You are here:መነሻ ገፅ»arts»news admin - Sendek NewsPaper
news admin

news admin

በይርጋ አበበ

የቀድሞው የአንድነት ለፍትህና ለዴሞክራሲ ፓርቲ የህዝብ ግንኙነት ኃላፊ አቶ ሀብታሙ አያሌው ከሁለት ዓመታት በፊት በሽብርተኝነት ከተጠረጠረበት ክስ ነጻ በመውጣቱ ለህክምና ወደ ውጭ አገር ለመሄድ ማቀዱን ገለጸ። የፍርድ ሂደቱ ከገመተው በላይ የተጓተተ እንደነበረም ገልጿል።

አቶ ሀብታሙ አያሌው በሆምሮይድ በሽታ እየተሰቃየ መሆኑን ቀደም ሲል ለአገር ውስጥና ለውጭ አገር መገናኛ ብዙሃን ሲገልጽ መቆየቱ ይታወሳል። ህክምናውን ከአገር ውጭ ሂዶ እንዲታከም ለፍርድ ቤት ያቀረበውን ጥያቄም ፍርድ ቤት ውድቅ ስላደረገበት ላለፉት ስድስት ወራት በአገር ውስጥ የህክምና መስጫ ተቋማት ጊዜያዊ ህክምና እየተከታተለ መቆየቱን ለሰንደቅ ጋዜጣ ተናግሯል።

ባለፈው አርብ ኅዳር 23 ቀን 2009 ዓ.ም ከሰማያዊ ፓርቲ ሊቀመንበር የሽዋስ አሰፋ እና የፖለቲካ ፓርቲ አባል ካልሆኑት አቶ አብርሃም ሰለሞን ጋር በነጻ የተሰናበተው አቶ ሀብታሙ ስለ ፍርድ ሂደቱ የተሰማውን ለሰንደቅ ጋዜጣ ሲገልጽ፤ “ሁሉም ሰው እንደሚያውቀው እጅግ የተንዛዛ እና የተጓተተ ፍትህ ነው” ያለ ሲሆን፤ አያይዞም “በከፍተኛው ፍርድ ቤት አንድ ዓመት ከሁለት ወራት አካባቢ ፈጅቶ ነው ውሳኔ ላይ የደረሱትና በነጻ ለማሰናበት የወሰኑት። ከዚያ በኋላ ደግሞ የጠቅላይ ፍርድ ቤቱ ችሎት በአጼ ኃይለሥላሴ ዘመን የወጣውን እና እስካሁንም ያልተሻሻለውን የስነ ስርዓት ህግ አንቀጽ 288/5ን በተዛባ መልኩ ተርጉሞ በእስር ቆይተው ይግባኙን እንዲከታተሉ ብሎ አቃቤ ህግ ይግባኝ ሲያቀርብ የጠቅላይ ፍርድ ቤቱ ችሎት ያንን ተቀብሎ በእስር ቤት እንድንቆይ ተደረገ” ሲል ተናግሯል። 

አቶ ሀብታሙ አያሌውን ጨምሮ አምስት ተጠርጣሪዎች ከሰባት ወራት በፊት ከእስር ተፈተው የነበረ ቢሆንም አቃቤ ህግ ይግባኝ ስለጠየቀባቸው የፍርድ ሂደታቻው ሳይጠናቀቅ ቆይቷል። በእነዚህ ጊዜያትም በተለይ አቶ ሀብታሙ አያሌው በጤናው ላይ በደረሰበት እክል ምክንያት የህክምና ቦርድ በወሰነለት ምክንያት ከአገር ወጥቶ እንዲታከም ለፍርድ ቤት ጥያቄ ቢያቀርብም ፍርድ ቤቱ ሳይቀበለው ቆይቷል። በዚህ ጉዳይ ላይ ለሰንደቅ አስተያየቱን የሰጠው አቶ ሀብታሙ “በሰበር ሰሚ ችሎት ይግባኝ ጠይቀን ከእስር ከተፈታንበት ጊዜ ጀምሮ ባለፈው አርብ ውሳኔ እስከተሰጠበት ጊዜ ድረስ የተለያዩ ተደጋጋሚ ጥያቄዎች በከፍተኛውም ሆነ በጠቅላይ ፍርድ ቤት እና በሰበር ሰሚ ችሎት የተከራከርንባቸው ጉዳዮች ሲታዩና እንደዚህ አይነት የጤና እክል ገጥሞኝ እኔን ከእነቤተሰቤና መላውን የአገራችንን ህዝብ ጭንቀት ላይ ጥሎ ቆይቷል” ሲል ገልጿል።

አቶ ሀብታሙ “ፍርድ ቤቱ መዝገቡን ዘግቶ በነጻ ያሰናበተኝ በመሆኑ ህክምናዬን ከአገር ውጭ ሂጄ መከታተል እችላለሁ” ያለ ሲሆን የህክምናውን ወጭ በተመለከተ ደግሞ “እስካሁን ለህክምና በነበርኩበት ወቅት ከፍተኛ ወጭ ጠይቆኛል። ከዚህ በኋላም ቢሆን ከፍተኛ ወጭ እንደሚጠይቀኝ ይታወቃል። ይህንን ወጭ እኔ የቻልኩትን ያህል ከሞከርኩ በኋላ የተለያዩ ወዳጆቼ ባደረጉልኝ ድጋፍ ነው ህክምናውን የማደርገው” ብሏል።¾

ቁጥሮች

Wednesday, 07 December 2016 14:59

13 ሚሊዮን ሄክታር             በዘንድሮው መኸር ወቅት በዘር የሚሸፈነው መሬት መጠን፤

320 ሚሊዮን ኩንታል            በዚሁ ወቅት ለማግኘት የታቀደው ምርት መጠን፤

3 ነጥብ 5 ሚሊዮን ሄክታር       እስካሁን በሀገሪቱ ሰብል ያለበት ማሳ ስፋት፤

                              ምንጭ፡- የእርሻና ተፈጥሮ ሀብት ሚኒስቴር

ጾመ ነቢያት (የገና ጾም)

Wednesday, 07 December 2016 14:13

 

ጾመ ነቢያት በየዓመቱ ከኅዳር ፲፭ ቀን ጀምሮ እስከ በዓለ ልደት ዋዜማ ድረስ የሚጾም፤ ከሰባቱ አጽዋማት መካከል አንደኛው ጾም ነው፡፡ እግዚአብሔር አምላክ ዓለምን ለማዳን ሲል የሰውን ሥጋ ስለ መልበሱ፤ ወደ ግብጽ ስለ መሰደዱ፤ በባሕረ ዮርዳኖስ ስለ መጠመቁ፤ በትምህርቱ ብርሃንነት ጨለማውን ዓለም ስለ ማብራቱ፤ ለሰው ልጆች ድኅነት ልዩ ልዩ መከራን ስለ መቀበሉ፤ ስለ መሰቀሉ፣ ስለ ሞቱ፣ ትንሣኤው፣ ዕርገቱና ዳግም ምጽአቱ በየዘመናቱ የተነሡ ቅዱሳን ነቢያት በመንፈስ ቅዱስ ተቃኝተው ትንቢት ተናግረዋል፤ ትንቢቱ ደርሶ፣ ተፈጽሞ ለመመልከትም ‹‹አንሥእ ኃይለከ ፈኑ እዴከ፤ ኃይልህን አንሣ፤ እጅህን ላክ›› እያሉ በጾም በጸሎት ተወስነው አምላክ ሰው የሚኾንበትን ጊዜ በቀናት፣ በሳምንታት፣ በወራትና በዓመታት እያሰሉ ሲጠባበቁ ቆይተዋል፡፡


ይህ ጾም የእግዚአብሔርን ሰው መኾን ሲጠባበቁ የኖሩት የነቢያት ትንቢትና ጸሎት በጌታችን መወለድ ፍጻሜ ያገኘበት ወቅት በመኾኑ ‹‹ጾመ ነቢያት (የነቢያት ጾም)›› እየተባለ ይጠራል፡፡ ለአዳም የተነገረው የድኅት ተስፋ ስለ ተፈጸመበትም ‹‹ጾመ አዳም (የአዳም ጾም)›› ይባላል፡፡ ስለ እግዚአብሔር ሰው መኾን በስፋት ትምህርተ ወንጌል የሚሰጥበት ወቅት በመኾኑም ‹‹ጾመ ስብከት (የስብከት ጾም)››፤ የጾሙ መጨረሻ (መፍቻ) በዓለ ልደት በመኾኑ ደግሞ ‹‹ጾመ ልደት (የልደት ጾም)›› በመባል ይታወቃል፡፡ እንደዚሁም ‹‹ጾመ ሐዋርያት›› ይባላል፡፡ ቅዱሳን ሐዋርያት ‹‹በዓለ ትንሣኤን ዐቢይ ጾምን ጾመን እናከብረዋለን፤ በዓለ ልደትንስ ምን አድርገን እናከብረዋለን?›› በማለት ነቢያት የጾሙትን ከልደተ ክርሰቶስ በፊት ያለውን ጾም ጾመዋልና፡፡


በተመሳሳይ መልኩ ይህ ጾም ‹‹ጾመ ፊልጶስ (የፊልጶስ ጾም)›› ተብሎ ይጠራል፡፡ ሐዋርያው ቅዱስ ፊልጶስ በአፍራቅያና አውራጃዋ ዅሉ እየተዘዋወረ በጌታችን አምላካችንና መድኀኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስም ወንጌልን በማስተማር፣ ድንቅ ድንቅ ተአምራትን በማድረግ ብዙዎችን ወደ አሚነ እግዚአብሔር ሲመልስ ቆይቶ ትምህርቱን በማይቀበሉ የአፍራቅያ ሰዎች አማካይነት በሰማዕትነት ዐርፏል፡፡ ደቀ መዛሙርቱ ሥጋውን ሊቀብሩ ሲሉም ስለ ተሰወረባቸው የሐዋርያውን ሥጋ ይመልስላቸው ዘንድ ሱባዔ ይዘው፣ በጾም በጸሎት ተወስነው በለመኑት ጊዜ እግዚአብሔር ልመናቸውን ተቀብሎ በ፫ኛው ቀን መልሶላቸው ሥጋውን (አስከሬኑን) በክብር አሳርፈውታል፡፡ ደቀ መዛሙርቱ የሐዋርያውን ሥጋ ካገኙ በኋላ እስከ ጌታችን ልደት ድረስ ጾመዋል፡፡ ስለዚህም ጾመ ነቢያት ‹‹ጾመ ፊልጶስ›› እየተባለ ይጠራል፡፡ ከዚሁ ዅሉ ጋርም ወልደ አምላክ ክርስቶስን በግብረ መንፈስ ቅዱስ እንደምትፀንሰው እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያምን መልአኩ ቅዱስ ገብርኤል ካበሠራት በኋላ እመቤታችን ‹‹ሰማይና ምድር የማይወስኑትን አምላክ ፀንሼ ምን ሠርቼ እወልደዋለሁ?›› በማለት ጌታችንን ከመውለዷ አስቀድማ ጾማዋለችና ይህ ጾም ‹‹ጾመ ማርያም›› በመባልም ይታወቃል፡፡


በአጠቃላይ በዚህ በገና ጾም ነቢያትም ሐዋርያትም ጾመው በረከት አግኝተውበታል፡፡ እኛ ምእመናንም እንደ እነርሱ በረከትን እናገኝ ዘንድ ይህንን ጾም መጾም እንደሚገባን የቤተ ክርስቲያን አባቶች ሥርዐት ሠርተውልናል፡፡ በዚህም መሠረት የነቢያት፣ የሐዋርያት፣ የጻድቃንና የሰማዕታት አምላክ ከእመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም፣ ከቅዱሳን ነቢያትና ሐዋርያት በረከት እንዲያሳትፈን፤ መንግሥቱንም እንዲያወርሰን ዅላችንም በዚህ በጾመ ነቢያት ወቅት በጾም በጸሎት ተወስነን እግዚአብሔርን ልንማጸነው ይገባል፡፡
ምንጭ፡- ማኅበረ ቅዱሳን

ሁለተኛው የኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብቶች የድርጊት መርሃግብር (ከ2008- 2012) በሚኒስትሮች ም/ቤት ጸድቆ ሰሞኑን በሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት ውይይት እየተደረገበት መሆኑ ይታወቃል። ከውይይቱ በኋላ በቅርቡ ፀድቆ ወደሥራ ይገባል ተብሎም ይጠበቃል። የመርሃግብሩ ዓላማ በሕገመንግሥቱ የሰፈሩ የዜጎች የሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች የበለጠ ጥበቃ የሚያበጁ ስልቶችና አቅጣጫዎችን ማበጀት መሆኑ በሰነዱ ላይ በግልጽ ተመልክቷል። የሰነዱ መውጣት መንግስት ራሱን በራሱ አፈጻጸሙን፣ አካሄዱን ለማየትና ለመገምገም የሚያስችለው መሆኑ ትልቅ ግምት የሚሰጠው ነው።

 

በአሁኑ ወቅት በፓርላማው በውይይት ላይ የሚገኘው የሁለተኛው መርሃግብር ዕቅድ በተለይ መገናኛ ብዙሃን፤ የሕዝብ ዓይንና ጆሮ እንዲሆኑ፣ በመንግስት መዋቅር ውስጥ የሚከሰቱ የአሠራር ግድፈቶችን ነቅሰው ለማውጣት አቅምና ጉልበቱ እንዲኖራቸው፣ የዕድገት ነቀርሳ የሆኑትን ሙስናና ብልሹ አሠራርን ቀጣይነት ባለው መልኩ ለማጋለጥ የሚያስችል አቅም እንዲገነቡ አጋዥ ሆኖ እንዲቀረጽ ይጠበቃል።

 

በያዝነው ዓመት መንግስት የምርጫ ህጉን ለማሻሻል ቃል በገባው መሠረት ጠንካራ ተቃዋሚ ፓርቲዎች እንዲኖሩ እገዛ የሚያደርግበት፣ ከፓርቲዎቹ ጋር በጋራ አገራዊ ጉዳዮች አብሮ ለመስራት የሚያስችል ምህዳር ለመፍጠር መርሃግብሩ እገዛ እንዲያደርግ ከወዲሁ ሊታሰብበበት ይገባል።

 

የተያዙና የተከሰሱ ሰዎች አያያዝ ሕግና ሥርዓትን ተከተለ መሆኑን የማረጋገጥ፣ ቅሬታዎች ሲቀርቡም በአግባቡና በፍጥነት እንዲፈቱ መርሃግብሩ እገዛ እንዲያደርግ ሆኖ መቀረጽ  አለበት።

 

እንደሰብዓዊ መብት ኮምሽን ያሉ መንግሥታዊ ተቋማት በበርካታ ሕዝብ ዘንድ ጥርስ የሌለው አንበሳ መስለው የመታየታቸው ነገር እንዲያበቃና የህዝብን አመኔታ ይበልጥ እንዲያገኙ አቅማቸውን የማሳደግና በሕግ የተቀመጠ ኃላፊነታቸውን እንዲወጡ ጡንቻቸውን የማፈርጠም ስራዎች ሊከናወኑ ይገባል።

 

መርሃግብሩ የሀገራችንን የዴሞክራሲና የሰብዓዊ መብቶች ባህል የሚያጎለብቱ፣ መብቶቹ ሲጣሱም አስፈላጊውን የእርምት እርምጃ ለመውሰድ የሚያስችሉ ስትራቴጂያዊ አቅጣጫዎችን የሚያመላክት እንዲሆን ጥረት ሊደረግ ይገባል።

 

በጥቅሉ መርሃግብሩ በመሬት ላይ ያሉ፣ የሚታዩና የሚዳሰሱ ችግሮችን መነሻ በማድረግ ችግሮቹን ለመፍታት በሚያስችል መልኩ እንዲቀረፅ የሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት አባላት የበኩላቸውን ጥረት ሊያደርጉ ይገባል። 

ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ኃ/ማሪያም ደሳለኝ፤ አቶ ዛድግ አብርሃን የመንግስት ኮሚኒኬሽን ጽ/ቤት የሚዲያና ኮሚኒኬሽን ዘርፍ ሚኒስትር ዴኤታ አድርገው መሾማቸውን ከጠ/ሚ ጽ/ቤት ያገኘነው መረጃ ጠቆመ።

 

በጠ/ሚኒስትሩ ከሕዳር 15 ቀን 2009 ዓ.ም ጀምሮ የኮሚኒኬሽን ጽ/ቤት የሚዲያና ኮሚኒኬሽን ዘርፍ ሚኒስትር ዴኤታ ሆነው የተሾሙት አቶ ዛድግ አብርሃ፣ ከዚህ ቀደም በሲቪል ሰርቪስ ሚኒስቴር የመልካም አስተዳደር እና የሪፎርም አማካሪ ሚኒስትር ዴኤታ፣ በፍትህና የህግ ሥርዓት ምርምር ኢንስቲትዩት በዋና ዳሬክተርነት እንዲሁም በታላቁ ህዳሴ ግድብ ግንባታ ሕዝባዊ ተሳትፎ ብሔራዊ ምክር ቤት ጽ/ቤት በም/ዋና ዳይሬክተርነት ያገለገሉ ሲሆን፤ በአሁን ሰዓትም የኢትዮጵያ ብሮድካስት ባለሥልጣን የቦርድ አባል ናቸው።

 

አቶ ዛድግ አብርሃ በሕዝብ ዘንድ በስፋት የሚታወቁት፣ ገዢውን ፓርቲ በመወከል በተለያዩ መድረኮች በሚያደርጉት ፖለቲካዊ ክርክሮች እና ከመገናኛ ብዙሃን ጋር በተያያዘ በሚሰጡ ስልጠናዎች ላይ ጥናታዊ ጽሁፎች በማቅረብና ስልጠናዎችን በመስጠት ነው።

 

አቶ ዛድግ አብርሃ የሕግ ባለሙያ ሲሆኑ የህዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ካበቃቸው ወጣት የፖለቲካ አመራሮች መካከልም አንዱ ሲሆኑ በስራ ዲሲፕሊናቸውም ስማቸው በበጎ ጎን ከሚጠቀሱት አመራሮች መካከል መሆናቸውን በቅርብ የሚያውቋቸው ይናገራሉ።   

ቪቫ ካስትሮ!

Thursday, 01 December 2016 15:20

 

በጥበቡ በለጠ

በስፓኒሽ እና በጣሊያን ቋንቋ “ቪቫ” ማለት ለዘላለም ኑር ማለት ነው። ካስትሮ ለዘላለም ኑር ሲባሉ ቆይተዋል።

ከዓለም መሪዎች ኢትዮጵያን እና ሕዝቦቿን በቀጥታ በመደገፍ እና በክፉ ቀን ከጎናችን በመቆም እጅግ ግዙፍ ውለታ ውለዋል ተብለው የሚጠቀሱት የኩባው የቀድሞ ፕሬዝዳንት ፊደል ካስትሮ ሩዝ ናቸው። ልክ እንደ እርሳቸው ሁሉ የኩባ ወጣቶችና ምሁራን፣ በአጠቃላይ ኩባዊያን ለኢትዮጵያ ያበረከቱት ውለታ እንዲህ በቀላሉ ከፍለን የምንወጣው አይደለም። ፕሬዚዳንት ፊደል ካስትሮም በሕይወት ዘመናቸው፣ በቁመናቸው እያሉ “ካስትሮ ላደረጉልን ሁሉ እናመሰግንዎታለን” ብለን አላመሰገናቸውም። ግን አንዲት አስገራሚ ኢትዮጵያዊት እናት ለካስትሮ በግላቸው ምስጋና ልከዋል። ታሪኩ እንዲህ ነው፡-

በ1990 ዓ.ም አካባቢ ነው። አንዲት ኢትዮጵያዊት እናት ልጃቸው ከአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ በድግሪ ይመረቃል። ልጃቸው የአካል ጉዳተኛ ስለነበር ያንን ሁሉ ችግር ተቋቁሞ ከዩኒቨርስቲ መመረቁ እኚህን እናት በእጅጉ አስደስቷቸዋል። እናቲቱ ይህን ልጅ አስተምሮ ከዩኒቨርስቲ ለማስመረቅ አቅም አልነበራቸውም። አቅም የሆናቸው ጉዳይ፣ ቀደም ሲል የወለዷቸው ሁለት ወንድ ልጆች በዘመነ ደርግ ወደ ሀቫና ኩባ ሔደው ተምረው መጥተው እዚህ ኢትዮጵያ ውስጥ ስራ እየሰሩ፣ እናታቸውን እየጦሩ፣ ይሄን ወንድማቸውን አስተምረው ከዩኒቨርስቲ እንዲመረቅ ያደረጉት እነዚህ ሁለቱ ወንድሞቹ ናቸው። እነሱ ባይኖሩ እኚህ እናት ይሄን ሶስተኛ ልጃቸውን ለወግ ለማዕረግ ማብቃት አይችሉም። ምክንያቱም የልጆቹ አባት ለኢትዮጵያ ሲል በጦርነት ሕይወቱን አጥቷል። እናት ሶስት ወልደው ብቻቸውን ቀርተዋል። የባላቸውን ጡረታ ሕይወትን ለማስቀጠል አይበቃም። ዙሪያው ገደል ሆነባቸው። ሶስት ልጆችን ምን አደርጋለሁ? እያሉ ሲያስቡ የፊደል ካስትሮ መንግስት ሁለቱን ትልልቅ ልጆች ወደ ኩባ ወስዶ፣ እንደ እናት እና አባት ሆኖ አሳደጋቸው።

ኢትዮጵያዊቷ እናት በጣም ገረማቸው። የማያውቁት ፊደል ካስትሮ ልጆቻቸውን እንዴት ወሰደ? ለምን አስተማረ? ለምን አሳደጋቸው? ለምን ለወግ ማዕረግ አበቃቸው? የት ያውቀኛል? ችግሬን መከራዬን እንዴት ተረዳው? አንድ ቀን እንኳን አይቶኝም ሆነ አይቼው የማላውቀው ፊደል ካስትሮ ልጆቼን ወስዶ፣ አሳድጎ፣ አስተምሮ፣ መሀንዲስ እና ዶክተር አድርጎ እንዴት ላከልኝ? ለእሱ የምከፍለው ውለታ ምንድን ነው? እያሉ ለረጅም ጊዜ ተጨንቀዋል።

እነዚህ ሁለት ልጆቻቸው ኩባ ተምረው ኢትዮጵያ መጥተው፣ ስራ ይዘው፣ እናታቸውን አንቀባረው በምቾት ማኖር ከጀመሩ ቆይተዋል። ለእናታቸው ቤት ሰርተዋል። ከመሐረባቸው የሚፈቱት ገንዘብ እንዳይቸግራቸው አድርገዋል። እቤት ውስጥ በችግር ምክንያት ቁጭ ያለውን የአካል ጉዳተኛ ወንድማቸውን አስተምረዋል። ከማስተማርም አልፎ ከአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ እንዲመረቅ ዋናውን ድርሻ ተወጥተዋል። የዚህ ሁሉ ደስታ እና ስኬት ዋነኛው ፈጣሪ ፊደል ካስትሮ ሩዝ ናቸው።

እናም እኚህ ኢትዮጵያዊት እናት ስለ ካስትሮ ደግነት ቢያስቡት ቢያስቡት ለቸርነቱ፣ ለቀናኢነቱ የሚከፍሉት ውለታ አጡ። ነገር ግን አንድ ጉዳይ እጃቸው ላይ ነው። ይህም ስለ ካስትሮ የተሰማቸውን ስሜት በደብዳቤ መግለፅ። ደብዳቤ ፃፉ። የደብዳቤው ይዘትም የሚከተለው ነበር።

“የተከበሩ ፊደል ካስትሮ፤ ከጤናዎ እንዴት ነዎት? ቸርነቱ የማያልቀው መድኃኒአለም ጤናዎንና እድሜዎትን ያርዝምልኝ። ባለቤቴ በጦርነት ላይ ሞቶ ሶስት ልጆቼን ብቻዬን ይዤ አምላኬን እማጠነው ነበር። የነዚህ ልጆች እጣ ፈንታ ምን ይሆን? ያንተው ፍጡር ናቸው። አንተው ጎብኛቸው፤ አንተው ተመልከታቸው፤ እኔማ ባዶ ቀርቻለሁ እያልኩ አምላኬን እማጠነው ነበር። ለቅሶዬን ሰምቶ እርስዎን እንደ መልአክ አድርጎ ላከልኝ። ባላሰብኩትና ፈፅሞ ባልገመትኩት ሁኔታ እርስዎ ሁለት ልጆቼን ወስደው አሳድገው አስተምረው ለወግ ለማዕረግ አብቅተው ላኩልኝ። እርስዎን ማን ልበልዎት? እቤቴ ውስጥ ሰተት ብሎ የገባውን ጨለማ ሕይወት በብርሃን የቀየሩልኝ እርስዎ ነዎት። አምላክ እርስዎን ባይልክልኝ ምን እሆን ነበር? ሁለቱ ልጆቼ እርስዎ ዘንድ ተምረው መጥተው እኔን እና እቤት ውስጥ በሕመም ምክንያት የቀረውን ወንድማቸውን አስተምረው ለቁም ነገር አበቁት። ከሁሉም በላይ የሚያስደስተኝ ደግሞ መጨረሻው ምን ይሆን እያልኩ ዘወትር የማለቅስለትን ትንሹን ልጄን ወንድሞቹ አስተምረውት ሰው ሆኖ ሳየው ከመደሰቴም በላይ በደስታ አለቅሳለሁ። የልጆቼን ሰው መሆን በሕይወት እያለሁ በማየቴ ለአምላኬ ያለኝ ዕምነት እና ፅናት ሃያል ሆነ። አምላክ እርስዎን ልኮ ቤቴን ከሀዘን ወደ ደስታ ለወጠው። የተከበሩ ፊደል ካስትሮ፣ እርስዎን ምን ብዬ ላመስግን? ምን ላድርግሎት? ውለታዎ በምድር ላይ ተከፍሎ የሚያልቅ አይደለም። አምላክ ራሱ ይክፈልዎት። እኔማ ከምስጋና በቀር ምን ላድርግልዎ? ብቻ እርስዎን የሚመጥን ምንም ባይኖረኝም አሁን የፊታችን ሐምሌ 7 ቀን ለሚመረቀው ልጄ እና ለእርስዎ፤ እኔ በእጄ ፈትዬ ያዘጋጀሁት የሀገሬ የኢትዮጵያ ኩታ ጋቢ አለ። ለእርስዎ ክብር የፈተልኩትን ይህን ጋቢ እና ይህን ታላቅ የምስጋና ደብዳቤ በቀጥታ እንዲደርስዎት ለኤምባሲዎ አስረክቤያለሁ። ጤናና ዕድሜ ቸሩ መድኀኒአለም አብዝቶ ይስጥልኝ።

                አክባሪዎ የነ - የወንድወሰን ኃይሌ

$1-    የፍቅሬ ኃይሌ

$1-    የዘርይሁን ኃይሌ

እናት ወ/ሮ አስካለ ብርሃኔ

           ፊርማ

             ቀን ሰኔ 27 ቀን 1990 ዓ.ም

ይህ የምስጋና ደብዳቤ እና ኩታ ጋቢ ለኤምባሲው ተሰጠ። ኤምባሲው ደብዳቤውን በስፓኒሽ ቋንቋ ተርጉሞ ከኩታው ጋቢ ጋር ወደ ሐቫና ኩባ ላከው። ፕሬዚዳንት ፊደል ካስትሮ እጅ ደረሰ። ደብዳቤውን አነበቡት። እጅግ በጣም ደስ አላቸው። ካስትሮ አዲስ አበባ ወደሚገኘው ኤምባሲያቸው ደወሉ። የወ/ሮ አስካለ ብርሃኑ ሶስተኛ ልጅ ዘሪሁን ኃይሌ ከዩኒቨርስቲ የሚመረቅበትን ቀን ጠየቁ። ቀኑ ለካስትሮ ተነገራቸው። ካስትሮም ትዕዛዝ ሰጡ። “አሁን የምልክላችሁን ደብዳቤ የወ/ሮ አስካለ የልጃቸው የምረቃ ቀን እቤታቸው ሔዳችሁ አንብቡላቸው” አሉ። ከዚያም ፕሬዚዳንት ካስትሮ የሚከተለውን ሀሳብ ያለውን ደብዳቤ ለወ/ሮ አስካለ ብርሃኔ ላኩ።

“የተከበሩ ወ/ሮ አስካለ፤ ለላኩልኝ የምስጋና ደብዳቤ እና በራስዎ እጅ የሰሩልኝ የኢትዮጵያን ኩታ ጋቢ በስጦታ ስላበረከቱልኝ በራሴ ስም እና በኩባ ሕዝብና መንግስት ስም የተከበረ ምስጋናዬን አቀርባለሁ። ውድ ወ/ሮ አስካለ፤ አንድ ነገር ልንገርዎ። እስከ ዛሬ ድረስ ከብዙ ሶሻሊስት ሀገሮች ውስጥ በብዙ ሺ የሚቆጠሩ ልጆችና ወጣቶች መጥተው ኩባ ተምረዋል። ከዚያም ወደ ሀገራቸው ተመልሰዋል። ግን አንድም ወላጅ የምስጋና ደብዳቤ ልክ እንደርስዎ አላከልኝም። የእርስዎ ደብዳቤ ሲደርሰኝ እና ሳነበው ከፍተኛ ደስታ ተሰምቶኛል። በጣምም አመሰግንዎታለሁ። እርስዎንም እንዲህ እንዲደሰቱ እና ህይወትዎ የተቃና እንዲሆን ምክንያት ስለሆንን ተደስቻለሁ። ልጆቹም ጥሩ ደረጃ ላይ በመድረሳቸው ደስታው የሁላችንም ነው። የዛሬዋ ቀንም የእርስዎ እና የልጆችዎ የደስታ ቀን ናት። እኔም በዚህ በደስታዎ ቀን አንድ የግብዣ መልዕክት ልኬልዎታለሁ። ለአንድ ወር ያህል ወደ ኩባ መጥተው እረፍት አድርገው እንዲዝናኑ እና ከእኔም ጋር በአይን ለመተያየት ሙሉ ወጪዎ ተሸፍኖሎት ወደ ኩባ እንዲመጡ ጋብዤዎታለሁ።

                አክባሪዎ ፊደል ካስትሮ የኩባ ፕሬዚዳንት”

ይህ የዚህች ሀገር ታሪክ ነው። ፕሬዚዳንት ፊደል ካስትሮ በኢትዮጵያዊያኖች ጓዳ ጎድጓዳ ውስጥ ገብተው ብዙ ድጋፍ ያደረጉ ታላቅ መሪ ነበሩ።

በዘመነ ደርግ ከአምስት ሺ በላይ የኢትዮጵያን ልጆች ወስደው ኩባ ውስጥ አሳድገው፣ አስተምረው፣ በድግሪ፣ በማስተርስ እና በዶክተሬት ድግሪ እያስመረቁ ሙሉ ሰው አድርገው የላኩ የልብ ወዳጅ ነበሩ።

ኢትዮጵያን በሶማሊያ አምባገነን መሪ በዚያድ ባሬ ጦር በተወረረችበት ወቅት ፕሬዚዳንት ፈደል ካስትሮ ወታደሮቻቸውን እና የጦር መሳሪያ ወደ ኢትዮጵያ በመላክ በደም፣ በአጥንት እና በሕይወት የተሳሰረ የኢትዮጵያን ፍቅር የገለፁ መሪ ናቸው። አሜሪካ በዚያን ወቅት ከዚያድ ባሬ ጎን ቆማ ኢትዮጵያን ስታስወርር፣ ስታስገድል፣ ለወራሪዎች የጦር መሳሪያ ስትረዳ ነበር። ኩባ፣ የቀድሞዋ ሶቭየት ሕብረት እና የመን ከኢትዮጵያ ጎን ነበሩ። ከሁሉም በላይ ደግሞ ኩባዎች ከጦርነቱ ፊት ቆመው መስዋዕት በመሆን የኢትዮጵያን ዳር ድንበር በአጥንታቸው ክስካሽ አስከብረዋል። ካስትሮ በጦርነቱ የሞቱ (የተሰው) የኢትዮጵያን የጦር ሠራዊት አባላት፣ ልጆቻቸውን ወደ ኩባ በመውሰድም አሳድገው አስተምረዋል። በዚህም ታሪክ ፈፅሞ የማይዘነጋው ውለታ ለኢትዮጵያ ያበረከተ መሪ ፊደል ካስትሮ ሩዝ ሁሌም ይታወሳሉ። ካስትሮ ኢትዮጵያ ሰላም እንድትሆን ብዙ ጥረዋል።

የቀድሞው የኢትዮጵያ ፕሬዚዳንት ኮ/ል መንግስቱ ኃይለማርያም ያንን ወቅት በመፅሐፋቸው ውስጥ እንደሚከተለው ይገልፁታል።

“ጓድ ፊደል ካስትሮ ከምክትል ፕሬዘዳንታቸው ጋር፣ ጓድ አብዱል ፈታህ ከፕሬዚዳንቱ ጋር አራት ሆነው መጡ። ከስብሰባው በፊት ወደ እኛ የመጡበት ምክንያት “ሱማሌዎች ይህ ውይይት እንዳይሳካ የማይፈጥሩት ችግር ስለሌለና ምናልባትም የእናንተን ትዕግስት የሚፈታተን የብልግናና የዘለፋ ቃላቶችን ከመሰንዘር ስለማይመለሱ በናንተ በኩል እስከ መጨረሻው ትዕግስታችሁን እንጠይቃለን” አሉን። በእኛ በኩል ምንም አይነት ችግር እንደማይፈጠር በማረጋገጥና በማበረታታት መልሰን ሸኘናቸው።. . . የሶማሌያው መሪ ማንንም ሳያነጋግር ወይም ሳይጨብጥ አዳራሹ ማዕከል ሜዳ ላይ ሁለት እጁን ሱሪ ኪሱ ከቶ ዘለግ ባለ ድምጽ፡- “ሁለት ስቱፒድ የሆንን ህዝቦች አስቸግርናችሁ አይደለም?” በማለት ተናግሮ ወደ መቀመጫው ሲያመራ ከአነጋገሩ በላይ ጠቅላላ ሁኔታው፣ ኩራቱና ትዕቢቱ ደሜን ስላፈላው፣ ለትዕግስቴ ዳርቻ አይኖረውም ብዬ ለራሴ ቃል የገባሁት ሰውዬ “የራስህን ስቱፒድነት ተናገር! እኛ ግን አንተን ወይም እናንተን አይለንም!” ስለው አስተናጋጆቹ ደነገጡ። ዚያድ ባሬ ያልኩትን ያልሰማኝ ይመስል “ምንድን ነው ያለው?” እያለ ሰዎቹን ሲጠይቅ አስተውለው ነበር (ገፅ 354)

ኮ/ል መንግስቱ ኃይለማርያም እና በእርሳቸው የአስተዳደር ዘመን ውስጥ የነበሩ ባለስልጣናት በሙሉ በፃፏቸው መፃህፍት ውስጥ ፕሬዚዳንት ፊደል ካስትሮ ለኢትዮጵያ ሰላምና መረጋጋት፣ በጦርነትም ወቅት ከኢትዮጵያ ጎን በመቆም፣ ሕዝቦቿንም በመደገፍ የሚስተካከላቸው ሰው እንደሌለ መስክረዋል።

እ.ኤ.አ. ኦገስት 13 ቀን 1926 ቢራን በተባለች ቦታ የተወለዱት ፊደል ካስትሮ፣ ኩባን ለ47 ዓመታት በሶሻሊስት ፓርቲ ፍልስፍና መርተዋል። ቆራጥ ታጋይ፣ ለአመኑበት ጉዳይ እስከ መጨረሻው በፅናት የሚቆሙ፣ የአሜሪካንን የዘመናት ተፅዕኖ ተቋቁመው የኖሩ የክፍለ ዘመኑ ትልቅ ባለታሪክ መሪ ነበሩ።

እኚህ የኢትዮጵያ የቁርጥ ቀን ወዳጅ የፊታችን እሁድ እዚህ አዲስ አበባ ውስጥ ጥቁር አንበሳ ሆስፒታል አካባቢ በሚገኘው በኢትዮ-ኩባ የወዳጅነት አደባባይ ላይ ይታወሳሉ። የዝክር ዝግጅቱንም ያስተባበሩት ወደ ኩባ ሔደው ተምረው የመጡ ወደ አምስት ሺ የሚሆኑ ኢትዮጵያዊያንና ቤተሰቦቻቸው ናቸው። የአስተባባሪው ኮሚቴ ሊቀመንበር ይብራህ መሀሪ እንደገለፁት፣ በዚህ የመታሰቢያ ዝግጅት ላይ ኩባ ስትረዳቸው የነበሩ የበርካታ ሀገራት አምባሳደሮችና ባለስልጣናት ጭምር እንደሚገኙ ጠቁመዋል።

ባለፈው አርብ ሕዳር 16 ቀን 2009 ዓ.ም በዘጠና ዓመታቸው ያረፉት የቀድሞው የኩባ ፕሬዚዳንት ፊደል ካስትሮ ከኢትዮጵያ አልፈው ለሌሎቹም የአፍሪካ ሀገራት ነፃነት ብዙ አስተዋፅኦ አድርገዋል። እናም ትውልድ የማይዘነጋቸው የክፉ ቀን ደራሽ መሪ ናቸው። ነብስ ይማር ብለናል።

ጽዮን ማርያም በዛሬው ቀን

Thursday, 01 December 2016 15:18

 

በጥበቡ በለጠ

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ሐይማኖት ውስጥ አንድ ትልቅ ታሪክ አለ። ፈጣሪ ለሙሴ የሰጠው አስርቱ ትዕዛዛት የተፃፈበት ጽላት መኖሪያው ኢትዮጵያ ውስጥ ነው፤ ያውም አክሱም ጽዮን ነው። በየዓመቱ ሕዳር 21 ቀን ጽዮን ትነግሳለች። አያሌ ምዕመናን ወደ ስፍራው ይጓዛሉ። በዓሉን በዚህችው ከተማ እና ቤተ-ክርስቲያን ውስጥ ያከብራሉ።

ጽላተ- ሙሴን ይዛ ከድህነት እና ከረሃብ ከስደት ያልወጣችው ኢትዮጵያ፣ ትልቅ የሆነ መንፈሳዊ ሀብት ደግሞ አላት። ይህም ሐይማኖቷ ነው፤ ለሺ ዘመናት ጠብቃ ያኖረችው ሐይማኖት የሐገሪቷን አንድነት አፅንቷል። ኢትዮጵያ በነፃነት እንድትኖር አድርጓል።

ዛሬ ሕዳር 21 ቀን ነውና እስኪ ስለ ጽላተ ሙሴ የተወሰኑ ነገሮችን እንጨዋወት።

የፊልም ባለሙያዋ ኤሚ እንግዳ በአክሱም፣ በጽዮን ማርያም እና በጽላተ-ሙሴ ላይ አንድ ዶክመንተሪ ፊልም ሰርታለች። ፊልሙ ከአምስት ዓመታት በላይ የፈጀ እና አያሌ አስገራሚ ሰነዶችን የያዘ ነው። በፊልሙ ውስጥ የእኔም ተሣትፎ ስለነበር በቅርበት አውቀዋለሁ። እናም ከእርሱ በመነሳት እንዲህ ብንጨዋወትስ፡-

ኢትዮጵያ የበርካታ ታሪኰች ሀገር እንደሆነች ተደጋግሞ ተደጋግሞ የተነገረ ሀቅ ነው። ኢትዮጵያ ራሷን ለውጭው ዓለም ለማስተዋወቅ ብዙም ጥረት ባታደርግም፤ ነገር ግን ከቱሪስት መዳረሻ ቦታዎች መካከል አንዷ ሆናለች። የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስ እና የባህል ድርጅት ማለትም /ዩኔስኮ/ የዓለም አስደናቂ ቅርሶች በማለት የመዘገባቸው የቱሪዝም መስህቦች 21 ደርሰዋል። እነዚህም ዘጠኝ ቋሚ ቅርሶች ሲሆኑ 12 ደግሞ ጥንታዊ የኢትዮጵያ ሥነ-ጽሑፎች ናቸው። እነዚህን ጥንታዊ የብራና ፅሁፎች ዶክመንተሪ ቅርስ /documentary Heritages/ በሚል መዝገብ ውስጥ አስቀምጧቸዋል።

ይሁን እንጂ ኢትዮጵያ ቅርሶቿን ለማስተዋወቅ በርትታ ብትሰራ ደግሞ እጅግ ብዙ አስገራሚ ነገሮችን ማስመዝገብ ትችላለች። ግን በዚያ ዘርፍ ላይ ያለው እንቅስቃሴ ያን ያህል ጐልቶ አይታይም።

ኢትዮጵያ አሉኝ ከምትላቸው እጅግ አስገራሚ ቅርሶች መካከል የእምነት መገለጫ የሆነው ጽላተ-ሙሴ አንዱ ነው። ይህ ፅላት ከሦስት ሺ ዓመታት ጀምሮ በኢትዮጵያ ውስጥ እንዳለ ሲነገር ቆይቷል። በርካታ የእምነትና የታሪክ ተመራማሪዎችም አያሌ ማስረጃዎችን እየጠቀሱ ፅላቱ በኢትዮጵያ ውስጥ መኖሩን አረጋግጠዋል።

ይሁን እንጂ ይሄ በክርስትናው ዓለም ውስጥ ያሉ የዓለም ህዝቦች ሁሉ መገለጫ የሆነውን ፅላት በተመለከተ ልዩ ልዩ ፊልም ሰሪዎች፣ የልቦለድና የቴአትር ፀሐፊዎች፣ አርኪዮሎጂስቶችና ተመራማሪዎች የተለያዩ ኀሳቦችን ሲሰጡ ኖረዋል። አሁንም ይመራመራሉ።

አንዳንዱ ደግሞ ጽላተ-ሙሴን መሠረት አድርጐ ልብ ወለድ ሁሉ ይፅፋል። የፈረደባቸው ደግሞ በየሀገሩ የአርኪዮሎጂ ቁፋሮ እያደረጉ አንዴ አገኘነው ሲሉ፣ ሌላ ጊዜ ደግሞ የተመራመሩበት ሁሉ ሀሰት ነው ተብለው ውድቅ የተደረገባቸው ጊዜያት ነጉደዋል።

በልዩ ልዩ አጋጣሚዎች ደግሞ ይህን ፅላት ከኢትዮጵያ እንወስደዋለን ብለው የውጭ ሀገር ሰዎች የተለያዩ ደባዎችን ሲሰሩ ቆይተዋል። ነገር ግን ኢትዮጵያዊያኖች ለሀገራቸውና ለሃይማኖታቸው ባላቸው ቀናኢነት ማንም ድርሽ እንዳይል እያደረጉ በጀግንነት ቆይተዋል። በሀገሪቱ ውስጥ በተነሱ ታላላቅ ጦርነቶችም መካከል ፅላቱ አደጋ ውስጥ እንዳይገባ ብዙ ርብርብ ተደርጐ ቆይቷል።

በአንድ ወቅት ደግሞ Ron Wyatt የተባለ አሜሪካዊ አርኪዮሎጂስት ፅላተ-ሙሴን በእስራኤል ጐሎጐታ ውስጥ ቆፍሬ አገኘሁ ብሎ ተናገረ። ፊልምም ተሰራለት። በተለይ እ.ኤ.አ በ1999 ዓ.ም የተቀረፀው የዚህ አርኪዮሎጂስት ግኝት በወቅቱ አነጋጋሪ ሆኖ ነበር። ይሄ ነገር እውነት ይሆን ብለው ብዙዎች መጠየቅ ጀምረው ነበር። እውን ጽላተ-ሙሴ ጐሎጐታ ውስጥ ተቆፍሮ ተገኝቷል?

ጉዳዩ ብዙ አነጋጋሪ ነገሮችን የያዘ ነው። አርኪዮሎጂስቱ Ron Wyatt ለማሳመኛ እንዲመቸው ብሎ ሌሎች በርካታ ጉዳዮችንም እያያዘ ተናገረ። በፊልም እያስደገፈ ፅላቱን አግኝቸዋለሁ አለ። ከፅላቱ ጋርም የተለያዩ የእስራኤል ቅርሶችን አገኘሁ እያለ ብዙ ተናገረ። ሚዲያዎችም ጉዳዩን እየተቀባበሉት አራገቡት። ነገር ግን በመጨረሻም የRon Wyatt የአርኪዮሎጂ ግኝት ከፅላቱ ጋር ተያያዥነት እንደሌለው ተነገረ። ይሁን እንጂ ይህ አሜሪካዊ የሰራው ስራ ውዥንብር ፈጥሮ ማለፉ የማይታበል ሀቅ ነው።

ግርሃም ሀንኩክን ጨምሮ በርካታ ተመራማሪዎችና ፀሐፊዎች ደግሞ መፅሐፍ ከማሳተም አልፈው በፅላተ-ሙሴ ላይ ዶክመንተሪ ፊለሞችን ሰርተዋል። ግርሃም ሀንኩክ The Sign & the Seal በተሰኘው ታዋቂ መፅሐፉ ፅላተ-ሙሴን በዓለም ላይ መፈለጉን ይናገራል። ብዙ ሀገራት ፈልጓል፣ ተመራምሯል። የአርኪዮሎጂ ውጤቶችን የታሪክ ሰነዶችን አገላብጧል። በመጨረሻም ወደ ኢትዮጵያ መጣ። ኢትዮጵያ ውስጥ ምርምር አደረገ። ወደ አክሱም ፅዮን ማርያም ገደም ሄደ። ቀሳውስቱን አገኛቸው። አወራቸው። ጽላቱ አክሱም ውስጥ ፅዮን ማርያም ቤተ-ክርስትያን ቅፅር ግቢ ውስጥ ባለች ልዩ ህንፃ ውስጥ እንዳለች አስረዱት። ልየው አላቸው። ለማንም እንደማይታይና እጅግ ጥብቅ በሆነ ጥበቃ ላለፉት ሦስት ሺ ዓመታት መኖሩን ነገሩት።

ግርሃም ሀንኩክ የኢትዮጵያን የታሪክ ሠነዶች አየ። ፅላቱ እንዴት ከእየሩሳሌም ወደ ኢትዮጵያ መጣ ብሎ ታሪክ ፈተሸ። ኢትዮጵያ ውስጥ ስለሚኖሩት ቤተ-እስራኤላውያን ታሪክም አወቀ። ፅላቱ ከነርሱ ጋር እንደመጣም አመነ። እናም በመጨረሻ ላይ ግርሃም ሀንኩክ ፅላተ-ሙሴን በኢትዮጵያ ውስጥ አገኘሁት ብሎ ፃፈ። ዶክመንተሪ ፊልምም ተሰራለት። በዓለም ላይ እጅግ ከተሸጡ መፃህፍት አንዱ ይኸው The sign & the seal የተሰኘው የግርሃም ሀንኩክ መፅሐፍ ነው። ሀገራችን ኢትዮጵያንም በከፍተኛ ሁኔታ ያስተዋወቀ ነው።

ግርሃም ሀንኩክ በሌሎች ኢትዮጵያውያን በተመለከቱ ዶክመንተሪ ፊልሞች ላይም ማብራሪያ የሚሰጥ ሰው ነው። በዚሁ በፅላተ-ሙሴ ላይ በተሰራ The lost ark of the covenant በተሰኘ ፊልም ላይ ፅላቱ ኢትዮጵያ ውስጥ መኖሩን ተናግሯል። ከዚህም ባለፈ በልዩ ልዩ ታላላቅ ጉባኤዎች ላይ ኢትዮጵያ ውስጥ መኖሩን ይናገራል። Earth Keeper በተሰኘ ዶክመንተሪ ፊልምም የኢትዮጵያ ጉዳይ ይጠቀሳል።

የፅላተ-ሙሴን ታሪክ በተመለከተ አያሌ ፊልሞች ተሰርተዋል። በመሠራትም ላይ ናቸው። አንዳንዶቹ አጨቃጫቂ መረጃዎችን ይዘዋል። አብዛኛዎቹ መረጃዎችና ዶክመንተሪ ፊልሞች ኢትዮጵያ ሚስጢራዊት ሀገር መሆኗን ገልፀው፤ ፅላቱም በዚህችው አገር ውስጥ እንደሚገኝ መስክረዋል። እነዚህ ፊልሞች በጣም ደስ የሚሉ እና ከፍተኛ መዋዕለ ንዋይ የፈሰሰባቸው ናቸው።

ጣና ቂርቆስ ላይ፣ ዝዋይ ሐይቅ ላይ፣ አክሱም ላይ የተሰሩ እጅግ የሚገርሙ ዶክመንተሪ ፊልሞች አሉ። ሁሉም አንድ የሚያደርጋቸው ደግሞ ፅላተ-ሙሴን ፍለጋ ነው። ሌሎች ፊልሞች ደግሞ አሉ። አለምን እየዞሩ መጥተው ኢትዮጵያን ማሳረጊያቸው ያደረጉ። እነዚህን አስገራሚ ፊልሞች በተከታታይ እናቀርብላችኋለን። የኢትዮጵያ አስተዋዋቂዎች ናቸውና። 

የህዝብ ጥያቄ ሲባል!?

Thursday, 01 December 2016 15:10

 

ሪያድ አብዱል ወኪል

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

በአንድ መንግስታዊ መስሪያ ቤት ውስጥ በህግ ባለሙያነት ከሚያገለግል ወዳጄ ጋ በግል ጉዳይ ተቃጥረን ተገናኘንና ከተቋማቸው “የሠራተኞች ካፍቴሪያ” ጎራ አልን። ወደ ጉዳያችን ከመዝለቃችን በፊት ይኼው ወዳጄ “የሚበላ ነገር ምን ይምጣልን?” አለኝና መልሴን ሳይጠብቅ በቃሉ የሸመደዳቸውን የምግብ ዝርዝሮች አነበበልኝ።

በሁሉም የምግብ ዝርዝሮቹ ውስጥ “ስጋ” የምትለው ቃል መኖ ስጋት ፈጥሮብኝ “የሙስሊም አለ?” ስል ጠየቅኩት።

“አታሹፍ ባክህ!” አለኝ እየፈገገ።

“እያሾፍኩ አይደለም! የምሬን ነው።” ፈርጠም አልኩ።

የውሸት ፍርጠማውን ስላልቻልኩበት ብዙ አልቆየሁም ነበርና ተሳስቀን ምግቡ ታዘዘ። የየትኛውም የመንግስት መስሪያ ቤት “የሠራተኞች ክበብ” ከዕረቡና አርብ በስተቀር የስጋና የወተት አቅርቦቶች ይኖሩታልና ብናምንበትም ባናምንበትም ያው በነሲብ (by default) ታውቆ የሚመጣውን ስጋ በዩኒቨርስቲ ልምዳችን አጣጥመን ገበታው ከፍ አለ።

ከዚህ ወዳጄ ጋር ግላዊ ጉዳያችንን አውርተን ጨርሰን ከተለያየን በላ ግን የሃገሬ ስርዓት ከትንሹ የመስሪያ ቤት ካፍቴሪያ እስከ ትልቁ የትምህርት ተቋምና ሚኒስቴር መስሪያ ቤት ድረስ ማንነቴን በግድ ለመጠምዘዝ የሚሞክር የመሆኑ ነገር ከራሴ ጋር ብዙ እንዳወራ አድርጎ በርካታ ጥያቄዎችን ፈጠረብኝ።

“አለማዊ (secular) በሆኑ የመንግስት ተቋማት ውስጥ ጨረታ ወስደው እየሰሩ ያሉ “የሠራተኞች ካፍቴሪያ” ተብዬዎች ለምን የተቋማቱን ሙስሊም ሰራተኞች ያገለሉ ሆኑ?... ለምንስ ሃይማኖታዊ መድልዖን በእነዚህ ተቋማት ውስጥ እንዲፈጥሩ ተፈቀደላቸው?…

በደፈናው “የቀበሌ” የሚባሉትና በየመንደራችን ያሉ መዝናኛ ቤቶችስ ለምን ሙስሊሙን ማህበረሰብ ፊት እንዲነሱ ተደረጉ?... በዓላትን በማስመልከት በእነዚሁ የቀበሌ ልንዳ ቤቶች በኩል ለታችኛው የህብረተሰብ ክፍል ስጋ ቀነስ ባለ ዋጋ ይቀርባል። የዚያው ህብረተሰብ ክፍል የሆኑ ሙስሊሞችን አቅምና ፍላጎት ተመሳሳይነት እንዲረሱስ ለምን ሆኑ?... ለምን… ለምን… ለምን… ??? እነዚህ ጥያቄዎች ናቸው እንግዲህ ይህንን ጽሁፍ ያዋለዱት።

የኢፌዲሪ ህገ-መንግስት ዴሞክራሲያዊ መብቶችን በዘረዘረበት የሰነዱ ሁለተኛ ክፍል ውስጥ ስለ ኢኮኖሚ ማህበራዊና ባህላዊ መብቶች ሲያትት በአንቀጽ 41 ንዑስ 3 ስር፡-

የኢትዮጵያ ዜጎች ሁሉ በመንግስት ገንዘብ በሚካሄዱ ማህበራዊ አገልግሎቶች በእኩልነት የመጠቀም መብት አላቸው። ሲል ይደነግጋል። የእነዚህና ሌሎች መሰል ተቋማት አገልግሎትም በአንድ ወይም በሌላ መንገድ በመንግስት ገንዘብ የሚካሄድ አልያም በዚሁ የመንግስት ገንዘብ ድጎማ የሚካሄድ ስለመሆኑ አጠያያቂ አይደለም።

እንደ ማስታወሻ!

ከአምስት አመታት በፊት ለትምህርት ወደ አንድ የክልል ዩኒቨርስቲ ሳቀና በዚሁ በያዝነው ወርና በዚህችው በምታነት ጋዜጣችን “ሰንደቅ” ላይ ተከታዩን መሟገቻ መነሻና መድረሻው ያደረገ ጽሁፍ አስነብቤ እንደነበር በደንብ አስታውሳለሁ።

“በሚያስተዳድረው ህብረተሰብ ውስጥ የተለየ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ መስተጋብር ያለውን ማህበረሰብ ያቀፈ መንግስት ማህበረሰቡ ያንን መስተጋብሩን በራሱ ሊያስኬድ የሚችልበትን ሁኔታ ይፈቅዳል፣ አልያም ደግሞ በመንግስታዊ ስርዓቱ ውስጥ ይህንኑ ልዩ መስተጋብር ማስተናገድ የሚችል አሰራር ያመቻቻል።”

ከአምስት አመት በኋላ ሃገሪቱ በተለይም መዲናችን አዲስ አበባ ሻል ወዳለ የኢኮኖሚ መነቃቃት ውስጥ ብትገባም ይህ “የተለየ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ መስተጋብር አለው።” የምልለት የኢትዮጵያ ሙስሊም ማህበረሰብ ያንጊዜ ከነበረበት ማህበረ-ኢኮኖሚያዊ ይዞታ ፈቀቅም ሳይል አገኘሁትና ትኩረቴን ኢኮኖሚያዊ መስተጋብሩ ላይ በማድረግ ያንኑ ሙግቴን ለመድገም ተገደድኩ።

ይህ ልዩ ኢኮኖሚያዊ መስተጋብር እንዳለው የምናገርለት የኢትዮጵያ ሙስሊም ማህበረሰብ በመንግስታዊው ስርዓትና አሰራር ውስጥ ተጠቃሚ ሊሆን የሚችልበት፣ ማንነቱን ያወቀና ሊስተናገድበት የሚችል ኢኮኖሚያዊ ስርዓት አልተዘረጋለትም-አንድ!

ይህ ልዩ መስተጋብር አለው የምልለት የኢትዮጵያ ሙስሊም ማህበረሰብ ኢኮኖሚያዊ መስተጋብሩን በራሱ ሊያስኬድ የሚችልበት አሰራር ፈጥሮ ደጋግሞ የመንግስትን ይሁንታ ቢጠይቅም ከነድህነቱ እንዲኖር፣ አልያም ማንነትና ልዩ መስተጋብሩን እንዲጥል የተፈረደበት ይመስል ይሄም አልተፈቀደለትም-ሁለት!

የትኛውም ማህበረሰብ የራሱ ንቁና ትኙ ክፍሎች ይኖሩታልና እንዲህ አይነቱን ምክንያታዊና ሞጋች ሃሳብ የሚያነሱትን የማህበረሰቡን ንቁ ክፍሎች በተለያየ መንገድ በማዋከብና ጥያቄዎቹን ከሃይማኖታዊ አክራሪነት ጋር በመስፋት ምላሽ ለመንፈግ ሲሞከርም ይስተዋላል-ሶስት ስህተቶች!

ከህገ-መንግስቱ ድንጋጌዎች…

እስኪ ወደ ህገ-መንግስቱ እንመለስና ህጉ አስታራቂ ይሁነን። የኢፌዲሪ ህገ-መንግስት የኢትዮጵያ ህዝቦችን አጠቃላይ ዕድገት ከተናጠላዊ የህዝቦች በራሳቸው የኑሮ ሁኔታቸውን የማሻሻልና የማያቋርጥ ዕድገት የማግኘት መብታቸው ጋር በጋራ የተጠበቀ ስለመሆኑ በግልጽ ይደነግጋል።

በኢፌዲሪ ህገ-መንግስት “ልማት” የሚባለው ቅዱስ ሃሳብ የመጨረሻ ግቡ ምን እንደሆነ ስንመለከትም ህገ-መንግስቱ የልማት መብትን በደነገገበት አንቀጽ 43 ንዑስ አንቀጽ 4 ስር፡-

“የልማት እንቅስቃሴ ዋና ዓላማ የዜጎችን እድገትና መሰረታዊ ፍላጎቶች ማሟላት ይሆናል።” በማለት የልማት ዘላቂ ግብ ዜጎችንና የእነሱን ዕድገት  ማዕከል ያደረገ መሆኑን ያስቀምጣል።

የኢትዮጵያ ሙስሊም ማህበረሰብ በተለይም ወጣቱ ክፍል በአራጣ/ወለድ ገንዘብ ምክንያት የልማቱ ተሳታፊና ፍትሃዊ ተጠቃሚ መሆን ካልቻለና የሂደቱ ተመልካች እንዲሆን ከተፈረደበት የተጠቀሰው ህገ-መንግስታዊ አንቀጽ በቁጥር ግማሽ ለሚሆነው የኢትዮጵያ ህብረተሰብ ክፍልና የሃገሪቱ ዜጋ የማይሰራ አግላይና ገፊ ሆነ ማለት ነው።

ከዚህም ባሻገር ከፊሉን የህብረተሰብ ክፍል (ማህበረ-ሰብ) ባገለለና በገፋ የልማት ውጥን ውጤት ማምጣት ይቻላል ብሎ ማመን ስህተት ከመሆኑ ጋ ውጤቱ ቢመጣ እንኩዋን ዛሬ ባይሆን ነገ የራሱን መዘዝ ይዞ መምጣቱ የማይቀር ስለመሆኑ አሁን ያለንበትን ብዙ ወጣቶችን ተጠቃሚ ያላደረገ  “የዕድገት ምስቅልቅል” በቂ ማሳያ ነው።

የህገ-መንግስቱ አንቀጽ 43 ንዑስ አንቀጽ 2 ስር ደግሞ፡-

“ዜጎች በብሄራዊ ልማት የመሳተፍ በተለይም አባል የሆኑበትን ማህበረሰብ የሚመለከቱ ፖሊሲዎችና ፕሮጀክቶች ላይ ሃሳባቸውን እንዲሰጡ የመጠየቅ መብት አላቸው።” የሚል ድንጋጌ ይገኛል።

ሁልጊዜ ዜጎች የመማከር መብት (right to be consulted) እንዳላቸው ሲነገር በተነጻጻሪው መንግስት ደግሞ ዜጎቹን የማማከር ግዴታ (obligation to consult its citizens) አለበት እንደማለት ነውና መንግስታችን እኔ አባል ስለሆንኩበት የሙስሊሙ ማህበረሰብ ፖሊሲም ሆነ አዎንታዊ ፕሮጀክት ያለው ባይመስለኝም ወደፊት ለሚኖረው ፖሊሲ ግብዓት እንዲሆን እኔም ልጠየቅ እንደሚገባ ይህ የህገ-መንግስቱ አንቀጽ ዋስ ሆኖኛልና ይህ መልዕክት እንደ ምክረ-ሃሳብ እንዲያዝልኝ ይሁን እላለሁ።

ዛሬም እንደ ትናንቱ!... ነገስ?

በአንድ ወቅት ከአንድ መንግስታዊ የዕደ-ጥበብ ትምህርት ቤት የመሰልጠን ዕድል ያገኘን ወጣቶች ራሳችንን አደራጅተን ለመስራት ማለፍ ያሉብንን ውጣ ውረዶች ሁሉ አልፈን ስራ ለመጀመር የመነሻና ስራ ማስኬጃ ገንዘብ በብድር ማግኘት አስፈለገን።

በወቅቱ የስራ ንድፈ-ሃሳባችንን ያየ፣ ተነሳሽነታችንን የገመገመና አዋጭነቱን ያመነበት አንድ የአነስተኛ ብድር አቅራቢ ተቋም ብድሩን ፈቅዶልን የነበረ ቢሆንም ብድሩ ወለድን ያካተተ ነበርና ሙስሊሞቹ ወጣቶች ሌሎች ጓደኞቻችን በስራው እንዲገፉበት አበረታተን ከመውጣት ውጪ አማራጭ አልነበረንም።

ያን ጊዜ የበረቱት ወዳጆቻችን ዛሬ ጥሩ ቦታ ላይ ደርሰዋልና በዚህ ቅር አይለንም። ነገር ግን የጋራ ሃገራችን ለእኛ ለሙስሊሞቹ  “ዛሬም የእንጀራ እናታችሁ ነኝ!” ስትለንና የጋራ መንግስታችንም “አላውቅላችሁም!” ሲለን ቅሬታችን ከቅሬታ በላይ ይሆናል።

ይህም ሆኖ ማንነታችንን ያወቀ አሰራር እንዲዘረጋልን አልያም ደግሞ እኛው በራሳችን ይህንኑ አሰራር እንድንፈጥረው ይሁንታው እንዲሰጠን ከመወትወት አንቦዝንም። ለትናንት ወጣቶች ቢረፍድብንም ለዛሬና ለነገዎቹ እኩል እናት የምትሆናቸው ሃገር እንድትኖር መሻታችንም ስህተት አይሆንም።

እዚህ ጋ ዛሬም የተለወጠ ነገር ስላለመኖሩ ማሳያ እንዲሆነኝ ጥቂት ሰሞንኛ ጉዳዮችን እንደምሳሌ መጥቀስ እፈልጋለሁ። አሰልቺውን የትራንስፖርት እጥረት ለማቅለል መንግስት ከቀረጥ ነጻ በመፍቀዱ ወደ ሃገር ውስጥ የገቡት ከአንድ ሺህ በላይ የሆኑ ሊፋን ሜትር ታክሲዎችን ጉዳይ ላስቀድም።

በዚህ ዘርፍ በአክሲዮን ለተደራጁ የላዳ ታክሲ ሾፌሮችና ባለንብረቶች ቅድሚያው ቢሰጥም ሌሎች ዜጎችም የዕድሉ ተጠቃሚ መሆናቸው አልቀረም። ከትራንስፖርት ባለስልጣን ጋር ያለው የተመን ውዝግብ ጉዳይ እንዳለ ሆኖ በዚህ ዘርፍም ሙስሊሞች በሁለት በኩል ተጠቃሚ እንዳይሆኑ ሆነዋል።

የመጀመሪያው የቀድሞ የላዳ ታክሲ ሾፌርና ባለቤቶች ለሜትር ታክሲዎቹ ተብሎ በአክሲዮን ሲደራጁ የባንክ ብድር ጉዳይ መኖሩና ብድሩም ወለድን ታሳቢ ያደረገ መሆኑ ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ የላዳ ታክሲ ሾፌርና ባለቤቶች ባይሆኑም እንኩዋ እንደሌላው ኢትዮጵያዊ ዜጋ ሁሉ ከዕድሉ ለመጠቀም ቢሹ የወለዱ ነገር ለእነሱም እንቅፋት መሆኑ የማይቀር መሆኑ ነው።

በኢትዮጵያ የኢኮኖሚው መነቃቃት ቀዳሚ ማሳያ ከሆኑት የግሉ ክፍለ ኢኮኖሚ ዘርፎች ውስጥ ቀዳሚዎቹ ተጠቃሾች የባንክና ፋይናንስ እንዲሁም የኮንስትራክሽን ዘርፎች ናቸው። በኮንስትራክሽኑ ዘርፍ ብዙም አስቸጋሪ ነገር ባይኖርም የገንዘብ ተቋማቱ አሁን ባለው ሁኔታ ከየትኛውም ዘርፍ በተሻለ የስራ ፈጣሪና የተማረውን የሰው ሃይል የሚቀጥሩ ናቸው።

ከሰሞኑ በርካታ የፋይናንስ ተቋማት በትርፍ ስለመንበሽበሻቸው ደጋግመው ነግረውን ሰምተናል። በየአመቱ በቢዝነስ ኢኮኖሚክስና ህግ ትምህርቶች ከዩኒቨርስቲ ተመርቀው ለሚወጡ በርካታ ወጣቶች እነዚህ ተቋማት የስራ ተስፋዎች ቢሆኑም የተቋማቱ የስራ እንቅስቃሴ የደሞዝ ክፍያን ጨምሮ አራጣ/ወለድ-ነክ ነውና ለሙስሊም ተመራቂዎች ተስፋ አይሆኑም።

ከዚህ በተጨማሪም የኮንስትራክሽንና የገንዘብ ተቋማቱን ያህል ባይሆንም በአልክሆል መጠጦች ምርት ላይ የተሰማሩ ፋብሪካዎችም በሃገሪቱ የኢኮኖሚ መነቃቃት ላይ የራሳቸው ድርሻና የሚወስዱት የሰው ሃይል ቢኖርም እነዚህ ተቋማትም ለሙስሊሙ ወጣት ፍጹም የተመቹ አይደሉም።

ስለዚህ ነገ ከነገ ወዲያ የድህነት ዳፋው ለመንግስትም ለሃገርም ነውና እነዚህን ሙስሊም ወጣቶች መንግስት “ትሰራ እንደሁ ስራ ያለዚያ የራስህ ጉዳይ!” ሊላቸው አይገባም። እነዚህ ወጣቶች እንደ አማራጭ ገቢው ቀነስ ባለ ሌላ ሃላል (ወለድና አልክሆል-አልባ) ስራ ላይ እንዲሰማሩም በመንግስት በኩል የተመቻቸ ነገር ካለመኖሩ ጋ አባል የሆኑበት ማህበረሰብ ይህንኑ እንዳያመቻች ክልከላ መደረጉ በምንም መመዘኛ አግባብ አይሆንም።

በመንግስት በኩል ሙስሊሙን ማህበረሰብ ማዕከል ያደረጉ ባንኮች እንዳይፈጠሩ ያለው ስጋት ግልጽ ቢሆንም ስጋቱን በመፍትሄ እንጂ ማህበረሰቡን በማደህየት ሊቀርፈው እንደማይችልና እንደማይገባም እንዲሁ ግልጽ ነው። ጊዜያዊ መፍትሄ ሊሆን የሚችለው ደግሞ ይህንኑ ማህበረሰብ ያማከሉ አነስተኛ የፋይናንስ ተቋማት እንዲኖሩ መፍቀድ ይሆናል።

የኮንደሚኒየሙ ነገርስ?

እንዳያማህ ጥራው… … …

አቶ ሙሃመድ ግዛው የተባሉ ታዛቢ “ሙስሊሙን የረሳ የፋይናንስ ኢንዱስትሪ?” በሚል ርዕስ በቅርቡ “ኢትዮ-ምህዳር” ጋዜጣ “ፊት ለፊት” አምድ ስር አስነብበውት በነበረ አንድ መጣጥፍ የኮንዶሚኒየም ቤቶችን ምሳሌ አድርገው እንዲህ ይሞግታሉ፡-

“ለምሳሌ የኮንዶሚኒየም ቤት የሚደርሳቸው ዕድለኞች… የቤቱን አንድ ሶስተኛ ከከፈሉ በኋላ፣ ለቀሪው መንግስት በንግድ ባንክ በሰላሳ አመት ጊዜ ተከፍሎ የሚያልቅ ብድር እንዲያገኙ አመቻችቶላቸዋል። የተመቻቸላቸው ግን ቤቱን ለመግዛት የተበደረውን ብድርና ወለዱን ጨምሮ የሚከፍልበትን ሥርዓት እንጂ፣ የሙስሊሙን ፍላጎት ተከትሎ ወለድ አልባ ብድር እንዲያገኝ የሚያስችል አይደለም።

በዚህም የተነሳ በርካታ ሙስሊሞች ከቤት ልማት ፕሮግራሙ ተጠቃሚ እንዳይሆኑ እያደረጋቸው ነው። ምክንያታቸው ደግሞ “ምድራዊውን ቤቴን እሰራለሁ ብዬ የሰማዩን ቤቴን አላፈርስም!” የሚል ነው።”

ጸሃፊው በትክክል እንደገለጹት በዚሁ ሳቢያ ሙስሊሞች በወለድ ገንዘብ ቤት ከመስራት ይልቅ በግለሰቦች ቤት ገንዘባቸው እየተገፈገፈ ያለበት ሁኔታ ነው የቀጠለው።  

መንግስት በኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በኩል የጀመረውም ሆነ የግል ባንኮች አሁን እያስኬዱት ያለው ከወለድ ነጻ የሆነ የባንክ አገልግሎት ወለድ አልባ የገንዘብ ብድርን የሚጨምር አይደለምና ለሙስሊም ወጣት ስራ ፈላጊዎችና ስራ ፈጣሪዎች (entrepreneurs) የተመቸ አይደለም። ለሙስሊም የመኖሪያ ቤት ፈላጊዎችም የሚሆን አይደለም።

ስለባንኮች አገልግሎት፣ አጠቃላይ ጠቀሜታና አሰራር የቀረበ ዕውቀት ለሌለው ሰው ይህ ወለድ አልባ የቁጠባ አገልግሎት በመኖሩ ብቻ የሙስሊሞችን ጥያቄ የመለሰ አሰራር የተዘረጋ ቢመስለውም በዚህ አሰራርም ቢለካ በማህበረሰቡ ወለድ የማይጠይቅ የቁጠባ ጥሪት ተጠቃሚዎቹ በዚሁ ገንዘብ የሚያተርፉበት ባንኮቹ እንጂ ሙስሊሙ ማህበረሰብ ስላይደለ ለራሳቸው ጥቅም ሲሉ የዘረጉት አሰራር ነበር- አሁንም ነው።

ሙስሊም ምሁራን ከድንዛዜ ወጥተው ከመፍትሄ ሃሳቦች (የዘምዘም ባንክ አይነት አማራጮች!) ጋር ሊመጡና የመንግስትንም በር ደግመው ደጋግመው ሊያንኩ ይገባል ብዬ አምናለሁ። አምና ተጠይቆ በአንዳንድ ለማህበረሰቡ ጥሩ አመለካከት ባልሰነቁ ሹመኞች ማነቆ በዛበት ማለት ዘንድሮም ቢጠየቅ መልሱ እንቢታ ይሆናል ማለት አይደለምና።

የህዝብ ጥያቄ ሲባል!?

እንደ መሹለኪያ!

መንግስታችን ከምንጊዜውም በበለጠ ለወጣቶች ትኩረት ሰጥቶ ለመስራት የወሰነበትና ቃል የገባበት ለዚህም አስር ቢሊዮን ብር የበጀተበት ጊዜ ላይ የምንገኝ ሲሆን መንግስት “የወጣቶች ስራ ፈጠራ ፈንድ የአጠቃቀም መመሪያ” ንም ማርቀቅ መጀመሩን ሰምተናል።

ከዚህ በፊት በጥቃቅንና አነስተኛ ኢንተርፕራይዞች ዘርፍ በርካታ ወጣቶች ተጠቃሚ ቢሆኑም የወጣቱን ችግር መንግስት በራሱና ብቻውን ሊፈታው የሚችለው አለመሆኑን ተረድቶ በዚህ ረገድ ሙስሊም ምሁራንና ባለሃብቶች የሙስሊም ወጣቶችን ልዩ ፍላጎት ከግምት በማስገባት የበኩላቸውን እንዲያበረክቱ መንግስት የተጠረቀመ በሩን ገርበብ ሊያደርግ ይገባል።

በኢትዮጵያችን በርካታ ወጣቶች ለስራ አጥነት ችግር የተጋለጡ ቢሆኑም ሙስሊም ወጣቶች ደግሞ ከዚህ ለከፋ ተደራራቢ ችግር የተጋለጡ ስለመሆኑ ግንዛቤ ሊያዝበት ይገባል። ልማታችንም አንዱን ጥሎ ሌላውን አንጠልጥሎ የሚሄድ ከሆነ ምንጊዜም ቢሆን የተጣለው የተንጠለጠለውን እየጎተተ አለማስኬዱ ያለ ነውና ከድህነት አዙሪት አንወጣም።

የንጉሱ ስርዓት ግልጽ የሆነና በዘውዳዊው ህገ-መንግስት ሳይቀር የሰፈረ ሃይማኖታዊ መደልዖ ይፈጽም የነበረ ቢሆንም ይህ መሆኑ የሙስሊሞችን ልዩ ማህበራዊ መስተጋብር ከመቀበል አልከለከለውም ነበርና ሙስሊሞች የቤተሰባዊና ግላዊ ጉዳዮቻቸውን በተመለከተ በቃዲና ሸሪአ ፍርድ ቤት እንዲጨርሱ አድርጎ ነበር።

በኢፌዲሪ ህገ-መንግስትም ሆነ በሸሪዓ ፍርድ ቤቶች አዋጅ ቁጥር 188/1999 ይህንኑ የያዘ አሰራር ቢቀጥልም የማህበረሰቡን ኢኮኖሚያዊ መስተጋብርና ፍትሃዊ የሃብት ተጠቃሚነት በተመለከተ በመንግስት በኩል የተያዘው አቋም ከጊዜውና ምድር ላይ ካለው ነባራዊ እውነታ አንጻር ዳግም ሊጤን ይገባዋል።

ሙግቴ መንግስት ሁሉንም ጥያቄ ይመልስ የሚል አይደለም። በአሰራሩ ሊያካትታቸው የሚችላቸውን አካትቶ ሌሎቹን ማህበረሰቡ በራሱ እንዲወጣቸው ሊፈቅድ ይገባል የሚል እንጂ።

ከተጠቃሚነትም ሆነ ከመብት አንጻር “የህዝብ ጥያቄ!” ሲባል ቀዳሚው ጥያቄ  በጨዋ መልክ የቀረበው የሙስሊሙ ማህበረሰብ ጥያቄ ሆኖ ሳለ ከመንግስት በኩል እየተኬደበት ያለው ጥያቄውን የማድፈንፈንና ምንም ያልተፈጠረ የማስመሰል ነገር ሊታሰብበትና የሙስሊሙ ማህበረሰብ የኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት ጥያቄ ከሌሎች ጥያቄዎቹ ጋር አጥጋቢ ምላሽ የሚያገኝበትን አሰራር ሊቀይስ ይገባ ይመስለኛል።

-ሠላም ለእናንተ ይሁን!-

የፓርላማው ገመና ሲዳሰስ

Thursday, 01 December 2016 15:08

 

-    ከመስከረም ወዲህ ስንቴ ተሰበሰበ?

ሁለመናዬ አካሉ (ከግንፍሌ)

 

 

ፓርላመንታዊ ሥርዓት በሚከተሉ አገራት የሚታየው ፓርላመንታዊ አሰራርና ሂደት በአብዛኛው የየአገራቱን ፖለቲካዊ ሥርዓት፣ ሕገ-መንግስት ወይም የፓርላማ ባህል መሠረት ያደርጋል። በእነዚህ አገራት በሚገኙ ፓርላማዎች (ምክር ቤቶች) ውስጥ ያለው የአባላት ውክልናም እንደየሀገራቱ ሕግ የተለያየ ነው። የውይይት የክርክሩ ሂደትም የየራሱ ባህሪና መገለጫ አለው። በዚህ ረገድ የተወሰኑ አገራት ፓርላማዎችን መጥቀስ ይቻላል። የአንዳንድ አገራት ፓርላማዎች የምክር ቤት ውሎና አባላት በሚያካሂዱት ስብሰባ ያለው ውዝግብና አለመግባባት ቡጢ እስከመሰናዘር የሚዘልቅ መሆኑ ተስተውሏል። ከውይይት ይልቅ ዱላ ቀረሽ በሆነ ንትርክና ጭቅጭቅ በሚታይባቸው በእነዚህ ፓርላማዎች አዳራሹ በመነታረኪያ መድረክነቱ እምቢባይነትና ስሜታዊነት በርትቶ በጩኸት የሚጠናቀቅበት ሂደት የተለመደ ነው። በዚህ ረገድ በዩክሬንና በቱርክ ፓርላማዎች የታየው ድብድብ እና በደቡብ አፍሪካ ፓርላማ የሚታየው ጭቅጭቅና ጩኸት ይጠቀሳል። በእነዚህ ፓርላማዎች ውስጥ የሚታየው ጭቅጭቅና ንትርክ ባለመደማመጥና ባለመግባባት ሰፊ ጊዜ የሚባክንበት ከመሆኑም በላይ ጉባዔው ሳይቋጭ የሚቋረጥበትና የሚበተንበት አጋጣሚ ይበዛል። በተለይ በደቡብ አፍሪካ በጩኸትና በንትርክ የሚተራመሰውን ፓርላማ ለማረጋጋትና ኹከት ፈጣሪዎቹ እንዲወጡ ለማድረግ የምክር ቤቱ አፈጉባዔ የፀጥታ አስከባሪዎች ወደ ፓርላማው እንዲገቡ ለማዘዝ የሚገደዱበትም ሁኔታ አለ። ይባስ ብሎ አንዳንድ የምክር ቤት አባላት የምክርቤቱን አፈጉባዔ በማጥላላትና በመዝለፍ ጭምር ከወንበራቸው እንዲወርዱ እስከማስገደድና በጩኸት ፓርላማውን በማደበላለቅ ለድብድብ የሚጋበዙ መሆናቸው ተስተውሏል።

 

በአንፃሩ የእንግሊዝና የካናዳ ፓርላማዎች የጉባዔ ሂደት ከዚህ የተለየ መሆኑን መገንዘብ ይቻላል። በእነዚህ አገሮች ከገዥው ፓርቲ ውጭ የተወከሉ የምክር ቤት አባላት በውይይቱ ሂደት የሚያነሱት ሀሳብና ተቃውሞአቸውን የሚገልፁበት መንገድ ፍፁም ሥርዓት የተላበሰ ከመሆኑም በላይ ለጥቂት ሰከንዶች ከሚገለፅ ማጉረምረምና ማጨብጨብ አይዘልቅም። የስብሰባው ሂደትም ሲቋረጥ አይስተዋልም። አስተያየታቸው ስነስርዓት ያለው በጉባዔው ጥልቅ ውይይት የሚያካሂዱበት በመሆኑም በፓርላመንታዊ አሰራር በአርአያነት ይጠቀሳሉ። ከሁሉም በላይ አፈጉባኤው ያለው ተቀባይነት በሁሉም ዘንድ የተከበረ መሆኑና ተደማጭነቱ የላቀ በመሆኑ ጉባዔውን ህይወት ይዘራበታል። የምክር ቤቱ አባላትም የተጣለባቸውን ኃላፊነት ህዝባዊ ውክልና በአግባቡ በመወጣትና በጥራት በመፈፀም ረገድ በቂ እውቀትና አቅም እንዳላቸው ስራቸው ምስክር ነው። በመረጣቸው ህዝብም እምነት ተጥሎባቸዋል፣ ሰፊ የሀሳብ መንሸራሸር በሚካሄድባቸው በእነዚህ ፓርላማዎች ውስጥ ማረጋገጥ የሚቻለው የዳበረ ፓርላመንታዊ አሰራር በመተግበር ዴሞክራሲያዊ ባህሪ የተላበሱ መሆናቸው ነው።

 

ሌላው በአንድ ፓርቲ ውክልና የታጠሩ የአንዳንድ አገራት ፓርላማዎች ናቸው። በእነዚህ ምክር ቤቶች የሚታየው ፓርላመንታዊ ገፅታን በሚመለከት ህይወት ያለው ክርክር የማይካሄድበት፣ አጀንዳዎች ሁሌም ያለተቃውሞ፣ በተባበረ ድምፅ (በሙሉ ድምፅ) ወይም በአብላጫ ድምፅ የሚፀድቁበት ሂደት ማየት የተለመደ ነው። የዴሞክራሲ ገፅታን ባልተላበሱ በእነዚህ ምክር ቤቶች የተሟሟቀ ውይይት አይጠበቅም። በፓርላመንታዊ አሰራርም በርካታ ውስንነቶችና እጥረቶች ይታያል። በአጠቃላይ በዓለማችን ፓርላማዎች ያለው አሰራር የማይመሳሰል፣ በየምክርቤቶቹ የሚካሄዱ ውይይቶችና የውይይት ሂደቶች ያላቸው ልዩነት ሰፊ መሆኑን መረዳት ይቻላል። በዚህ መነሻ የአገራችንን ፓርላመንታዊ አሰራር በዝርዝር በመቃኘት ያለውን እጥረትና ውስንነት በሚገባ በመተንተን በችግሮቹ ዙሪያ መፍትሄ መፈለግ ግድ ይላል።

 

አሁን ባለው እውነታ በአገራችን ሁለቱም ምክርቤቶች (ፓርላማዎች) ምንም ተቀናቃኝ (ተቃዋሚ) የለም፤ የአንድ ፓርቲ ብቻ ውክልና በመኖሩ በፓርላማው ህይወት ያለው ክርክር እንዳይካሄድ አድርጓል። በውሳኔ አሰጣጥ ላይ ምንም ዓይነት ልዩነት ሳይንፀባረቅ ያለአንዳች ክርክር ውሳኔ የሚተላለፍበት አሰራር መኖሩ የእኛን ፓርላማ የተለየ ያደርገዋል። በድርጅታዊ አሰራር አጀንዳዎች ተዘጋጅተውና ተቆጥረው የሚቀርቡበት ሂደት የድርጅትን እንጂ የህዝብ ውክልናን ለመፈፀም አያስችልም። በዚህም ፓርላማው በሚያካሂደው ጉባዔ ባለቀ ጉዳይ እጅ በማውጣት ውሳኔ ማሳለፉ ለመራጩ ህዝብ ተገዥነታቸውን የሚፃረር ነው። አሁን ያሉት የምክርቤት አባላት የተጣለባቸውን ኃላፊነትና ህዝባዊ ውክልና በአግባቡ ለመወጣትና በጥራት ለመፈፀም ያላቸው ዝግጁነት፣ በቂ አቅምና እውቀት ያላቸው መሆን አለመሆኑን ከሚካሄዱት (የተካሄዱት) የፓርላማ ውሎዎች መረዳት ይቻላል። በኢትዮጵያ ፓርላማ የተወከሉ የምክርቤት አባላት ሁሉን አውቀው፣ በበቂ መረጃ ላይ ተመስርተው ውሳኔዎችን ለማስተላለፍ የዳበረ ልምድና የተሻሻለ አሰራርን በመተግበር ሚናቸውን ሊወጡ ይገባል። ይህንን ጉዳይ ከሌሎች አገራት ፓርላማዎች የምክርቤት አባላት አቅምና ብቃት አንፃር በሚገባ መፈተሽ ያስፈልጋል። በእኛ ሕገ-መንግስት የምክር ቤቱ አባላት ተገዥነታቸው ለሕገ-መንግስቱ ለህዝቡና ለህሊናቸው መሆኑ ተደንግጓል። ይህን ሕገ-መንግስታዊ ድንጋጌ የምክርቤት አባላት ሁሌም እንደፀሎት ሊደጋግሙት ይገባል እላለሁ።

 

በኢፌዲሪ ሕገ-መንግስት ምዕራፍ አንድ አንቀፅ አንድ የኢትዮጵያ መንግስት ስያሜ “የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ” መሆኑን ሲደነግግ፤ ምዕራፍ አራት የመንግስት አወቃቀርን በተመለከተም ስርዓተ መንግስቱ “ፓርላመንታዊ” መሆኑ ተደንግጓል። የኢትዮጵያ ፓርላማ ባለሁለት ቤት (Bicameral) በመሆኑ ሁለት ምክርቤቶች አሉት። እነዚህም የሕዝብ ተወካዮች ምክርቤት እና የፌዴሬሽን ምክርቤት ናቸው። የሕዝብ ተወካዮች ምክርቤት ወደ 547 መቀመጫዎች ሲኖሩት ከእነዚህ ውስጥ 501 መቀመጫዎች በኢሕአዴግ፣ 46ቱ ደግሞ በአጋር ድርጅቶች ተይዘዋል። የፌዴሬሽን ምክርቤት ደግሞ ከየክልሉ ምክርቤቶች የሚወከሉ 153 አባላትን ይዟል። ሁለቱም ምክር ቤቶች ከ1988 ዓ.ም እስከ 2005 ዓ.ም ድረስ ባሉት አምስት የምርጫ ጊዜያት 22 ዓመታትን አስቆጥረዋል። አምስቱንም የፓርላማ ዘመን ያለማቋረጥ በምክርቤት አባልነት የተወከሉ መኖራቸው ይታወቃል። በእነዚህ ዓመታት ውስጥ አንዳንድ የምክርቤት አባላት አንዴ የፌዴሬሽን ምክርቤት አባል በመሆን በሌላ አምስት ዓመት ደግሞ የሕዝብ ተወካዮች ምክርቤት አባል በመሆን የተወከሉም አሉ። በእነዚህ ፓርላማውን በ“ርስትነት” ከያዙት የምክርቤት አባላት መካከል ከ1988 ዓ.ም ጀምሮ እስከ አሁን በሕዝብ ተወካይነት የሚገኙት ደግሞ “እኔንና የስላሴ ቤተክርስቲያንን ከአራት ኪሎ የሚነቅለን የለም!” በማለት ሲገልፁ በኩራት ነው። ለመሆኑ ካለ እነሱ ሰው የለም እንዴ? ኢህአዴግ ምነው ሰው አጣ? የሚሉም በርካቶች ናቸው። አራት የፓርላማ የሥራ ዘመናት (ሃያ ዓመታት) ተጠናቀው አምስተኛው የፓርላማ ዘመን ከተጀመረ አንድ ዓመት ተጠናቆ ሁለተኛውም ሁለት ወራትን አስቆጥሯል። ከእነዚህ የፓርላማ የሥራ (የስልጣን) ዘመናት ውስጥ በተለይ የሚጠቀሰው ሦስተኛው (ከ1998-2002 ዓ.ም) የፓርላማ የስራ ዘመን ነው። በዚህ ወቅት በፓርላማው ህይወት ያለው ክርክር የታየበትና ሰፊ የሀሳብ መንሸራሸር የተደረገበት በመሆኑ ብዙዎቹ በአድናቆት ያስታውሱታል። ዛሬስ? ቢባል ምላሹን ካለው እውነታ መረዳት አያዳግትም። በዚህ ዙሪያ የተወሰኑ ጉዳዮችን በማንሳት እውነታውን ማመላከት ይቻላል። አሁን ባለው እውነታ ፓርላማችን ያሉበትን እጥረቶችና ውስንነቶች በዝርዝር በመመርመር (በመፈተሽ) አፈጉባዔው ወይም የሚመለከተው አካል ትኩረት ቢሰጡትና መፍትሄ ቢፈልጉለት መልካም ነው። ፓርላማው ህይወት ያለው ክርክር እንዲያካሂድ (ህይወት እንዲዘራ) ለማድረግና በተሻለ አሰራር እንዲንቀሳቀስ ያሉትን ክፍተቶችና ችግሮች በመፈተሽ ጥልቅ “ተሀድሶ” ማድረግ ይጠበቅበታል።

እንደመነሻ ቅድሚያ ሊሰጣቸው የሚገቡ ጉዳዮችን በተመለከተ በፓርላማችን (በሁለቱም ምክርቤቶች) የአባላት ውክልና ጉዳይ የቋሚ ኮሚቴዎች አደረጃጀትና የኮሚቴው አባላት ድልድል (አደላደል) ፍትሐዊነቱ ከአድልዎ የነፃና በአቅምና በችሎታ ላይ መሠረት በማድረግ መካሄዱ እንደገና መታየት ይኖርበታል። ከዚህ በመነሳት ሌሎች ችግሮችን ማጥራትና በቀሪዎቹ አራት ዓመታት ውስጥ የተሻለ መስራትና ውጤታማ መሆን ጠቀሜታው ቀላል አይደለም።

 

አምስተኛው የፓርላማ ዘመን ሁለተኛ ዓመት የሥራ ጊዜ የተጀመረው ሁለቱ ምክርቤቶች መስከረም 30 ቀን 2009 ዓ.ም ባካሄዱት የጋራ መክፈቻ ጉባዔ ነው። በዚህ የጋራ ጉባዔ ተገኝተው የመክፈቻ ንግግር ያደረጉት የአገሪቱ ፕሬዚዳንት በርካታ ጉዳዮችን አንስተው መንግስት በዚህ ዓመት በትኩረት ሊሰራባቸው የሚገባውን ዋና ዋና ተግባራት በማመላከት አቅጣጫ አስቀምጠዋል። የፕሬዚደንቱ ንግግር በብዙዎቹ ዘንድ አድናቆት ተችሮታል። በሌላ በኩል “እውነት ተግባራዊ ይደረጋል?” በሚል ጥርጣሬ የሚገልፁት በርካቶች ናቸው። ከፕሬዚደንቱ ንግግር “የአብላጫ ድምፅና የተመጣጣኝ ውክልናን የሚያጣምር የምርጫ ሕግ መቅረፅ ይገባል” በሚል የተገለፀው ከአራት ዓመታት በኋላ የሚጠበቀውን ለማየት ጉጉት የሚያሳድርብን ነው።

 

ፓርላማ መስከረም 30 ቀን 2009 ዓ.ም ስራውን በይፋ ቢጀምርም ማክሰኞ ጥቅምት 1 ቀን 2009 ዓ.ም ደግሞ በፓርላማው ታሪክ አጭር ስብሰባ (ለ20 ደቂቃ ብቻ) የተካሄደበት መሆኑ ተጠቅሷል። ባለፈው ዓመት (2008 ዓ.ም) 42 መደበኛ እና 6 ልዩ ስብሰባዎች ያካሄደው ፓርላማችን 68 አዋጆችን አጽድቋል። ይህ የባለ ሙሉ ድምፅ ምክርቤት በስድስተኛው የምርጫ ዘመን (ከአራት ዓመት በኋላ) በሚኖረው ዕጣ ፈንታ ላይ መተንበይ ባይቻልም፤ የምርጫ ሕጉ እንደተባለው ከተሻሻለ ተመጣጣኝ (Proportional) በሚባለው የምርጫ ሥርዓት አምስት በመቶ ደምፅ ያገኙ የህዝብ ወኪሎች ወደ ምክርቤት በመግባት ብዙ ድምጾች የሚወከሉበት ፓርላማ ስለሚሆን ህይወት ያለው ክርክር የሚካሄድበት ፓርላማ፤ እንደሚሆን ተስፋ አለን። የጀመርነው አዲስ ዓመት (2009 ዓ.ም) “የመታደስ ዓመት” ለዚያውም በጥልቅ የመታደስ ጉዳይ በተግባር ከታየ ፓርላማውም ዲሞክራሲን ማዕከል ባደረገ ተሀድሶ የተሻለ ሆኖ መገኘት ይኖርበታል። በዚህ ረገድ የሕዝቦች ሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች መከበራቸውን በማረጋገጥ ሕገ-መንግስቱ እንዲከበር ኃላፊነቱን መወጣት ይጠበቅበታል።

 

በፓርላማው ያለፉት ዓመታት እንቅስቃሴዎችና ውጤታማነት ዙሪያ በርካታ ጉዳዮችን በመዘርዘር መግለፅ ይቻላል። የአባላቱ አቅም ብቃትና ችሎታ የራሱ ውስንነቶች ያሉት ቢሆንም፤ ይህንን በተሻለ የትምህርት ተሳትፎ መለወጥ እንደሚቻል ሁሉ ለመለወጥ ራሳቸውን ያላዘጋጁና ካላቸው የኋላ የትምህርት ደረጃ አንፃር ዝግጁነታቸው ለውጤት እንዲበቃ ጥረት ማድረግ ግድ ይላል። የፓርላማው ህንፃ የዕድሜ ጉዳይ ከሌሎች አገራት ፓርላማ አንፃር ለውጥ የሚያስፈልገው ቢሆንም፤ ችግሩን በመፍታት ረገድ የመንግስት ትኩረት ወሳኝ መሆኑ የማይካድ ነው።

 

ሌላው የሁለቱም ፓርላማዎች መሠረታዊ ችግር የጽ/ቤቶቻቸው ጉዳይ ነው። ሁለቱ የፓርላማ ጽ/ቤቶች ለምክርቤቱ፤ ለአባላትና አካላት ሙያዊ ድጋፍና አስተዳደራዊ አገልግሎት እንዲሰጡ በአዋጅ መቋቋማቸው ይታወቃል። ይህ ሆኖ ሳለ ጽ/ቤቶቹ ተልዕኮአቸውንና ኃላፊነታቸውን በሚገባ መወጣታቸውን በሚገባ መፈተሽ ያስፈልጋል። እነዚህ ጽ/ቤቶች የነበረባቸውን ውስንነቶች ለማስወገድ በሚል የተሻለ አደረጃጀት ተጠንቶ እንደገና የማደራጀት፣ የማዋቀር ስራ ተሰርቶ ይሆናል። ይህ ጥናት በራሱ የግልፅነትና የተጠያቂነት ችግር እንደነበረበት፣ ለጽ/ቤቶቹ በፀሐፊነት (በኃላፊነት)፣ በዳይሬክተርነት፣ የሚሰየሙ (የሚሾሙ) ግለሰቦች በራሳቸው ልክ (Tailor made) ፈረንጆቹ Tailored እንደሚሉት በተጠና አደረጃጀት ሥራ ላይ የዋለው አሰራር እንደገና መፈተሽ ይኖርበታል። የፓርላማ ጽ/ቤት ለምክርቤቱ የጀርባ አጥንት ወይም ዋናው ሞተር መሆኑ ይታወቃል። በዚህ መሠረት ጽ/ቤቱ የተጣለበትን ከባድ ኃላፊነት እንዲወጣ በአግባቡ ተደራጅቷል ወይ? የአመራሩ የሰራተኛው ዕውቀት ክህሎትና አመለካከት ምን ይመስላል? ብቃት ያላቸው፣ በሙያው የበሰሉና ባላቸው ችሎታ የተመደቡ ስንት ናቸው? ቀደም ሲል የምክር ቤት አባል የነበሩትን በምርጫ ሳይመረጡ ሲቀሩ በጽ/ቤቱ በመመደብ (በመሰግሰግ) በዘፈቀደ የተሰራው ስራ በሙያው የሰለጠነ ሰው መመደብ ሲገባው በአባልነት የተደረገው ምደባና ባልሰለጠኑበት በማያውቁት ዘርፍ ተደልድለው፣ ከብቃት ይልቅ በትውውቅና በጥቅም ግንኙነት የተሰራው ስራ ኃላፊነትና ተጠያቂነት የጐደለው መሆኑን መረዳት ይቻላል። በዚህ ረገድ በዕውቀትና በክህሎት ያለመመራት፣ ከብቃት ይልቅ ትውውቅና የጥቅም ግንኙነት የነገሰበት አሰራር ከላይ እስከታች መፈተሽ ይኖርበታል።

 

በሁለቱም ምክርቤቶች ጽ/ቤቶች የሚታየው በቅጥር፣ በምደባ፣ በሹመት በዝውውር በትምህርት ዕድልና በተለያዩ ጥቅማ ጥቅሞች የተንሰራፋው አድሎአዊነት ሌሎችም ችግሮች በሚገባ ተፈትሸው ሠራተኛውም በግልፅ ተወያይቶበት መፍትሄ መፈለግ ያስፈልጋል። የፓርላማው ጽ/ቤት ጉዳይ በተለይም በንብረት አያያዝ በግዥ በውጭ ጉዞ የሚባክነው የህዝብ ገንዘብ በግብዣና በድግስ የሚወጣው ወጭ በዚህም ተጠቃሚ የሆኑትን በመለየት እርምጃ ጭምር መውሰድ ያስፈልጋል። የፓርላማ ተሽከርካሪዎች አጠቃቀምና አሁን ያለው እውነታ ደግሞ እጅግ አሳዛኝ ነው። የአገሪቱ ሀብት እንዴት እንደሚባክን ለማየት የፓርላማ መኪኖች ትልቅ ማሳያ ናቸው። ለፓርላማው አገልግሎት በሚል ቀደም ሲል ከነበሩት ተሽከርካሪዎች በተጨማሪ ከ44 በላይ አውቶሞቢሎች ተገዝተው ለቋሚ ኮሚቴ ሰብሳቢዎችና ምክትሎች፣ ለዳይሬክተሮች ተሰጥተዋል። ከማን ተገዙ? እንዴት ተገዙ? የሚለውን ጥያቄ አውቶሞቢሎቹን በማየት ብቻ መግለፅ ይቻላል። መኪኖቹን የተረከቡት የምክርቤት አባላትና ዳይሬክተሮች እንደራሳቸው ንብረት የሰጡት ትኩረት፣ ስለተሽከርካሪዎቹ ያላቸው እውቀት፣ መንጃ ፈቃድ ያወጡበት ሂደት፣ የመንዳት ችሎታና ብቃታቸው ለመኪኖቹ ደህንነት ብቻ ሳይሆን ለራሳቸውም ጭምር ያለውን ድርሻ ባለመረዳት በአሁን ሰዓት አንዳንድ አውቶሞቢሎች ተጋጭተውና ተበላሽተው ለወጭ መዳረግ ባልተከሰተ ነበር። የአገርና የህዝብ ሀብት እንዲህ ሲባክን በማየት ዝምታን የመረጡ የምክርቤቱ አባላት ችግሩን አያውቁት ይሆን? በማለት የሚጠይቁ ሠራተኞችም በራሳቸው በመድረክ ማንሳት ይኖርባቸዋል። ፓርላማው ሌላውን አስፈፃሚ አካል እየጠራና በቦታውም ተገኝቶ ቁጥጥር ካካሄደ የራሱን የውስጥ ጉዳዮችም ትኩረት በመስጠት መፍትሄ ሊፈልጉለት ይገባል። በፓርላማው ውስጥ ያለውን የአሰራር ችግርና የንብረት አያያዝ ጉዳይ በሚመለከት የምክርቤት አባላት እስከዛሬ ምን አደረጉ? እንደሌላው የሚኒስቴር መ/ቤት ጽ/ቤቶቻቸውንም ቢቆጣጠሩ ጥሩ ይመስለኛል። ከላይ ካለው መነሻ በተጨማሪ ሌሎች ጉዳዮችንም ማንሳት ይቻላል። በተለይም ማንም ትኩረት የማይሰጠውን ግን ከንጉሱ ዘመን ጀምሮ በስራ ላይ የሚገኘውን የፓርላማውን ካፍቴሪያ፣ በሚመለከት የምክርቤቱን ክብርና ሞገስ በጠበቀ አሰራር እንዲንቀሳቀስ አለመደረጉና ወጭና ገቢውን አገልግሎቱን የማሻሻል ንረት ሲታይ ባለቤት የሌለው መምሰሉ ያሳሳባል። ይህ በቦርድ የሚተዳደረው የምክር ቤቱ ካፍቴሪያ ለቦርድ አባላት በየወሩ የሚከፍለው ገንዘብ ወርሃዊ ክፍያ (ደመወዝ) እንደገናም የቦርድ አባላቱ በካፍቴሪያው የሚደረግላቸው ልዩ መስተንግዶ (አገልግሎት) የግል ተጠቃሚ መሆናቸው ጭምር፣ ወሰን የለሽ የአገልግሎት ጊዜያቸውና በሌላ የማይተካበት ምክንያት መታየት ይኖርበታል። የካፊቴሪያው ስራ አስኪያጅ የተመረጠበት መስፈርትና ግልፅነት መኖሩ ጭምር ሊታይ ይገባዋል። በካፊቴሪያው ዓመታዊ ትርፍ ቀደም ሲል ሠራተኛው በዓመት አንዴ እንዲዝናና ይደረግ ነበር። አሁን ትርፉ “ለታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ” መሰጠቱ ሲገለፅ ይህ በመገናኛ ብዙሃን በይፋ እንዲነገር ማድረግና ለሠራተኛውም ሊገለፅለት ለምን አልተፈለገም? የካፊቴሪያው ገቢና ወጭ በኦዲተር ተጣርቶ እንዲገለፅ አለመደረጉና ከሙስና እና ከተጠያቂነት አንፃር ያለው ክፍተት ሁሉ እንዲታረም ማድረግ ያስፈልጋል።

 

ፓርላማው እንደ መንግስት “መታደስ” ስላለበት ሁሉንም ችግሮቹን በሚገባ ነቅሶ በመፈተሽ ሠራተኛውን ጭምር በማወያየት በጥልቅ መታደስ ይኖርበታል። የፓርላማው እጥረቶችና ውስንነቶች በዝርዝር ተለይተው መፍትሄ በመፈለግ በተሻለ አሰራር መንቀሳቀስ ያስፈልጋል። የምክርቤቱን ራዕይ በማሳካት ሂደት የሠራተኛው ድርሻ የላቀ መሆኑ ይታወቃል። በጽ/ቤት ደረጃ ከሚታዩ በርካታ ችግሮችና ጉዳዮች መካከል ጥቂቶቹን ብቻ በመምዘዝ ለመግለፅ ተሞክሯል። ሁሉንም ጉዳዮች የጽ/ቤቱ ሠራተኞች የሚያውቁት ቢሆንም፤ በየኮሪደሩ ከማጉረምረምና በአለፍ ገደም ከመውቀስ በዘለቀ በሚዘጋጁ መድረኮች ማጋለጥ ይገባል። በጣም በርካታ ጉዳዮች እዚህ እንዳልተጠቀሱ ይታወቃል። ይህ እንደመነሻ የቀረበ ነው። ከዚህ በበለጠ መረጃ እና ማስረጃ ያላቸው በርካቶች መኖራቸው እውነት ነው። እውነታውን ይፋ በማውጣት እርምት እንዲደረግ ቢገልፁት ፓርላማው ችግሮቹን አስወግዶ በተሻለ አሰራር ለውጤት እንደሚበቃ ጥርጥር የለውም። እነዚህ ጉዳዮች በመገለፃቸው “ለምን ተነካሁ!” በሚል የምክርቤቱ ሕዝብ ግንኙነት አካባቢ ዘራፍ በማለት እንደተለመደው “አላዋቂ ሳሚ….” የሚል ምላሽ ከሰጠ ለመለወጥ ዝግጁነት የለም ማለት ነው። ይህ አስተያየት የቀረበው የአገራችን ፓርላማ በተሻለ አቅም እንደሌሎች አገራት ህዝባዊ ውክልናውን በብቃት እንዲወጣ በሚል በጐ አመለካከት ነው። ከዚህ ባለፈ ለአስተያየቱ የማይሆን ምላሽ በመስጠት የሌለ ታሪክ መዘብዘብ “እሽ! አትበሉኝ የሹም ዶሮ ነኝ!” ያስብላል። ይህም ለመለወጥ ዝግጁነት የለም ማለት ነው። የተጠቀሱትን ችግሮችም ማዳፈን ይሆናል። ከዚህ ሁሉ ያሉትን ችግሮች በሂደት ለማስወገድ መዘጋጀት ይገባል። እንደውም ከአራት ዓመት በኋላ እንደተባለው ፓርላማችን “የአብላጫ ድምፅና የተመጣጣኝ ውክልናን የሚያጣምር” ከሆነ ይህን የማይቀር እውነት ለመቀበል መዘጋጀትና እስከዚያው የተሻለ በመስራት የሕዝቡን አመኔታ ማጐልበት ይገባል። እኔ እንደዜጋ ይህንን አቅርቤያለሁ። ፓርላማው በተሻለ አሰራር ተለውጦ ማየትን ሁሉም ይመኛልና የዚያ ሰው ይበለን። ሠላም ሁኑ!¾   

ምህረቱ የተሟላ ነውን?

Wednesday, 14 September 2016 15:09

እነሆ 2009 ዓ.ም አዲሱን በማስመልከት የፌዴራል መንግሥትና አንዳንድ ክልሎች ለእስረኞች ምህረት ሰጥተዋል። በዚህ ምህረት ከ10 ሺ 540 ያላነሱ ወገኖች ተጠቃሚ መሆናቸውም መልካም ዜና ነው። ይህ የመንግሥት እርምጃ በተለይም ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በአንዳንድ ክልሎች እየተቀጣጠለ የመጣውን ሕዝባዊ ተቃውሞ ለማርገብ አንድ አዎንታዊ አስተዋጽኦ ያደርጋል ተብሎም ይታሰባል።

 

እንደሚታወቀው የምህረት ዋንኛ ዓላማ በወንጀል የተፈረደባቸው ሰዎች ወንጀል እንዳልሰሩ ተቆጥሮ በሠላማዊ መንገድ እንዲኖሩ ለማድረግ ነው። ምህረት የሚሰጠው በሰጪው አካል ወይንም በመንግሥት በጎ ፈቃድ ላይ የተመሰረተ መሆኑ የሚታወቅ ነው። ምህረት ሰጪው አካል ምህረቱን ሲሰጥ በቂ ምክንያትን ይዟል ተብሎ ይገመታል።

 

ሰሞኑን በምህረት ከተለቀቁ ወገኖች መካከል  ከሙስሊም ማህበረሰብ የሃይማኖት ጥያቄ ጋር ተያይዞ የታሰሩ ወገኖች ይገኙበታል። ይህ ትልቅ እርምጃ ነው። ሙስሊሙ ወገን በየእምነት ተቋሙ ባለፉት ዓመታት የታሰሩ ወገኖቹ እንዲፈቱ በሠላማዊ መንገድ ጥያቄውን ሲያቀርብ፣ ተቃውሞውን ሲያሰማ ከርሟል። መንግሥት በየመስጊዱ የሚደረጉ ተቃውሞዎችን በኃይል ለመቆጣጠርና ድርጊቱን ከአክራሪነት ጋር በማስተሳሰር ከማውገዝ ባለፈ ምላሽ ለመስጠት አልደፈረም። እጅግ ቢዘገይም በሰሞኑ ምህረት ደግሞ የሙስሊም ወገኖች ተጠቃሚ ሆነው እንዲፈቱ መደረጉ ትልቅ እርምጃ ነው።

 

የሰዎቹ መፈታትን ተከትሎ በአሁን ሰዓት ከሙስሊም ወገኖች እየቀረበ ያለው አዲስ ጥያቄ በአንድ መዝገብ ከተከሰሱ የሙስሊም ማህበረሰብ አባላት መካከል ያልፈቱ ወይንም የምህረቱ ተጠቃሚ ያልሆኑ አሉ፣ ይህ ለምን ሆነ የሚል ነው። በተጨማሪም በእስር ላይ የሚገኙ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች እና ጋዜጠኞች እንዲሁ መንግሥት በይቅርታው ቢያካትታቸው ኖሮ የበለጠ ሊያተርፍ ይችል ነበር የሚሉ ወገኖችም አሉ። በመሆኑም መንግስት ለተወሰኑ ወገኖች ምህረት የሰጠበት፣ ለቀሪዎቹ ደግሞ ያልሰጠበትን ምክንያት ግልፅ ማድረግ አለበት። መንግሥት የወሰደውን በጎ እርምጃ መልሶ ጥላሸት የሚቀባው፣ ሠላምና መረጋጋትን በማምጣት ረገድ ፋይዳ የሌለው መሆን አይኖርበትም።

 

መንግሥት በገባው ቃል መሠረት በያዝነው ዓመት የተለያዩ የማሻሻያ እርምጃዎችን እንደሚወስድ ይጠበቃል። ከህዝቡ ጥያቄዎች አንዱ ደግሞ መንግሥት የሚቃወሙትን ኃይሎች በተለይ የፖለቲካ መሪዎችንና ጋዜጠኞችን አለአግባብ ያስራል በሚል የሚቀርብበት ክስ ነው። በዚህ ረገድ በሀገር ውስጥና በውጪ ሀገር በተደጋጋሚ እየደረሰበት ያለውን ተቃውሞ ለማርገብ ለሠላምና መረጋጋት አስተዋጽኦ ለማድረግ ከዚህ ቀደም እንደሚደረገው እሥረኞቹ በምህረት ወይንም በይቅርታ የሚለቀቁበትን ሁኔታ እንደገና ሊያጤነው ይገባል።

 

በአጠቃላይ ሰሞኑን መንግስት የሰጠው ምህረት ጥሩ ሆኖ የተሟላ እንዲሆን ያልተደረገበት ምክንያት አሁንም ሌላ ዙር የቅሬታ ምንጭ ሆኖ እንዳይቀጥል ተገቢውን ማብራሪያ ሊሰጥበት ይገባል። መልካም አዲስ ዓመት! 


Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100
Page 7 of 144

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us