You are here:መነሻ ገፅ»arts»news admin - Sendek NewsPaper
news admin

news admin

መስቀሉ የት ነው ያለው?

Wednesday, 04 October 2017 13:06

 

በዲ/ን ዳንኤል ክብረት

(http://www.danielkibret.com)

በእምነት ታሪክ ውስጥ የታሪክ፣ የአርኬዎሎጂ እና የቅርስ ጥናት ሰዎችን ያስጨነቁ ሁለት ጥያቄዎች አሉ። ታቦተ ጽዮን እና ጌታ የተሰቀለበት መስቀል የት ነው ያሉት? የሚሉት ጥያቄዎች። እነዚህን ጥያቄዎች ለመመለስ አሰሳዎች፣ ቁፋሮዎች፣ መዛግብትን የማመሳከር ሥራዎች፣ አሉ የተባሉ የይዞታ ጥያቄዎችን የመመርመር ፍተሻዎች በመካሄድ ላይ ናቸው። በጣም የሚገርመው ነገር ግን የዓለም ቅርሶች መናኸርያ የሆነችው ኢትዮጵያ ሁለቱንም በተመለከተ ለዓለም የምትገልጣቸው ነገሮች አሏት።

ሰሞኑን በሀገራችን ኢትዮጵያ የመስቀል በዓል በመከበር ላይ በመሆኑ «ለመሆኑ ጌታ የተሰቀለበት መስቀል የት ነው ያለው?» የሚለውን ጥያቄ በተመለከተ ያሉ መረጃዎችን እንቃኝ።

የመስቀሉ መጥፋት

በአብያተ ክርስቲያናት ከሚነገረው ትውፊት በስተቀር ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ተሰቅሎት የነበረው መስቀል እንዴት ሊጠፋ እንደቻለ የተመዘገበ ታሪክ እኔ አላገኘሁም። አብዛኞቹ ጥንታውያን አብያተ ክርስቲያናት ግን አይሁድ በመስቀሉ ላይ ይደረግ የነበረውን ተአምራት በመቃወም ከክርስቲያኖች ነጥቀው እንደ ቀበሩት ይተርካሉ። የቤተ ክርስቲያን ታሪክ ጸሐፊው አውሳብዮስ የቆስጠንጢኖስ የሕይወት ታሪክ /Life of Constantine/ በተሰኘው መጽሐፉ ላይ በክርስቲያኖች ዘንድ ታላቅ ሥፍራ የነበረው የጌታ መቃብር ተደፍኖ በላዩ ላይ የቬነስ ቤተ ጣዖት ተሠርቶ እንደ ነበር ይናገራል። አውሳብዮስ በዝርዝር አይግለጠው እንጂ ይህ የቬነስን ቤተ መቅደስ በጎልጎታ ላይ የመሥራቱ ጉዳይ የሮሙ ንጉሥ ሐድርያን በ135 ዓ.ም ኢየሩሳሌምን Aelia Capitolina አድርጎ እንደ ገና ለመገንባት የነበረው ዕቅድ አካል ነው።

አይሁድ በሮማውያን ላይ እስከ ዐመጹበት እና ኢየሩሳሌም ከክርስትና በኋላ ለመጀመርያ ጊዜ እስከ ጠፋችበት እስከ 70 ዓም ድረስ መስቀሉ በክርስቲያኖች እጅ እንደ ነበር ይታመናል። በኋላ ግን ክርስቲያኖቹ የሮማውያንን እና የአይሁድን ጦርነት በመሸሽ ከኢየሩሳሌም ወጥተው ወደ ሌሎች ሀገሮች ሲሰደዱ፤ በኋላም በባር ኮባ ዐመፅ ጊዜ /132-135 ዓም/ ኢየሩሳሌም ፈጽማ በሮማውያን ስትደመሰስ የመስቀሉ እና የሌሎችም ክርስቲያናዊ ንዋያት እና ቅርሶች ነገር በዚያው ተረስቶ ቀረ። ንጉሥ ሐድርያንም የኢየሩሳሌም ከተማን ነባር መልክ በሚለውጥ ሁኔታ እንደ ገና ሠራት። ያን ጊዜ ነው እንግዲህ የቬነስ ቤተ መቅደስ በጌታችን መቃብር ላይ የተገነባው። ቆስጠንጢኖስ ለኢየሩሳሌሙ ኤጲስ ቆጶስ ለአቡነ መቃርዮስ በጻፈው እና ሶቅራጥስ እና አውሳብዮስ መዘግበው ባቆዩን ደብዳቤ ላይ ይህ ታሪክ ተገልጧል።

ቀጣዮቹ 300 ዓመታት ለክርስቲያኖች የመከራ ጊዜያት ነበሩ። የሮም ቄሳሮች ክርስትናን እና ክርስቲያኖችን የሚያሳድዱባቸው ዓመታት በመሆናቸው መስቀሉን የመፈለግ ጉዳይ በልቡና እንጂ በተግባር ሊታሰብ አይችልም። ዓመታት እያለፉ ሲሄዱም ኢየሩሳሌም እየተዘበራረቀች እና የጥንት መልኳ እየተቀየረ በመሄዱ በጌታ መቃብር ላይም የሮማ አማልክትን ለማክበር ቤተ መቅደስ በመሠራቱ ነገሩ ሁሉ አስቸጋሪ እየሆነ ሄደ።

የመስቀሉ እንደገና መገኘት

ጥንታውያን የቤተ ክርስቲያን ታሪክ ጸሐፊዎች መስቀሉን እንደገና ያገኘችው ንግሥት ዕሌኒ መሆንዋን ይናገራሉ። በ380 ዓም አካባቢ የተወለደው ታሪክ ጸሐፊው ሶቅራጥስ Ecclesiastical History በተሰኘው መጽሐፉ ላይ በምእራፍ 17 መስቀሉ እንዴት እንደ ተገኘ ዝርዝር መረጃ ይሰጠናል። ንግሥት ዕሌኒ ወደ ኢየሩሳሌም ተጉዛ በጎልጎታ የጌታ መቃብር ላይ የተሠራውን የቬነስ ቤተ መቅደስ አፈረሰችው፤ ቦታውንም በሚገባ አስጠረገችው። በዚያን ጊዜም የጌታችን እና የሁለቱ ሽፍቶች መስቀሎች ተገኙ። ከመስቀ ሎቹም ጋር ጲላጦስ የጻፈው የራስጌው መግለጫ አብሮ ተገኘ።

ሶቅራጥስ ከሦስቱ መስቀሎች አንዱ የክርስቶስ መሆኑን እንዴት ሊታወቅ እንደቻለ ሲገልጥ እንዲህ ይላል «አቡነ መቃርዮስ በማይድን በሽታ ተይዛ ልትሞት የደረሰችን አንዲት የተከበረች ሴት አመጡ። ሁለቱን መስቀሎችንም አስነኳት፤ ነገር ግን ልትድን አልቻለችም፤ በመጨረሻ ሦስተኛውን መስቀል ስትነካ ድና እና በርትታ ተነሣች። በዚህም የጌታ መስቀል የትኛው እንደሆነ ታወቀ» ይላል። ከዚያም ንግሥት ዕሌኒ በጌታ መቃብር ላይ ቤተ ክርስቲያን አሠራች። ከመስቀሉ የተወሰነውን ክፍል ከፍላ ከችንካሮቹ ጋር ወደ ቁስጥንጥንያ ስትወስደው ዋናውን ክፍል በጎልጎታ ቤተ ክርስቲያን ተወችው።

ይህንን ታሪክ ሄርምያስ ሶዞሜን የተባለው እና በ450 ዓም አካባቢ ያረፈው ታሪክ ጸሐፊም Ecclesiastical History, በተሰኘው ጥንታዊ መጽሐፉ በክፍል ሁለት ምእራፍ አንድ ላይ ይተርከዋል። ዞሲማን እንደሚለው በ325 ዓም የተደረገው ጉባኤ ኒቂያ ሲጠናቀቅ የቆስጠንጢኖስ ትኩረት ወደ ኢየሩሳሌም ዞረ።

ምንም እንኳን ሶዞሜን ባይቀበለውም መስቀሉ የተቀበረበትን ቦታ ያመለከተው ከከተማዋ በስተ ምሥራቅ ይኖር የነበረ አንድ አይሁዳዊ መሆኑን እና እርሱም ይህንን መረጃ ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፍ ከነበረ መዝገብ ማግኘቱን እንደ ሰማ ጽፏል። ንግሥት ዕሌኒ ባደረገችው አስቸጋሪ ቁፋሮ መጀመርያ ጌታ የተቀበረበት ዋሻ፤ ቀጥሎም ከእርሱ እልፍ ብሎ ሦስቱ መስቀሎች መገኘታቸውን ሶዞሜን ይተርካል። ከመስቀሎቹም ጋር የጲላጦስ ጽሑፍ አብሮ መገኘቱን እና የጌታ መስቀል ከሌሎች የተለየበትን ሁኔታ ከሶቅራጥስ ጋር ተመሳሳይ በሆነ ሁኔታ ይተርከዋል።

ንግሥት ዕሌኒ በጎልጎታ፣ በቤተልሔም፣ በደብረ ዘይት፣ አብያተ ክርስቲያናትን አሠርታ እንዳረፈች ሶዞሜን ይተርካል። ብዙ የታሪክ ጸሐፊዎች ዕረፍቷን በ328 ዓም አካባቢ መስቀሉ የተገኘ በትንም በ326 ዓም ያደርጉታል። በ457 ዓም አካባቢ ያረፈው ቴዎዶሮት የተባለው ታሪክ ጸሐፊም የመስቀሉን የመገኘት ታሪክ ተመሳሳይ በሆነ መንገድ ያቀርበዋል።

መስቀሉ በኢየሩሳሌም

ንግሥት ዕሌኒ ለበረከት ያህል የተወሰነ ክፍል ወደ ቁስጥንጥንያ ከመውሰዷ በቀር አብዛኛውን የመስቀሉን ክፍል በብር በተሠራ መሸፈኛ አድርጋ በጎልጎታ ቤተ ክርስቲያን እንዲቀመጥ ለአቡነ መቃርዮስ ሰጥታቸዋለች። ይህ መስቀል በየተወሰነ ጊዜ እየወጣ ለምእመናኑ ይታይ እንደ ነበር አንዳንድ መረጃዎች ያመለክታሉ። በ380 ዓም ኤገርያ የተባለች ተሳላሚ መነኩሲት ቅዱስ መስቀሉ ወጥቶ በተከበረበት በዓል ላይ ተገኝታ ያየችውን ለመጣችበት ገዳም ጽፋ ነበር። /M.L. McClure and C. L. Feltoe, ed. and trans. The Pilgrimage of Etheria, Society for Promoting Christian Knowledge, London, (1919)/

አንዳንድ መረጃዎች እንደሚጠቁሙት የመስቀሉ ክፍልፋዮች ወደ ተለያዩ ሀገሮች መወሰድ የጀመሩት በዚህ ጊዜ ነው። በሞሪታንያ ቲክስተር በተባለ ቦታ የተገኘውና በ359 ዓም አካባቢ የተጻፈው መረጃ የመስቀሉ ክፍልፋዮች ቀደም ብለው ወደ ሌሎች ሀገሮች መግባት እንደ ጀመሩ ያሳያል። ቄርሎስ ዘኢየሩሳሌም መስቀሉ ከተገኘ ከሃያ አምስት ዓመታት በኋላ በ348 ዓም በጻፈው አንድ ጽሑፍ ላይ «ዓለሙ በሙሉ በጌታችን መስቀል ክፍልፋዮች ተሞልቷል» በማለት ገልጦ ነበር። ከዚህም ጋር «ዕጸ መስቀሉ እየመሰከረ ነው። እስከ ዘመናችንም ድረስ ይኼው እየታየ ነው። ከዚህ ተነሥቶም በመላው ዓለም እየተሠራጨ ነው። በእምነት ክፍልፋዮቹን እየያዙ በሚሄዱ ሰዎች አማካኝነት» ብሏል።/On the Ten Points of Doctrine, Colossians II. 8./

ዮሐንስ አፈ ወርቅም የመስቀሉን ቅንጣቶች ሰዎች በወርቅ በተሠራ መስቀል ውስጥ በማድረግ ምእመናን በአንገታቸው ላይ ያሥሩት እንደ ነበር ጽፏል። በዛሬዋ አልጄርያ በቁፋሮ የተገኙ ሁለት ጽሑፎች የመስቀሉ ክፍልፋዮች በ4ኛው መክዘ የነበራቸውን ክብር ይናገራሉ። /Duval, Yvette, Loca sanctorum Africae, Rome 1982, p.331-337 and 351-353/። በ455 ዓም በኢየሩሳሌም የነበረው ፓትርያርክ ለሮሙ ፖፕ ለልዮን የመስቀሉን ቁራጭ እንደ ላከለት ተመዝግቧል።

በአውሮፓ ምድር የተዳረሰው አብዛኛው የመስቀሉ ክፍልፋይ የተገኘው ከባዛንታይን ነው። በ1204 ዓም በአራተኛው የመስቀል ጦርነት ጊዜ የዘመቻው ተካፋዮች በዓረቦች ጦር ድል ሲመቱ ፊታቸውን ወደ ቁስጥንጥንያ አዙረው ከተማዋን፣ አድባራቱን እና ገዳማቱን ዘረፏቸው። በዚያ ጊዜ ተዘርፈው ከሄዱት ሀብቶች አንዱ ዕሌኒ ከኢየሩሳሌም ያመጣችው የመስቀሉ ግማድ ነበር። ይህንን ግማድ እንደ ገና በመከፋፈል አብዛኞቹ የአውሮፓ አብያተ ክርስቲያናት ሊዳረሱት ችለዋል። የወቅቱን ታሪክ ከመዘገቡት አንዱ ሮበርት ዲ ክላሪ «በቤተ መቅደሱ ውስጥ አያሌ ውድ ንዋያት ይገኙ ነበር። ከእነዚህም መካከል ከጌታ መስቀል የተቆረጡ ሁለት ግማዶች ነበሩ። ውፍረታቸው የሰው እግር ያህላል፤ ቁመታቸውም ስድስት ጫማ ይህል ነበር» ብሏል። /Robert of Clari’s account of the Fourth Crusade, chapter 82: OF THE MARVELS OF CONSTANTINOPLE/

የመስቀሉ ለሁለተኛ ጊዜ መጥፋት

እስከ ስድስተኛው መክዘ ድረስ በኢየሩሳሌም ጎልጎታ የነበረው መስቀል በ614 ዓም በፋርሱ ንጉሥ ክሮስረስ 2ኛ /Chrosroes II/ ተወሰደ። የፋርሱ ንጉስ ኢየሩሳሌምን በወረረ መስቀሉን እና ፓትርያርክ ዘካርያስን ማርኮ ወደ ፋርስ ወሰዳቸው። እንደ ገና ወደ ኢየሩሳሌም የተመለሰው ሕርቃል በ627 ዓም ባደረገው ጦርነት ክሮስረስ ድል ሲሆን ነው። ሕርቃል በመጀመርያ ወደ ቁስጥንጥንያ ካመጣው በኋላ እንደ ገና ወደ ኢየሩሳሌም ወስዶ በቀድሞ ቦታው በጎልጎታ አስቀምጦት ነበር።

እስከ አሥረኛው መክዘ ድረስ በኢየሩሳሌም በቀድሞ ክብሩ ቢቆይም ዐረቦች አካባቢውን እየተቆጣጠሩ ሲመጡ በኢየሩሳሌም የሚኖሩት ክርስቲያኖች መስቀሉን በ1009 ዓም አካባቢ ሠወሩት። ለ90 ዓመታት ያህል ያለበት ቦታ ተሠውሮ ከኖረ በኋላ በመጀመርያው የመስቀል ጦርነት ጊዜ በ1099 ዓም ከተሠወረበት ወጥቶ እንደ ቀድሞው መታየት ጀመረ።

ለሦስተኛ ጊዜ መጥፋት

በ1187 ዓም በሐቲን ዐውደ ውጊያ ሳላሕዲን የተባለው የዓረቦች የጦር መሪ የመስቀል ጦረኞችን ድል አድርጎ ኢየሩሳሌምን ሲቆጣጠር በዚያ የነበረውን መስቀል መውሰዱን አንዳንድ የታሪክ መዛግብት ይገልጣሉ። ከዚያ በኋላ ግን መስቀሉ የት እንዳለ እስካሁን ማረጋገጥ አልተቻለም። በወቅቱ የነበሩት የሮም ነገሥታት መስቀሉን ለማግኘት ከሳላሕዲን ጋር ብዙ ድርድር አድርገው ሳይሳካላቸው ቀርቷል።

በአብዛኞቹ ጥንታውያን አብያተ ክርስቲያናት ዘንድ የመስቀሉ ክፍልፋይ እንዳለ ሁሉም ይናገራሉ። አንዳንዶቹ አለ የሚባለው ክፍልፋይ ከመብዛቱ የተነሣ የሚያነሡት ትችት አለ። ጆን ካልቪን «ሁሉም ክፍልፋዮች ከመስቀሉ የወጡ ከሆነ፤ እነዚህን ሁሉ ብናሰባስባቸው አንድ መርከብ የግድ ያስፈልጋቸዋል። ወንጌል ግን ይህንን መስቀል አንድ ሰው እንደ ተሸከመው ይነግረናል» ብሎ ነበር።

ይህንን የካልቪንን ሂስ በተመለከተ መልስ የሰጠው ራውል ዲ ፈሌውሪ /Rohault de Fleury,/ በ1870 ዓም በዓለም ላይ አሉ በሚባሉት የመስቀል ክፍልፋዮች ላይ ጥናት አድርጎ ነበር። ራውል መጀመርያ የት ምን ያህል መጠን እንዳለ ካታሎግ አዘጋጀ፤ ከዚያም መጠናቸውን አንድ ላይ ደመረ። በታሪክ እንደሚነገረው የመስቀሉ ክብደት 75 ኪሎ፣ ጠቅላላ መጠኑም 178 ኪዩቢክ ሜትር ነው። ራውል ያገኛቸውና አሉ የተባሉት ክፍልፋዮች አንድ ላይ ቢደመሩ .004 ኪዩቢክ ሜትር /3.‚942‚000 ኪዩቢክ ሚሊ ሜትር/ ነው። በዚህም መሠረት ቀሪው 174 ኪዩቢክ የሚያህለው ሜትር የመስቀሉ ክፍል ጠፍቷል ማለት ነው ብሏል። /Mémoire sur les instruments de la Passion, 1870/

ግማደ መስቀሉ በኢትዮጵያ

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን መዛግብት እንደሚሉት ግማደ መስቀሉ ወደ ኢትዮጵያ የገባው በ14ኛው መክዘ በዐፄ ዳዊት ዘመነ መንግሥት ነው። በግሼን አምባ የተቀመጠው ደግሞ በዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ ዘመነ መንግሥት ነው።

ኢትዮጵያውያን ወደ ኢየሩሳሌም ያደርጉ የነበረውን ጉዞ፣ የኢትዮጵያ ነገሥታት የነበራቸውን ታዋቂነት እና ወደ ሀገረ ናግራን ተጉዘው የሠሩትን ሥራ ስንመለከት ኢትዮጵያ እስከዚያ ዘመን ድረስ ግማደ መስቀሉን ለማግኘት ትዘገያለች ብሎ ለማሰብ ይከብዳል። በኢየሩሳሌም የሚገኘው የኢትዮጵያ ገዳም መስቀሉ ለወጣበት ቦታ እና ለጎልጎታ ያለውን ቅርበት፤ ዐፄ ካሌብም ከናግራን ዘመቻ በኋላ ዘውዳቸውን ለጎልጎታ ቤተ ክርስቲያን መላካቸውን ስናይ ይህንን የመሰለ ቅዱስ ንዋይ ኢትዮጵያውያን እስከ 13ኛው መክዘ ድረስ አንዱን ክፋይ ሳያገኙት ቆዩ ለማለት ያስቸግራል። ኤርትራ ውስጥ ግማደ መስቀሉ አለበት የሚባል አንድ ገዳም መኖሩን ሰምቻለሁ።

ክርስትና ብሔራዊ ሃይማኖት ከሆነ በኋላ ነገሥታቱ በሳንቲሞቻቸው ላይ የመስቀል ምልክት ማድረጋቸው፣ እንደ ንጉሥ አርማሕ ያሉትም በበትረ መንግሥታቸው ላይ መስቀል ማድረጋቸው፤ ከቀደምት ክርስቲያን ነገሥታት አንዱ የሆነው ንጉሥ ዐፄ ገብረ መስቀል ተብሎ መሰየሙን ስናይ የመስቀሉ ነገር በኢትዮጵያ ውስጥ የነበረውን ቀደ ምት ታሪክ ያመለክተናል።

በዛግዌ ሥርወ መንግሥትም ዐፄ ላሊበላ ስመ መንግሥቱ ገብረ መስቀል መባሉን፣ ሚስቱም ንግሥት መስቀል ክብራ መባሏን፣ ከሠራቸው አስደናቂ ውቅር አብያተ ክርስቲያ ናት አንዱ ቤተ ጊዮርጊስ በመስቀል ቅርጽ መሠራቱን ስናይ ኢትዮጵያውያን ከመስቀሉ ጋር ቀድመው መተዋወቃቸውን ያስገምተናል። በመሆኑም በዚህ ረገድ መዛግብትን የማገላበጥ እና የመመርመር ሥራ የሚቀረን ይመስላል።

በዐፄ ዳዊት ዘመን መጥቶ በዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ አማካኝነት በግሼን አምባ የተቀመጠው ግማደ መስቀል በይፋ የታወቀውና በነገሥታቱ ዲፕሎማሲያዊ ጥረት የመጣው ዋናው እንጂ የመጀመርያው ነው ለማለት ያስቸግራል።

ተክለ ጻድቅ መኩርያ ግብጻዊው ጸሐፊ ማክሪዝ Historia Rerum Isi amiticarumin Abissinia በሚለው መጽሐፉ የገለጠውን መሠረት በማድረግ «የኢትዮጵያ ታሪክ ከይኩኖ አምላክ እስከ ልብነ ድንግል» በሚለው መጽሐፋቸው ላይ እንደሚተርኩት አስቀድሞ በሰይፈ አርእድ ዘመን በግብጹ ሡልጣን እና በኢትዮጵያዊው ንጉሥ መካከል የተፈጠረውን ችግር ለመፍታት የልዑካን ቡድን ወደ ኢትዮጵያ መጥቶ ነበር። የልዑካን ቡድኑ መሪ የኢየሩሳሌሙ ፓትርያርክ አባ ዮሐንስ ነበሩ።

ልዑካኑ ወደ ኢትዮጵያ ሲደርሱ ያገኟቸው ዐፄ ዳዊትን ነበር። በሁለቱ ሀገሮች መካከል የነበረውን ችግር በውይይት እና በስምምነት ፈትተው አስማሟቸው። ዐፄ ዳዊትም ግማደ መስቀሉን እንዲልኩለት የኢየሩሳሌሙን ፓትርያርክ አቡነ ዮሐንስን አደራ አላቸው። እርሳቸውም ከግማደ መስቀሉ ጋር ሌሎች ንዋያትንም ጨምረው ላኩለት። በግብጹ ሡልጣን እና በንጉሥ ዳዊት መካከል የተፈጸመው ስምምነት ለኢትዮጵያውያን ተሳላሚዎች እና ነጋዴዎች ጥበቃ ማድረግን የሚያካትት ስለ ነበር ግማደ መስቀሉን የያዙት የዐፄ ዳዊት መልእክተኞች ያለ ችግር ኢትዮጵያ ገቡ።

አንዳንድ የታሪክ መዛግብት ዐፄ ዳዊት ጥቅምት ዘጠኝ ቀን 1404 ዓም በድንገት ሲያርፉ ግማደ መስቀሉ በሱዳን ስናር ነበር ይላሉ። ከስናር ያነሡት ዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ መሆናቸውንም ይተርካሉ። ተክለ ጻደቅ መኩርያ ግን ዐፄ ዳዊት ወደ ኢትዮጵያ አስገብተውት በተጉለት ውስጥ ቤተ ክርስቲያን ሠርተውለት እንደ ነበር ይናገራሉ። ዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ የነገሡት በ1434 ዓም ነው። በእነዚህ ሠላሳ ዓመታትም አያሌ ነገሥታት ተፈራርቀዋል። እነዚህ ነገሥታት ግማደ መስቀሉን ለመውሰድ ያልቻሉበትን ምክንያት ማወቅ አይቻልም። ምናልባት ግን በነበረው የርስ በርስ ሽኩቻ ተጠምደው ይሆናል። ሌሎች መዛግብት እንጂ በኋላ ዘመን /ምናልባትም በዐፄ ልብነ ድንግል/ የተጻፈው የዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ ዜና መዋዕል የግማደ መስቀሉን ነገር አይነግረንም።

ዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ ግሼን አምባ ላይ ግማደ መስቀሉን ያስቀመጠበት ሁለት ምክንያቶች ይኖራሉ። የመጀመርያው የአምባው የመስቀለኛ ምልክት ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ አምባው በዘመኑ በልዩ የንጉሠ ነገሥቱ ኃይል ይጠበቅ ስለ ነበር ነው። በግራኝ አሕመድ ወረራ ጊዜም ቢሆን ሌሎች ሀብቶች ከአምባው ላይ መዘረፋቸውን እንጂ የተቀበረውን ለማውጣት ሙከራ መደረጉን የግራኝን ታሪክ የጻፈው ዐረብ ፋቂህ አያነሣም።

ግማደ መስቀሉን የማውጣት ጥረት ተደረገ የሚባለው በ1851 ዓም ዐፄ ቴዎድሮስ በጣም የሚወዷቸው ባለቤታቸው እቴጌ ምንትዋብ ከሞቱ ከአንድ ዓመት በኋላ ነው። ንጉሥ ቴዎድሮስ እቴጌ ምንትዋብን እጅግ ይወዷቸው ስለነበር በመስቀሉ አማካኝነት ከሞት ለማስነሣት አስበው ነበር። ይህንንም በወታደሮች ኃይል በማስቆፈር አስጀምረውት ነበር። በመካከል ግን ከጉድጓዱ ኃይለኛ ሽታ እና ጢስ ወጥቶ ከቆፋሪዎቹ የተወሰኑትን በመግደሉ ሃሳባቸውን ሠርዘው ባለቤታቸውን በግሼን አምባ ቀብረው ተመልሰዋል።

“ይቅርና በየመንደሩ ተከፋፍለን፤ አንድም ሆነን ዳገቱን ልንገፋው አልቻልንም”

በሳምሶን ደሣለኝ

አቶ ለማ መገርሳ ኦህዴድን የተቀላቀሉት የደርግ ስርዓት ከመውደቁ ከጥቂት ወራት በፊት ገና በለጋ የወጣትነት እድሜያቸው በ1983ዓ.ም ነበር፤ በተለያዩ ድርጅታዊ የካድሬ መዋቅር ውስጥ የተለያዩ ግዳጆችን በብቃትና በታማኝነት መወጣታቸው ይነገራል፡

አቶ ለማ መገርሳ ከሽግግር ጊዜ ጀምሮ እስከ ቅርብ ዓመታት ድረስ በተለያዩ ክልላዊ የፀጥታ እና ደህንነት መዋቅር ውስጥ በተለያዩ ደረጃዎች ላይ ከፍተኛ ልምድ አካብተዋል፤ ኦህዴድ በክልሉ ህዝባዊ መሰረቱን እንዲያሰፋ እንደ ኦነግ የመሳሰሉ ድርጅቶችን በመዋጋቱ ረገድ እጅግ ውጤታማ ስራን በሰፊው መስራታቸው ይታመናል።

አቶ ለማ መገርሳ በድርጅት ደረጃ ከተራ ታጋይ እስከ ማዕከላዊ ኮሚቴ እና ስራ አስፈፃሚ አሁን ደግሞ የድርጅቱ ሊቀመንበር እስከመሆን ደረጃ ደርሷል።

በመንግስት ኃላፊነት ደረጃ፤ የኦሮሚያ ፖሊስ ኮሚሽን ኮሚሽነር ሆነው ሰርቷል፣ የኦሮሚያ የፀጥታ ቢሮ ኃላፊ ሆነው ሰርቷል፣ የኦሮሚያ ንግድ ገበያ ልማት ቢሮ ኃላፊ ሆነው ሰርቷል፣ የጨፌ ኦሮሚያ ም/ቤት አፈ-ጉባዔ ሆነው ሠርተዋል፤ አሁን የኦህዴድ ሊቀመንበር በመሆናቸው የኦሮሚያ ክልል ፕሬዝዳንት በመሆን እያገለገሉ ይገኛሉ።

በትምህርት ደረጃቸውን በተመለከተ፤ በPolitical Science & International Relations የመጀመሪያ ዲግሪ ከአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ወስደዋል። ሁለተኛ ዲግሪያቸውን በInternational Relations ከአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ወስደዋል። ሶስተኛ ዲግሪያቸውን በPeace & Security ለመቀበል በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ እየተማሩ እንደነበር ይታወቃል።

በዚህ የፖለቲካ አምድም አቶ ለማ መገርሳ ከዚህ በፊት በተለያዩ መድረኮች ያሰሟቸው ፍሬ ነገሮች ተደምረው፤ በ21/1/2010 በቢሾፍቱ ከተማ በተከበረው የኢሬቻ በዓል ላይ ሲጠበቅ የነበረውን የሰው ሕይወት እና የቁስ መጥፋት አጀንዳዎችን፤ ባዶ አድርገዋቸዋል። እንዲሁም ከፖለቲካ አመራሩ ባልተናነሰም አባገዳዎች እና ሕዝቡ የኢሬቻ በዓል በሰላም እንዲጠናቀቅ የተጫወቱት ሚና ከፍተኛ ከበሬታ የሚሰጠው ነው።  

አቶ ለማ መገርሳ፤ ከኦሮሚያ ክልል ተሻግረው በፖለቲካና በኢኮኖሚ የዳበረች ኢትዮጵያ የሁሉም ዜጋ ዋስትና መሆኗን አስምረው የተናገሩትን መለስ ብለን ማካፈል ወደናል። መልካም ንባብ ይሁንላችሁ።

 

 

ክልሎች ማንን ማባረር ይችላሉ?

የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት ማንንም ኢትዮጵያዊ ዜጋ ለማባረር ስልጣኑም ፈቃዱም የለውም። እውነት ነው ሁላችንም የተለያየ ስም አለን። ግን ሁላችንም ኢትዮጵያውያን ነን። ሁላችንም ኢትዮጵያውያን ነን። ይቅርና አንድ ኢትዮጵያዊ አንድን ኢትዮጵያዊ ከራሱ ቤት ማባረር፤ የውጭውን ዜጋ ፈረንጁንምኮ ለምነን አምጥተን እያስተናገድን ነው። ሊታሰብ የሚችል አይደለም ይሄ። ሊታሰብ የሚችል አይደለም። እኔ አንዳንዶቻችሁ በየማኪያቶ ቤትና በየአረቄ ቤቱ የሚወራውን ወሬ ሰምታችሁ እንዳትረበሹ ስለምፈልግ ነው። ስለምፈልግ ነው። ትልቁ ኢንቨስትመንት ከፊንፊኔ ቀጥሎ ኦሮሚያ ውስጥ ነው ያለው። ትልቁ ኢንቨስትመንት በኢትዮጵያ። ትልቁ ኢንዳስትሪ ያለው ኦሮሚያ ውስጥ ነው።

 

 

የጋራ መለወጥ ለምን?

ኦሮሚያ ካልተለወጠ ኢትዮጵያ አትለወጥም። ቤኒሻንጉል ካልተለወጠ ኢትዮጵያ አትለወጥም። ጋምቤላ ካልተለወጠ ኢትዮጵያ አትለወጥም። በየመንደራችን ለውጥ ስናመጣ ነው ሀገራችን ልትለወጥ የምትችለው። ያ ማለት ደግሞ እያንዳንዳችን፤ ግለሰቦች ስንለወጥ ስንቀየር ለለውጥም ስንሰራ ነው ሀገር የሚቀየረው። ስለዚህ ኢትዮጵያን ለመቀየር ኦሮሚያን መቀየር አለብን። እዚጋ ሃላፊነትና ድርሻ አለንና እኛ እንደመንግስት መሪዎች ዛሬ ያለነው። ለዚህ ደግሞ በሁሉም የኢኮኖሚ መስኮች መደረግ የሚገባቸው ማስተካከያዎች ማድረግ፤ መውሰድ፤ ማስተካከል ተገቢ ነው የሚሆነው።

 

ስደተኛው ማን ነው? ሕገወጥ ኢንቨስተሩ ምን ይደረጋል?

ይቺ ሀገር የሁላችንም ነች። ማንም ስደተኛ የለም። አንዱ ኣሳዳጅ አንዱ አባራሪ፣ አንዱ ተባራሪ የሚሆንበት ሀገር ላይ አይደለንም ያለነው። ስርዓት ባላት የሁላችንም በሆነች ሀገር ላይ ነው ያለነው። ህገ ወጡ ግን ይቀማል። ምንም ጥያቄ ለውም ይቀማል። የሚገርማችሁ ወጣቱ አምራች ኃይል ነው፤ ሰርቶ መኖር አለበት። ሰርቶ ለመኖር የእያንዳንዱ ወጣት ህይወት ለመቀየርም ብቻ አይደለም፤ አምራች ኃይል ነውኮ ይሄ። ጉልበት አለው፣ እውቀት አለው፤ አገር እናሳድግ ካልን ይሄን ወጣት ወደምርት ማስገባት አለብን። እንዲያመርት እድል ማመቻቸት አለብን። ዳቦ እንዲያገኝ ብቻ አይደለም። ሀገርን ለመለወጥ አእምሮ ያለው ብሩህ ወጣት ያስፈልጋል፤ እሱን ሜዳ ላይ አስቀምጠን ሀገር እንለውጣለን ብለን የምናስበው ነገር አይሆንም።  ከዛም ባለፈ ደግሞ እንዲሁ ዝም ብሎ ሲቀመጥ ምን ሊያደርግ እንደሚችልም ደግሞ አይተናል። ለኢንቨስተሮችችን ከለላ እንሰጣለን ብለን  ስንል እንዲህ አይነት ነገሮችን ካልሰራን፤ ካላመቻቸን፤ ካላስተካከልን፤ አደጋው ሂዶ ሂዶ ከማናችንም በላይ ባለሃብቶችችንን ነው የሚጎዳው። ጎድቶም ስላየን። እናስተካከል ብለን ወጣቱን በግብርናው፤ በኢንዳስትሪው፤ በማኑፋክቸሪንጉ፤ በምኑም አቅም በፈቀደ ሁሉ እናስገባ ብለን ስንጀምር መዓት ዘመቻ ነው የተነሳብን።

 

 

ኪራይ ሰብሳቢ ኢንቨስተር

ማዕድን አሸዋ፤ ድንጋይ፤ ፑሚስ፤ አፈር ዝቆ ለፋብሪካ መስጠትን….እውነት ነው እዛ ውስጥ ገብተው ሲጠቀሙ ነበሩ ግለሰቦች አሉ። ጉዳዩ ከገባቸው አካላት ጋር ተነጋግረን ተስማምተን ፈታን። ነገር ግን 12 እና 13 ዓመታት ያመረቱ ጥሪት ያካበቱ ግለሰቦች እንለቅም፤ ትልቅ ግብግብ ነው የነበረው። ምንድነው የሚሰሩት እነኚህ ግለሰቦች? ላይሰንስ ወስደው እዚህ አደአ ላይ የሚገኝ ተራራ ፑሚስ አፈር እናወጣለን ብለው አንድም እንኳን ተጨማሪ እሴት መጨመር እንኳን አይደለም በጣታቸው ሳይነኩት 58፣ 68 ሚሊየን ሸጠው የወጡ ግለሰቦች አሉ። ተራራ፤ ተራራ እንደተፈጠረ፤ ያውም ተራራ ላይ ወጥተው ሳይሆን በሩቅ እያሳዩ ሃምሳ ስምንት ስልሳ ስምንት ሚሊየን። ይቺ ሀገር ሁላችንም ሀገር ነች። ልዩ ዜጎች ናቸው እንዴ እነሱ? ወይስ ሮያል ፋሚሊ ናቸው? እንደዚህ አይነት ክፍል የለንም በዚህ ሀገር ውስጥ። ግማሹ ዳቦ እያረረበት ግማሹ ወጣ ብሎ ሚሊየኖችን ሰብስቦ የሚመለስ ከሆነ ይሄ እብደት ነው። ወዴት ነው የሚወስደን?

 

የመሬት ካርታ እሽክርክሪት

ታጥረው የሚቀመጡ መሬቶችንም ብታዩአቸው ማነው የወሰደው መጀመሪያ አቶ ከበደ። አሁን ማን እጅ ነው ያለው? ሶስተኛ አራተኛ ወገን ተላልፎ በአምስተኛ በስድስተኛ ግለሰብ እጅ ነው ያለው ጣጥሮ የሚቀመጠው መሬት። የብዙ ሚሊዮኖች ዝውውር በአንዲት መሬት ላይ ታካሂዷል። ይሄንን ዝም ብለን ማየት አለብን? ማየት የለብንም። ሀገር እንዲለውጥ እኮ ነው እያንዳንዱን ገበሬ ከህይወቱ ላይ እትብቱ ከተቀበረበት መሬት ላይ አንስተን ወደሌላ ቦታ የወሰድነው። ግለሰቦችን ሚሊየነር ለማድረግ አይደለም። ያምኮ ዜጋ ነው። ኢትዮጵያዊኮ ነው፤ ያም። ስለዚህ የጀመርነው ስራ በልበ ቀናነት ጥሮ ግሮ ለፍቶ ሚሰራውን ኢንቨስተር መለየትና ማበረታታት ነው እንደ ኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት። በቅርበት ችግሩን እየጠየቅን ማበረታታት። በዚህ ውስጥ ደግሞ ተቀለቅሎ እንዲህ አይነት ስራ እየሰራሁ ልኑር ብሎ የሚለውን ለይተን መቅጣት። አስፈላጊውን ማስተካከያ ማድረግ። ይሄን ሰራን። ይሄን ስንሰራ ደግሞ ሁላችንም ተጋግዘን መስራቱ አስፈላጊ ነው።ተቀላቅለን በስመ ኢንቨስተር ኪራይ ሰብሳቢ በጅምል፤ እንዲህ ሆነ፤ መባባል የለብንም። ይሄ ችግር አለ ይሄን በግልጽ ልነግራችሁ እፈልጋለሁ።

 

በሶማሌ እና በኦሮሚያ ክልል ሕዝቦች መካከል የተነሳው ፀብ የማነው?

ይህ እያየነው ያለው ጉዳይ (ወቅታዊ ግጭት) የኦሮሞ ህዝብ እና የሶማሌ ህዝብ መካከል የተፈጠረ ጉዳይ አይደለም። የኦሮሞ ህዝብ እና የሶማሌ ህዝብ ግጭት አይደለም። በፍፁም አልነበረምም። ለዚህ ማሳያ ይሀን በመሰለ ከባድ ነገር ውስጥ በየቤታቸው እየደበቁ የብዙ ኦሮሞዎችን ህይወት ከአደጋ የታደጉት ሶማሌዎች መሆኑ እንዲሁም የብዙ ሶማሌዎች ህይወት የታደጉትም ኦሮሞዎች መሆኑ ነው።

በዚህ አደጋ አንድ ቤተሰብ ለሁለት ተከፍሏል። ባልና ሚስት ተለያይቷል። ህዝቡ የፈራውን ንብረት ትቶ ለመፈናቀል ተገዷል። ይህ ጉዳይ አስከፊ እና አደገኛ ነው። የደረሰው አደጋን የተፈናቀሉትን ለመደገፍ መንግስትና ህዝባችንም የተቻለውን ርብርብ እያደረገ ይገኛል። ለዚህም የኦሮሞ ህዝብን ለማመስገን እፈልጋለሁ።

ታይቶ በማይታወቅ መልኩ ህዝባችን ከምስራቅ እስከ ምእራብ፡ ከደቡብ እስከ ሰሜን በአንድነት ወገኑን ለመደገፍ እየተረባረበ ይገኛል።

ይህ ድጋፍ በአጭር ጊዜ ድጋፍ የሚቆም አይደለም። የሚበላና የሚጠጣ ማቅረብ ብቻ በቂ አይደለም። የመንግስት ውሳኔ እና የህዝብ ድጋፍን ይጠይቃል። የተፈናቀለውን ህዝብ በዘላቂነት መልሶ ማቋቋምና ወደ ቀድሞ ኑሮው እንዲመለስ ታቅዶ መሰራት አለብን። የተፈናቀለው ህዝብ ለተለያዩ በሽታ አንዳይጋለጥ እየሰራን ነው።

የኦሮሞ ህዝብ የሀገሪቱ ግንድ ነው።የክልሉ መንግስትና የህዝባችን አቋም ለህዝባችን እና ለሀገራችን ብሔር ብሔረሰቦችና ህዝቦች አንድነት መቆም ነው። ለሰላማችን እና ለህዝቦች ወንድማማችነት በጋራ መቆም አለብን።

 

ሁለታችንም ጋር ችግሮች አሉ?

አሁን ባለው ደረጃ፤ እውነት ነው መንግስትን መውቀስ ትችላላችሁ፤ እኛም እናንተን መውቀስ እንችላለን ሁለታችንም ጋር ችግር አለ። ይህን የኢኮኖሚ ፖሊሲ፤ ኢኮኖሚ ስርዓት የጀመርነው ቅርብ ጊዜ ነው። ሙሉ እውቀት ሙሉ ብቃት ኖሮን አይደለም፤ እናንተም ወደ ኢንቨስትምንቱ ስትገቡ ይሔው  ነው። ብዙ በስራ ውስጥ ተግዳሮት ውስጥ እየተማርን እየተለወጥን የምናስተካክላቸው በርካታ ነገሮች በወዲያም በወዲህም አሉ። ኢንቨስተሩ የሚቸገርባቸው በርካታ ነገሮች አሉ። ሁላችንም የምንቀበላቸው ነገሮች አሉ። ሁላችሁም እየሰራችሁ ያላችሁበት ሁኔታ የተመቻቸ ሁኔታ ላይ ሆናችሁ አይደለም እየሰራችሁ ያላችሁት። የቢሮክራሲው ችግር ውጣ ውረዱ ከባድ ነው። እናውቃለን። እዉነት ነው ፓወር አለ ምናለ ግማሹ ህንፃ ገንብቶ ማሽን አስገብቶ ሰራተኛ ቀጥሮ ፓወር በማጣቱ ብቻ በኪሳራ ለወራት የሚቆም ስንት ፋብሪካ አለ። ቆጣሪ ባለመግባቱ ብቻ የሚቸገር ኢንቨስተር አለ። የመሬት… ለማስፋፋት ኢንቨስትመንት መስፋፋት አለበት። በሆነች ቦታ፤ ካሬሜትር ወይም ሄክታር ላይ ሊገደብ የሚችል አይደለም።

 

 

በኢንቨስትመንት ስም የሚወሰደው መሬት

አሁን በእጃችን ላይ ያለው ዳታ፤ ይሄም ኢንቨስተር ብለን ስንል ጥቃቅኑን ሳይሆን ትልልቆቹ። ከዚህ ውስጥ ስራ ውስጥ ገብቶ እየሰራ ያለው 46 ከመቶ ብቻ ነው። 46 ከመቶ። ይህስ ራሱ ምን እየሰራ ነው? አንዳንዱ ባለአምስት ኮከብ ሆቴል እሰራለሁ ብሎ መጋዘን ሰርቶ በ100ና 150 ሺህ ብር የሚያከራይ ነው። የመኪና መለማመጃ ያደረገ፤ ግማሹ አጥሮ አስቀምጦ ሌላ ስራ የሚሰራበት፤ ይሄም ራሱ ኢንቨስትመንት ከተባለ እንተወው። አንድም ቆርቆሮ አለበት እንተወው። 46 ከመቶው እነኚህን አካቶ ነው። የተቀረው 60 ምናምን ከመቶው እንዲሁ ታጥሮ የሚቀመጥ ነው። አስራ ምናምን፣ ሰባት፣ ስምንት፣ ዘጠኝ ዓመት፤ በዓመት እየሄደ ሳር እያጨደ የሚሸጥ፤ ይሄ ነው ኢንቨስተር የሚባለው። እናንተም እነኛ አይነት ሰዎችም ኢንቨስተር ነው ስማችሁ። ሳር እያጨደ የሚሸጥ፤ ከዚህ መሬት ላይ 200፤ 300፤ 400 ገበሬ ነው የተፈናቀለው። አጥሮ ከሚያስቀምጥ ገበሬው አስር ዓመት ምንም ይሁን ምን ምርት ቢያመርትበት ህይወቱንም ይቀይርበታል፤ ሀገርንም ይጠቅማል። አስር ዓመት። በዚች ደሃ ሀገር ውስጥ መሬትን እንዲህ ጦም ማሳደር ምን ያህል ከባድ እንደሆነ ሁላችንም መገመት የሚያዳግተን አይመስለኝም።

 

 

የመሬት ነገር?

የመሬት ጉዳይ ከባድ ነው። የሀብት ምንጭ መሬት ነው እዚህ ሀገር ላይ። የሃብት ምንጭ መሬት ነው። ኢትዮጵያ እንደ ሀገር ከተመሰረተችበት ጊዜ ጀምሮ ሲካሄዱ የነበሩ አብዮቶችን መለስ ብለን ካየን መነሻውም መድረሻውም፤ መሬት ነው። ሌሎቹ ተቀጥላዎች ናቸው። የመሬት ጉዳይ ቀላል አይደለም። የማንነት ጉዳይ ነው። የኢኮኖሚ መሰረት ነው። እያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ከመሬት ጋር ያለውን ቁርኝት ሁላችንም እናውቀዋለን። ይሄን ጉዳይ በሚገባ አጢነነው፤ በሚገባ ሁላችንም የምንጠቀምበት፤ ይህች ሀገር ይህች ምድር ሁላችንንም የአቅማችንን ያህል የምትጠቅመን አድርገን ካሁኑ መስራት ካልጀመርን ሄደን ሄደን ብንወጣም፤ ብንወርድም፤ ብንለፋም ውጤቱ ዜሮ ነው የሚሆነው። አጥሮ አስቀምጦ ኢንቨስተር ነኝ የሚለውን እየነጠቅን ነው። የግድ ነው ይሄ። ይሰራል አይቆምም። ለሚሰራው አሳልፈን መስጠት አለብን። ያን ስናደርግ የሚያኮርፈን በየከተማው፤ በየጠላ ቤቱ፤ ማኪያቶ ቤቱና ውስኪ ቤቱ ስም ሲያጠፋ የሚውል መዓት ነው። መዓት ፕሮፖጋንዳ ነው ያለው። ኦሮሚያ ኢንቨስተር እያፈናቀለ ነው፤ ኦሮሚያ ኢንቨስተርን እያሳደደ ነው፤ መዓት ነው ፊንፊኔ ውስጥኮ የሚወራው። ከሚዲያ በላይ ነው በነዚህ ቦታዎች ላይ የሚወሩት ስንቱን እያስበረገጉ፤ እያስደነገጡ የሚውሉት። ኢንቨስትመንትን ስንመራ እንዲሁ ዝም ብለን በጨቅላ አእምሮ የምንመራ ሰዎች ስብስቦች አይደለንም። ገብቶን በእውቀትና በእውቀት የምንመራ ሰዎች ነን።

 

የፌዴራሊዝም የስልጣን ክፍፍል ማሳያ

አንዳንዴ የሚያስቁ ነገሮች ናቸው ያሉት።

.

የሚገርማችሁ እንዲሁ  ላምጣና፤...  አንዳንድ ጊዜ እንዲህ የሚል ደብዳቤ  በግልባጭ ይደርሰኛል። ለሰነድ ለታሪክ አስቀምጠናል።

...አንድ የተጨማለቀ እንዲህ እንዲያ የሚባል ኦሮሚያ መዋቅር እንዲህ እያስቸገረ ሰለሆነ ክቡርነትዎ ባስቸኳይ መመሪያ ሰጥተው እንዲያስተካክሉልኝ።

.

ግልባጭ ለኦሮሚያ ክልል ፕሬዝዳንት።

.

.

.

በግልባጭ ነው እኔ የማውቀው? ማነው ሚኒስትሩ? የስራ ድርሻ አለን ሁላችንም። የምንወስንባቸውን፣ ልንወስንባቸው የማንችላቸው ስልጣኖች አሉን። የተገደበ ስልጣን ነው ያለን። ማናችንም እንደፈለገን ልንጋልብበት የምንችልበት ሜዳ የለም። ኃላፊነቱን ከወሰድኩ በሚመለከተኝ ጉዳይ ላይ እኔና እኔ ነኝ የምወስነው። በግልባጭ አልወስንም። ወደ መዝገብ ቤትም አልመራም። ቀድጄ ነው መጣያ ውስጥ የምጥለው። ለምን መዝገብ ቤት እናጣብባለን። ይሄ ችግር አለ። ጎድ ፋዘርስ/ንስሃ አባቶች/ ሲስተም ሲበላሽ፤ ኮራፕትድ ሲሆን እንዲህ ነው የሚያደርገው። ኔትዎርክ ፍለጋ ይሄዳል። ሬሽን መስፈር ይፈልጋል። ተቆራጭ። ተቆራጭ ድሮ ለአባቶቻችን ላሳደጉን ተቆራጭ ይቆርጣል ልጅ ደሞዝ ሲያገኝ። አሁን ብዙ ተቆራጭ የሚፈልግ አለ። ይሄንን ማቆም አለብን፣ ማስተካከል አለብን። ሄዶ ሄዶ እናንተንም ያከስራል። ያው ሳንቲም ካልቆጠራችሁ ትርፍና ኪሳራችሁን ካላያችሁ ያከስራችኋል።

 

 

የኬኒያዎች የሙስና አረዳድ፤ በኢትዮጵያ አይሠራም

ቅድም ስለ ኬንያ ሲያነሱ አንድ ነገር ነው ትዝ ያለኝ። ኬንያውያን ጋር ቁጭ ብለን ስለሙስና (Corruption) ስናወራ፤ ስለኮራፕሽን አልገባችሁም ይሉናል።ጽንሰ ሃሳብ ምንድነው ኮራፕሽን ማለት? ቅድም አትሸነፉም እናንተ ኢትዮጵያውያን እንዳሏችሁ ስለኮራፕሽን አልገባችሁም ይሉናል። ምን ማለት ነው? ኮራፕሽን ማለት ይላሉ እነሱ፤ ሙስና ከመንግስት ገንዘብ ላይ መውሰድ ነው እንጂ ሌላው ኮራፕሽን አይደለም። አንድ ባለሃብት እኔ ውሳኔ ወይም አገልግሎት ሰጪ ሆኜ አንድ ባለሃብት እኔጋ መጥቶ ያን ጉዳይ ለመጨረስ ሶስት አራት ቀን የሚፈጅበትን እኔ ዛሬውኑ በግማሽ ቀን ብሰራለትና አመሰግናለሁ ቢለኝ ምን ችግር አለው? አመሰግናለሁ ብሎ የሆነ ነገር ቢያስጨብጠኝ’ኮ አመሰግናለሁ ማለት ነው። አመሰግናለሁ ብቻ አይደለም እሱ ሃብታም ነው እኔ ደሃ ነኝ በረዥም ጊዜ ውስጥም የሃብቱ ፍሰት ከሃብታም ወደ ደሃ ሲሆን ያመጣጥናል። እሱ ብቻ ሳይሆን ሁለት ሶስት ቀን የሚፈጀውን ስራ በግማሽ ቀን እኔ ብጨርስ የስራ ውጤት ይጨምራል ሁሉም እንዲህ ቢሰራ ይላሉ። በእንዲህ አይነት መልኩ ሌብነትን ሊገልጹ ይፈልጋሉ። ይህ ለኛ አያዋጣንም። ስለዚህ ቢሮ ቁጭ ብሎ እጅህን ሰብስብ ማለት አለብን ሁላችንም። ለመብታችን ደግሞ አንዳንዴ እያስለመድን አስቸጋሪ ነው። የለመደ አመል ከባድ ነው፣ አስቸጋሪ ነው። ዛሬ ስትሉት ነገም ያያችኋል አይተውም። ትናንት እንትን ብሎኛል ብሎ አይተውም። ሄዶ ሄዶ ሁላችንም ይጎዳናል። ሄዶ ሄዶ የግፊትና የስኳር በሽተኛ ነው የሚያደርጋችሁ የባንክ ብድር ብቻ አይደለም። ስለዚህ ይሄ የሁላችን ትግል የሚያስፈልገው ነቀርሳ ነው።

 

ለአዲስ ታሪክ እንነሳ!!

የኋላውን ጥሩም ይሁን መጥፎ ለታሪክ እንተወው። ዛሬ ያለን ትውልድ የራሳችንን አዲስ ታሪክ እንስራ። እኛም የማናፍርበት የነገውም ትውልድ እኛ የሰራነውን እንደ ጥሩ ተምሳሌት ወስዶ የሚሰራውን የሚያስቀጥለውን የራሳችንን ታሪክ እንስራ። የሚጠቅመን ይሄ ነው። በየመንደሩ መናቆሩ፤ ታሪክ ወደኋላ እየቆጠሩ አንዳንዱ የተፈበረከ፤ እውነት ይሁን ውሸት ይሁን እውነት ባላየነው ባልጨበጥበነው ማረጋገጫ መናቆሩ አይጠቅመንም። ይበትነናል። ይጎዳናል። ነቀርሳ ነው። አያስፈልግም። ስለዚህ ከምንም በላይ ለትውልድ ጥለን የምናልፈው በተለይ ደግሞ አንድ ለኛ ለልጆቻችን ዋስትና የሆነች ሀገራችንን፤ አንድ ሆና ተጠናክራ የምትወጣበትን ለዚህ አስበን ነው መስራት ያለብን። ይሄ በጣም ያስፈልገናል። ከኢንቨስትምንትም በላይ ነው ይሄ። ዋስትናችን የኛም የልጅ ልጆቻችን ዋስትና ይሄ ነው። ይቅርና በየመንደሩ ተከፋፍለን አንድም ሆነን ዳገቱን ልንገፋው አልቻልንም። ዓለም ወዶ አይደለም ወደ አንድ መንደር ሳይፈላለግም መፈላለግ የጀመረው። ሳይፈላለግም መተቃቀፍን የመረጠው ወዶ አይደለም። ያ ሊታየን ካልቻል፤ ያ ካልተገለጠልን በጨለማ ውስጥ ተጉዘን ልንለወጥ፣ ልናድግ አንችልም። ምን ጊዜም ሁላችንም መርሳት የሌለብን ለዚች ሀገር አንድነት፤ ለሀገራችን ለውጥ፤ በየቤትም እንሰማራ፤ በየትም እንሂድ፣ በየትም እንግባ፣ እንውጣ ለዚህ ሀገር አንድነት ለዚህ ሀገር ለውጥ ማሰብ መስራት መትጋት አለብን።¾

(አለማየሁ ገበየሁ፤ ከሀገረ እንግሊዝ)

 

የሊቢያው መሪ ሙአመር ጋዳፊ ፖለቲከኛ ፣ ሃሳብ አመንጪ እና ደራሲ ነው ። በረጅም የስልጣን ዘመን ቆይታው Escape to hell and others , My vision እና The Green Book የተሰኙ ሶስት ተጠቃሽ መጻህፍትን ለዓለም አበርክቷል ።

አዲስ የፖለቲካ ፍልስፍናውን በመጽሐፍ መልክ ማሳተም የጀመረው በ1975 ነበር ። የዴሞክራሲ ችግር መፍትሄ ፣ የኢኮኖሚ ችግር መፍትሄ እና የሶስተኛው ዓለማቀፍ ቲዎሪ ማህበራዊ መሰረቶች የሚሉ ሶስት ጥራዞችን በተለያዩ ግዜ ጽፏል ። ኋላ ላይ እነዚህን ጥራዞች አንድ ላይ በመሰብሰብ አረንጓዴው መጽሐፍ በሚል ለንባብ አብቅቷቸዋል ።

አረንጓዴው መጽሐፍ ዓለምን ብዙ ያነጋገረና ያከራከረ ስራ ነው ። ይህን መጽሐፍ የተማሩበት የሊቢያ ወጣቶች ብቻ አልነበሩም ። በፈረንሳይ ፣ ምስራቅ አውሮፓ፣ ኮሎምቢያ እና ቬንዚውላ ኮሌጆችና ዩኒቨርስቲዎች ተወያይተውበታል ፤ አውደጥናት ተካፍለውበታል ።

ጋዳፊ የፍልስፍና ውሃ ልኩን በአረንጓዴው መጽሐፍ ለማሳየት ሞክሯል ። በተለይ የምእራቡ ዓለም የዴሞክራሲ፣ ኢኮኖሚና ፖለቲካዊ አስተምህሮ ጠማማ መሆኑን መነሻ በማድረግ የችግሮቹን መፍትሄ በአማራጭ አተያይ / ሶስተኛው አለማቀፍ ቲዎሪ / ለመተንተን ሞክሯል ።

ጋዳፊ በዚህ ጥራዝ ብዙ ርእሰ ጉዳዮችን ነው የመዘዘው ። በመጀመሪያ ክፍል ምርጫን ፣ የተወካዮች ም/ቤትንና ህዝበ ውሳኔን በእጅጉ ይኮንናል ። እንደርሱ እምነት ዴሞክራሲ የህዝቦች ስልጣን እንጂ የጥቂት እንደራሴዎች ሃብት አይደለም ። ህዝብን እንወክላለን ብለው በፓርላማ በሚሰበሰቡ አባላት ዴሞክራሲ እውን ሊሆን አይችልም ምክንያቱም እነሱ ከተመረጡ በኋላ ለራሳቸው ጥቅም ነው የሚንቀሳቀሱት ። በተለይ ፓርላማው በአንድ ፓርቲ የተዋቀረ ከሆነ የአሸናፊ ፓርቲ ፓርላማ እንጂ የህዝብ ፓርላማ መባሉ አግባብ አይደለም ። ጋዳፊ የወቅቱን የእኛ ሀገርን ፓርላማ ቀድሞ ነው የተቸው ማለት ነው ። እውነተኛው ዴሞክራሲ የሚገኘው በቀጥተኛው የህብረተሰብ ተሳትፎ ነው ። እውነተኛ ዴሞክራሲ ተግባራዊ የሚሆነው ብዙሃኑ በህብረት ወጥቶ ህዝባዊ ኮሚቴ እና ታላቅ የመማክርት ጉባኤ ሲዋቀሩ ነው ። ህዝበ ውሳኔም ቢሆን / Referendum / ዴሞክራሲን የማጭበርበሪያ ዘዴ እንደሆነ ጽፎታል ። ‹ አዎ › ወይም ‹ አይ › ብለው እንዲመርጡ የሚገደዱ ዜጎች ነጻ ሃሳባቸውን እንዲገልጹ አይደረግም ። በመሆኑም ይህ አይነቱ አሰራር ጨቋኝና አምባገነናዊ ነው ሊባል የሚገባው ።

ፕሬስንና ሃሳብን በነጻነት መግለጽን አስመልክቶም የግለሰቦችና የቡድኖች ያልተገደበ መብት እንደሆነ ይዘረዝራል « ፕሬስ ማለት ማንኛውም ሰው ራሱንና አስተሳሰቡን የሚገልጽበት ነው ፣ ሌላው ቀርቶ እብደቱን ጭምር ። የዚህ ሰውየ እብደት የሌላ ሰው ወይም ሰዎች እብደት ነው ተብሎ መቆጠር የለበትም ። በመሆኑም በጋዜጦች የሚወጡ አስተያየቶችን የህዝብን ሃሳብ አደርጎ ጥያቄ ማንሳት መሰረተ ቢስ ነው ፣ ምክንያቱም ጋዜጦች ያተሙት የዚያን ሰውየ አስተያየት ነውና »

በሁለተኛው ክፍል ኢኮኖሚያዊ ጉዳዮች ተዳሰዋል ። እንደ ጋዳፊ ሃሳብ ደመወዝተኞች ለቀጠራቸው ግለሰብ ግዜያዊ ባሪያዎች ናቸው ። መሰረታዊ ፍላጎቶች/ ቤት ፣ ትራንስፖርት ወዘተ / በግለሰቦች ቁጥጥር ስር መዋል የለባቸውም ምክንያቱም ብዝበዛንና ባርነትን ያመጣሉና ። በሶሻሊስት ማህበረሰብ ውስጥ ሰዎች የሚሰሩት በሽርካነት እንጂ ለደመወዝ ብለው አይደለም ። በሌላ ሠው ቤት የሚኖሩ ሰዎች ማለትም ኪራይ የሚከፍሉም ሆነ የማይከፍሉት ነጻነት አላቸው ማለት አይቻልም ። መሬት የማንም ሃብት አይደለም ነገር ግን ማንኛውም ሰው በመሬት ላይ ማንንም ሳይቀጥር የተለያዩ ስራዎችን ማከናወን ይችላል ። የቤት ሰራተኝነት የዘመናዊው ዓለም ባርነት ነው ። እናም የቤት ስራ መከናወን ያለበት በነዋሪዎቹ ነው ።

ሶስተኛው ክፍል ማለትም የሶስተኛው ዓለማቀፍ ቲዎሪ ቤተሰብን ፣ ጎሳን ፣ ብሄርን ፣ ሃገርን ፣ አናሳ ብሄርን ፣ ሙዚቃን ፣ ስፖርትና ሴቶችን ይዳስሣል ። ሌላው ቀርቶ ጥቁር ህዝቦች ወደፊት አለምን / ቀደም ብሎ ቢጫዎች ፣ አሁን ደግሞ ነጮቹ እየገዙ ነው / ይመራሉ ይላል ። ስፖርት ልክ እንደ ጸሎት ግላዊ ጉዳይ መሆኑን ይገነዘባል ። ቦክስ እና ነጻ ትግል ግን የሰው ልጅ ገና ከአረመኔነቱ አለመላቀቁን የሚያሳዩ ድርጊቶች ናቸው ::

ጋዳፊ ቤተሰብ ከመንግስት የበለጠ አስፈላጊ ተቋም እንደሆነ በሚከተለው መልኩ ያምናል  « ቤተሰብ እንደ እጽዋት ነው ። ቅርንጫፍ ፣ ግንድ ፣ ፍሬና ቅጠል ያለው ። እጽዋት የመነቀል ፣ የመድረቅ እና የእሳት አደጋ እንደሚያጋጥማቸው ሁሉ ቤተሰብም ህልውናው በብዙ ነገሮች ይፈተናል ። ያበበ ማህበረሰብ ማለት ግለሰቦች በቤተሰብ ውስጥ ቤተሰቦች ደግሞ በማህበረሰብ ውስጥ ማደግ ሲችሉ ነው ። ቅጠል ለቅርንጫፍ ፣ ቅርንጫፍ ለዛፍ እንዲሉ ግለሰብም በቤተሰብ ውስጥ የጠነከረ ትስሥር አለው ። ግለሰብ ያለ ቤተሰብ ትርጉም የለውም ። የሰው ልጅ እንደዚህ አይነቱን ትስስር ከጣለ ስር የሌለው ሰው ሰራሽ አበባ ነው የሚሆነው »

ጋዳፊ ለጎሳ መራሹ የአፍሪካ ህዝብም ጠቃሚ ስንቅ ያቀበለ ይመስላል ። ማህበራዊ ትስስር ፣ አንድነት ፣ ቅርበትና ፍቅር ከጎሳ ይልቅ በቤተሰብ ይጠነክራል ፤ ከሀገር ይልቅ በጎሳ ይጠነክራል ። ከዓለማቀፍነት ይልቅ በሀገር ይጠነክራል ። ጎሳ ትልቅ ቤተሰብ ነው ... ለጎሳ ትልቁ መሰረት ደም ነው ... ጎሳ አባላቱን የሚከላከለው በመበቀል ነው ። ጎሰኝነት ናሽናሊዝምን ያጠፋል ፤ ምክንያቱም የጎሳ ታማኝነት ከሀገር ታማኝነት የላቀ ነው ። በሀገር ውሰጥ የሚገኙ ጎሳዎች የሚጋጩ ከሆነ ሀገር ችግር ውሰጥ ይወድቃል ። ብሄርተኞች ፍላጎታቸውን በሃይል የሚገልጹ ከሆነና የራሳቸውን ፍላጎት የሚያሰቀድሙ ከሆነ ሰብዓዊነት ላይ አደጋ ይፈጠራል በማለት ስጋቱን ክፍላጎቱ ጋር አዛምዶ መርሁ ላይ አስፍሮታል ።

የአንድ ሀገር ህዝቦች የሚበየኑት በቦታው ላይ በመፈጠራቸው ብቻ አይደለም ። ይህ መሰረታዊ ነገር ሊሆን ይችላል ። ከዚህ በተጨማሪ ግን ለረጅም ግዜ በአንድ ላይ በመኖር የጋራ ታሪክ ፣ ቅርስ እና ተመሳሳይ እጣ ፈንታ ሲኖራቸው ነው ። ህዝቦች ከደም ትስስር ይልቅ ሀገራዊ አንድነትና የኔነትን በጋራ ይዛመዳሉ ።

ሴቶች ከወንዶች እኩል አይደሉም በሚባለው ብሂል ጋዳፊ አይስማማም ። ሴቶች እኩል መስለው የማይታዩበትንም ሳይንሳዊ ምክንያት በዝርዝር አስቀምጧል ። ሴቶች አንስታይ ወንዶች ተባእታይ ናቸው ። ባለሙያዎች እንዳረጋገጡት ሴቶች በየወሩ ደም ሲያዩ ወንዶች አይኖራቸውም ። ሴት ደም ካላየች ነፍሰጡር ናት ። ነፍሰ ጡር ስትሆን ለአመት ያህል ንቁ ተሳታፊ አትሆንም ። ልጅ ስትወልድ ወይም ሲያስወርዳት ደግሞ በ ፒዩፐሪየም / Puerperium / ትሰቃያለች ። ወንድ ይህ ሁሉ ስቃይ አይደርስበትም ። ከወለደችም በኋላ ለሁለት አመታት ታጠባለች ። ጡት ማጥባት ማለት ሴት ከልጅዋ የማትለያይበት በመሆኑ አሁንም ሌሎች እንቅስቃሴዎቿ ይቀንሳል ። በመሆኑም ሌላን ሰው ለመርዳት ቀጥተኛ ሃላፊነት መውሰድ በእሷ ላይ ይወድቃል። ያለ እርሷ ብርቱ ድጋፍ ያ ፍጡር ይሞታል ። ወንድ በሌላ በኩል አያረግዝም ፣ አያጠባም ::

ጋዳፊ በአረንጓዴው መጽሐፍ ታላላቅ ሀሳቦችን አንስቷል ። በክፍል አንድ ስልጣን የህዝብ መሆኑን እንመለከታለን ። ግለሰቦች ሊያብዱ ይችላሉ ይህ ማለት ግን ማህበረሰቡ አብዷል ማለት አይደለም በሚለው ነጥብ ዙሪያ ፕሬስ ሃሳብን መግለጫ ነጻ መሳሪያ መሆኑ ተሰምሮበታል ። በሁለተኛው ክፍል ለኢኮኖሚው ችግር መፍትሄው ሶሻሊዝም መሆኑ ተቀምጧል - በእያንዳንዱ ቤት ወስጥ የሚኖር ዜጋ የቤቱ ባለቤት እንጂ ጭሰኛ መሆን የለበትም የሚል የሚደላ አቋም ይታያል ። የአስቂኝም አስደናቂም ስብስብ በሆነው ሶስተኛ ክፍልም ሴት ከወንድ ታንሳለች ማለት የተፈጥሮ ህግን መካድ ነው የሚል ጠንካራ አቋም ይገኛል ።

ደራሲው ጋዳፊ ከፖለቲከኛው ጋዳፊ ጋር ተጣጥሞ ቢዘልቅ መልካም ነበር ። በተለይ በዙሪያህ የተኮለኮሉ ሰዎች / የተለያዩ ፍላጎት ያላቸው / የስብእና አምልኮ እየገነቡልህ ሲሄዱ ዝም ካልክ መቀበሪያህ እየተማሰ መሆኑ ማወቅ ይገባል ። ። ጋዳፊ መርሁ እንዲዘመር እንጂ እንዲሰራበት ለማድረግ ያልቻለበት አንደኛው ምክንያትም ይሄው ነው ። ጹሑፍህን ደጋግመህ በፍቅር ታነበዋለህ እንጂ ደፍረህ አርትኦት አታደርገውም ። በዚያ ላይ ፍልስፍናን ለማሰብና ለመራቀቅ እንጂ ሆኖ ለመኖር ይከብዳል ።

    በዋንኛነት በ2008 ዓ.ም በኦሮሚያ እና በአማራ ክልሎች የታየውን ሕዝባዊ ተቃውሞ ተከትሎ የኢትዮጵያ ሕዝቦች አብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ ግንባር (ኢህአዴግ) የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ከነሃሴ 10 እስከ 15 ቀን 2008 ዓ.ም ድረስ ባካሄደው መደበኛ ስብሰባ የአስራ አምስት ዓመታት ጉዞ በመገምገም የገጠሙትን ችግሮች ለመቅረፍ ተሀድሶ ለማድረግ ውሳኔ ማሳለፉ የሚታወስ ነው፡:


    ግንባሩ ለዚህ ውሳኔ የበቃው ስርዓቱን ከሚፈታተኑት ችግሮች መካከል አንዱ የመንግስት ስልጣን የህዝብን ኑሮ ለማሻሻልና አገራዊ ለውጡን ለማስቀጠል እንዲሆን ከማድረግ ይልቅ የግል ኑሮ መሰረት አድርጎ የመመልከትና በአንዳንዶችም ዘንድ የግል ጥቅም ከማስቀደም ጋር የተያያዘ እንደሆነ ማረጋገጡ በቀዳሚነት የሚነሳ ነው። አገራዊ ለውጡ በስኬት ሲጓዝ የቆየው መንግስታዊ ስልጣንን ለህዝብ ጥቅም ማስከበሪያ ማድረግ በመቻሉ የሆነውን ያህል ይህ ስልጣን ያለአግባብ ለመጠቀም ለሚሹ ግለሰቦች በመሳሪያነት ማገልገል ሲጀምር የተጀመረው ልማት ይደነቃቀፋል። መልካም አስተዳደርም ይጠፋል።


    በአጠቃላይ ሕዝብን በማስመረር ላይ ያለው ችግር ዋነኛ መንስዔ ይህ ነው። ከዚህ በመነሳት ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው ደረጃውና መጠኑ ምንም ይሁን ምን የመንግስት ስልጣንን ካለ ያለአግባብ ለግል ኑሮ መሰረት ለማድረግ የሚታየው ዝንባሌና ስህተት መታረምና መገታት እንዳለበት፣ ይህን ለማድረግ የሚያስችል ተጨማሪ እርምጃም መውሰድ እንዳለበት ወስኗል። ዝንባሌው በሚታይባቸው ቦታዎች ሁሉ በአግባቡ እየተፈተሸ እንዲስተካከልና የድርጅታችን ጥራትና ጥንካሬ ተጠብቆ እንዲቀጥል አስፈላጊ የሆነው ርምጃ ሁሉ እንዲወሰድ ወስኗል። ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው በዚህ ረገድ ከራሱ ጀምሮ የሚታዩ የጥገኝነት አስተሳሰቦችና መገለጫ የሆኑትን ጠባብነትና ትምክህተኝነትነ እንዲሁም የጥገኝነት ተግባራትን በጥብቅ በመታገል ይህ አዝማሚያ እንዲገታ ለማድረግ የሚያስችሉ ዝርዝር ዕቅዶችም አዘጋጅቷል» ብሏል።


    ኢህአዴግ በ15 ዓመታት ጉዞ ግምገማው መሰረት በአሁኑ ወቅት የሚታዩትን ውስንነቶች በህዝቡ ሁለንተናዊ ተሳትፎ በመፍታት በምርጫ ካርድ የተሰጠውን ኃላፊነትና አደራ ለመወጣት ከምንጊዜውም በላይ እራሱን ገምግሞና አጥርቶ ለመንቀሳቀስ የጀመረውን የአስራ አምስት አመታት የተሃድሶ ጉዞ ግምገማ በየደረጃውና በሁሉም ተቋማት በጥልቀት አካሂዳለሁ ሲል ቃል ገብቷል።

 

የግንባሩ በቀጣይ በሚያደርገው ተሀድሶ ከላይ አስታች ባሉት መዋቅሮች ውስጥ በሙስናና ብልሹ አሠራር የሚታወቁ፣ ከገቢያቸው በላይ ሐብት ያፈሩ፣ የመልካም አስተዳደር ችግር በመፍጠር ሕዝብ ያማረሩ ሹማምንቶቹን ከማባረርም በተጨማሪ በሕግ እንዲጠየቁም ያደርጋል ተብሎ በወቅቱ ተገምቶ ነበር።

ግንባሩ ከሁለት ዓመት በፊት በመቀሌ ከተማ ባካሄደው 10ኛ ጉባዔ የመልካም አስተዳደር ችግሮች ላይ፤ ከላይ እስከታች ባለው መዋቅር ጠንካራ እርምጃ ለመውሰድ በተመሳሳይ መልኩ ውሳኔ አሳልፎ ነበር። በዚህ ስብሰባ ከፍተኛ አመራሩ ተሀድሶው ከእኛ መጀመር አለበት የሚል ቁርጠኛ አቋም ይዞ ነበር።

 ከ10ኛው የኢህአዴግ ጉባዔ በኋላ ባሉ ሁለት ዓመታት በተለይ ከፍተኛ አመራሩን ማዕከል ያደረገ ሥራ አልተሠራም፣ በሙስና፣ በኪራይ ሰብሳቢነት የሚጠረጠሩ ከፍተኛ አመራሮች ተገቢ ያልሆነ ሽፋን እየተሰጣቸው ነው የሚሉ አስተያየቶች የመኖራቸውን ያህል በአንጻሩ በሙስናና ብልሹ አሰራር የሚጠረጠሩ በየደረጃው ያሉ አመራሮች ከኃላፊነታቸው የተነሱበት፣ አንዳንዶቹም በጥፋታቸው ልክ ለሕግ የቀረቡበት የተሳካ ሥራ የተከናወነበት ነው በማለት የሚሞግቱም አሉ።

የኢህአዴግ ም/ቤት ጻጉሜ 3 እና 4 ቀን 2009 ዓ.ም ባካሄደው መደበኛ ስብሰባ በተለይ ሥልጣንን ለግል ጥቅም ከማዋል ጋር ተያይዞ የሚታይ የሥልጣን አተያይ ችግር የወለዳቸው የኪራይ ሰብሳቢነት ፖለቲካ መገለጫ የሆኑት ትምክህተኝነት፣ ጠባብነት፣ የሃይማኖት አክራሪነት፣ ብልሹ አሠራርና ሙስና እንዲሁም በፌዴራል ዴሞክራሲያዊ ሥርዓቱ ላይ የሚታዩ የተዛቡ አመለካከቶች ላይ ጠንካራ ትግል ተደርጓል ብሏል። አያይዞም የጥልቅ ተሀድሶ ሒደቱ በአባላት ዘንድ ተቀዛቅዞ የነበረውን የእርስበእርስ መተጋገል ከማጠናከሩም በላይ የውስጥ ድርጅት ትግልና ዴሞክራሲያዊነት እንዲጠናከር አድርጓል በማለት የሒደቱን ውጤታማነት ምስክርነቱን ይሰጣል።

የኢህአዴግ መሥራች ድርጅቶች ግንባር ቀደሙ የሆነው ብአዴን/ኢህአዴግ ከፍተኛና መካከለኛ አመራሮች ከመስከረም 15 እስከ 18 ቀን 2ዐ1ዐ ዓ.ም በባህር ዳር ከተማ የጥልቅ ተሃድሶውን የአንድ ዓመት አፈፃፀምን የገመገመ ድርጅታዊ ኮንፈረንስ አካሂዶ የአቋም መግለጫ አውጥቷል።

ብአዴን እንዲህ ብሏል

«የውስጥ ችግሮቻችንን እና ድክመቶቻችንን እንደ መልካም አጋጣሚ በመጠቀም የለውጥ አደናቃፊ ሃይሎች የህዝቡን ቅሬታ ወደ አልሆነ አቅጣጫ በመምራትና ሁኔታውን በማባባስ የክልላችንና የአገራችን ሠላማዊ ሁኔታ እንዲታወክ በማድረጋቸው ያለፈውን ዓመት አብዛኛውን ጊዜ በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ስር ለማለፍ ተገደናል።

በመሆኑም አገራዊ ለውጡን ለማስቀጠልና የገጠሙንን ችግሮች ለመቅረፍ ከነሐሴ 2008 ዓ.ም ጀምሮ በጥልቀት የመታደስ የንቅናቄ መድረክ ውስጥ እንገኛለን።

የጥልቅ ተሃድሶ እንቅስቃሰያችን ባለፈው አንድ ዓመት ስርዓታችንን ለአደጋ የጣሉትን መሰረታዊ ችግሮች በመለ የት የመፍትሄ እርምጃ እንድንወስድና አፋጣኝ ለውጦች እንድናስመዘግብ ዕድል ሰጥቶናል። ይህ ኮንፈረንስም ባለፉት ተከታታይ 3 ቀናት በጥልቀት የመታደስ ንቅናቄያችን የሚገኝበትን ደረጃ እና ቀጣይ አቅጣጫዎቻችንን በተመለከተ በሰከነ መንፈስና በብስለት መወያየትና መግባባት መፍጠርን ዓላማው በማድረግ ተካሂዷል።

በዚህ መነሻነት ለ4 ቀናት ባካሄድነው ኮንፈረንስ ባለፋት 26 የለውጥ ዓመታት በተለይም ባለፉት 16 ዓመታት የአገራችንን ህዳሴ እውን ሊያደርጉ የሚችሉ ጅምር ስኬቶች መመዝገባቸውን ገምግመናል።

 ታዳጊው ፌደራላዊ እና ዴሞክራሲያዊ ሥርዓታችን ብዝሃነትን በማስተናገድና ጠንካራ ዴሞክራሲያዊ አንድነት ለመገንባት በተደረገው ርብርብ ሁሉም ማንነቶች ዕውቅና ያገኙበት እና የአገራችን ብሄሮች፤ ብሄረሰቦችና ህዝቦች በየደረጃው ባሉ የህዝብ ምክር ቤቶች የሚወከሉበትና የሚደመጡበት፣ የህዝቦች ሉዓላዊነት መገለጫ የሆነው ምርጫ በመድለ ፓርቲ ሥርዓት ማዕቀፍ እንዲፈፀም የተደረገበት፣ የዴሞክራሲ ተቋማትን ለማጠናከር እና አንድ ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ማህበረሰብ ለመገንባት ርብርብ የተደረገበት መሆኑን ገምግመናል። ሆኖም የፌደራል ሥርዓቱን እና የህዝቦችን አንድነት እንዲሁም ተከባብሮና ተቻችሎ የመኖር አሴትን የሚፈታተኑ ተግዳሮቶች ቀላል በማይባል ደረጃ አሁንም ያሉ መሆኑን በግምገማችን አረጋግጠናል።

ይሁን እንጂ በመሠረተ ልማት ተደራሽነት እና ጥራት በኩል ህብረተሰቡን ያረካ አገልግሎት ማቅረብ ያልቻልን ከመሆኑም በላይ በተለይም የመብራት አገልግሎት ከፍተኛ የቅሬታ ምንጭ መሆኑን በጥልቀት ገምግመናል።

ከማህበራዊ አገልግሎት አኳያ በትምህርትና በጤና ዘርፎች ፍትሃዊ ተደራሽነት በማረጋገጥ በኩል ሊደነቅ የሚችል ውጤት ያስመዘገብን መሆኑን የገመገምን ሲሆን አሁንም በአገልግሎት አሰጣጥ ጥራት ላይ ትኩረት ማድረግ የሚገባን መሆኑን በግምገማችን ተግባብተናል» ብሏል።

ኢህአዴግ በያዝነው ዓመት አጋማሽ በሚያካሂደው 11ኛ ድርጅታዊ ጉባዔ ያለፈውን ውሳኔ አፈፃፀም ይገመግማል ተብሎ ይጠበቃል።¾

መፍትሔውን ሌሎችም ቢለምዱት

Wednesday, 04 October 2017 12:38

በርካታ የመንግስት መሥሪያ ቤቶች ዘንድሮ የበጀት እጥረት ስላጋጠመን ወጪያችንን መቀነስ አለብን በማለት የተለያዩ እርምጃዎችን እየወሰዱ ይገኛሉ። እየተወሰዱ ካሉት እርምጃዎች መካከል አንዱ በስብሰባ  እና በስልጠና ምክንያት ያለ አግባብ ይባክን የነበረውን ገንዘብ መቀነስ ነው። አሁን እየሰማን እና እያየን ያለነው ቀድሞ በታላላቅ ግብዣዎች ታጅበው ይካሄዱ የነበሩ ስብሰባዎች እና ስልጠናዎች አሁን ግን በቆሎ እና በዳቦ ቆሎ እየተካሄዱ መሆኑን ነው። ጉድለቱ እሰየው ባያስብልም እየተወሰደ ያለው መፍትሄ ግን ጥሩ ተሞክሮ ነው። ነገር ግን ቀድሞውኑ በጀቱን በአግባቡ መጠቀም ቢቻል ኖሮ እዚህ ደረጃ ላይ ባልተደረሰ ነበር። በተለይ ከስብሰባ እና ስልጠና ጋር ተያይዞ ያለ አግባብ የሚባክን ንብረትን በተመለከተ በተደጋጋሚ ትችት ሲቀርብ ቆይቷል። አሁን ቁርጡ ሲታወቅ የተወሰደው እርምጃ ቀደም ብሎ ታስቦበት ቢሆን መልካም ነበር። ነገር ግን እያለ መቆጠብ እና አርቆ ማሰብ ካለመቻል የተነሳ አስገዳጅ ሁኔታዎች ላይ ልንደርስ ችለናል። የበጀት ጉድለቱ ሊከሰት የቻው በብዙ ምክንያቶች እንደመሆኑ መጠን በሁሉም መስክ የመፍትሔ እርምጃዎችን መውሰድ ያስፈልጋል። በየምክንያቱ ከመንግስት ካዝና እየተመዘዘ እየወጣ ለግለሰቦች መጠቀሚያ የሚሆነውን የህዝብ ሃብት በአግባቡ በመጠቀም ከመሰል ችግሮች መዳን ይቻላል። ነገር ግን አሁን እየተወሰደ ያለውን እርምጃ ሳናደንቅ ማለፍ ያለብን አይመስለኝም።

 

                  አቶ አስቻለው ለማ - ከኮተቤ

ቁጥሮች

Wednesday, 04 October 2017 12:36

15 ቢሊዮን ብር                              በ2010 ዓ.ም የሚገዙ መድሐኒቶችና የህክምና መሣሪያዎች ዋጋ፤

13 ቢሊዮን ብር                        ባለፈው ዓመት ለመድሐኒትና የህክምና መሣሪያዎች ግዢ የወጣ ወጪ፤

 

1 ነጥብ 2 ቢሊዮን ብር             በ2009 ዓ.ም ከሀገር ውስጥ መድሐኒት አምራቾች ለተገዙ መድሐኒቶች የወጣው ወጪ፤

 

      ምንጭ ፡- የፌዴራል መድሐኒት ፊንድና አቅርቦት ኤጀንሲ 

የተፋጠነ የፍርድ ሂደት በተቀመጠለት ደረጃና የጊዜ ገደብ መሰረት እየተከናወነ አለመሆኑን አንድ ጥናትን ጠቅሶ ራዲዮ ፋና ዘግቧል፡፡ ዘገባው እንደሚለው ፈጣን የፍርድ ሂደት ወይም (አር ቲ ዲ) በአዲስ አበባ በ10ሩም ክፍለ ከተሞች በሚገኙ የፍትህ ተቋማትና ችሎቶች መተግበር ከጀመረ ዓመታት የተቆጠሩ ቢሆንም አፈጻጸሙ ደካማ መሆኑን በጥናቱ መረጋገጡን ይጠቅሳል፡፡

 በመደበኛ ክርክር በፍርድ ቤት ሊታዩ የማይገቡ እንደ ስርቆት፣ ንጥቂያና አደንዛዥ ዕጽ ይዞ መገኘትና መጠቀም በመሳሰሉት ድርጊቶች ግለሰቡ እጅ ከፍንጅ ከተያዘ ወይም በማጣራት ሂደት ከተገኘና በህግ ቁጥጥር ሰር ከዋለ የተጠርጣሪውን ግለሰብ መብት ባከበረ መልኩ ፈጣን ፍርድ እንዲያገኝ ማስቻል ነው።

አሰራሩ ረዥም ጊዜ ይወስዱ የነበሩ የወንጀል አይነቶችን ፖሊስ፣ አቃብያነ ህግና ዳኞች በትብብር ፈጣን በሆነ መንገድ የከሳሽን እና የተከሳሽን መብት በጠበቀ መንገድ ለመፈጸም ታቀዶ ነው ተግባራዊ ሲሆን የቆየው።

ይህ ሂደት የራሱ መመሪያ ያለው ሲሆን በፈጣን የፍርድ ሂደት ሊታዩ የሚገባቸውን የወንጀል አይነቶች እጅ ከፍንጅና በክትትል ለሚያዙ ተጠርጣሪዎች የተለያዩ ደረጃዎችና መስፈርቶችን ተግባራዊ አድርጓል።

የወንጀል ድርጊቱ ተጠርጣሪ እጅ ከፍንጅ ተይዞ ካመነ በ8 ሰዓት ውሰጥ ፍርድ እንዲያገኝ የተቀመጠ ሲሆን፥ ከካደ ግን በ7 ቀናት ከ4 ሰዓት ጊዜ ውስጥ ፍርድ ማግኘት እንዳለበት እና ሰዓታቱ ተግባራዊ የሚሆኑት የወንጀል ድርጊቱ ቀላል በሚል የተመዘገበ ከሆነ ብቻ ነው።

መካከለኛ የወንጀል ዓይነት ከሆነ እና ተጠረጣሪው ካመነ በተመሳሳይ በ8 ሰዓታት ውስጥ፥ ካላመነ ደግሞ በ11 ቀናት ከ4 ሰዓታት ፍርድ ማግኘት ይኖርበታል።

ከባድ በሚባል ደረጃ የተመዘገበ ወንጀል ከሆነና ተጠርጣሪው ግለሰብ ካመነ ደግሞ በ16 ሰዓታት፥ ከካደ በ15 ቀናት ውስጥ ፍርድ ማግኘት ይኖርበታል።

ይሁን እንጂ ይኸው አሰራር በተቀመጠለት ደረጃ እና መስፈርት ተግባራዊ አለመሆኑን በፍትህ አካላት ጥምር ኮሚቴ የተሰራ አንድ ጥናት በሶስት ክፍለ ከተሞች 229 መዝገቦችን በናሙናነት በመርምር አረጋግጧል።

ከእነዚህ መዝገቦች ውስጥ 12 ያህሉ ብቻ በተቀመጠለቸው የጊዜ ገደብ ፍርድ ሲያገኙ፥ የተቀሩት ከ9 ቀናት እስከ 694 ቀናት ድረስ ፈጅቶባቸዋል፡፡

ዘገባው አያይዞም የችግሩ ዋነኛ መንስኤ ስለ ፈጣን የፍርድ ሂደት አተገባበር ሥልጠና ያልወሰዱ አዳዲስ የፖሊስ አባላት አቃብያነ ህግ እና ዳኞች በመኖራቸው ነው ይላል፡፡

አዎ!... «የዘገየ ፍትሕ እንደተነፈገ ይቆጠራል» የሚለው ዕድሜ ጠገብ አባባል እንዲህ ዓይነቱን የተጓተተ የፍትሕ ሒደት በሚገባ የሚያሳይ ነው፡፡

ለፍትሕ መጓተት ከሚሰጡ በርካታ ምክንያቶች መካከል የአደረጃጀት ችግር፣ በቂ ባለሙያ ያለመኖር ችግር ከምን በላይ ደግሞ የአመለካከትና የኪራይ ሰብሳቢነት ዝንባሌዎች ተደጋግመው የሚጠቀሱ ናቸው፡፡ በእርግጥም እነዚህና መሰል ምክንያቶች የማይናቅ ሚና በማበርከት የፍትሕ ሥርዓቱ ጥርስ የሌለውና የተበዳይን እምባ ማበስ የማይችል ደካማ እንዲሆን አድርገውታል፡፡

በቀጣይ በሀገራችን ፍትሕ አልባ ጉዞ እንዲያበቃ ከመንግሥት በተጨማሪ መንግሥታዊ ካልሆኑ ተቋማት ከምንም በላይ ደግሞ ከተገልጋዩ ሕብረተሰብ የተቀናጀ ትግልን ይጠይቃል፡፡

የፖሊስ የኃይል አጠቃቀም የሚወስን ሕግ ሊወጣ መሆኑን የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት ኮሚሽን ኮሚሽነር ዶክተር አዲሱ ገብረእግዚአብሔር ለሰንደቅ ጋዜጣ ገለፁ። እንደ ዶክተር አዲሱ ገለፃ ህጉ ሲወጣ ፖሊስ ኃይል ሲጠቀም መቼ ነው መጠቀም ያለበት፣ መጠቀም የሚችለውስ በምን አይነት ሁኔታ ነው እንዴት ነውስ መጠቀም የሚችለው የሚሉትን ዝርዝር ጥያቄዎች ይመልሳል። ይህም ህግ፤ ህገ መንግስቱን እንደዚሁም የኢትዮጵያን ሁለተኛውን ብሄራዊ የሰብአዊ የድርጊት መርሃ ግብርን መሰረት ያደረገ ነው ተብሏል። “ሕጉ የሚወጣው በአዋጅ ወይንም በመመሪያ የሚለው ጉዳይ ገና ያልተወሰነ መሆኑን ያመለከቱት ዋና ኮሚሽነሩ ሕጉን፤ የማርቀቁን ሥራ ጠቅላይ አቃቤ ህግ ወስዶ እየሰራበት መሆኑን አመልክተዋል። “ረቂቁ ለውይይት ቀርቦ መቼ ይፀድቃል?” ለሚለው ጥያቄ ግን ምላሽ ከመስጠት ተቆጥበዋል።¾

 

ከኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ አንድነት (መድረክ)

የተሰጠ ጋዜጣዊ መግለጫ

ከዛሬ 26 ዓመት በፊት የአምባገነኑ የደርግ መንግስት ሲገረሰስ የኢትዮጵያ ሕዝብ የነበረው ተስፋና ምኞት ወደፊት አገራችንን ዘላቂ ሠላምና ሕገመንግስታዊ ዋስትና ያለው ዴሞክራሲ እንደሚሰፍን፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ዕድገት እንደሚገኝ፣ ሕዝቡ በነፃ ፍላጎቱ የህግ የበላይነት እና በራሱ ፈቃድ ላይ የተመሠረተ ፌዴራላዊ መንግስት በማቋቋም፣ የግለሰብና የቡድን መብቶችን እና የብሔር ብሔረሰቦችን እኩልነት በማረጋገጥ አንድነቱ የተጠበቀ ኢትዮጵያን በጋራ ለማየት ነበር።

ዛሬ አገሪቷ በምትተዳደረው ሕገ መንግስት አንቀጽ 32/1 መሠረት “ማንኛውም ኢትዮጵያዊ ወይም በሕጋዊ መንገድ ሀገሪቱ ውስጥ የሚገኝ የውጪ ዜጋ በመረጠው የሀገሪቱ አካባቢ የመዘዋወርና የመኖሪያ ቦታ የመመስረት እንዲሁም በፈለገው ጊዜ ከሀገር የመውጣት ነፃነት አለው”። ሕገመንግስታዊ ድንጋጌውን ለማስከበር ባለመቻሉ እንሆ ዜጎች ከአንዱ ክልል ወጥተው በሌላው ወይም በጎረቤት ክልል ውስጥ ለግድያ እና ለመፈናቀል ይዳረጋሉ።

ይህንን እንድናነሳ ያስገደደን ሰሞኑን እንደታየው በምሥራቁ አገራችን ክፍል፣ በኦሮሚያና በኢትዮጵያ ሱማሌ ክልላዊ መንግስታት መካከል በድንበር ጥያቄ ምክንያት በተነሣው ግጭት ዜጎች ለሞት፣ ከነበሩበት ቀዬ፣ ከቤት ንብረታቸው የመፈናቀል አሰቃቂ በደል ብቻ ሳይሆን የወደፊት አብሮነትን ተፈታታኝ ችግር ገጥሞናል። ማንነታቸው የማይታወቁ፣ የተደራጁና የታጠቁ ልዩ ኃይሎች ከቦታ ወደ ቦታ እየተዘዋወሩ ሕዝቡን እየገደሉ የሚያፈናቅሉ ኃይሎች መኖራቸው በሁለቱ መስተዳደር ኃላፊዎች ተገልጿል። ይህ ታጣቂ ኃይል ከማን ትዕዛዝ እንደሚቀበል በውል የሚታወቅ ነገር ባይኖርም ሁለቱም ክልሎች አንዱ በሌላው ላይ ከማሳበብ በስተቀር የእነኝህ ኃይሎች አዛዥ ማን እንደሆነ በግልጽ ያስታወቁት ነገር የለም። ይሁን እንጂ እነዚህ ልዩ ኃይል ተብየዎች እና ለዜጎች ሰብአዊ ህልውና ደንታ የሌላቸው በፌዴራል መንግስት ዕውቅና በኢትዮጵያ ሱማሌ ክልል መስተዳደር አደራጅቶ እና አሰልጥኖ እንዳሰማራቸው የአደባባይ ሚስጢር ነው።

መንግሥት የዜጎችን ደህንነት የመጠበቅ ኃላፊነትና ግዴታ እንዳለበት ይታወቃል፤ ይሁን እንጂ በዚህ በድንበር ጥያቄ ሰበብ ለዘመናት አብረው የኖሩ ክፉና ደጉን ያዩ ሕዝቦች “አንተ የዚህ ክልል ዜጋ አይደለህም ውጣ ወደ ክልልህ ሂድ” የሚባልበት ጉዳይ ሊኖር አይገባም። ሕገ መንግሥቱን አክብሮ የሚያስከብር መንግሥት እንዲህ ዓይነት ነገር ሲፈጸም የዜጎችን መብትና የአከባቢው ደህንነት የመጠበቅ ኃላፊነት ያለበት ያለምንም ጥርጥር የኢህአዴግ መንግሥትና ክልል መስተዳድሮች ነበር። ይህ ሣይሆን ቀርቶ ግን በድንበር ጥያቄ ምክንያት የተነሣ በሁሉም አገራችን ክፍሎች ለማለት በሚቻልበት ሁኔታ ግጭቶች እየተበራከቱ ነው፣ የብዙ ሰዎች ሕይወት በከንቱ አልፏል፣ ሕዝቦች በከፍተኛ ደረጃ ከቤት ንብረታቸው ተፈናቅለዋል።

በኢትዮጵያ ሱማሌ ክልል ይኖሩ የነበሩ 55,000 የኦሮሞ ተወላጆች ተፈናቅለው አሁን በምሥራቅ ሐረርጌ ተጠልለው የወገንን ዕርዳታ ፈላጊ እንደሆኑ ከደረሱን መረጃዎች ለማወቅ ተችሏል። ግጭቱ የሱማሌ ክልል ከኦሮሚያ ክልል ጋር በሚያዋስነው ከምሥራቅ ሐረርጌ እስከ ደቡብ ክፍል ሞያሌ ድረሰ ተስፋፍቶ በዜጎች ላይ ከፍተኛ ጉዳት በማድረስ ላይ ይገኛል።

ወደኋላ መለስ ብለን ብንመለከት ባለፈው 2009 ዓ.ም ዘመን አገራችን የተለያዩ አስከፊ ክስተቶችን አስተናግዳለች። የሕዝብ ብሶት ከገደብ አልፎ አደባባይ የወጣበትና የደረሰበትን ችግር ሠላማዊ በሆነ ሁኔታ መንግሥትን የጠየቀው ሕዝብ ተተኩሶበታል። ኢህአዴግ በ2007 ዓ.ም በተደረገው ሀገር አቀፍ ምርጫ የኢትዮጵያ ሕዝብ መቶ በመቶ መርጦኛል በማለት የሀገሪቷን የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ወንበሮቹን ሙሉ በሙሉ ተቆጣጥሮ ባለበት ወቅት ሕዝብ በዴሞክራሲ አለመኖር፣ የመልካም አስተዳደር ችግር፣ ሙስና በመንሰራፋቱ፣ ለሰብአዊ መብት መረጋገጥና በነፃነት መኖር፣ የሥርኣት ለውጥ ጥያቄ አንስቶ እንዲፈታለት ጠይቋል።

የኢህአዴግ መንግሥት ሕዝብ ያቀረባቸውን የመብት ጥያቄዎች ተገቢ መሆናቸው ተቀብሎ ምላሽ ባለመስጠቱ የተነሣ ለደረሰው ጉዳት መንግሥት የሚያምንና ኃላፊነቱንም እንደሚወስድ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለኢትዮጵያ ሕዝብ ይፋ አድርገው ይቅርታ ጠይቀዋል። ሕዝቡም ኢህአዴግ ቆራጥ ሆኗል፣ የሕዝብን ጥያቄ ካለምንም ማመንታት በራሱ ወስኖ የቀረቡትን ብሶቶች ያስተካክላል፣ ዴሞክራሲያዊ አሠራርን ይከተላል ብሎ ይጠብቅ ነበር። ይሁን እንጂ ከሕዝብ ለቀረበለት ጥያቄ ወዲያውኑ አፋጣኝ መልስ የሚሰጥ መስሎ ራሴን በጥልቅ ተሀድሶ አድርጌያለሁ በማለት ራሱን እንደገና አደራጅቶ የካቢኔ ሹም ሽር ከላይ እስከ ታች ቀበሌ ድረስ አድርጎ ሕዝቡ የጠየቀውን መልስ እሰጣለሁ በማለት ቀድሞ ይዞት በነበረው ሁኔታ ቀጥሏል። ኢህአዴግ የአቋም ለውጥ ለማድረግ ባለመቻሉና ከሕዝብ ለተነሱ ጥያቄዎች መልስ መስጠት ባለመቻሉ የሕዝብ ቅሬታ ቀጥሎ በአገሪቷ ውስጥ በአንዳንድ አካባቢዎች ህዝባዊ ተቃውሞ አስከትሏል።

እንዲያውም ተፈጥሮ ያስከተላቸው ችግሮች ሳይጨመሩ የሕዝብን ብሶት ከሚያባብሱ እርምጃዎች አንዳንዶቹ መስከረም 22 ቀን 2009 ዓ.ም በቢሾፍቱ ሆራ አርሰዲ ላይ ታላቁ  የኦሮሞ ባህልና ኃይማኖታዊ የእሬቻ በዓል አከባበር ላይ የብዙ ወገኖች ህይወት ዘግናኝ አሳዛኝ በሆነ ሁኔታ ጠፍቷል።

የሕዝብ ቅሬታ ተባብሶ ከመንግሥት ቁጥጥር ውጪ ሆነ በማለትም የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በማውጣት ከ20,000 በላይ ዜጎች እስር ቤት የታጎሩበትና ለ10 ወራት ያህል ከሕገ መንግስቱ ድንጋጌ ውጪ የዜጎች መብት በዚህ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የተገደበበት ጊዜ ነበር።

በአነስተኛ ግብር ከፋዮች ላይ የመክፈል አቅምን ያላገናዘበና ትኩረት ተሰጥቶት ከከፋዩ ህብረተሰብ ጋር በቂ ጥናትና ምክክር ሳይደረግበት የተወሰነው ግብር ቅሬታን ፈጥሯል። ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩም ጥናቱ 40በመቶ ግድፈት ያለበት መሆኑን ገልጸውታል።

በየጊዜው የፍጆታ ዕቃዎችና የሸቀጣ ሸቀጥ መግዣ የዋጋ እየናረ በመምጣቱ ዋጋ ግሽበት ሊጨምር ችሏል። ይህም በሸምቶ አደሩ ኅብረተሰብ ላይ ቀላል የማይባል ችግር እንደፈጠረ ይታወቃል።

የ2009 ዓ.ም ዘመን በዚህ ሁኔታ ቢታለፍም ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ ደግሞ በአዋሳኝ ድንበሮች አከባቢ በተነሣው ግጭት ሁሉም የአገራችን ክፍሎት በዜጎች ላይ የሚደርሰው ሞት፣ ስደት፣ ከቤት ንብረት መፈናቀል በርክቷል።

አሁን በተያዘው አዲሱ 2010 ዓመት መግቢያ ቀደም ብሎ ተጀምሮ የነበረው ግጭት አሁንም እየተካሄደ ነው። መስከረም 2 ቀን 2010 ዓ.ም አወዳይ ከተማ የ12 ኢትዮጵያዊያን ሱማሌዎች እና የ6 ኦሮሞዎች ሕይወት አሳዛኝ በሆነ ሁኔታ በተደራጁና በታጠቁ ኃይሎች ግድያ ተፈጽሞባቸዋል። ኢትዮጵያ ሱማሌ ብሔራዊ ክልላዊ መስተዳደር የ12ቱ ሟቾች ቀብር ሥነ ሥርዓት በተፈጸመበት ጊዜ ወዲያውኑ በክልሉ የ7 ቀናት ብሔራዊ ሃዘን እንዲሆን አውጀዋል። በግፍ ለተገደሉት ዜጎች የሐዘን ቀን ለምን ታወጀ ሳይሆን ሀዘኑንም ሆነ ደስታውን ሁሉንም ኢትዮጵያዊያን ባማከለ መልኩ መሆን ነበረበት። በደቡቡ የአገራችን ክፍል በኦሮሚያና በሲዳማ ብሔረሰቦች መካከል  ተመሳሳይ ግጭት ተነስቶ መጠነኛ ጉዳት ደርሷል። በጉጂ ኦሮሞና በቡርጂ ብሔረሰብ መካከል የተካሄደው ግጭት ከፍተኛ ጉዳት አድርሷል። መስከረም 2 ቀን 2010 ዓ.ም በተቀሰቀሰው ግጭት ከቡርጂ የአንድ ታዳጊ ሕፃን ጨምሮ 3 ሰዎች ሲሞቱ 5 ሰዎች ደግሞ የመቁሰል አደጋ ደርሶባቸዋል። ብዙ የእህል ክምር በዚሁ ሰበብ ሊቃጠል ችሏል። ከመስከረም 1 ቀን 2010 ዓ.ም ጀምሮ በገላና አባያና በቡሌ ሆራ ወረዳ በሚኖሩ የጉጂ ኦሮሞ እና በአማሮ ወረዳ ውስጥ በሚኖሩ የኮሬ ብሔረሰብ መካከል በተከሰተው ግጭት በኮሬ በኩል የሰባት ሰዎች ሕይወት ሲያልፍ የ14 ሰዎች ደግሞ በጽኑ ቆስለዋል። በጉጂ በኩል ደግሞ የ8 ሰዎች ሕይወት ሲያልፍ በርካቶች ቆስለዋል።  በዚሁ ግጭት እስከ 40,000 የሚደርስ ሕዝብ ከነበረበት ቤት ንብረቱ ተፈናቅሏል።

መስከረም 7 ቀን 2010 ዓ.ም በባሌ ዞን አዳራጋ ወረዳ ቢዩ ቀበሌ 16 ሰዎች በተደራጁና በታጠቁ ልዩ ኃይሎች ግድያ ሲፈጸምባቸው 4 ሰዎች ቆስለው ጊኒር ሆስፒታል በመታከም ላይ እንደሆኑ ታውቋል።

በዚህ በባሌ ዞን ከአንገቶና ሌንሳዎ ወረዳዎች በእነዚህ ማንነታቸው በውል በማይታወቁ ታጣቂዎች በተነሣው ግጭት 1700 የሚደርሱ አባወራዎች ከቤት ንብረታቸው ተፈናቅለዋል። እነዚህ ከነቤተሰባቸው ጭምር ወደ 5000 የሚደርሱ ሰዎች የመፈናቀል ዕጣ እና ሌሎች ችግሮች የድሃ ዜጎቻችን ሕይወት ወደ አዘቅት ከመወርወሩም በላይ ሠላምን ያደፈርሳል።  

ይህ ከድንበር ጥያቄ ጉዳይ ጋር ተያይዞ ለወደፊት በሌሎች ክልሎችም ተመሳሳይ ግጭት አይከሰትም የሚል እምነት የለንም። በትግራይ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥትና በአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት መካከል የወልቃይት ጠገዴ የማንነት ጥያቄ ጉዳይ ብዙ ጊዜ ሁለቱ ክልሎችን ሲያወዛግብ እንደቆየ ይታወቃል። ይሁን እንጂ የሁለቱ ርዕሳነ መስተዳድሮች ስምምነት ተደርጓል ተብሎ በመንግሥት መገናኛ ብዙሃን ተገልጿል። ስምምነቱ የሕዝብ ፈቃደኝነት ጭምር ከሆነ ዘላቂ ሠላም የመፍጠሩ ጉዳይ ከተሳካ የመድረክ ምኞቱ መሆኑን በአጽንኦት ይገልጻል።

በየአካባቢው የሚከሰቱ ግጭቶች ላይ ላዩን ሲታይ ሕዝቦች በድንበር ጥያቄ ምክንያት የሚነሣ ነው ተብሎ ቢቀርብም እውነታው ግን ሕዝቡ ለዘመናት አብሮ የኖረ፣ ክፉና ደጉን የሚራ ሕዝብ እንጂ በዕለት ሁኔታ ተነሳስቶ በድንበር አሳቦ እስከመጠፋፋት እና ለከፋ አደጋ እንደማይደርስ እናውቃለን። ገዢው ፓርቲና መንግሥት የአስተዳደር መዋቅሩ ከላይ ጀምሮ እስከ መጨረሻው ጎጥ ድረስ ዘርግቶ ሕዝቡን 1 ለ 5 የስለላ መረቡን ዘርግቶ ባለበት ሁኔታ ከመንግሥት እውቅና ውጭ የሚፈጸም አንዳችም ክፉም ሆነ በጎ ነገር እንደማይኖር እርግጠኞች ነን።

በሁሉም አገሪቷ ክልሎች የገዢው ፓርቲና መንግስት ካቢኔዎችና ካድሬዎች አማካይነት ችግሮቹ እንዲባባሱ እንደሚያደርጉት እንገምታለን። ይህም የሕዝባችን የወደፊት አብሮነት ጥያቄ ውስጥ እንዲገባ ፍላጎት ያላቸው ወገኖች ጣልቃ በመግባት ሁኔታዎችን ወደ ሕዝቦች ዕልቂት እንዳያመራና የበለጠ እንዲባባስ የሚፈልጉ አካላት ያሉ መሆኑን ይጠቁማል። ለመሆኑ ለዘመናት በሠላም አብሮ የኖረው ሕዝብ አሁን ተነሥቶ በድንበር ግጭት ምክንያት ለዚህ ከፍተኛ ዕልቂትና መፈናቀል እንዴት ሊደርስ ቻለ? ለሚለው ጥያቄ ሀገሪቷን የሚያስተዳድረው ፓርቲና መንግሥት ራሱ ባወጣው ሕገ መንግሥት የማይገዛ መንግሥት መሆኑን አስምረንበት እንናገራለን። ይኼውም ሕዝብ ቀደም ሲል ያነሳቸው፣ የዴሞክራሲ፣ የመልካም አስተዳደር ችግሮች፣ የመብትና የስርዓት ለውጥ ጥያቄዎችን ላለመመለስና የሕዝቡን ሠላማዊ ትግል አቅጣጫ ለማስቀየር የታቀደ ዘዴ ሆኖ አግኝተናል።

ዜጎች ሉአላዊ ሀገርና መንግሥት በጋራ የሚመሰርቱት በግል የሚደርስባቸውን ጥቃት መንግሥት እንዲከላከልላቸው፣ የጋራ ኃይል ለመፍጠር፣ መሠረተ ልማትን እንዲሠራላቸው፣ ደህንነታቸውና ፀጥታን እንዲያስከብርላቸው ወዘተ… ብለው ነው። ነገር ግን የኢህአዴግ መንግሥት የኢኮኖሚ፣ የማህበራዊ አገልግሎቶች ማስፋፋት፣ የመሠረተ ልማት ውጥኖች ሁሉ በራሱ ችሮታ ያደረገ እያስመሰለ በየጊዜው በሚቆጣጠረው የብዙኃን መገናኛ መሣሪያ ሕዝብን  ለማሞኘት ይሞክራል። የሕዝብ መንግሥት የገዛ ሕዝቡን ያከብራል፣ ይታዘዛል፣ የሕዝቡ ተቀጣሪ ነው፣ አምባገነን መንግሥት ሕዝብን ይንቃሉ፣ የሚከሰቱ ችግሮችን በኃይል ለመፍታት ያምናሉ፣ ሁሉን ነገር ከሥልጣኑ አንፃር ለማየት ይጥራሉ።

ኢህአዴግ በባሕርዩ በህዝቦች ስቃይ የራሱን የስልጣን ዘመን ለማራዘም ሲል የማይጠቀማቸው ስልት የለም። መድረክ፤ ኢህአዴግ አዘወትሮ የሚጠቀምባቸዉን ስልቶች ጠንቅቆ ያውቃል። አሁን በየቦታው ዳር ድንበርን በማካለል ስልት ሕዝቦችን በካድሬዎች አማካይነት እያጋጨ፣ እያለያየ ለጊዜ ማራዘሚያ የሚጠቀምበት ስልት ነው። ስለዚህ ሁሉም ዜጎች ይህንን ጉዳይ ትኩረት ሰጥተው ችግሮቻቸውን ከሌላ ጣልቃ ገብነት ውጪ ራሳቸው ተቀራርበው ሊያጋጩዋቸው በሚችሉት ጉዳዮች ላይ በመግባባት ተወያይተው መፍታት እንደሚችሉ ለማስገንዘብ እንወዳለን። ለዚህም አፋጣኝ ጥሪ እናደርጋለን።

አምባገነኖች ሕዝብን ለመከፋፈል ቢሞክሩ እንኳን የአንዱ ብሔር ሕልውና ለሌላው ብሔር ህልውና አስፈላጊ ነው። በኢህአዴግ ጠባብ ፍላጎት የፌዴራል ስርዓቱ በዴሞክራሲያዊ አሰራር ባለመታጀቡም የፌዴራል ስርዓቱ አደረጃጀት ለግጭቶቹ መንስኤ ተደርጎም ሊወሰድ አይገባም።

መድረክ ከተመሠረተበት ጊዜ ጀምሮ በአገሪቷ ውስጥ እየተፈጠረ ያለው ፈርጀ ብዙ ችግሮች ኢህአዴግ በያዘው ሁኔታ መቀጠሉ አደጋ ያለው መሆኑን ከማስገንዘብ የቦዘነበት ጊዜ የለም። እነዚህ ችግሮች የሚፈቱበትን መንገድ ለማሳየት የዴሞክራሲ ምህዳሩ እንዲሰፋ፣ ኢህአዴግ ላወጣው ሕገመንግሥት ተገዢ እንዲሆን፣ ዜጎች በአገራቸው ጉዳይ ውስጥ ወሣኝ መሆናቸው ታውቆ በተለይም የአገራችን ጉዳይ ይገባናል የሚሉ ፓርቲዎች በክብ ጠረጰዛ ተቀራርበው ሠላማዊ በሆነ ሁኔታ ችግሮችን መፍታት እንዲችሉ ገለልተኛ በሆኑ ወገኖች ማዕከልነትና በታዛቢዎች አማካይነት የጋራ ድርድር ለማድረግ መድረክ ምንጊዜም ዝግጁ ሆኖ በመጠባበቅ ላይ ይገኛል።

በአጠቃላይ የጠቀስናቸው ችግሮች የኢህአዴግ መንግስት መዋቅሩን ከላይ እስከ ታች ድረስ ዘርግቶ በሚያስተዳድረው ሕዝብ ላይ የተፈጸሙ ጉዳዮች ስለሆኑ ተጠያቂው ራሱ መንግሥት ነው፣ ስለዚህ፡-     

1.በአገሪቷ ውስጥ በድንበር ጥያቄ ምክንያት እና በሕዝቦች መካከል በተከሰቱ ግጭቶች ሕይወታቸውን ላጡ ዜጎች ቤተሰቦች መቋቋሚያ እንዲከፈላቸው።

2.በመንግሥት አስተዳደር ድክመት ምክንያት የዜጎችን ደህንነት መጠበቅ ባለመቻሉ እንዲያውም የየአካባቢው ካድሬዎችና ካቢኔዎች አባባሽነት ምክንያት ለተፈጠረው የዜጎች ከቤት ንብረታቸው መፈናቀል ተጠያቂዎች ስለሆኑ መንግሥት በአስቸኳይ ተፈናቃዮቹ ወደነበሩበት ቀዬአቸው ተመልሰው የቀድሞ ሰላማዊ ኑሮአቸውን እንዲቀጥሉ እንዲያደርግ አጥብቀን እንጠይቃለን።

3.የፌዴራል እና የክልል መንግሥታት በጋራም ሆነ በተናጠል የአካባቢውን ፀጥታ፣ ሠላም የማስከበርና የዜጎችን ደህንነት የማስጠበቅ ኃላፊነትና ሕገመንግስታዊ ግዴታ አለባቸው። በመሆኑም ማንነታቸው ያልታወቀ ታጣቂ ኃይሎች በቡድን ተደራጅተው ምንም ትጥቅና የመከላከል ኃይል በሌላው ሕዝብ ላይ ዘምተው ይህን የከፋና ዘግናኝና አሳዛኝ በሆነ ሁኔታ የንፁሐን ዜጎች ህይወት ሲጠፋና ከነበሩበት ቀዬአቸው እንዲፈናቀሉ ሲደረግ ባለሥልጣኖቹ አስቀድመው አያውቁም ማለት አይቻልም። የከፋ ጉዳት ከመድረሱ በፊት እርምጃ መውሰድ ሲገባቸው ይህንኑ ባለማድረጋቸው ለጠፋው የዜጎች ሕይወትና ለደረሰው ውድመት በሕግ እንዲጠየቁ እናሳስባለን።

4.ይህን ኃላፊነት የጎደለውን ሰይጣናዊ ድርጊት ለዘመናት አብሮ ተከባብሮ በሠላም በመኖር ላይ ባለው ሕዝብ መካከል ግጭቶች እንዲባባሱ፣ የዜጎች ሕይወት እንዲጠፋ፣ ንብረት እንዲወድም፣ ሕዝብ እንዲፈናቀል ያደረጉ፣ ለዚህ በቀጥታ አመራር የሰጡ፣ የፈጸሙ፣ የተባበሩ ከፌዴራል መንግሥት ጀምሮ እስከ ታችኛው ቀበሌ አመራር ድረስ እጃቸው ያለበት፣ በመንግሥታዊ መዋቅር ውስጥ ያሉ ሁሉ ለጠፋው የሰው ሕይወትና ለደረሰው ውድመት ተጠያቂዎች ናቸው። ስለዚህ ጥፋቱን ገለልተኛ የሆነ አካል አጣርቶ ጥፋተኞች በሕግ እንዲጠየቁ እንዲደረግ እናሳስባለን።

በመጨረሻ ሕዝባችን ለወደፊቱ በዚህ ሰይጣናዊ ድርጊት የተነሳ በወገኖቻችን ላይ ለተፈጸመው የሞት አደጋ ጥልቅ የሆነ ሀዘናችንን እየገለጽን እንደዚህ ዓይነት የጥቃት እርምጃዎች እንዳይጋለጥ አብሮነትን የሚሸረሽሩ ወቅቱን እየጠበቀ የሚከሰተውን ግጭት ሕዝቡ አንድነቱን አጠናክሮ ነቅቶ በመጠበቅ ስርዓት በተሞላበት እና ሰላማዊ በሆነ ሁኔታ አንድነቱን አጠናክሮ አስፈላጊውን የዕርምት እርምጃ እንዲወስድ መድረክ አበክሮ ያሳስባል።

የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ አንድነት መድረክ

አዲስ አበባ፤ መስከረም 11/2010 ዓ.ም

 

ኢዴፓ

 

የኢትዮጵያውያን ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (ኢዴፓ) በ2008 ዓ.ም እና በ2009 ዓ.ም መጀመሪያ ላይ ሃገራችን ገጥሟት የነበረው አደጋ ከፍተኛ እንደነበረ የሚዘነጋ አይደለም። ፓርቲያችን በተደጋጋሚ እየተፈጠሩ ላሉ ችግሮች የተለያዩ መነሻ ምክንያቶች ቢኖሩትም ዋነኛው የችግሩ ምንጭ ግን የኢህአዴግ ቋንቋንና ብሄረሰባዊ ማንነትን ያማከለ የፌደራል ስርዓት ነው የሚል እምነት አለው። ቋንቋንና ብሄረሰባዊ ማንነትን ዋነኛ መስፈርቱ ያደረገው የፌደራል ስርዓት ኢዴፓ ደግሞ ደጋግሞ እንደገለጸው ከአንድነት፣ ከመቻቻልና ከመከባበር ይልቅ የጎሪጥ ለመተያየትና ለኔ ብቻ የሚል የጠባብነት ስሜትን የሚፈጥር ለልዩነት በር የሚከፍት ስርዓት እንደሆነ ሲገልጽ ቆይቷል። ነገር ግን መንግስት ለጉዳዩ ትኩረት ባለመስጠቱ ምክንያት ችግሮች ከመፈታት ይልቅ በየጊዜው እየተባባሱ ለመሄድ ተገደዋል። መንግስት በፌደራሉ ስርዓት ችግር ምክንያት የሚፈጠሩ ችግሮችን ፖለቲካዊ መፍትሄ ከመስጠት ይልቅ ግዜያዊ መፍትሄ ላይ ያተኮረ እርምጃ መውሰድ ላይ በማተኮሩ ውጥረቱ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተባባሰ የሃገራችንን ህልውና የሚፈታተን ደረጃ ላይ እየደረሰ ነው።


ሰሞኑን በኦሮሚያ ህዝብ ክልልና በኢትዮጵያ ሶማሌ ህዝብ ክልል አዋሳኝ በሆኑ ወረዳዎች ተከስቶ ወደ ከተሞች በዘለቀው ግጭት ምክንያት ዘግናኝ አደጋ ተከስቷል። የብዙ ዜጎች ህይወት አልፏል፣ ሃብት ንብረታቸው ወድሟል፣ ዜጎች ለዘመናት በአብሮነት፣ በመቻቻል ከኖሩበት ቀዬ ተፈናቅለው ለከፍተኛ የስነ-ልቦና፣ የሞራል ውድቀትና እንግልት ተጋልጠዋል። እንዲህ አይነቱ የጎሳ ግጭት አርብቶ አደር በሆኑ አካባቢዎች አልፎ አልፎ ከእንሰሳት የግጦሽና የውሃ እጥረት ጋር ተያይዞ ይከሰት የነበረ ቢሆንም ከቅርብ አመታት ወዲህ ግን መልኩን እየቀየረ በመምጣት ህዝባችንን ለከፍተኛ ግጭት ከማጋለጡም በላይ ለሃገራችን ህልውና ከፍተኛ ስጋት የሚፈጥር ደረጃ ላይ እየደረሰ ይገኛል። ባለፉት ቀናት በጭናክሰን፣ በባቢሌ፣ በሐረር፣ በድሬዳዋ፣ በበደኖና በሌሎች አካባቢዎች በሺዎች የሚቆጠሩ ህጻናትና አዛውንቶች ከፍተኛ እንግልት ላይ መሆናቸው እንደተጠበቀ ሆኖ ግጭቱ አድማሱን እያሰፋ እንዳይሄድ ኢዴፓ ከፍተኛ ስጋት አለው።


እንዲህ አይነቱ ሃገራዊ ስጋትና አደጋ ተባብሶ ግጭቱ ወደ ከፋ ደረጃ ከመድረሱ በፊት ከሁሉም በላይ መንግስት ትልቁን ድርሻ በመውሰድ ያለውን መንግስታዊ መዋቅርና አደረጃጀት፣ የፖሊስ፣ የመከላከያና የጸጥታ ሃይሉን ተጠቅሞ ህዝቡን ከአደጋ የመጠበቅ ሃላፊነት አለበት። ሆኖም አስቀድሞ የፌደራል መንግስቱና የክልሉ መንግስት ባለስልጣናት ግጭቱን ለመከላከልና ጉዳቱን ለማስቀረት ያደረጉት ጥረትም ሆነ ግጭቱ ከተከሰተ በኋላ የተሰጠው ምላሽ አዝጋሚ መሆን ጉዳቱን ከፍተኛ እንዳደረገውና ፓርቲያችን ተገንዝቧል። በመሆኑም


1ኛ- መንግስት ችግሩን ከምንጩ ለማድረቅ አሁን ያለውን የፌደራል ስርዓት የህዝቦችን አንድነትና መከባበር ያረጋገጠ ነው ከሚል ደረቅ ፕሮፖጋንዳ ተላቆ ለግጭት መነሻ እየሆነ ያለውን የፌደራል ስርዓቱን አወቃቀር ከቋንቋና ከብሄረሰባዊ ማንነት በተጨማሪ ሌሎች ለመከባበርና ለመቻቻል እንዲሁም ለጠንካራ ሃገራዊ አንድነት መሰረት የሚጥሉ መስፈርቶችን ያካተተ በማድረግ ፖለቲካዊ መፍትሄ ሊሰጠው ይገባል፣
2ኛ- መንግስትና የሁለቱም ክልሎች ባለስልጣናት ችግሩን አለባብሰውና የጥቂት ግለሰቦች ድርጊት አድረገው ነገሩን ከማቃለል ተቆጥበው በዘላቂነት ችግሩ የሚፈታበትን የመፍትሄ አቅጣጫ እንዲከተሉ፣


3ኛ- የክልሉ መንግስት እና የፌደራል መንግሰት የጸጥታ ሃይሎች ችግሩን ለመፍታት በሚል እየወሰዱ ያሉትን የጅምላ እስርና የሃይል እርምጃ በአስቸኳይ በማቆም ችግሩን በግዜያዊነት ለማስቆም ከሚያከናውኑት የእሳት ማጥፋት ስራ ጎን ለጎን ከዚህ ግጭት በስተጀርባ ያለውን ማንኛውንም የጥፋት እጅ አድነው መያዝ ይኖርባቸዋል፣


4ኛ- በግጭቱ ከቀያቸው የተፈናቀሉ ነዋሪዎች እርዳታ እና ወደ ቀድሞ ህይወታቸው የሚመለሱበት ድጋፍ መንግስት በአስቸኳይ እንዲያርግላቸው፣
5ኛ- በግጭቱ ምክንያት በሰውና በንብረት ላይ የደረሰውን ጉዳት የሚያጣራ ገለልተኛ አጣሪ አካል እንዲቋቋም እዴፓ እየተጠየቀ ከባለፉት ሁለት አመታት ወዲህ እዛም እዚሀም በተለያዩ ምክንያቶች እየተፈጠሩ ያሉ ግጭቶችና ተቃውሞዎች መስመራቸውን ስተው እንደ ሀገርና ህዝብ ዋጋ እንዳያስከፍሉን በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ከጉዳዩ ጋር ግንኑኙት ያለን አካላት በተለይም መንግስት፣ ህዝቡ፣ የተቃዋሚ ፖለቲካ ሃይሎች፣ የመገናኛ ብዙሃን ባለሙያዎች፣ የሲቪክ ተቋማት፣ የዲፕሎማቲክ ማህበረሰቡ፣ የማህበራዊ ሚዲያ አክቲቪስቶች፣ በውጭ የሚገኙ ትውልደ ኢትዮጵያውያን፣ የእምነት ተቋማት፣ ሙሁራንና የሀገር ሽማግሌዎች የበኩላችሁን ግዴታ እንድትወጡ ኢዴፓ ጥሪውን ያስተላልፋል።


የኢዴፓ ስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ
መስከረም 12 ቀን 2010 ዓ.ም
አዲስ አበባ

Page 8 of 186

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us