማኅበረሰቡ መገለል ሊያጋጥመው ይችላል፤ በመታሰሩ ምክንያት ትዳሩ ሊፈርስና ቤተሰቡ ሊበተን ይችላል፤ በመታሰሩ ምክንያት የሥራ ዋስትናውን ሊያጣ ይችላል፣ በመታሰሩ ምክንያት የትምህርት ዕድሉ ሊጨናገፍበት ይችላል፣ የእነዚህ ሁሉ ድምር ውጤት ደግሞ ለአእምሮ ወይም ለስነ-ልቦና ችግር ሊዳርገው ይችላል፤ መታሰር እነዚህን ሁሉ አደጋዎች የማድረስ አቅም እንዳለው የሚያጠራጥር አይሆንም። ሕገ መንግስታችን በአንቀጽ አሥራ ዘጠኝ ስለ ተያዙ (ስለ ታሰሩ) ሰዎች መብት ሲዘረዝር ‹‹ . . . ፍትሕ እንዳይጓደል ሁኔታው የሚጠይቅ ከሆነ የተያዘው ሰው በጥበቃ (በእሥር) እንዲቆይ ፍ/ቤቶች ማዘዝ ይችላሉ›› በማለት የደነገገ ቢሆንም ፍትሕ እንዳይጓደል ሲባል ሳይፈረድበት ጥፋተኛነቱ በውል ሳይረጋገጥ እንዲታሰር የተደረገው ግለሰብ ንጹህ ሆኖ ሲገኝ ለታሰረበት ወይም በመታሰሩ ምክንያት የደረሰበት ጉዳት እንዴት ቸል ሊባል ይችላል?


ፍትሕ እንዳይዛባ ሲባል ከላይ በተመለከቱ የዋስ መብትን በሚያስከለክል ሕግ መሠረት ዋስትና መብት ተነፍገው በእሥር ሲማቅቁ ቆይተው ንጹህነታቸውን በፍርድ ያሳወጁ ንጹሃን (የሕግ ጥላው ሥር ንጹሃን ተቀጪዎች) ለፍትሕ ሲባል ያለአግባብ ታስረው ነጻነታቸውን በማጣት ለጉዳት ለተዳረጉበት ለፍትሕ ሲባል የሚካሱበት መንገድ እንዴት አይኖርም? የፍትሕ አንዱ ዓላማው ተጎጂውን መካስ አይደል እንዴ? ተጎጂው የማይካስ ከሆነስ የሕጉ አሰራር በራሱ ፍትሕን የሚያዛባ መሆኑ አይደል?


በሌሎች አገሮች እንደ ስዊድን፣ ጃፓን የመሳሰሉት አገሮች የሕግ ሥርዓት መሠረት በወንጀል ተከሰው ተይዘው የታሰሩ ተከሳሾች በተከሰሱበት ወንጀል ወንጀለኛ አለመሆናቸው ከተረጋገጠ ወይም ክሱ እንዲቋረጥ ከተደረገ ታሳሪዎች ያለአግባብ ነጻነታቸው ተነፍጎ በእሥር ለቆዩበት ካሳ እንዲከፈላቸው መንግሥትን መጠየቅ የሚያስችላቸው ሕግ አርቅቀው ተግባራዊ የሚያደርጉ ሲሆን፤ ጃፓን ከካሳ በተጨማሪ ታሳሪው ያለ አግባብ ስለመታሰሩና ስለ መልካም ስሙ ታሳሪው በመረጠው የአገሪቱ ሦስት ጋዜጦች ታትሞ እንዲወጣ ታደርጋለች።


እንደ እነ ኦስትሪያ፣ ኖርዌይ፣ እና ስፔን ባሉ የሕግ ሥርዓት ደግሞ ንጹሃን ታሳሪዎች ካሳ ሊከፈላቸው የሚገባ መሆኑን ቢቀበሉትም ካሳ የመጠየቅ መብት የፍታብሔር ጥያቄ እንደመሆኑ መጠን የካሳ ይከፈለኝ ጥያቄ አቅራቢው ካሳ ሊከፈለኝ ይገባል የሚልበት ምክንያት ንጹህ ሆኜ እያለ ለእሥር ተዳረኩ የሚል በመሆኑ ንጹህ መሆኑን እንደገና በፍታብሔር ክርክሩ ላይም በማስረጃ ማረጋገጥ ይገባዋል ይላሉ። ለዚህም እንደ ምክንያት የሚያቀርቡት በወንጀል እና በፍታብሔር ክርክሮች የሚተገበረው የማስረጃ ምዘና ሥርዓት ልዩነትን ነው። በፍታብሔር ጉዳይ የማስረጃ ምዘና ሥርዓቱ አብላጫውኑ ባስረዳ (Preponderance of Evidence) ሲሆን በወንጀል ክርክር ጉዳይ የማስረጃ ምዘና ሥርዓቱ ደግሞ ‹‹ከምክንያታዊ ጥርጣሬ በላይ›› (Beyond a reasonable doubt) ተብሎ የሚታወቀው የማስረጃ ምዘና ስታንዳርድ ነው።


በወንጀል ክርክር ጉዳይ የማስረጃ ስታንዳርዱ ‹‹ከምክንያታዊ ጥርጣሬ በላይ›› የሆነበት ምክንያት Blackstone’s ratio ተብሎ በሚታወቀው ‹‹አንድ ንጹህ ሰው ያለ አግባብ ከሚቀጣ አሥር ጥፋተኞች ቢያመልጡ ይሻላል›› (It is better than ten guilty persons escape than that one innocent suffer) በሚለው በእንግሊዝያዊው የሕግ ፈላስፋ ሰር ዊሊያም ብላክስቶን የተነገረውና በኋላም አለም አቀፍ ተቀባይነት ባገኘው የሕግ መርህ (Principle) መሠረት ነው። የሰር ዊሊያም ብላክስቶን የሕግ ፍልስፍና ውጤት መጀመሪያ በአገሩ በእንግሊዝ ከዛም በአሜሪካ ተጽእኖውን ካሳረፈ በኋላ ዛሬ ብዙ ሃገሮች በወንጀል ጉዳይ የሚከተሉትን Beyond a reasonable doubt የተባለውን የማስረጃ ምዘና ሥርዓት መወለድ ምክንያት መሆኑን ምሁራን ይስማሙበታል።


ይህ የማስረጃ ሥርዓት አንድ ሰው ጥፋተኛ ነው ለማለት የቀረበው ማስረጃ ከምክንያታዊ ጥርጣሬ በላይ ተከሳሹ ጥፋተኛ ስለመሆኑ የሚያረጋግጥ መሆን አለበት የሚል ሲሆን እነ ኦስትሪያን የመሳሰሉት አገራትም ተከሳሹ የወንጀል ድርጊቱን ያልፈጸመ መሆኑን ቅንጣት ጥርጣሬ መፍጠሩ ብቻ ከወንጀሉ ነጻ ሊያደርገው ስለሚችል የማስረጃ ምዘና ሥርዓቱ ለተከሳሹ የሚያግዝ በመሆኑ ተከሳሹ በወንጀል ጥፋተኛ ከመባል ያመለጠው በዚህ የማስረጃ ምዘና ሥርዓት ሊሆን ስለሚችል ለካሳ አከፋፈል የፍትሃብሔር ጥያቄ ግን የፍትሐብሔሩ የማስረጃ ምዘና ሥርዓት በሆነው ከሃምሳ በመቶ በላይ በአብላጫ ማስረዳት (Preponderance of Evidence) በሚለው የማስረጃ የምዘና ሥርዓት መሠረት ንጹህ መሆኑን በፍታብሔር ክርክሩ በአብላጫ (ከሃምሳ በመቶ በላይ) በማስረጃ ካረጋገጠ ብቻ ካሳ ሊከፈለው ይገባል ብለው ያምናሉ።


ከላይ በተጠቀሱት በእነ ኦስትሪያም ሆነ በእነ ስዊድን የሕግ ሥርዓት መሠረት ምንም እንኳ የካሳ አጠያየቅ ሥርዓታቸው የማስረጃ ምዘና ሥርዓትን መሠረት አድርገው ቢለያዩም፤ በመርህ ደረጃ በወንጀል ተጠርጥረው ለእሥር የተዳረጉ ንጹሃን የእሥራት ሰለባዎች ለፍትሕ ሲባል ያለ አግባብ በመታሰራቸው ምክንያት ለደረሰባቸው ቁሳዊ እና ሞራላዊ ጉዳት ለፍትሕ ሲባል ካሳ የማግኘት መብት እንዳላቸው የተቀበሉ እና ለዚህም አፈጻጸም ተገቢውን የሕግ ማእቀፍ ቀርጸው ተግባራዊ በማድረጋቸው ንጹሃን የወንጀል ተጠርጣሪዎችም ‹‹እስኪጣራ ለምን እታሰራለሁ›› በሚል ስጋት ከፍትሕ መድረክ ከመሸሽ ይልቅ ያለአግባብ ከታሰሩ መንግሥት ኪሳራውን የሚከፍል መሆኑን ተማምነው ከሽሽት ይልቅ ንጹህነታቸውን በሕግ እንዲያረጋግጡ እምነት እና ድፍረት የሚያጎናጽፋቸው ከመሆኑም ባሻገር፤ መንግሥትም ከፍተኛ ካሳ ላለመክፈል (ላለመክሰር) ሲል ግለሰቦችን እንዲሁ በዘፈቀደ ለረጅም ግዜ እንዲታሰሩ ከማድረግ ይልቅ ከፍተኛ ጥንቃቄ እንዲወስድ ያደርገዋል ተብሎ ይታመናል።


ስለዚህ ከላይ በተጠቀሱት አገሮች ልምድ መሠረት የፍትሕ መዛባትን ለማስወገድ ሲባል በወንጀል የተጠረጠረ ንጹህ ሰው በሕግ አግባብ ታስሮ መጨረሻው በወንጀል ጥፋተኛ ሊያደርገው የሚገባ ነገር ያለመኖሩ አስከተደረሰበት ድረስ ይህ ንጹህ ሰው በሕግ አግባብ ለደረሰበት ጉዳት በሕግ አግባብ ሊካስ ይገባዋል።


ሕግ ፍትሕን ሊያመጣ የሚችለው የሌሎችን ስህተት በማረም ብቻ ሳይሆን ሕግ ራሱ በሕግ አግባብ የሚፈጽመውን ስህተት የሚያርም ወይም በሕግ አግባብ የፈጠረውን ክፍተት መድፈን የሚችልበት ሌላ ሕግ ወይም የሕግ አግባብ ሲኖረው ነው። ለሕጉ ለራሱ ሕግ ሊበጅለት ይገባል ማለት ነው። አለበለዚያ ሕጉ በከፈተው ክፍተትና በፍትሕ አካላት የእርግጠኝነት ስህተት ወይም ቸልተኝነት ሳቢያ ወራት አልፎም ዓመታትን ለእሥራት የተዳረገ ሰለባ ያለ አግባብ ለታሰረበት እና ለተንገላታበት በመታሰር ምክንያት በሕይወቱ ላይ ለሚደርሰው መመሰቃቀል ተገቢውን ካሳ እንዲያገኝ የሚያደርገው የሕግ ማእቀፍ በሌለበት የተጠርጣሪው ወይም የተከሳሹ ነጻ መባል ምን ሊፈይድ? ምክንያቱም ተከሳሹ በመከሰሱ ብቻ ሳይፈረድበት እንደ ወንጀለኛ ታስሯል፣ በሕግ ጥላ ሥር ሆኖ ተንገላቷል፤ ፍርዱ በሕግ ጥላ ሥር ቅጣቱን እንዲቀበል ለተደረገው ንጹህ ሰው በቅጣቱ ምክንያት ያጣውን ነገር ካልመለሰለት፤ ፍርዱ በሕግ ጥላ ሥር ቅጣቱን እንዲቀበል ለተደረገው ንጹህ ሰው የደረሰበትን የህሊና ጉዳት ካልጠገነለት፤ ይህ ሁሉ ከሆነ በኋላ ‹‹ነጻ ነህ›› የሚል ፍርድ ለንጹህ ሰው ምን ሊበጀው?


በመጨረሻም Z.W. Staatman የተባለውን አምስተርዳሙን ምሁር አባባል በመጥቀስ ልሰናበት
‹‹Detention is a necessary evil, and as long as there is no other measure, it cannot be abolished and the state has a right to employ it. But should the individual be made to bear the consequences of this clear example of our institutional imperfection?›› ቸር እንሰንብት።

 

 

በሀገራችን በየዓመቱ በሚሊዮኖች ብር የሚቆጠር ዋጋ ያላቸው መድሐኒቶች በተለያዩ ምክንያቶች እንደሚቃጠሉ የመድሐኒት ፈንድና አቅርቦት ኤጀንሲ ሰሞኑን ገልጿል። መድሐኒቶቹ እንዲቃጠሉ ከሚደረጉባቸው ምክንያቶች መካከል አንዱ የመድሐኒቶቹ የመጠቀሚያ ጊዜ ማለፍ ነው። ኤጀንሲው ባለው መረጃ መሠረት ይሄን ያህል መድሐኒት መቃጠሉን ይግለፅ እንጂ ከዚህ የማይተናነስ መድሐኒት ደግሞ አገልግሎት ላይ ውሎ ሊሆን ይችላል፤ በአሁኑ ሰዓትም ሰዎች እየተጠቀሙበት ሊሆን ይችላል። የመድሐኒት እና የሀኪሞች ጉዳይ እጅግ ትልቅ ትኩረት ሊደረግበት የሚገባ ጉዳይ በመሆኑ ኤጀንሲው ከፍተኛ ትኩረት ሰጥቶ ሊቆጣጠረው ይገባል። በአሁኑ ሰዓት በየጉራንጉሩ መድሐኒት ቤቶች እና ክሊኒኮች በቀላሉ ሲከፈቱ እያየን ነው። እነዚህ መድሐኒት ቤቶችና ክሊኒኮች ፈቃድ ወስደው ወደ ሥራ ከገቡ በኋላ ምን ዓይነት አገልግሎት እየሰጡ እንደሆነ፣ የሚጠቀሙባቸው መሣሪያዎች እና መድሐኒቶች ሁኔታ እንዲሁም አገልግሎት የሚሰጡት ባለሙያዎች ችሎታ በየጊዜው መፈተሽ ይኖርበታል። በአጠቃላይ የጤና ዘርፍ አገልግሎትን በተመለከተ በርካታ ተቃውሞዎች እና ምሬቶች ሲነሱ መስማት አዲስ አይደለም። የመንግስት ሆስፒታሎችን ጨምሮ አብዛኞቹ የጤና ተቋማት ሁልጊዜ ወቀሳ እንደተሰነዘረባቸው ነው። ኤጀንሲው ያወጣው መረጃም የሚያመለክተው እየተደረገ ያለው ቁጥጥር ክፍተት እንዳለበት ነው። ይሄ መረጃ ለኤጀንሲውም ተጨማሪ የቤት ሥራ የሚሰጥ ነው። የመድሐኒትና ሕክምና አገልግሎትና የሕክምና መገልገያዎች ቁሳቁስ ጉዳይ የህይወት ጉዳይ በመሆኑ ቁጥጥሩን ማጠናከር አስፈላጊ ነው።

ማርታአያሌው  - ከአቧሬ¾

ወልድያ!

Wednesday, 24 January 2018 14:20

 

 

የቱንም ያህል የፖለቲካ ተቃውሞ ቢኖር  ባልተመጣጠነ እርምጃ ንጹሃን ዜጎችን መሞታቸውን፣ መቁሰላቸውን፣ መጎዳታቸውን፣ ሐብትና ንብረት መውደሙን በፍጹም አንደግፍም!! የፌዴራሉ መንግሥት ከአማራ ክልል አስተዳደር ጋር በመሆን አጥፊ ወንጀለኞችን በፍጥነት ለሕግ ያቀርባል ብለን እናምናለን።

በበዓለ ጥምቀት ሰማዕት ለሆኑ ንጹሃን ወገኖች ቤተሰቦች እንዲሁም ለመላው ኢትዮጵያዊያን ወገኖቻችንን ፈጣሪ መበርታትን፣ መጽናናትን ያድላችሁ ዘንድ እንመኛለን።¾

“የአመራሮቹ መታሰር ለኦፌኮ ጥንካሬ ሆኖታል” 

ዶ/ር መረራ ጉዲና

 

በይርጋ አበበ

 

በቅርቡ ክሳቸው ተቋርጦ በምህረት ከእስር የተፈቱት የኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግረስ ሊቀመንበር ዶ/ር መረራ ጉዲና “የእኛ መታሰር ለኦፌኮ ጥንካሬ ሆኖታል” አሉ።


ዶ/ር መረራ ከሰንደቅ ጋዜጣ ጋር ባደረጉት አጭር ቃለ ምልልስ “የድርጅት መዋቅር እና ግለሰቦችን ስታነሳ ብዙ ችግሮችን ታያለህ። ከእስር ከወጣሁ በኋላ እያየሁ ያለሁት ግን ኦፌኮ ከየትኛውም የፖለቲካ ድርጅት በላይ የተሻለ የህዝብ ድጋፍ ያገኘ ይመስለኛል። የህዝብ ድጋፍ ካለ ደግሞ የግለሰቦች መታሰር እና መፈታት ብዙም ትርጉም የለውም” ሲሉ ተናግረዋል።


የኦፌኮ ሊቀመንበር አያይዘውም “ከአገር ውስጥና ከውጭ አገር የሚደረጉ ድጋፎችና የመገናኛ ብዙሃንን ሽፋን ስመለከት ለኦፌኮ ጭራሽ ማስታወቂያ ሆኖለታል። እኔ ባልታሰር ኖሮ ይህን ያህል እሰራለሁ ብዬ አላስብም” ያሉ ሲሆን ኦፌኮም ከዚህ በተሻለ ተጠናክሮ ይመጣል ብለዋል።


መገናኛ ብዙሃንን በተመለከተ ለቀረበላቸው ጥያቄ ሲመልሱም “የአማራ እና ኦሮሞ መገናኛ ብዙሃን እየተሻሻሉ ነው። የብሔራዊ ጣቢያው ግን ለውጥ አልባ ሆኗል” ብለዋል። ዶ/ር መረራ አክለውም “ኢህአዴግ የፖለቲካ እስረኛ የለም ማለቱ እንዲያው አጉል ድርቅና ካልሆነበት በቀር ማንም ሽንኩርት ሰርቆ የታሰረ የለም” ሲሉ መንግስት የፖለቲካ እስረኛ የለም የሚለውን ተቃውመዋል።


ይህ በእንዲህ እንዳለ የኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግረስ ሊቀመንበር ዶ/ር መረራ ጉዲና ከእስር መፈታታቸውን ተከትሎ የተለያዩ ምሁራን፣ የአገር ሽማግሌዎች፣ ስፖርተኞች፣ አርቲስቶች እና የፖለቲካ ፓርቲ መሪዎች በመኖሪያ ቤታቸው በመሄድ እየጎበኟቸው ነው።


ፕሮፌሰር ኤፍሬም ይሳቅ፣ ፕሮፌሰር ገቢሳ እጀታ ድምፃዊ አጫሉ ሁንዴሳ፣ ኮሜዲያን ልጅ ያሬድ እና አቶ ቡልቻ ደመቅሳ ዶ/ር መረራን ከጎበኙ ታዋቂ ኢትዮጵያዊያን መካከል ጥቂቶቹ ናቸው።

 

 


በዮሐንስ አለነ፤


አአዩ ጋዜጠኝነትና ተግባቦት ትምህርት ክፍል

ያ' ገር ሰው ከጉበኑ ቁመህ እንግድነትህን ስታውጅ ግንባሩን አያስርም አያዋ….. አንቱ….. ቤት የእግዜር አደል ግባ እንጂ ይላል።
ለድካምህ ማራገፊያ አጎንብሶ እግርህን ያጥብሀል። ከወዴት መጥተህ ነው አያ…… ምንደህና… እያለ በደረቁ አያደርቅህም ከማድጋው ድፍድፉ ጠላ ተዘልሎ በዋርማ አለበለዚያም ከቁንድፍቷ አንተው ይቀርብልሀል። ጨዋታን ጨዋታ ነውና የሚያመጣው በፀሐይ ግባት ወጋገን ከአማጋው ፈረሶች ጭራቸውን እያወናወኑ ይግጣሉ። አማጋውን የሚያሳይህ ጉብል ያያ ብሎህ የያዘውን ኮርቻ ፈረሱ ላይ ዘፉ አድርጎ እርካቡን ረግጠህ እንድትወጣ ያረግሀል። ፈረሱን በአማጋው ትጋልባለህ። ያ ባትህ ነውና ከጦር ውሎ እስከ መፈንደቂያ ፈረስ ሁነኛ ነበር በሰርግም በለቅሶም ላይ አጀቡ ደማቅ ነው ….. ካባ ለባሽ ምንድነው ሞትና ሰርግ አንድ ነው እንዲል ተረቱ። ሰግረህ ከማደሪያህ ባድማ ደርስሀል። ሌላ ጥሪ አገሬው ስም ሲያወጣ ትንቢትና ፍቅር አለውና የሺፋና፣ የሺመቤት፣ የሺ፣ የሺዋስ፣ የሺወርቅ የሺሐረግ ይልሀል ባለስሞችም ከስማቸው አይሸሹም። የሺሐሳብ እንዲህ ብሎ ጠርቶሀል፤ ፈረሱ ሳር እየጋጠ ነው። ኮርቻውም ከቤቴ እልፍኝ ዝለቅና ውሰድ…. ትህትና አለውና ጉሮሮውን ሞርዶ ቤት ለእንቦሳ ምኞቱን አጉርሶ እንቦሳ እሰር ምላሹን ተቀብሎ መደላድል ዳውላውንና ኮርቻውን ያቀብልሀል። ኮርቻ ና ጋሻው ይኸው ይልሃል። የመጋለብ ፋንታውን ለአንተ ሰጥቶ ዟሪዎችን ከዛሬ በር ሳይወጡ ድረስ ብሎሀል። የሺሃሳብ አበራ እኒህ ስምንት ነዲድ ፊደላት ከስያሜ ባለፈ ትርጓሜ አላቸው የጫቅማ ድምር ስደራ ጨለማን ያሸንፋል። የሺሀሳብ ግን እኛ ውስጥ ያለን ጨለምተኛ አስተሳሰብ በጦሩ ይወጋል ሞገዱም ሃያል ነው። ድምጽ ሆኖ ሲወጣ ግንቡን ይንዳል።


በማህበራዊ ሚዲያ አውደ ታሪክን፣ አውደ እለትን አውደ ወቅት የሆኑ ጉዳዮችን አንጉቶ ሲያጎርስ አውቀዋለሁ። ጋዜጠኛ የሺሐሳብ አሁን ይዞ የመጣው እንጎቻ ብቻ አይደለም። ቃተኛ ሸልሞታል። ተሳምንት በፊት ፌስ ቡክ ላይ ተወዝፌ መጣሁ፣ መጣሁ ሲል አይቼ ጓጉቻለሁ። ምን ይዞ ይሆን ሚለውን ሐሳብ ሳጠነጥን መፃፉ ሸዋ ገብቷል እምቧለሌ። መፃፉ ከዛ ሰፈር ሰው ደረሰኝ አሁን በተዘዋዋሪ ዘልቄ አግኝቼዋለሁ አግኝቶኛል። ውሀ ሲጣድ መፍላት ሲዳዳው ሲ ሲ ሲ ጥ ጥ ጥ ሽ ሽ……..እያለ ዜመኛ ይሆናል የፍለተ ዜማው አዝማቾች ግን ከተጣደው ውሀ ላይ ያሉ ነጠብጣቦች (ትኳቱኬ) ናቸው። አለበለዚያ ግን ነጠብጣቦች ከተነሱ ወይም በዘይት ከተሸፈኑ ውሃው አይፈላም፤ ዶ/ር ይሁኔ እንዲል። ማህበረሰቡ ስጋን ሲበርደው ሳት ዳር ሆኖ ሁናቴውን ከአኗኗር እያስተባበረ ያወጋል በእሳት ሙቀት ብርዱን ይከላል። ህብረተሰብ በቆፈን ሲወድቅ በላይ ሆነው የሚያሞቁት የእንፋሎት ድምሮች ከመንደር ከቤት ልጃቸው ተነስተው ወደ እስር ተወርውረዋል ብቻ ብሎ ከደረቅ እውነት ጋር አያፋጥጥህም እንዲህ ሀሳቡን ያንጓልለዋል…... ብርዱን የሚያሞቅበት እና ፅልመቱን የሚገፍበት ፀዳል አጥቷል (ሌላ ሌላውም ፀዳለ… ብሎ እንዳይል ተደርጓል ፀዳለ ማርያም እንዲል) ማገዶውን ቢቆሰቁሰውም አቀጣጣዮች ቀድመው ስለተወረወሩ ይጨሳል እንጂ አይነድም፣ ውሀውም ይሞቃል እንጂ አይፈላም ምግቡ ይጣዳል እንጂ አይበስልም አብሳዮች የሉምና እርሾዎችም ከሊጡ ታጥበዋል። ከእድፋችን ከ3 ሺህ ዘመን በላይ ብንኖርበትም የዕድገት ብስለከታችን ገና ቂጣ ነው።


በእነዚህ መስመሮች ደራሲው በሰላ ብእሩ በእድልህ ብዙ አመታትን መኖርህን ይነግርህና ገና ጭጭጭ የሚል ቂጣ እንደሆንክ ነግሮህ ያርፋል። ምንም ወፍራም ግንድ ተፈልጦ ማገዶ ብትቆሰቁስ ስንጥር ፍልጥላጭ ስለሌለው አይነድም። ከህብረተሰቡ አብራክ የወጡ አሳቢያን በወህኒ ናቸውና ስጋህ ቢጎለምስ አዕምሮህ ቂጣ ነው።


ዝናብ ሲያከረስሰው ገሳ (ዣንጥላ ) አያረግም በቁንጣን እንጂ በዕውቀት መቃተት አይቸግርም ቂጣነት በታዛው አሳርፎ ሲነግርህ ይቆይና የዚህን መፅሐፍ ሐውልትነት ለእርሾዎች ይቆም ዘንድ በአደባባይ ፈቅደናል ብሎ ይኩራራል። በልኮራ ኮራ ዘና ዘና ዜማን ሰምቶ ያደገ የባላገር ልጅ ይመስላል። የእንጀራውን እርሾ ልንገርህማ….. ፕሮፌሰር አስራት ወልደየስ ከነጻነት ማግስት የተገኙ የቀዶ ጥገና ህክምና ፕሮፌሰር ናቸው። አንድ ለና'ቱ የሆነውን ጥቁር አንበሳ ሆስፒታልን በማቋቋምና በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የህክምና ትምህርትን ያደራጁ ሀኪም ነበሩ። የኤርትራን መገንጠል የተቃወሙ አንድነትን የሰበኩ ከሀሳብ ይልቅ ነገድ ላይ ትኩረት ሲደረግ ጋዋናቸውን ጥለው ሞግተዋል ባለብእሩ ጀግና እያደር ዘመንን እየቀደመ ይፈጠራል። ልክነቱም በነገ ትከሻ ላይ ይሰፋል። ለኖረበት ዘመን ማህበረሰብ ምልክት ይሆናል በማለት ለእሳቸው ብኩርናውን እንዲታወሱበት ሐውልት አቁሞላቸዋል።


ሌላ እርሾ ጸሐይ ወጣች ብሎ ከአሜሪካ ወደ እናት ሀገሩ ከ1983 በኋላ ለሌላው ለመኖር ተመለሰ፤ በህትመት ጋዜጠኝነት 18 ዓመት ሰርቷል። ሰባት ጊዜ ለእስር ተዳርጓል ከባለቤቱ ሰርካለም ፋሲል ጋር በእስር እያሉ የመጀመሪያ ልጃቸውን አግኝተዋል፤ ናፍቆት ይባላል። መስከረም 3 ቀን 2004 ዓ.ም በሽብር ተጠርጥሮ ከተያዘ በኋላ 18 ዓመት ተፈርዶበት በቃሊቲ ማጎሪያ ይገኛል። ጋዜጠኛ የሺሐሳብ የመንፈስ ልጅ ነውና ይህን አንዲያ ልጁን አበርክቶለታል የተገባም አደል ….. እንዴታ!!


ያለእርሾዎች ሊጦች ሁሉ እንጀራ አይሆኑም-
ደራሲው የ'ራሱን እርሾዎች እንዲህ ቀምሯል።


በመታወሻ ገፁ ግርጌ ….. ለነጠብጣቦች በሙሉ ተበረከተ ይላል። ከታሪኩ ቁድሻ በተጨማሪ ለተደራሲያን አክብሮቱን ያሳቅፋል። የእንቧለሌ ወጋግራዎች እኒህ ናቸው።
ተማር ልጄ፣ አብዮተኛ እግሮች ካንጋሮው፣ የጥያቄው ጥያቄ፣ ስምና ፍቅር አላዛሩ ንጉስ፣ ጭብጨባ የወሲብ ሱናሜ፣ ፍካሬ ዳያስፖራ የመሐል መንገደኞች ለእኒህ አርዕስት ሐሳቡን ቃኝቶ ተጠብቧል። ይሰነስናል እንደ ንጥር ቅቤ በሚጣፍጠው ወጉ አለሳልሶ ያስገባሀል ፖለቲካን ይመነጥራል ትምህርት ላይ ያሽሟጥጣል በገፀባህሪያት ያስተውስሀል ሀሳቡን ያስነግራል፣ በአሽሙር ይወጋጋሀል በሕፀፆች እንድትቆዝም በመሷለኪያዎች ደግሞ ፈገግ እንድትል ያደርጋል .. መፈልቀቂያ… በወፉ በረር የዳሰሳ ጨዋታ እንጀምር።


ተማር ልጄ በሚለው በመጀመሪያ አርዕስቱ ብላቴናው ታላቁ ፈላስፋ ሶቅራጥስ የዓለም ትልቁ ችግር ዓላዋቂነት ነው መድሀኒቱ ደግሞ ዕውቀት ነው ዕውቀት ደሞ አለማወቅን ከማወቅ ይጀምራል በማለት ተረኩን አይወጥነውም ይልቅስ በአሽሙር ይኮረኩምሀል ግድ የለም ባትቀጠር እንኳን ትምህርት ብዙ ጥቅም አለው ይላል (በግዴለሽነት እጁን የሚያወራጭ መሰለኝ ባየሁት) ይህን የአሽሙር ቡጢ ሲያቀምስህ ጉተንበርግ የህትመት መሳሪያን ከመፍጠሩ በፊት ብራና እና ቀለም ፈጥረው ዘመን በአቡሻኸር ቀምረው የኖሩትን ታሪክ…. እንደምድጃ ዳር ተረት አድርገህ ትስለዋለህ አልያም ደብተራ ታሪክ ነው ብለኅ ባዶነትህን ለመሸፈን በእስራኤል ታሪክ እየተፅናናህ ራስህን ታሞቃለህ እቅጩን ይነግርሀል። ሌላ ምፀት መማር ወደ ውስጥህ እንዳትብከነከን ኬሻ ሙሉ ሰላም ሰጥቶሀል እናማ ዩኒቨርሲቲ የውጭ ቲዎሪ መማርህን ወደደው ተጨዋች ሳትሆን በተመልካችነት እየተፅናናህ እንድትኖር ያደርግሀል የምታስበው በአማርኛ የምትማረው ደሞ በመጤ ቋንቋ ነው ታዲያ እንዴት ብሎ ተመራማሪ ትሆናለህ እርፉ ይዞ ወደኋላ የሆነውን ጉዳያችንን እንዲህ አለስልሶ ይደቃሀል ተማር ልጄ!! በቆሎ ትምህርት ተሜው ተኮልኩሎ ጨወታ ያነሳል ከመጠምጠም መማር ይቅደም ትምህርት ሲባል ወደ ሲሚዛ መሀራ ገብቶ ዋንጫ መዘዛ ትምህርትን ማልከስከስ መሃራ ሲሆን መንቶስቶስ ወዘተ ፈርጀ ብዙ ጭውቶች አሉ ከመጠምጠም መማር ይቅደም ሚለውን ይወስድና ሙጋቤ ተናገረው ይልሀል።


በቅንፍ ውስጥ ነገርየውስ የእኛ ነው የውጭ ሰው ሲባል ታምነኛለህ ብዬ ነው ብሎ ይለካሀል። አባይ ከስከላ እንደሚነሳ ጀምስ ብሩስ ከስኮትላንድ መጥቶ መስክሯል ዳሩ ግን የሰከላ ገበሬ ያውቀዋል ልጆች ተንቦራጭቀውበታል ድፋቂያ ተጫውተውበታል ከብቶችን ሲያግዱ ተጎንብሰው ጥማቸውን ቆርጠውበታል በመቃው ቀለም እንዲህ ይላል እኛ ማንኪያ እና ወጥ እንሰራለን ፈረንጅ በማንኪያችን ወጥ ቀማሻችን ይሆናል።


ስሞች በየዘመናቱ ይቀያየራሉ ባለንበት ዘመን አለባበስህ ስምህ የቆዳ ቀለምህ ዘርህ ወዘተ… ግምት ውስጥ ይገባል ለመቀጠር ተፈልገህ ደራሲው ስምህን እንዲህ ብትቀይር የሚል ቅያስ ያሳይሀል ሕዳሴ ልማቱ (ፀረ)፣ ተሐድሶ፣ 1ለ5 ….. የሺሐሳብ ምንኛ ዜደኛ ነው ካልሆነማ ቅርጫት እንደተደፋባቸው ጫጩት ነው ምትሆነው።


ጋዜጠኛ ጌጡ በአንድ ወቅት በሰራው የአባይስሞች በተሰኘው ዶክመንተሪ ሁነኛ የልማት ሰው አስተዋውቆናል (የአዲሲቷ ኢትዮጵያ አካል ይሆን እንዴ) አባት ልጆቻቸውን እንዲህ ሰይመዋል ተፈራ አባይ፣ኢትዮጵያ አባይ የግብፅ ሕይወት አባይ፣ ይገደብ አባይ ፣….. ግድቡ ከተጀመረ በኋላ የወለዷ/ዱትን ልጅ ደግሞ ደሞዜ አባይ ወይም እይየው አባይ ብለው የሰየሙ ይመስለኛል ለጊዜው መረጃ የለኝም ተማር ልጄ በሚለው አርዕስት ውረፋ ከምፀት ተጋብተው ተረኩን ወዛም እና ፈርጣማ አድርገውታል።


‹‹መማር ባታገኝም ግን በተስፋ ብቻ እያኖረ ለአካልህ (ስጋ) እንድትገዛ ያደርጋል››
ብዕረኛው መማር ሞትን አያስደፍርህም እንኳን ሞትን ደሞዝህ እንዳይቆረጥ ያባባሀል ለውጥ ከሌላ ስው እንድትጠብቅ ቀዝቃዛ ስሜት ይሸልምሀል አይ መማር ደጉ!! ለማንኛውም ተማር ልጄ!!
ሌላው ወጋግራ አብዮተኛ እግሮች ይሰኛል። በገፅ ብዛትም በሐሳብም ጠሊቅ ነው። ታሪክ፣ ሁነት፣ እውነት ርዕዮት ተቀነጣጥበው የቀረቡበት ነው የደራሲው አተያይንም ልብ ይሏል። በ2008 ዓ.ም የነበረውን የሕዝብ ደምፍላት የባህርዳርንና የጎንደርን ትላንት ዛሬ ታሪክ አድርጎ ጠብሰቅ ካሉ ትችቶቹ ጋር ውሽንፍሩን አንባቢው ሚዛናዊ እንዲሆን በሚያደርጉ የሀሳብ መስመሮች በመዝጊያ ዓ.ነገሮች ወዳንተ ይዶላቸዋል።


የብሔር ፌደራሊዝም በአግባቡ ካተያዘና አንዴ ከሚዛን ከወጣ ለመመለስ ይከብድና ነገዶች ወደ ሀገርነት ሊፈለፈሉ ይችላሉ በቆሎው ከተፈለፈለ የሚቀረው ቆረቆንዳ ነው ሁሉም እኔ ማለት ከጀመረ ራሱን ይበላል።


ዳሩ የበስተቀሮችን በር መዝጋት የለብንም ሰሚ አድማጭ ይኑር በማለት በአፅንኦት ይናገራል።
በአውስትራሊያ ብርቅዬ እንስሳ ግብር በመነሳት በተሰየመው ካንጋሮው በሀሳብ እንሳፈር በዚህ እርስ የሚፍለቀለቁ ሀሳቦች ኮናኔ ፍትህ ናቸው ማለት ይቻላል በብዕሩ ይጎነትላል .ካንጋሮ ብዙ ትዘላለች ፍርድ ቤቶችም እውነትን ይዘላሉ ካንጋሮ ልጇን በጉያዋ ባለ ኪስ ታሳድጋለች ዳኞችም በጉያቸው ጉቦ ካልገባላቸው እውነትን አቅፈው አያሳድጉም. እኒህ ፍርድ ቤቶች ተገዝነታችው እና አለኝታነታቸው ለእውነት እንዳልሆነ ታሪክን ነቃቅሶ ያስረዳሀል።


የጥያቄው ጥያቄ በዚህ ፈርጅ እውነት ታሪክ ትምህርት በትንታግ ብዕሩ ይመትራቸዋል።
ኢኮነሚክስ የሚባል ጅምላ ቸርቻሪ የትምህርት ዘርፍ ሲበዛ አድሎኛ ነው ብዙሀን በጥቂቶች መጋረጃ ተሸጉጠው ጠግበዋል ብሎ የሚናገር የእንጀራ እናት የሆነ ትምህርት ነው።


እውነት ወይስ ስምምነት ቀመር ወይስ ከርስ ደስታና ለውጥ ወይስ ቁጥር የትኛው ነው ትክክል በማለት ይጠይቃል
(በ11 አሀዝ እያደግን እንዴት ይህን አታውቁትም)
ደራሲው እንዲህ ያሰጋል የጫት ምርትና ተጠቃሚዎች መስፋፋትበዚህ ከቀጠለ ኢትዮጵያ እንደ የመን እና እንደ ሶማሊያ መሆኗ አይቀርም።


ስምና ፍቅር የደረሲው ምናብ ምን ያህል ተምዘግዛጊ እንደሆነ ለመገመት በዚህ ርዕስ የቀረቡት ሀሳቦች መጓዣ ይመስሉኛል። በመሰረት ተለክፎ መሰረተ ድንጋይ ሲባል አቲቱ ይሄዳል ለምለምን አፍቅሮ በለምለሙ መስከረም …. ሲባል ሲሰማ ያስታውሳታል አብዮትን ደሞ ይከጅላል አብዮታዊ ዴሞክራሲ በሚሉ እና ሌሎች ተያያዥ ቃላቶች ተጠፍንጎ አቅሉን ይስታል (አርፎ አይቀመጥም)… ከፎተሊካው እያወዳጀ እንደ መስቀል በአል ጉብል እንጎሮጎባሽ ብሎ በሀሳቦቹ ተረኩሶህ ይፈተለካል ትከተልውምአለህ ተረኩ እንዲያ ነው።


አልአዛሩ ንጉስ ወጋግራ ታሪክን እና ሁናቴን ቃኝቶበታል የአስተሳሰብ ቁስል እዥ ሆኖበት ሲነዘንዘው የከተበው ይመስላል አብዝቶ ይቆረቆራል ቆም ብለን እንድናስብ ይጠቁማል በወሬ በወሬ የምናነሳቸውን ጉዳዮች ጥበብ ዘራርቶ እንዲፈኩ አድረርጓቸዋል። አስተሳሰብን ማከም አካል ከማከም ይበልጣል። በቁዋንቁዋ አለላ ባጌጠው ወጉ እምቧለሌ ተጫውቷል በማህበረሰቡ ኑረት ያሉ እክሎችን ያነሳሳል ቆይ አቴንዳንስ ይይዛል። ምሳ ተበላ ተብሎ አይወጣም ገና መግባባት ላይ ሳንደርስ መላቀቅ የለም። መቼም አንላቀቅም፤ ፈሪ በአንደበቱ ባይናገር በእጁ እያጨበጨበ ዘመኑን ይገፋል። አንተ ጋር ያለን እውነት ያስቆነጥርሀል (ተቀበል እንግዲህ ያለው ማን ነበር) የአገልግሎት ዘርፉ ተለጣፊነት እና የሪፖርት ጥገኝነቱን ፍንትው አድርጎ ሰንዶታል የመንግስት ሰራተኛው የሃገሪቱ የተማረ እና በስራው በአስትሳስቡ ሃገራችንን የሚያስፍነጥር የህብረተሰብ ክፍል ነው ነፃነቱን ከማክበር ይልቅ ገሸሽ መደረጉ ደግም አይደል በማለት ጭብጨባ በሚለው እርስ ስር ቀምሞታል።


በወሲብ ሱናሜ ማዕቀፍ ውስጥ ደራሲው ስጋቱን መሸፈን አልቻለም። የሀሳቡን ብናኝ ከሀይማኖት አስተሳሰብ አይቀዳም በአንድ ሌሊት ብቻ በዓለም ከ 130 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በወሲብ ተጣምደው ያድራሉ። ይህ ቅዠት አይደለም እውነት ነው የወሲብ ማእበል የሮም ስልጣኔን አንሸራቶ ጥሏል።


እንደ ተሞክሮ ደቡብ አፍሪካ፣ ግሪክ፣ ብራዚል፣ ታይላንድ ሀገራትን ጉዳይ ግብአት በማድረግ ያነፅራል። ግብረ ገብነትን የሚያስጠብቅ የሕግ ማእቀፉ ካልወጣ አደጋው የከፋ እንደሆነ ያረዳሀል።
ኢትዮጵያ ከ2 ሚሊዮን በላይ ዲያስፖራ ልጆች አሏት ብዙዎች ታዲያ ስለተቃወሙ ብቻ ወደ እናታቸው ቤት ገብተው የአያት ምርቃትን፣ የአባት ዳረጎትን እንዳይቀምሱ በር ተዘግቷል። በፍካሬ ዳያስፖራ ትልሙ ሰቆቃውን ፍላጎቱን ምኞቱን ከታሪክ ጋር በማጣቀስ ከታትቦታል።


የመፅሀፉ የመጨረሻ ክፍል የመሐል መንገደኞች ይሰኛል። (ለመሐል መንገደኞች ይሆን) በዚህ ወጉ ያፌዛል ከእወነት ጋር ያጋትርሀል ታሪክ ማለት የመኪና ስፖኪ ነው የኋላውን ማየት ወደፊት ለማደርገው ጉዞ ይጠቅመኛል። (በግርድፉ እና ፉራንክ እንዳላችው) ደራሲው በወጎቹ ቅንጣት ታሪክን እያስኮረሰመ ከአሁን ጋር አዋህዶ በተረኩ ውስጥ አብሮ ያጉዝሀል።


በእኛም የመሐል መንገዱ በትራፊክ ዝግ ከሆነ ቆይቷል የጃንሆይ ስርዓት እና ደርግን በአማካኝ መዝኖ ሁለቱም መጥፎም ክፉም ሰርተዋል ብሎ የሚቆም የመሐል መንገደኛ የለም።
አቤት አከሻሸን ማለት የሚያስችል ወጉ ጥዑም ነው። የሰፊው ሕዝብ አገልጋይ የሆኑ ተቋማት ተገዢነታቸው በየዘመኑ ለነበሩት ስርኣቶች እንደሆነ አስቀድሞ ይናገራል። ኢትፈዮጵያ እናት ዛፉ ናት። ከዛፉ ቅርንጫፉ አንዱን ወደ መሬት ለስ ከድርገው እንደትንጨዋለል ያደርጉሃል። በጎሳ በቀለም በሃይማኖት በአስተሳሰብ … ወዘተ የሚዛናዊነት በር እንዲዘጋ ያደረገው የመንግስት ፕሮፖጋንዳ እንደሆነ የወቅቱን ሁኔታ ከኋላ ታሪክ ጋር በማኳኳል ለዛ ባለው ቋንቋ ያጫውትሃል።


“ታሪካችን የፖለቲካ ማሟያ መሆኑ የደረቅ ፕሮፓጋንዳ ተጠቂ አድርጐታል። ረጅም ቁመናው ላይ እከክ ሆኖ ፊቱን አብልዞታል። የትውልዱ ጭንቅላትም ፕሮፖጋንዳውን ተመግቦ ስላደገ ወደመሃሉ ጎዳና ገብቶ ለመጫወት ወኔው ዝሎበታል” በማለት ሰብዞታል። በ208 ገፆች የተቀነበበው መፅሃፋ በአስሩ አርዕስት የታዘሉት ሀሳቦች ያባብላሉ፤ ያባባሉ ፀሃፊው የራሱን ሃሳብ የመጫን አዝማሚያው ስስ ሆኖ እምቧለሌ እንድትሾር ያደርጋል። እምቧለሌ ጉልህ ጥቅም አለው። ልጅ ሆነን የአምሮሯችንን የመንቦዥቦዥ ፍጥነት ለክተንበታል። አንደኛው ልጅ ትንሽ እንደሾረ በአፋጢሙ ሲተከል ወይ በጀርባው ሲንጋለል ተሳስቀን ቦርቀንበታል። እንዝርት እንቧለሌ ካልሾረች ክር እና ማግ አይኖርም ጋቢ እና ነጠላም እንዲሁ አሁን ግን እንደ ልጅነታችን እጆቻችንን ወደ ጐን ዘርግተን አንሾርም የሚጠበቅብን በሃሳብ እምቧለሌ ነፋሳቱን(ነፋሱን) መቅዘፍ መሰንጠቅ ነው። ሐሳብ ሃገር ድንበር ባይኖረውም ወደ አንድ አቅጣጫ የሔደ ይመስላል ደራሲው ለምን ቸኮልበት ባይነኝ ባይቸኩል ኖሮ ድንቅ ታሪክ ቀመስ ወግ እናገኝ ነበር ጋዜጠኛ መሆኑ አተራረኩ የየ ነገራቱን መነሾ ከመረጃ ጋር እንዲያጐዳኘው ረድቶታል።


የህትመቱ አና የወረቀት ጥራቱ ጥያቄ ውስጥ ይከታል። በገበያ የቀረበበት ዋጋም ከጥራቱ ጋር አይጣጣምም። ያም ሆኖ ግን የብላቴናው እምቧለሌ፤ በእምቧለሌ ውስጥም ተሁኖ መነበብ አለባት ባይ ነኝ አካፋይ ናትና። ይህን ድፍረቴን እና ስህተቴን ግን በበጐ እንድታዩት እገልፃለሁ።
ለዘዘወ ዳፉ

 

“ወልድያ ላይ በጥምቀት በዓል ለተፈጠረው ግጭት ኢህአዴግ የኦርቶዶክስ ሃይማኖት ተከታዮችን ይቅርታ ይጠይቅ” 

 

መኢአድና ሰማያዊ ፓርቲዎች

በይርጋ አበበ

 

መኢአድ እና ሰማያዊ ፓርቲዎች ትናንት በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ “በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ አማንያን የጥምቀትና የቅዱስ ሚካኤል ቃና ዘገሊላ በዓል ለማክበር በወጡ የወልድያ ከተማ ሰላማዊ ዜጎች ላይ ለተፈፀመው ግድያ የእምነቱን ተከታዮች ኢህአዴግ በይፋ ይቅርታ ሊጠይቅ ይገባል” ሲሉ ተናግረዋል።


ፓርቲዎቹ በመግለጫቸው “ለተነሳው ግጭትና ለተወሰደው የግድያ እርምጃም የቀረበው ምክንያት መንግሥትን የሚቃወም ዜማ አሰማችሁ የሚል ነው። ይህ ደግሞ መብት መጣስ ነው” ያሉ ሲሆን “ይህን ችግር የተመለከተችው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ድርጊቱን አለማውገዟ ያስተዛዝበናል” ብለዋል።


ፓርቲዎቹ በመግለጫቸው አክለውም “የፀጥታ ሀይሎች ቅዱስ ታቦት ተሸክመው በቆሙ ቀሳውስት ላይ አስለቃሽ ጭስ መተኮሳቸው ሀይማኖቱን መድፈር በመሆኑ መንግሥት ድርጊቱን በማውገዝ በግልጽ በአደባባይ ይቅርታ ይጠይቅ። ለሟች ቤተሰቦች የደም ካሳ እንዲከፈል፣ ግድያው እንዲፈፀም ትዕዛዝ የሰጡም ሆነ ጉዳዩን በቸልተኝነት የተመለከቱ የዞኑ ባለሥልጣናት በህግ እንዲጠየቁ፤ ግድያውን የፈፀሙ የመንግሥት ታጣቂዎች ለሕግ እንዲቀርቡ እንጠይቃለን” ሲሉ አቋማቸውን አስታውቀዋል።

 

Page 6 of 200

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us