You are here:መነሻ ገፅ»arts»news admin - Sendek NewsPaper
news admin

news admin

 

                                                                                   

በደረጀ ትዕዛዙ

በተለያዩ ሙያ ውስጥ ሆነው አገራቸውንና ወገናቸውን በመደገፍ በግብራቸው ስማቸውን ያገነኑ ሊቃውንቶቻችን ጥቂት ናቸው። እነዚህ ጥቂቶቹም ቀስ በቀስ በማይመክቱት ተፈጥሯዊ ህግ እየተወሰዱ «ነበሩ» እንድንል ተገደናል። ባላቸው ሳይንሳዊ ዕወቀትና ምጥቀት ለአገር፤ ብሎም ለዓለም ባበረከቱት አስተዋጽኦ የሎሬትነት ማዕረግን የተቀዳጁት እንደነ ፀጋዬ ገብረ መድህን እና አፈወርቅ ተክሌን የመሳሰሉት የጥበብ ሰዎች ህልፈታቸው ምን ያህል ልባችንን እንደሰበረው እንረዳለን።

እንዲህ አይነት ሰዎች የማንነታችን ማሳያ፣ የክብራችን መገለጫዎችም ጭምር ናቸው። ነበሩ። ማንነታቸው ሲነገር፣ እንዲኖር የሚያስገድድ ተግባር ፈጽመው አልፈዋልና ተከታታዩ ትውልድ ምንግዜም ሲያስባቸው ይኖራል።

ባለፈው ዓመት ልክ በዛሬው ዕለት በሥጋ ሞት ያጣናቸውን ምሁር (ኤሚሪተስ ፕሮፌሰር) ዮሐንስ ክንፉን ዛሬ በዚህች አጭር ጽሑፍ ልናስባቸው ወደድን። እናም ማንነታቸውን፣ የነበራቸውን ሙያዊ አበርክቶና ስብዕናቸውን እንዲህ ጥቂቱን ጨልፈን እንደሚከተለው አሰፈርነው።

ከአንጥረኛው ባለጸጋ ደጃዝማች ክንፉ ኪዳኔ እና ከወ/ሮ ዋጋዬ ገ/ሚካኤል ሰኔ 23 ቀን 1928 ዓ.ም ከወደ ትግራይ አክሱም ውስጥ ተወለዱ። ታሪክ አክባሪ፣ ባህል ጠባቂ፣ ወግ አጥባቂ (Conservative) ከሆኑ ቤተሰብ ውስጥ ያለ ችግር ሲያድጉም፤ ከቤተሰቡ ውስጥ በልዩ ትኩረት ትምህርትን አጥብቀው እንዲይዙ በበጎ ተጽዕኖ ውስጥ ሆነው ነው። ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ውስጣቸው እየሰረጸ የሄደው ትምህርት ኋላ ላይ ማደጊያቸው፣ መከበሪያቸው፣ አገራቸውንም ማስጠሪያ ጭምር ሆነ።

የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርታቸውን በኤርትራ አስመራ ከተማ ኮምቦኒ ት/ቤት፤ የመለስተኛ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን በሱዳን ካርቱም ኮምቦኒ ት/ቤት ሲማሩ፤ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን ደግሞ በኮተቤ ቀዳማዊ ኃ/ሥላሴ ት/ቤት ነው የተከታተሉት።

እ.ኤ.አ. በ1960 ዓ.ም. ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ በኢኮኖሚክስ የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን አገኙ። ጥሩ ውጤት በማምጣታቸው ባገኙት ስኮላርሺፕ ዕድል በፈረንጆቹ አቆጣጠር በ1963 በአካውንቲንግ ዘርፍ ከአሜሪካው ኡታህ ዩኒቨርሲቲ የማስትሬት ዲግሪያቸውን ተቀብለው ወደ አገራቸው ተመለሱ። በመቀጠልም እ.ኤ.አ. በ1970 ዓ.ም. በዚያው በአሜሪካን ሀገር ከሚገኘው ከሚቺጋን ስቴት ዩኒቨርሲቲ በቢዝነስ አስተዳደር ዘርፍ የዶክትሬት (DBA) ዲግሪያቸውን ይዘው ተመለሱ።

ከዚህ በኋላ የበቁ ምሁር ሆነው በቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ ኋላም የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ውስጥ ፈረንጆች ብቻ ያስተምሩት የነበረውን የአካውንቲንግና ሌሎች ተያያዥ ትምህርቶችን ተረክበው በቋሚነት ማስተማር፣ መምራት ቀጠሉ።

ፕሮፌሰር በዩኒቨርሲቲው በአካውንቲንግ የትምህርት መስክ በማስተማር የሙያ ጉዞአቸውን «ሀ» ብለው የጀመሩት እ.ኤ.አ. በ1963 ዓ.ም። እ.ኤ.አ. በ1970 ዓ.ም. በዩኒቨርሲቲው የረዳት ፕሮፌሰርነት ማዕረግ ያገኙ ሲሆን፣ በ1974 የተባባሪ ፕሮፌሰርነት እንዲሁም በ1995 ዓ.ም. በአካውንቲንግ የሙሉ ፕሮፌሰርነት ማዕረግን ተቀብለዋል። በመደበኛ አስተማሪነትና ተመራማሪነት እንዲሁም የድህረ ምረቃ ተማሪዎችን በማማከር በአጠቃላይ በዩኒቨርሲቲው ከ47 ዓመታት በላይ እንዳገለገሉ የሕይወት ታሪካቸው ያስረዳል።

ኃላፊነትን በትጋት የመወጣት አቅማቸውና ትጋታቸው ስለሚታወቅ በዩኒቨርሲቲው ከማስተማሩ ጎን ለጎን በየዘመናቱ የተጣለባቸውን የአመራር ኃላፊነት ተወጥተውታል። በዚህም መሰረት ከ1963-66 ዓ.ም. የቢዝነስ አስተዳደር ኮሌጅ ዲን፣ ከ1970-74 ዓ.ም ደግሞ የአካውንቲንግ ዲፓርትመንት ሊቀመንበር፣ ከ1970-74 ዓ.ም. የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የአስተዳደርና ልማት በምክትል ፕሬዝዳትነት ባላደራ በመሆን አገልግለዋል።

በሙያቸው ያላቸው ቀና አገልግሎት ቀጥሎም እ.ኤ.አ. ከ1991-1995 ዓ.ም. የቢዝነስና ኢኮኖሚክስ ፋኩሊቲ ዲን በመቀጠልም ከ1995 እስከ 1997 ዓ.ም የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የሀገር የልማት መካነ ጥናት ተቋምን በዳይሬክተርነት መርተዋል።

ፕሮፌሰር ዮሐንስ በሙያቸው ላይ ተጨማሪ ምርምር ለማካሄድ እ.ኤ.አ. ከ1985-86 የዳላስ ቴክሳስ ዩኒቨርሲቲ የዓለም አቀፍ የሂሳብ አያያዝ ልማት ማዕከል የፉል ብራይት ስኮላርሽፕ የሰጣቸው ሲሆን፤ በጀርመን ሀገርም ክያል ዩኒቨርሲቲ የፍሬድሪክ ኤበርት ፋውንዴሽን የከፍተኛ ደረጃ ተመራማሪ ተሸላሚ (የሲኒየር ሪሰርች ፌሎሽፕም) በመሆን ምርምራቸውን አካሂደዋል።

እኚህ ጎምቱ ምሁር ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ጡረታ ቢወጡም የድህረ ምረቃ ተማሪዎችን ከማማከር እራሳቸውን አላቀቡም። የአዛውንትነት ዕድሜያቸው ስራን አልገፋም። ከሐምሌ 1988 ዓ.ም ጀምሮ ሚድሮክ ኢትዮጵያን በሰው ኃይል ሥልጠናና ልማት ዳይሬክተርነት እስከ ህልፈተ-ህይወታቸው አገልግለዋል። ለሚድሮክ ኢትዮጵያ ኩባንያ ብቻም ሳይሆን የሀገራችን ኢትዮጵያ ብሎም የአህጉራችን የአፍሪካ ባለውለታ ነበሩ።

በተለይም ለሚድሮክ ኢትዮጵያና ለእህት ኩባንያዎቹ አመራርና ሠራተኞችን ለሃያ ዓመታት ሙያዊ ብልፅግና እንዲያድግና እንዲጎለብት ስልጠና በመስጠት እንዲሁም በአማካሪነት ላበረከቱት አስተዋፅዖ ከፍተኛ አድናቆት ሲቸራቸው እንደኖረ ይነገርላቸዋል።

ወደ ዩኒቲ ዩኒቨርሲቲ የተቀላቀለውን የሚድሮክ ኢትጵያን የትምህርትና ሥልጠና ተቋምንም ያቋቋሙት ፕሮፌሰሩ፤ የተለያዩ ካምፓኒያዎችን በማማከር፣ ግዙፍ ለሆኑ የመንግስትና የግል ተቋማት፣ ድርጅቶች እና ሙያዊ ማህበራትን በመደገፍ እንዲሁም የቦርድ አባልና ሰብሳቢም ጭምር በመሆን አገልግለዋል።

ባካበቱት የዳበረ የሙያ ዕውቀትና ክህሎት መነሻነት፤ ፕሮፌሰር ዮሐንስ ከአስር የማያንሱ ሀገራዊ፣ አህጉር አቀፍና ዓለም አቀፍ ሙያዊ ማኅበራት አባል ነበሩ።

በልዩ ልዩ የምርምር እና በጎ አድራጎት ማኅበራት በመሥራችነትና በአባልነት እንዲሁም አመራር በመስጠት ከፍተኛ አስተዋጽዖ አድርገዋል። በአሜሪካ ዩኒቨርሲቲዎች የተመረቁ ኢትዮጵያውያን ማኅበር ከመሥራቾቹ አንዱ በመሆንና የማህበሩ ፕሬዝዳንትም ሆነው አገልግለዋል። በኢትዮጰያ በትምህርትና ማኅበራዊ ጉዳዮች ሀሳብ አፍላቂ ማህበር (Ethiopian Think Tank on Education and Society) ከመሥራቾች አንዱ ነበሩ፤ የመጀመሪያውም ፕሬዝዳንት ሆነው አገልግለዋል።

የኢትዮጵያ የአካውንቲንግና የኦዲቲንግ ሙያተኞች ማህበር ከመሥራች ኮሚቴ አባላት አንዱ ነበሩ። ይህንን ማህበርም በፕሬዝዳንትነት አገልግለዋል። የአንበሳ ባንክ አክሲዮን ማኅበር የቦርድ ሊቀመንበርም በመሆን ዉያዊ አሻራቸውን አኑረዋል።

የአካውንቲንግ መማሪያ መጽሐፍትን እንዲሁም ሙያቸውን የተመለከቱ ከ54 በላይ የምርምር ጽሑፎችን በጆርናሎች ያሳተሙና በኮንፈረንሶች ላይ ያቀረቡም ምሁር ነበሩ‐ ፕሮፌሰር ዮሐንስ።

በዚህም በተለያዩ ጊዜያት በርካታ አገራዊና ዓለም-አቀፋዊ ሽልማቶችን ሲቀበሉ ኖረዋል። የአፍሪካ ዩኒቨርሲቲዎች ሽልማት፣ የፓን አፍሪካን የኮርፖሬት ገቨርናንስ ሽልማት፣ ከኢትዮጵያ አካውንቲንግ ማህበር ከፍተኛ ደረጃ የክብር ሽልማት አንዱ ነው።

አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የአገልግሎት ዘመናቸውን፣ ትጋታቸውን፣ ችሎታቸውን እና ለዚህች አገር ያበረከቱትን አስተዋጽኦ ግምት ውስጥ በማስገባት ከሽልማት ጋር «የአካውንቲንግ አባት» የሚል የክብር ስያሜ ሰጥቷቸዋል።

በፈረንጆቹ 2013 ሞሪሺየስ ላይ በተካሄደው የአፍሪካና የህንድ ትብብር በስራ አመራር ጉባኤ ላይ የኤሚሪተስ ፕሮፌሰር ማዕረግ (Emeritus professor award) ተሸልመዋል። ይህ ከፍተኛውን የእውቀት ደረጃ ለያዘ የሚሰጠው የእድሜ ልክ መጠሪያ ነው። ከዚያ ሌላ ማዕረግ የለም። በኢትዮጵያም ይህን ማዕረግ የተቀዳጁት እርሳቸው ብቻ ናቸው።

ኤሜሬተስ ፕሮፌሰር ዮሐንስ ብዙ ናቸው። በኢትዮጵያ የአካውንቲንግ ትምህርት ፈር ቀዳጅ (pioneer) ናቸው። የዚህም ሙያ ጠርዝ የነኩ ብቸኛ ሰው። በሙያቸው ከ47 ዓመታት በላይ ሲያገለግሉ በርካታ ሊቃውንትን አፍርተዋል። ዛሬ በትላልቅ ካምፓኒዎች፣ ኢንሹራንሶች፣ ባንኮች፣ ከፍተኛ የመንግስትና የግል ተቋማት በኃላፊነት ላይ ያሉ ምሁራን አብዛኞቹ የእርሳቸው ተማሪዎች ናቸው።

ስለ ፕሮፌሰር ምስክርነት የሚሰጡ ሁሉ እውቀትን ፈትፍተው ሲያጎርሱ ስስትን አያውቁም። ቀለል ባሉ ምሳሌዎች ትላልቁን የተውሰበሰበ የአካውንቲንግ ትምህርት በተማሪዎቻቸው ውስጥ ያስቀራሉ። በልዩ የማስተማር ጥበባቸው በተማሪዎቻቸው የሚወደዱት ፕሮፌሰር ዮሐንስ፤ የትምህርት ክፍለ ጊዚያቸው በተማሪዎቻቸው እንደሚናፈቅ ሁሉ፤ እርሳቸውም ለተማሪዎቻቸው ባላቸው አክብሮት ሰዓት አያዛንፉም። አይቀሩም። ሳይዘጋጁ ጠመኔያቸውን ከጥቁር ሰሌዳው አያዋድዱም። ተማሪዎቻቸው ለውጤት ሳይሆን ለእውቀት እንዲተጉ ሲመክሯቸው፤ ከድህነቷና ከጉስቁልናዋ በማገገም ላይ ያለችውን አገር ለማሳደግ ትልቅ ተስፋ እንደሆኑም ጭምር በመንገር ነው።

ዚህ ጽሑፍ አቅራቢ ከፕሮፌሰሩ ጋር ባለው ቅርበት ስለ እርሳቸው ያለው አስተውሎት ከወስጡ የሚጠፋ አልሆነም። ርሁሩህ ናቸው። አልፎ አልፎ ብልጭ የምትል ንዴት ቢጤ አለችባቸው። በአለባበሳቸው ሁሌም ዜንጠኛ ናቸው። ትህትናቸው ይገዛል። መጽሐፍትና የተለያዩ የማስተማሪያ መርጂያዎችን የሚያጭቁበት ትልቅ የእጅ ቦርሳ (ሳምሶናይት) ምንግዜም አይለያቸውም።

መንፈሳዊ ሕይወታቸው የጠነከሩ ናቸው። በውሃ ዋና እና ዮጋ ስፖርት ጤንነታቸውን የሚጠብቁ ሸንቃጣም ነበሩ። በአነጋገር፣ በአረማመድ፣ በአመጋገብና በአቀማመጥ ጭምር ጠንቃቃ መሆናቸው የሚታወቅላቸው ፕሮፌሰር፤ ከስራና ከማህበራዊ ኑሮ ጋር በተያያዘ ከሰዎች ጋር ያላቸው ግንኙነትም በዚያው መጠን ፍፁም የሆነ ስርአትን የጠበቀ ነው። ለጊዜ የሚሰጡት ዋጋ ከፍተኛ ነው። የቀጠሮን ሰዓት ሰከንድ መታገስ አይችሉም። ስራን አያሳድሩም። ሁሉንም ነገር የሚመሩት ባወጡት የጊዜ ሰሌዳ መሰረት ነው። በእንዲህ ሁኔታ በራሳቸው የኑሮ ዘይቤ ሲመሩ፤ ብቸኝነትን በአንድ በኩል፤ ነጻንትን በሌላ በኩል በእኩሌታ ይዘው በመጓዝ ነው።

አገራቸውን ይወዳሉ። ከውጪ ዜጋ ባለቤታቸው የወለዷቸውን ሁለት ልጆች እና ባለቤታቸውን ተለይተው ወደ አገራቸው በመመለስ በሙያዊ አበርክቷቸው የጸኑትም ለዚሁ ነበር።

ከሦስት ዓመት በፊት ከአንድ መጽሔት ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልሰ «አሁን ባለሁበት ዕድሜዬ ላይ እየሰራሁ ገንዘብ ማካበት ቀርቷል፤ አይቻልም። ዋናው ለዚህ ደረጃ መድረሴ ተመስገን ያስብለኛል፤ ከዚህ በኋላ ምን ልሰራ እንደምችል እያሰብኩ፣ በተቻለኝ መጠን ያሰብኩትን እየፈጸምኩ በሠላም መኖር ነው። ዕድሜዬ እስከፈቀደ ልሰራ ያሰብኩትን እሰራለሁ። ጤነኛ ነኝ፤ የነቃ አዕምሮ አለኝ ብዬ አስባለሁ። በኢትዮጵያ ፋይናንስና አካውንቲንግ እንዴት ሊያድግ እንደሚችል የራሴን አስተዋጽኦ ለማበርከት ዝግጁ ነኝ …»ብለው ነበር። ይህ ህልማቸውና ምኞታቸውን ብዙም ሳያሳኩ ግን ህልፈታቸው ተሰማ።

አዎ! እኚህን ጎምቱ ምሁር የዛሬ ዓመት ልክ በዛሬው ቀን ነው፣ በድንገተኛ አደጋ በ81 ዓመታቸው ያረፉት። ነፍስ ይማር።

• ገዳሙ እንዲታደስ የእስራኤል መንግሥት ቃል ቢገባም፣ ኮፕቶቹ ዕንቅፋት ኾነዋል
• “ልቀቁና በራሳችን እናድሰው” ያሉትን መንግሥትም ቤተ ክርስቲያንም ተቃውመዋል
• ፖፑ፥ “ጠቅላላ ገዳሙ የእኛ ነው፤ መመለስ አለባችሁ፤” ብለው ለኢትዮጵያ አቻቸው ጻፉ
• “ኢትዮጵያውያን የታሪክና የቅድስና አንጡራ ሀብታችን ነው፤ አያገባችሁም፤” /ፓትርያርኩ/
• በኢትዮጵያ ቅርስነቱ መንግሥት እንዲጠብቀው፣ ፓትርያርኩ ጠየቁ

በክርስትና አስተምህሮና ሥርዐት ባላቸው አንድነት፣ የ“ኦርየንታል ኦርቶዶክስ” ቤተሰብ የሚባሉት የኢትዮጵያ እና የግብጽ አብያተ ክርስቲያናት ግንኙነት፣ በጥንታዊቷ ኢየሩሳሌም ከሚገኘው የዴር ሡልጣን ገዳም እድሳት ጋራ በተያያዘ እየተበላሸ መኾኑን ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ተናገሩ፡፡


ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ፣ የካቲት 24 ቀን ከተከበረው አምስተኛ ዓመት የፕትርክና በዓለ ሢመታቸው ጋራ በተያያዘ ከቤተ ክርስቲያኒቱ ቴሌቪዥን ጋራ ባደረጉት ቃለ ምልልስ፣ በከፋ እርጅና እየፈራረሰ የሚገኘው የዴር ሡልጣን ገዳምና የመነኰሳቱ ማረፊያ ቤት እንዳይታደስ የግብጽ ቤተ ክርስቲያን እንቅፋት በመፍጠሯና ከዚያም አልፋ ጠቅላላ ይዞታውን ለመንጠቅ እየቃጣች በመኾኑ፣ የሁለቱ እኅትማማች አብያተ ክርስቲያናት ግንኙነት እየተበላሸ ነው፤ ብለዋል፡፡


የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤኒያሚን ኔታኒያሁ በኢትዮጵያ ጉብኝታቸው ወቅት ገዳሙን ለማደስ ቃል መግባታቸውንና ይህንንም በጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ኃይለ ማርያም ደሳለኝ የእስራኤል ጉብኝት ወቅት ቢያረጋግጡላቸውም፤ የግብጽ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ግን፣ “መንግሥት የሚላችሁን ትታችሁ እኛ እናድስላችሁ፤ በገንዘባችን፣ በመሐንዲሶቻችን በራሳችን እኛ እናድሰው፤” እያለች እንደኾነ ፓትርያርኩ ተናግረዋል፡፡


በጉዳዩ ላይ፣ “ዴር ሡልጣንን ለመጎብኘት ሔደን በኢትዮጵያውን መነኰሳት ተከልክለን ተባረርን፤” ካሉ ሁለት የግብጽ ቤተ ክርስቲያን ጳጳሳት ወደ መንበረ ፓትርያርኩ መጥተው ስሞታ እንዳቀረቡላቸው የጠቀሱት ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ፣ “በእኛ ሥር ኹነው እንዲቀመጡ ንገሩልን፤ ንገሯቸውና መቆያ ቦታም እንሰጣችኋለን፤ ገዳሙን ልቀቁልንና እኛ እናድሰው፤” በማለት እንደጠየቋቸው አመልክተዋል፡፡


በፓትርያርኩ በኩል፣ “ያለፈው ይበቃችኋል” የተባሉት ሁለቱ ግብጻውያን ጳጳሳት፣ “ሳንመካከር፣ ሳንወያይበት እድሳት የሚባል ነገር እንዳይደረግ” በሚል ሊያስጠነቀቁ ቢሞክሩም ተቀባይነት ባለማግኘታቸው ለቤተ ክርስቲያኒቱ ፖፕ አባ ታዎድሮስ ማሳወቃቸውንና ፖፑም፣ የጳጳሳቱን አቋም በማጠናከር እድሳቱን ከመከልከላቸውም በላይ “ጠቅላላው ገዳሙ የእኛ ነው፤ መመለስ አለባችሁ፤” የሚል ደብዳቤ እንደጻፉ አቡነ ማትያስ በቃለ ምልልሱ አውስተዋል፡፡


ዴር ሡልጣን፣ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የታሪክና የቅድስና አንጡራ ሀብት እንደኾነ በመጥቀስ ለፖፑ ደብዳቤ ምላሽ የሰጠችው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን፣ እድሳት ከባለቤትነት ጋራ የሚያያዝ እስከኾነ ድረስ በቱሪስትነት እንጅ በባለቤትነት ታሪክ የማያውቃት የግብጽ ቤተ ክርስቲያን በእድሳቱም ጉዳይ የሚያገባት ነገር እንደሌለ መግለጿን አቡነ ማትያስ አስታውቀዋል፤ “ምንም ጸጸትና ርኅራኄ የሌላቸው ናቸው፤” በማለት ግብጾቹን ክፉኛ የወቀሱት ፓትርያርኩ፣ መንግሥት በኢትዮጵያ ቅርስነቱ ጥበቃ እንዲያደርግ በቃለ ምልልሳቸው ጠይቀዋል፡፡


ፓትርያርኩ ከሁለት ዓመት በፊት እስራኤልን በጎበኙበት ወቅት፣ “ምንም ቢሆን መነጋገር የማይፈታው ነገር የለምና እንነጋገርበታለን፤ ጉዳዩን እንፈታዋለን፤” የሚል ተስፋ ከሀገሪቷ ፕሬዝዳንት የተሰጣቸው ሲሆን፤ አምባሳደሩ አቶ ህላዌ ዮሴፍ ደግሞ፣ በኤምባሲው ዓመታዊ ዕቅድ ውስጥ የዴር ሡልጣን ጉዳይ ከዋነኛ ተግባራት አንዱ ኾኖ ተቀምጦ፣ ዋና መሥሪያ ቤቱም ክትትል እንደሚያደርግበት መግለጻቸው ተዘግቧል፡፡

 

በይርጋ አበበ

ከአምስት ዓመት በፊት የተጀመረው የጉዞ አድዋ ቡድን በዚህ ዓመት አምስተኛ ጉዞውን አድርጓል። ለ45 ቀናት የፈጀውን ጉዞ ያካሄዱት የጉዞ አድዋ ተጓዦች በዚህ ዓመት ካለፉት ጉዞዎች በተለየ መልኩ አንድ የጉዞ አባል ጨምረዋል። የአጼ ምኒልክ የትውልድ ሰፈር አንጎለላ ሲደርሱ የጉዞ አባላቱን በራሷ ፈቃድ የተቀላቀለች አንዲት እንስት ውሻ ከተጓዦቹ ጋር አስቸጋሪውን ውጣ ውረድ የበዛበት ጉዞ አካሂዳ አዲስ አበባ ገብታለች። ተጓዥ ውሻዋን ጨምሮ ሁሉም የጉዞ አባለት ከትናንት በስቲያ በጣይቱ ሆቴል የእንኳን ደህና መጣችሁ አቀባበል ተደርጎላቸዋል። ዛሬ በመዝናኛ አምዳችን ላይ የምንመለከተው በጉዞ አድዋ ዙሪያ የተዘጋጀ ሲሆን ጉዞውንና በጉዞው የነበሩ ክንውኖችን እንዲሁም ከዚሁ ጋር የተያያዙ ክስተቶችን የዳሰሰ ነው። ይህን ጽሁፍ ለማዘጋጀት የጉዞ አድዋ አስተባባሪው ያሬድ ሹመቴ በብሎጉ ያሰፈረውን በዋቢነት ተጠቅመናል።

የጉዞ አድዋ ፭ አብይ ክስተቶች በጨረፍታ

ጉዞ አድዋ የተዘጋጀው በበጎ ፈቃደኛ ወጣቶች አማካኝነት ሲሆን ዓላማውም ኢትዮጵያን ለመውረር ባህር አቋርጦ የመጣውን ወራሪውን የጣሊያን ጦር ለመመከት ወደ ጦር ሜዳው የተጓዙ አባቶችንና እናቶችን ለማሰብ ነው። ጉዞውም ከአዲስ አበባ ተጀምሮ አድዋ ወረዳ በሚገኘው ሶሎዳ ተራራ ድረስ በእግር የሚከናወን ጉዞ ነው።

ጉዞውን የአድዋ ተወላጁ ባለጸጋው አቶ ዳዊት ገብረእግዚአብሔር የገንዘብ ድጋፍ ያደረጉለት ሲሆን የኢትዮጵያ ቅርስ ጥበቃ ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ ዮናስ ደስታ ደግሞ የጉዞው አካል የሆኑበት ነው። (በጉዞው የመጨረሻ ቀን ላይ ተሳታፊ ነበሩ) አሸኛኘቱ በካሌብ ሆቴል የተከናወነ ሲሆን አርቲስት ቴዎድሮስ ካሳሁን (ቴዲ አፍሮም) በሽኝቱ ላይ ተገኝቶ ‹‹ሰላም ግቡ›› ብሎ አሸኛኘት አድርጎላቸዋል። በዚህ መልኩ የተጀመረው አምስተኛው ዙር ጉዞ አድዋ ከ45 ቀናት በኋላ ከታሪካዊቷ አድዋ ከተማ ደርሰዋል። በዚህ ጉዞ ውስጥም ከአንጎለላ ጀምሯ የጉዞ አባሉን የተቀላቀለችው ውሻ በእያንዳንዱ እንቅስቃሴ ተሳታፊ ሆና ጉዞውን ጨርሳ ተመልሳለች።

የጉዞ አድዋ ፊታውራሪው የፊልም ባለሙያው ያሬድ ሹመቴ የጉዞውን እያንዳንዱን እንቅስቃሴ በግል ብሎጉ ሲከትብ እንደተመለከትነውም ደብረ ብርሃን ሲደርሱ የደብረብርሃን ዩኒቨርስቲ ተማሪዎችና ማህበረሰብ አቀባበል አድርገውላቸዋል። ከደብረ ብርሃን ዩኒቨርስቲ በኋላም በወልድያ ዩኒቨርስቲ የመጽሃፍ ማንበብ እና ስለ አድዋ ድል ትምህርት የሰጡበት እንደሆነም ገልጿል። የመቀሌ ዩኒቨርስቲ ተማሪዎች ደግሞ ተጓዦቹን በሽለላ እና በፉከራ በደማቅ ስነ ስርዓት የተቀበሏቸው ሲሆን በእግራቸው ሲጓዙ የዋሉትን ተጓዦች እግር አጥበው መስሪያ አቅርበውላዋል። በዚህ የእራት ግብዣ ድግስ ላይ 26ኛዋ ተጓዥ ቡቺ ታዳሚ ነበረች እግሯን አልታጠበችም እንጂ።

ከዩኒቨርስቲዎች በተጨማሪም ሌሎች አካላት አቀባበል እንዳደረጉላቸው የገለጸው የፊልም ባለሙያው፤ ከእነዚህ መካከል በአላማጣ የኢትዮጵያ ቡና ደጋዎች ያደረጉላቸው አቀባበል አንዱ ነው። ቡናማዎቹ ከሰሜኑ ተወካይ ወልዋሎ አዲግራት ዩኒቨርስቲ ጋር የነበረባቸውን የፕሪሚየር ሊግ ጨዋታ አካሂደው ሲመለሱ ነበር ለጉዞ አድዋ ፭ አባላት አቀባበል ያደረጉላቸው።

ጉዞው እየተካሄደ ባለበት ወቅትም የካቲት 4 ቀን በመድረሱ ማይጨው ላይ አንድ ትልቅ ተግባር ተከናውኗል። ይህም እቴጌ ጣይቱ ብጡል ብርሃን ዘ ኢትዮጵያ ያረፉበት ዕለት በመሆኑም አራቱ የጉዞው ሴት አባላት ጉዞውን በመሪነት አስጀምረው ያስጨረሱ ሲሆን በማይጨው ከተማም የጧፍ ማብራት ስነ ስርዓት አከናውነዋል። ማይጨው ከመድረሳቸው በፊት ደግሞ ለአድዋ ጦርነት ምክንያት የሆነው የውጫሌ ውል በተፈረመበት ይስማ ንጉስ የሚባው ቦታ ላይ አጼ ምኒልክን የሚዘክርና ለክብራቸው የሚመጥን ዜማ አዘጋጅተው ዘምረዋል። ሌላው የዚህ ጉዞ ትልቁ ገጠመኝ ከአዲስ አበባ ከወጡ በኋላ አማላጣ እስከሚደርሱ ድረስ ኢንተርኔት የሌለ መሆኑ ነው።

ተጓዦቹ ግዳጃቸውን ጨርሰው 25 ሆነው ወጥተው 26 ሆነው አዲስ አበባ ከገቡ በኋላ ከትናንት በስቲያ ሰኞ አመሻሽ ላይ በጣይቱ ሆቴል የአድዋ ድል በዓል የመዝጊያ ዝግጅት እና ተጓዦቹን የማመስገን ስነ ስርዓት ተከናውኗል። በዕለቱ የተገኙት የፍልስፍና ምሁሩ ዶክተር ዳኛቸው አሰፋ ‹‹ታሪክ ሻንጣ አይደለም የትም ጥለኸው ሄደህ ስትፈልግ የምታነሳው›› ሲሉ ተናግረዋል። ታሪክን ለማስተማር ላደረጉት ጥረትም የጉዞ አድዋ አባላትን አመስግነዋል። ለጎዙ አድዋ አባላትም የሜዳሊያ ሽልማት ተበርክቶላቸዋል።

 

 

መደምደሚያ

‹‹አርቲስት ወይም የኪነ ጥበብ ሰው ለአገር እና ለትውልድ ረብ ያለው ስራ ሰርቶ ማለፍ ሙያዊ ግዴታው ነው። የጉዞ አድዋ ተጓዦችም ሙያዊ ግዴታቸውን መወጣት በፈለጉ የኪነ ጥበብ ሰዎች አስተባባሪነት የተሰናዳ ፕሮግራም ሲሆን ይህን በማድረጋቸውም ምስጋና ይገባቸዋል›› ሲሉ አስተያየታቸውን ለዚህ ጽሁፍ አዘጋጅ የሰጡ ሰዎች ተናግረዋል።

ምንም እንኳን ቦታው ለአዲስ አበባ ሩቅ ቢሆንምና የመንገዱ መልክዓምድራዊ አቀማመጥ አስቸጋሪ ቢሆንም ቡቺን ጨምሮ 26ቱ የጉዞ አድዋ ተጓዦች የማይቻል የሚመስለውን ሰርተው በብቃት ተወጥወተው አሳይተዋልና ክብር ልንሰጣቸው ተገድደናል።

የጉዞው ፊታውራሪ የፊልም ባለሙያ ያሬድ ሹመቴ የጉዟቸውን ማጠቃለያ አስመልክቶ በብሎጉ ‹‹የዳግማዊ ምኒልክን ስም በጉልህ ለማወደስ ያደረግነው ጥረት ተሳክቶልን በድል ተመልሰናል ደስም ብሎናል›› ሲል ጽፏል። የዛሬ ዓመት በፊት በተከበረው የአድዋ ድል በዓል የጉዞ አድዋ አባላትን ወክሎ በበዓሉ ፕሮግራም ላይ ንግግር እንዲያደርግ ሲጋበዝ ‹‹ለድሉ መገኘት ብስለትና ጥበብ የተሞላበት አመራር የሰጡትን አጼ ምኒልክን ልናመሰግን ይገባል›› ብሎ ንግግር ሲያደርግ ከመድረክ መሪዎቹ ወከባ ደርሶበት ሃሳቡን ሳይቋጭ ከመድረክ እንዲወርድ ተደርጎ ነበር። በዚህ ዓመት ግን ከዚያ በተሻለ የድሉን መሪ እውቅና እንዲያገኙ ስለተደረገ የሰጠው አስተያየት ነበር።

መጋቢት 03 ቀን 2010 ዓ.ም፤ ከመካነ ሠላም ተነስቶ ወደ ደሴ ሲጓዝ የነበረ ኮድ 3 አማ 12405 የሆነ አገር አቋራጭ አውቶቡስ በለጋምቦ ወረዳ ከገነቴ ከተማ በቅርብ ርቀት አቧራ ጥግ የሚባለውን ጠመዝማዛ መንገድ እንደጨረሰ መንገዱን ስቶ በመውደቁ በሰው ሕይወትና በንብረት ላይ የከፋና አሰቃቂ አደጋ መድረሱ ተሰማ።

 

አውቶቡሱ ከመካነ ሰላም፣ ከወግዲ፣ ከሳይንትና ከለጋምቦ ወረዳዎች ከመጫን አቅሙ በላይ ተሳፋሪዎችን ጭኖ እንደነበርና የመኪናው መገልበጥ መንስኤ ይኽው ሊሆን እንደሚችል ተገምቷል።


አብዛኞቹ ተሳፋሪዎችም የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ተማሪዎች ነበሩ ተብሏል። ከተሳፋሪዎች መካከል 28 ወንድና 10 ሴት በድምሩ 38 ሰዎች ሕይወታቸው ያለፈ ሲሆን ቀሪዎቹ ከባድ የአካል ጉዳት ደርሶባቸው በአቀስታ ከተማ ህዳር 11 ሆስፒታል እና ደሴ ሪፈራል ሆስፒታል ወዲያውኑ መወሰዳቸው የለጋምቦ ወረዳ የመንግስት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ጽ/ቤት ዘገባ ያስረዳል።

 

 

ክፍል ሁለት

ከማርቆስ ረታ

2.3 በመድብለ ፓርቲ ሥርዓት ውስጥ የአባል ድርጅቶች ግንኙነት

በአገራችን የመድብለ ፓርቲ ሥርዓት እውን በሆነበት ሁኔታና እንዲሁም በግንባታው ሂደት አራቱ የኢህአዴግ እህት ድርጅቶች በግንባሩ ጥላ ሥር ሆነው በአንድነት ለአንድ ዓላማ ቢሰለፉ በፌዴራልም ሆነ በክልል ደረጃ ከተፎካካሪዎች ጋር በሚያደርጓቸው ውድዱሮች ርስ በርስ በመደጋገፍ አሸንፎ የመውጣት ዕድላቸውን ሊያሰፉ እንደሚችሉ ግልጽ ነው። በተፎካካሪዎች ላይ የበላይነትን ለመቀዳጀት የአንድነቱ አስፈላጊነት ባያከራክርም አንድነቱ ብቻውን አባል ድርጅቶች በየክልላቸው እንዲመረጡ ዋስትና አይሆናቸውም፤ አባል ድርጅቶቹ አንድ የጋራ ዓላማ በማራመዳቸው ምክንያትም በድልም ሆነ በሽንፈት ዕጣ ፈንታቸው የግድ አንድ አይሆንም። ለምሳሌ አንዱ የኢህአዴግ አባል ድርጅት በሚወዳደርበት ክልል በተፎካካሪ ፓርቲ ተበልጦ ቢሸነፍና በፌዴራል ም/ቤትም ጥቂት ወንበሮችን ብቻ ቢያገኝ፤ በአንጻሩ የተቀሩቱ የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች የየክልሎቻቸውንና የፌዴራል ም/ቤቶችን ወንበሮች ቢያሸንፉ፤ ግንባሩ ኢህአዴግ በሦስቱ አማካይነት የፌዴራል መንግስቱን ስልጣን ይይዛል፤ ሦስቱ ብሄራዊ ድርጅቶች ደግሞ የየክልሎቻቸውን መንግሥታት ሥልጣን ይይዛሉ። የክልሉን መንግሥት ምክር ቤት ወንበሮች ለማሸነፍ ያልቻለው አራተኛው አባል ድርጅት በበኩሉ የግል ዕጣ ፈንታው ለቀጣዩ ምርጫ መዘጋጀት መሆኑ አይቀርም።

እንዲሁም አራቱም የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ያሸነፏቸው የፌዴራል ም/ቤት ወንበሮች ቁጥር መንግሥት ለመመስረት ከሚያስፈልገው በታች ሆኖ ቢገኝ፥ ኢህአዴግ መንግሥት ለመመስረት ከሌሎች ተፎካካሪ ፓርቲዎች ጋር መደራደርና አብሮ ለመስራት መስማማት ይኖርበታል። የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ያገኙት የክልል ም/ቤት ወንበር ቁጥርም እንዲሁ መንግሥት ለመመስረት በቂ ካልሆነ ተቀዋሚ ፓርቲዎችን ወክለው ም/ቤት ከገቡት አባላት ጋር በተናጠል መደራደር አማራጭ አይኖረውም። ከዚህ አንጻርም ሲታይ የኢህአዴግ እህት ድርጅቶች በአላማ እና/ወይም በአደረጃጀት አንድ ቢሰኙም ዕጣ ፈንታቸው የግድ አንድ ይሆናል ማለት አይደለም።

በተጨማሪ በአገራችን የመድብለ ፓርቲ ሥርዓት እውን በሚሆንበት ጊዜ እህት ድርጅቶቹ በክልል ደረጃ ሲወዳደሩም ሆነ በጋራ የፌዴራል መንግሥት ለማቋቋም ሲተባበሩ የእያንዳንዱ ድርሻ የተለያየ መሆኑ አይቀርም። እንዲያውም ሁሉም ብሄራዊ ድርጅቶች እንደመሆናቸው መጠን አንዱ ለሌላው ወሳኝ አስተዋጽኦ ሊያደርግ መቻሉ ያጠራጥራል። ከስልጣን አንጻርም የአባል ድርጅቶቹ መለያየት በራሱ በተናጠልም ሆነ በጋራ የሚያስከትልባቸው ጉዳት ለማየት ያስቸግራል። ለምሳሌ አራቱ ብሄራዊ ድርጅቶች ተለያይተው ለፌዴራል ም/ቤት ወንበሮች በጋራ ሳይሆን በተናጠል ተወዳደሩ እንበል። ከምርጫው በኋላ እያንዳንዱ ያሸነፈውን ወንበር ይዞ ሁሉም በፌዴራል የሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት መገናኘታቸው አይቀርም። [በክልል እንደሆነ አሁንም አይገናኙም።] ታዲያ በፌዴራል ምክር ቤት ተገናኝተው መንግሥት ለመመሥረት የግድ መደራደርና መስማማት ይኖርባቸዋል — ማለትም የዛሬዎቹ የኢህአዴግ እህት ድርጅቶች ቢለያዩም እንኳ ተለያይተው አይለያዩም፤ የሚገናኙበት የጋራቸው የሆነው የፌዴራል ም/ቤት አለና። እንዲያውም ከዚህ አኳያ ሲታይ አራቱም እህት ድርጅቶች ርስ በርስ የሚፈላለጉበትና ሁሉም አንድነቱን የሚንከባከቡበት ምክንያት ሊያገኙ ይችሉ ይሆናል።

በዚህ መሠረት ‘አንድነት የህልውና ጉዳይ ነውእያሉ ተሳቆ ማሳቀቅ ሳያስፈልግ በነጻነትና ያለ ምንም ፍርሃት የሚያዳብሩት መቀራረብና አንድነትም ቀጣይና ምናልባትም ዘለቄታዊ የመሆን ዕድሉ ሰፊ እንደሚሆን ለማየት አይቸግርም።

3. የኢህአዴግአደረጃጀትበመንግሥትሥራናበሕዝብላይየሚያደርሳቸውችግሮች

የኢህአዴግ ድርጅታዊ የውስጥ ችግሮች ለብልሹ አስተዳደር መንሰራፋትና ለመልካም አስተዳደር መጥፋት ምክንያት መሆናቸውን ከአመራሩ ኑዛዜ ተገንዝበናል። በዚህ ክፍል በድርጅቱና በመንግሥት መካከል ያለው ግንኙነት የሕግ የበላይነት እንዳይከበር ለማድረግ ያለውን አስተዋጽኦ እንመለከታለን።

ኢህአዴግ ሐሳብ ብቻ የታጠቀ ጠመንጃ አልባ የፖለቲካ ፓርቲ ሆኖ አያውቅም። በተለይ ተቃዋሚ ፓርቲነትንማ የት አይቷት። በረኸኛ ሆኖም መንግሥት ተሰኝቶም ሲፋጅ በጠበንጃ ሲቀዘቅዝ በቃል ሲያዝ የኖረ ድርጅት ነው። ሁሌም አዋቂ ነው፤ ሰዉ — ሕዝቡም ሆነ ተቃዋሚ ድርጅቶች — ኢህአዴግ ያቀረበላቸውን ሐሳብ ለመቀበል ቢያንገራግሩ ችግሩ ከነሱ ነው። ሕዝቡ ችግሩ ከራሱ መሆኑን ውሎ አዱሮ እስኪገነዘብ ድረስ በስብሰባ ይጠምዱታል፤ ተቃዋሚ ፓርቲውን በድርድር፤ እምቢ ካሉ ሁለቱንም አሳራቸውን የሚያበሉበት ኃይል አያጡም።

የታህሳሱን ግምገማ ተከትሎ ማብራሪያ ከሰጡት መሪዎች መካከል ሕገ መንግሥቱን የነቀፈ አንድም አልነበረም። ሁሉም ችግሩ ሕገ መንግሥቱ ሳይሆን የሕገ መንግሥቱ አለመተግበር ነው ብለዋል። ግን ያልተተገበረበትን ምክንያት አልነገሩንም። ኢህአዴግ እንዲያ የሚመካበትን ሕገ መንግሥት እንዳያከብር ማን ከለከለው? አንደኛው ምክንያት ኢህአዴግ አሁንም ትጥቁን ያልፈታ ታጋይ ድርጅት እንጂ መንግሥት ለመሆን አለመቻሉ ሲሆን፥ ሁለተኛው ምክንያት የፓርቲው አመራር ከአገሪቱ ሕጎች ሁሉ በላይና ከፍተኛው የስልጣን አካል ሊሆን መቻሉ ነው። አራት አባል ድርጅቶችንና በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ አባላትን የያዘው ኢህአዴግ አደረጃጀቱን በሚመራበት ዲሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት መርህ አማካይነት የበላዩ የበታቹን እየታዘዘ በተዋረድ አባላቱ በደረሱበት ሁሉ ውሳኔዎቹ እንዲተገበሩ ለማድረግ የሚያስችል አቅም ያለው ድርጅት መሆኑ ይታወቃል። ገዢ ፓርቲ እንደመሆኑም አቋሞቹን ሕግ በማድረግ በመላ አገሪቱ እንዲተገበር ለማድረግ ይችላል። ችግሩ ፓርቲውንና መንግሥቱንም የሚመራው ያው የኢህአዴግ አመራር ሲሆን እንደ ፓርቲ የፓርቲ ሥራ፥ እንደ መንግሥት ደግሞ የመንግሥት ሥራ ሲሠራ በሁለቱም መካከል ያለውን ሕጋዊ ድንበር ለማክበር አልቻለም። በመንግስትና በፓርቲ መካከል ሊኖር የሚገባው ድንበር ባለመጠበቁ በመንግሥት ብቻ ሊታዘዝ የሚገባው ጦር በፓርቲው ይታዘዛል። በሌላ አባባል የፖርቲ/መንግሥት ድንበር ባለመጠበቁ ኢህአዴግ አሁንም ትጥቁን አልፈታም። አሁንም ታጣቂ፥ አሁንም ታጋይ ነው። ብቸኛው ባለትጥቅ ፓርቲ በመሆኑም በአመራሩ መካከል የሚፈጠረው ችግር በፓርቲው ብቻ ተወስኖ እንዳይቀር አድርጎታል። በኢህአዴግ አመራር መካከል ችግር ሲፈጠር የአገሪቱን ሰላምና ደኅንነት ለማስከበር የተነገበ ጠመንጃ የውስጠ-ድርጅት የቡድን ወይም የግለሰብ አመራር ጥቅም፥ ስልጣን ወይም ሙግት ለመደገፍ አልያም ለማጨናገፍ በማስፈራሪያነትና በማሸበሪያነት ጥቅም ላይ ይውላል። ጠመንጃ ባይኖረው ኖሮ ያ ሁሉ አይሆንም። የተቃዋሚ ፓርቲዎች አመራር አባላት ተጣሉ ሲባል ስንሰማ ኖረናል። ሆኖም ምርጫ ቦርድ ላንዱ ማኅተም ለሌላው የድርጅት ስም ሲሰጥ ሲነሳ፥ ሁሉም የተሰጠውን ተቀብሎ የተቀማውን ባይዋጥለትም ይሁን ብሎ ይኖራል። ጸቡ አገር ሳያሸብር የቀረው ነገሩ ጦር የማያማዝዝ ሆኖ አይደለም።ኢህአዴግ ግን በፖለቲካ ሕይወቱ ሁሉ ጠመንጃ ተለይቶች አያውቅም። ስለሆነም በአመራሩ መካከል የሚፈጠር የግንኙነት መሻከር የድርጅቱን ህልውና ከመፈተን አልፎ የአገርን ሰላም ያደፈርሳል፤ ሕይወት ያጠፋል፥ ንብረት ያወድማል።

በሌላ በኩል ያው አመራር ድርጅትና መንግሥትን እንደሚመራ ሁሉ ለድርጅትና ለመንግሥት ሥራም የሚያሰማራቸው እነዚያኑ አባላቱን ነው። መሆኑም በተለይ የአባላቱን ሥራ ሲገመግም፥ ጥፋቶቻቸውንም ሲመዝንና የእርምት እርምጃ ሲወስድ የመንግሥት ሰራተኝነታቸውን ትቶ አባልነታቸውን ብቻ መመልከቱ አልቀረም። በመንግሥት ሥራ ኃላፊነትን የሚሰሩትንም ጥፋት ጨምሮ ድክመቶቻቸውን ቁርጠኝነታቸውን እንዲያረጋግቱ፥ የተዛባ አመለካከታቸውን በቀናው በማስተካከል ለመፍታት ይሞክራል። በዚህ ምክንያት ራሳቸው እንደሚሉት የድርጅት አባልነት ባለስልጣንነት ወደ መንግሥት ሥልጣን መወጣጫ መሆኑን የተረዱ ሰዎች ድርጅቱ ውስጥ ገብተዋል። በአገሪቱ ሕግ ወንጀል ተብለው ቅጣት የተቀመጠባቸው ድርጊቶች በአባላት ሲፈጸሙ ከመቅጣት ማስተማርን ባስቀደመ ሆደ ሰፊነት ይታለፋሉ። ይህን ማድረግ በመቻሉ ድርጅቱ እንደ ድርጅት ከሕግ በላይ ሆኗል። የፓርቲው ባለስልጣናት ይህን ማድረግ እንደሚችሉ የተገነዘበ አባል የመንግሥት ሕጎችን ከማክበር ይልቅ ለድርጅቱ ኃላፊዎች ትዕዛዝ ቅድሚያ መስጠቱ አይቀርም። ቅድሚያ አልሰጥም ካለም ምንም ሕግ ከፓርቲው እርምጃ እንደማያስጥለው ያውቃል።

የፓርቲው አባላት የመንግሥትን ስልጣን ይዘው በሚሠሩት ሥራ ተጠያቂነታቸው ለፓርቲ ብቻ በሆነበት ሁኔታ ፓርቲው በወንጀል መጠየቅ የሚገባቸውን አባላቱን በፓርቲ ደረጃ በተግሳጽ እንዲታለፉ ማድረጉ ስለማይቀር ፓርቲው የዘራፊዎች ምሽግ እንደሆነ ይቀጥላል። ባለስልጣኖች ለሰሩት ሥራ በአባልነታቸው በፓርቲ መድረክ እንዲገመገሙና ወንጀሉ የዲሲፕሊን ጉድለት ተሰኝቶ እንዲቀርብ በማድረግ፥ በግምገማ ሽፋን [አባላት] ከተጠያቂነት ውጭ እንዲሆኑ ከማድረጉም ባሻገር የመንግሥት ተቋሞችን ገለልተኝነት በማጥፋት የፍ/ቤቶችንና ሌሎች ተቋሞችን ሥራ በድርጅት ግምገማ ልተካ ባይ ይሆናል።

የፓርቲው ስልጣን የበታች ለበላይ መታዘዝ አለበት በሚለው የዲሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት መርህ አማካይነት ያልተማከለውን የመንግሥት መዋቅር ተሻግሮና ምንም ሕግ ሳያደናቅፈው ከኢህአዴግ አመራር መንጭቶ በፌዴራልና በክልል ለሚገኙት አባሎቹ በተዋረድ የሚፈስ ሆኖ ይገኛል። ሆኖም በህጎችና የአስተዳደር ክልሎች ሳይገደብ በዘረጋው መዋቅር ገሸሽ ባላቸው ህጎችና አስተዳደራዊ ወሰኖች ልክ አባላቱ በየደረጃው የሚጥሷቸውን ሕጎች እንዲያከብሩ የማድረግ አቅሙን አጥፍቶታል።

የፓርቲው መዋቅርና የመንግሥት መዋቅር በመቀላቀሉ የመንግሥት ሠራተኛ በሕግ ብቻ እንዲመራ ተደርጎ፥ ማንም ቢያጠፋም ቢያለማም በሥራው ተመዝኖ የሚገባውን ያግኝ እንዳይባል አንድ አባል የሚፈጽመው ሕገ ወጥ ሥራ በራሱ ፈቃድ ብቻ ሳይሆን በፓርቲው ትዕዛዝ የተሰጠበትም ሊሆን ይቻላል። በመሆኑም ከፓርቲ በሚወርድ መመሪያ መሠረት [ለምሳሌ የተቃዋሚ ፓርቲ አባላትን የሚያጠቁ] ሕገ ወጥ ድርጊቶች የፓርቲው አባል በሆነ የመንግሥት ባለስልጣን የተፈጸሙ ቢሆንም የሥራው ባለቤት ያው ፓርቲው ነው። ፓርቲው ከህግ በላይ እስከ ሆነ ድረስ አባላቱም በፓርቲው መመሪያ ሲወርድላቸው የሚጥሱትን ሕግ ለራሳቸው ጥቅም ሲሉ ቢጥሱት ጠያቂ እንደማይኖራቸው ያውቁታል። ጠያቂ ቢኖርም ያው የፓርቲ ባለስልጣን ነው። ፓርቲው ከሁሉም ሕጎች በላይ በመሆኑም የአባላት ተጠያቂነት ለፓርቲው ብቻ ይሆናል።

ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱ በሕገ መንግሥታዊ ተቋሞች ብቻ ሊጠበቅ ሲገባው ጭራሽ የሥርዓቱ ህልውና ከኢህአዴግ አባል ድርጅቶች አንድነት መቀጠል አለመቀጠል ጋር በማያያዙ፥ የግንባሩንም ህልውና በአመራሩ መግባባት/አለመግባባት የሚወሰን አድርጎ በመተው፥ አውቆም ይሁን ሳያውቅ የኢህአዴግ አመራር ለድርጅቱ የሚሰጠው ቦታ ከሕገ መንግሥቱ በላይ ሲሆን አመራሩ ለራሱ የሚሰጠው ቦታ ደግሞ ከድርጅቱ ኢህአዴግ በላይ መሆኑ አልቀረም። ስለሆነም ኢህአዴግ ከሕግ በታች መሆን እስካልቻለ ድረስ አመራሩ/አባላቱም ሕግ እየጣሱ መቀጠላቸው አይቀርም።

 

3.1 የመበስበስግርሻንለመከላከልተቋማዊአሰራርመዘርጋት

የኢህአዴግ አመራር ዛሬ እንደ ድክመት የሚያነሳው መቧደንና መርህ አልባ ግንኙነት አብሮት የኖረ የቤት ጣጣው ሲሆን፥ በዚያው ልክ ግለሰብና ቡድን ተሻጋሪ ለሆነው ተቋማዊ አስተሳሰብ እንግዳ ነው። ሕገ መንግሥቱንና ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን ደጋግሞ ሲያነሳ እንሰማለን። ሆኖም ሥርዓቱ ሕግ አክብሮ ከመሥራት ጋር፥ የተቋሞችን ገለልተኝነት ከማረጋገጥ ጋር፥ ከዜጎች መብት ጋር ያለው ግንኙነት አይታየውም። በግንባር ደረጃም ያለው ችግር ተቋማዊ አሠራር ካለማበጀት/ካለመከተል፥ ተቋማዊ አስተሳሰብ ካለመልመድ የመነጨ ሊሆን እንደሚችል ከአመራሩ ማብራሪያ ብቻ ለመገንዘብ ይቻላል። ድርጅቱ በየጊዜው የአመራር ቀውስ ውስጥ ሲገባ፥ ሲገማገምና ተከፋፍሎ፥ ተለያይቶ ታድሼ መጣሁ ሲል የኖረበት አንዱ ምክንያት ተቋማዊ ዓላማዎቹና መርሆቹ ተለዋዋጭ ከመሆናቸውም በተጨማሪ የድርጅቱን ደንብና አሠራር ገሸሽ ከማለትና ከተቋማዊ አስተሳሰብ ያለማዳበር ጋር መያያዙ አይቀርም።

ከግምገማው በኋላ የኢህአዴግ የቀድሞ አመራር አባላት ድርጅቱን በዚህ ሁኔታ ጥለን አንሄድም በማለት አስቀድመው ያቀረቡትን የስንብት ጥያቄ በማንሳት ወደ ፓርቲው መመለሳቸውን ሰምተናል። ምክንያቱም በሕገ መንግሥቱ ዕውቅና ያገኙት መብቶች ተጥሰው፥ የተዘረጋው ሥርዓት ፈርሶ እነሱ የታገሉለትና በርካቶች የተሰዉለት ድል ተቀልብሶ መና እንዳይቀር በማለት ነው ተብሏል። ታዲያ የሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱ ቀጣይነት ሊረጋገጥ የሚችለው ዛሬ በተለይ ኢህአዴግን ጨምሮ በሁሉም የፖለቲካ ፓርቲዎች ዘንድ ታውቆ የታመነበትና በሁሉም የሚከበር የፓለቲካ ፉክክር ሥርዓት ለመሆን ሲችል ብቻ ነው። ለዚህም ከየትኛውም የፖለቲካ ድርጅት ጥበቃ/ጥገኝነት ነጻ ወጥቶ ተቋማዊ ሕልውና ሊጎናጸፍ ይገባል። ነባር ታጋዮቹ ያቀረቡትን የመልቀቂያ ጥያቄ አንስተው ወደ ሥራ ለመመለስ ግድ ያላቸውም ለመብቶቹም ሆነ ለሥርዓቱ ቀጣይነት የሚያስፈልገውን ተቋማዊ ሥራ ሳይሰሩ በመቆየታቸው ነው። አሁንም ወደ ድርጅቱ ተመልሰው የሚሰሩት ሥራ ምንም ይሁን ምን ተቋማዊነትን ካልተላበሰ እንደጓዶቻቸው ሁሉ እነሱም ሲያልፉ አብሯቸው ማለፉ አይቀርም።

ቀደምቱም ሆኑ የትናንቱ ታጋዮችና ሰማዕታት የፈጸሙት ገድል፥ ሞተው የጠበቁት አገርም ሆነ ታግለው ያመጡት ድል ሁሉ ለሁሉም ያገር ልጅ እኩል የሚደርሰውን ያክል፤ እንደውለታቸው ሁሉ ዝምድናቸውም ለሁሉም ኢትዮጵያዊ እኩል ነው።ሕይወት ከፍለው የጠበቁለትን መልካሙን ሁሉ እንደተጠበቀ እንዲዘልቅ የሚተጋውና ዘመኑ የሚጠይቀውን ኃላፊነት ለመወጣት በሚደረግ ጥረት ሁሉ የነሱን ጽናት የሚመጥን ወኔ ታጥቆ የሚሰራው ሁሉ የአደራቸው ጠባቂና አክባሪያቸውም ነው። ጋዜጠኛው፥ ጦማሪው፥ ተፎካካሪ ፓርቲው ሁሉም የዚያው ጥረት ተዋናዮች ናቸው። የሥጋ ዘመዶቻቸውን ጨምሮ ለታጋይ/ሰማዕታቱ የተለየና የበለጠ ቀረቤታ አለኝ የሚል ሁሉ ወገንተኝነቱ የሚለካበት ለፍትሕ፥ እኩልነትና ነጻነት፥ ለፍቅርና ለአንድነት የሚደረግ ጥረት ሊሆን ይገባል። ከዚህ አንጻር ኢህአዴግ ራሱ በኢኮኖሚው ረገድ ኢፍትሐዊ የሚለውን ሥርዓት በመገንባት ላይ መሆኑና ፍትሕንም ለመበየን አለመቻሉ፥ ጭራሽ ራሱ ባመነው ስልጣንን ለዝርፍያ መጠቀሙ ብቻ አደራ በሊታነቱን የሚያረጋግጥ ሲሆን እረፍት ይቅርብን ብለው ወደ ሥራ የተመለሱት ነባር ታጋዮችም የሚደክሙት አሁን ያለው ሁኔታ እንዲቀጥል ለማድረግ ከሆነ ትርፉ ድካም ነው። አንጋፋዎቹ ታጋዮች ዛሬ ኢህአዴግን ጨምሮ ማንም ኢትዮጵያዊ የፖለቲካ ድርጅት ሊደክምለት የሚገባው ዓላማ ከአንዳች ኢትዮጵያዊ አመለካከት አልያም ከተጨባጭ የአገራችን ልዩ አቋሞችና ችግሮች የሚንደረደርና የወደፊቱን አገራዊ መዳረሻ የሚያመላክት ሆኖ ሕዝብንና አገርን ከነጣቂዎች ጠብቆ አገራዊ አቅምን የሚገነባና አገራዊ እሴቶችን የሚያጎለብት ሊሆን እንደሚገባ አያጡትም።

4. የእርምትእርምጃከየትይጀመር?

የፖሊሲ ችግሮችን ለመፍታት ቅድሚያ በአመራሩ መካከል በየጊዜው የሚቀሰቀሰውን መጠራጠር በድርጅት ሕልውናና በአገር ሰላም ላይ አደጋ እንዲደቅን ሊፈቀድለት አይገባም። መቼም ኢህአዴግ ትጥቁን እስካልፈታ ድረስ ይህን ለማረጋገጥ አይቻልም። ሆኖም ከላይ ለማስረዳት እንደተሞከረው የአባል ድርጅቶቹ አንድነት የሞት ሽረት ጉዳይ አለመሆኑን ከመገንዘብ ቢጀመር፥ የኢትዮጵያ አንድነትም የአራቱ የኢህአዴግ እህት ድርጅቶች አንድነት - ያውም በዲሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት ላይ የቆመ አንድነት - በቦታው ሲኖር ብቻ የሚረጋገጥ አለመሆኑን መረዳት ቢቻል ይጠቅማል። የዝርፊያውን መፍትሄው ለማለት ያክል እነሱም ይሉታል። አዎን የሕግ የበላይነትን በማረጋግገጥ ነው የሚፈታው። ሆኖም የመንግሥትና የፓርቲ መዋቅር በተቀላቀሉበት ሁኔታ የሕግ የበላይነት ማለት ምን ማለት ይሆናል? የኢህአዴግ አባል የሆነ የመንግሥት ሠራተኛ/ባለስልጣን በሕግና በህግ ብቻ ይስራ ማለት ነው? ፓርቲው የሚሠጠውን መመሪያ ከተቀመጠለት ህጋዊ አሠራር ጋር የሚጋጭ ቢሆን አልቀበልም ይበል ነው? ፓርቲው ቀድሞ ነገር የመንግሥትን ሕግ የሚጥስ መመሪያ/ትዕዛዝ ለአባላቱ ማውረድ የለበትም ነው? አውርዶሳ ቢገኝ ምን ይደረጋል? ፓርቲው ራሱን ከሕግ በታች ለማድረግ ቆረጠ ሊባል የሚችለው የመንግሥት ሰራተኛ/ባለስልጣን የሆኑት አባሎቹ በሕግና በሕግ ብቻ እንዲሰሩ፥ ሕግ ጥሰው ቢገኙ ግን እያንዳንዱ በስራው ተጠያቂ እንዲሆን ለማድረግ ሲፈቅድ ነው።

አሁን ያለው እውነታ ግን ባንድ በኩል የፓርቲ አባልነት ለመንግሥት ስልጣን መወጣጫ መሰላል ሲሆን ፓርቲውም የመንግሥትን ስልጣን ተጠቅሞ የራሱን ሕገ ወጥ ፍላጎቶች ለማራመድ ሲል ያንኑ ባለስልጣን መረማመጃ የሚያደርግበት ነው። ስለዚህ በስልጣን አላግባብ ተጠቃሚው ግለሰብ ባለስልጣኑ ብቻ ሳይሆን ድርጅቱም ጭምር በመሆኑ ማን ማንን ሊቀጣ ይችላል? ስለዚህ እያንዳንዱ ጥፋተኛ በሥራው ልክ በተናጠል እንዲጠየቅ ካልተደረገ በቀር የፓርቲው መሪዎች ቢፈልጉም ችግሩ አይጸዳም። ከዚህ አንጻር በተለይ የሕግ የበላይነትን የማረጋገጥ ችግር ኢህአዴግ ራሱን በራሱ በማረም ሊፈታው አይችልም። በርግጥ ጠንከር ባሉ ድንቦች አማካይነት የአባላቱን ሥነ ምግባር ደረጃ ከፍ ለማድረግ ሊጣጣር ይችላል። በመንግሥት ሥራ ውስጥ የሚሳተፉ አባላቱን በሚመለከት ግን እያንዳንዱ ሰራተኛ ለሚፈጽመው ጥፋት በግሉ ተጠያቂ እንዲሆን ማድረግ፥ ይህንንም ለማረጋገጥ ገለልተኛ የመንግሥት መ/ቤት ማቋቋም ወይም ካሉት መካከል መርጦ ገለልተኝነታቸውን በሚያጠናክር መልኩ እንዳዲስ በማደራጀት ሥራውን መስጠት ነው።  

 

 

4.1 የአበዳሪቅኝገዢዎችንልማትከማስቀጠልተነስናአገሬንበል!

ኢህአዴግ ድኽነትን ለማጥፋት የመረጠው መንገድ ፀረ ድኻ ሥርዓት መገንባት መሆኑ አስገራሚ ሊሆን ይችላል። ፓሊሲው ኢህአዴግ መርጦት ሳይሆን የግዱን የተቀበለው መሆኑ ደግሞ በጣም ያሳዝናል። ከላይ እንደተጠቀሰው የፖሊሲው እውነተኛ ባለቤቶች ፈረንጆች ሲሆኑ ኢህአዴግ እንደ አንድ ሰው ተስማምቶ የቀረበለትን በሚያጸድቀው ፓርላማው፥ እንደ አንድ ሰው በተዋረድ በሚሰራው መዋቅሩ የፈለጉትን ሲፈጽምላቸው ኖሯል። በተለይ በ2012 እኤአ የኢትዮጵያን የዕጽዋት ዘር ሐብት እንዳሻቸው ለመመዝበርና ገበሬውንም ለየዕጽዋት ዘርና ማዳበረያ ደንበኛ ለማድረግ ያስቻሉ ሕጎችን አስረቅቀው አጸድቀዋል። አንድ የገበሬ ወገን ነኝ የሚል ድርጅት የመንግሥት ሥልጣን በያዘበት አገር ይህ ሊደረግ አይገባም ነበር። ሆኗል። አሁን ለውጥ ማምጣት አለብን፤ በማዘዝ ሳይሆን በማሳመን መምራት አለብን የሚለው አዲሱ አመራርና በተለይም አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ይህን ትልቅ ጥፋት ለማስወገድ ትልቅ ሥራ እንደሚጠብቀው ሊረዳ ይገባል።

ኢህአዴግ እንደ ድርጅት በተለይም አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ያለበት የወቅቱ ዐቢይ ፈተና ከሁሉ በፊት የአገርን ችግር ለመፍታት የሚያስችሉ እርምጃዎችን አመንጭቶ ለመተግበር የሚችለው የሉዓላዊ አገር መንግሥትነት መለያ ባህሪ የሆነውን የአገር ፖሊሲ አስተዳደር ስልጣን ከአበዳሪ/አጋር ድርጅቶች ትዕዛዞችና ጫናዎች ነጻ አውጥቶ እጅ ማስገባት ነው። የአገርን ዕድገት አቅጣጫ የሚወስኑ ቁልፍ ዕቅዶች በባዕዳን ቁጥጥር፥ ትዕዛዝና ጫና ሥር እስከሆኑ ድረስ ለሕዝብ ችግር መፍትሔ ለመስጠት ገንዘብ ልመድብ ቢሉ ቅድሚያ ለብድር ክፍያ በሚል ይከለከላል፤ መንግሥት ሊሠራው የሚገባ ሥራ ሁሉ ‘እዚህ ውስጥማ መንግሥት መግባት የለበትምይባላል፤ ለምሳሌ በትምሕርት ዘርፍ መዋቅር ላስፋ ቢሉ ‘መንግሥትማ ሥራው ደመወዝ መክፈል ብቻ ነው መሆን ያለበት ይባላል፤ ከውጭ ምንዛሪ እጥረት አኳያ [አሁን ለታ የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ከውጭ በሚገባ ብረትና አሉሚንየም ላይ 25% ታሪፍ እንደጣሉት] ወደ አገር የሚገባ ሸቀጥ ላይ ገደብ እንዳይጣል የነጻ ገበያ ሥርዓቱን ማወክ በሚል ያገር የኢኮኖሚ በር ክፍቱን ያድራል፤ [ሌላው ቤቱ ይቅቁጠረው] በዚህ መልኩ መንግሥት በገዛ አገሩ የመሪነትን ስም ብቻ ከጠመንጃ ጋር ተሸክሞ ችግራቸውን እያወቀ በመፍትሔ እጦት በሚጮኹት ዜጎቹ ላይ ለመተኮስ ከተገደደ ቢያንስ መሪ አለመሆኑን አይክድም።

በአሁኑ ወቅት ኢህአዴግ ያለበት ሁኔታ ከዚህ ምን ያህል እንደሚለይ እሱ ባያጣውም የሕዝብን ችግር እፈታለሁ ብሎ ፎክሮ ሲያበቃ መሬት ላይ ጠብ የሚል ነገር የማይታይበት ምክንያቱ ካለበት የስልጣን ውሱንነት ጋር መያያዙ አይቀርም። ከዚህ አንጻር የችግሩን ምንጭና መፍትሄውን ሌላ ሌላ ቦታ ከማፈላለግ፥ ችግሩን በደፈናውም የአመራር ችግር ነው ብሎ ለማለፍ ከመሞከር፤ የችግሩንም መፍትሔ አንዴ በስልጣን ላይ ያለን አመለካከት ማስተካከል ሌላ ጊዜ ለውጥ ለማምጣት የቆረጡ ታጋዮችን ማሰባሰብ’ ከማለት ይልቅ ኢህአዴግ ራሱ ችግር ብሎ የለየውን ነገር ለመፍታት ያፈለቀውን ሐሳብ፥ ያመነጨውን መፍትሄ ሕግ አድርጎ ለማውጣትና ገንዘብ መድቦ ለመተግበር ያለው ዐቅም ምን ያህል እንደሆነ መመርመር ነው። የማይችል ከሆነና ችግሩን ችግር አይደለም፥ ወይም መፍትሄውን መፍትሄ አይደለም የሚል ከልካይ ካለበት ባለስልጣኑ ከልካዩ ነው። ከላካይ ከሌለበት ግን መፍትሔ አይቸግርም።

ሆኖም ከልካይ እንዳለበት፥ ከልካዮቹም የገንዘብ ተቃማቱ መሆናቸው ይታወቃል። ቢሆንም ካላቸው የገንዘብ ዓቅም፥ በተለይም በነሱ አመራር በተንቦረቀቀው የውጭ ምንዛሪ ፍላጎታችን ላይ ካላቸው ቁልፍ ሚና አንጻር የፖሊሲ አስተዳደር ስልጣኑን ከባዕዳኑ መልሶ መውሰድ ቀላል ሊሆን እንደማይችል የታወቀ በመሆኑ በማስተዋል፥ በጥንቃቄ የሚተገብረውን መላ መምታት ነው። በዚያ ላይ የውጭ ምንዛሪ ፍላጎታችን እነሱ በቀየሱልን ፖሊሲ አለቅጥ ቢሰፋም ወይ አበዳሪ ወይ አበዳሪ [ተበዳሪ አላልኩም] እያሉ አማራጭ የገንዘብ ምንጮችን በዕቅድና በትጋት እያፈላለጉ ለጊዜው ከነሱ የሚገኘው ብድር የሚደፍነው ቀዳዳ አያጣም [የድኻ ቀብራራ!]። ታዲያ በዚህ ሂደት ሁሉ ከነዚህ ድርጅቶች ጫና መላቀቅን እንደግብ ይዞ የሚሠራ አመራር ያስፈልጋል። እስከዚያውም ድረስ በተቻለ መጠን ተቋማቱ የሚያቀርቧቸው ሀሳቦች ለአገራችንም ሆነ ለሕዝባችን የአጭርም ሆነ የረዥም ጊዜ ጥቅም ያስገኛሉ ከሚል የዋህ ድምዳሜ መጠንቀቅ ያሻል። እነሱ ኢትዮጵያን ሸቀጣቸውን ለሚያራግፉበት ሰፊ ገበያዋ፥ ለርካሽ ጥሬ ዕቃዋና ‘የሰው ኃይሏለሚፈልጓት/ላገኟትም አገሮችና ኩባንያዎች ሕጋዊና ፖለቲካዊ ሁኔታ የሚያመቻቹ መንገድ ጠራጊዎች ናቸው፤ ስለ ኢትዮጵያ ማሰብ ሥራቸው አይደለም። ስለ ኢትዮጵያና ልጆቿ ማሰብ ያለበት የኢትዮጵያ መንግሥት ነኝ ብሎ የተቀመጠው አመራር ነው። የፖሊሲ አስተዳደሩን የሚመለከቱ ውሳኔዎችን ለመተግበር የሚያስችል አቅም መፍጠር የራሱ ግዴታና ኃላፊነት ነው። እስካሁን ድረስ የቅርብ ጊዜውን የብር የምንዛሪ ዋጋ መቀነስን ጨምሮ በዐበይት የአገር ጉዳዮች ላይ ያለ መረጃ ሲወራ ከሚሰሙት ተነስተው እየወሰኑ፥ ሥራውን በገንዘብ ተቋማቱና አጋር በተባሉ ድርጅቶች እጅ የመተዉን [ወይም እንደተተወ እንዲቀጥል የመፍቀዱን] ጥፋት በማስተዋል ወደፊት በሚደረገው ሁሉ ጥንቃቄ ማድረግና የቁጥጥር ተቋሞችንም መዘርጋት ለመስራት ያልተቆጠበ ጥረት ማድረግ ያስፈልጋል። የተቋማቱን እምነቶች የተፈጥሮ ሕግ እስመስሎ ማቅረብ የሚችል ዐቅም ያላቸው እሳት የላሱ ባለሙያዎች እንዳሏቸው ከቶ መዘንጋት አይገባም። ይሁንና አማራጭ የለንም የሚል የቀቢጸ ተስፋ ስሜትና አተያይ የመፍትሔ ምንጮችን በማድረቅ ተወዳዳሪ የሌለው መርዝ በመሆኑ አመራሩ ለጊዜው የሚለውን ባጣበትና በጨነቀው ሰዓትም ጭምር ሊታገለው ይገባል።

አገር ውስጥ የማይገኙና እዚህ ሊመረቱ የማይችሉ አንዳንድ አስፈላጊ ዕቃዎችን መግዣ የሚሆን ገንዘብ ለማግኘት በውጭ ገበያ ተፈላጊ የሆኑ አንዳንድ ምርቶችን መሸጥ ማስፈለጉ ባይካድም እንደ አገር ነጋዴ ለመሆን እንገደዳለን ማለት አይደለም። እንዲያውም ነጋዴ አገር እንድንሆን ግድ የሚል ምንም ምክንያት አለመኖሩን ከቶ መዘንጋት አይገባም። ይህ ማለት ዜጎች በዓለም ገበያ ውስጥ አይሳተፉም፥ ለምሳሌ ኢንተርኔት የሚፈጥረውን ፈርጃ ብዙ ዕድል ተጠቅመው እንደሰዉ ሊነግዱ አይችሉም ማለት አይደለም። ይችላሉ። እንዲያውም የፖለቲካ ግብ ሳያስቅሰምጡ ማደራጀትና ማገዝ ሊያስፈልግ ይችላል። ሆኖም እንደ አገር በሌለ ምንዛሪ ከዓለም አገራት ሁሉ ሸቀጥ የምናስመጣበት ምክንያት የለም፤ ቢኖርም እነሱን መጥቀም ብቻ ነው። ክፋት ላይኖረው ይቻላል። ሆኖም ፍላጎታችን አይደለም። አበዳሪ የተሰኙ ድርጅቶች በሰው ስጥ እንደሚጋብዘው ዶሮ ሆነውብን፤ ጓሯችንም የሞኝ ጓሮ በመሆኑ ነው።

ከዚህ አንጻር የኢህአዴግ አመራር ባጠቃላይ፥ በተለይም አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር “የተጀመረውን የሕዳሴ ጉዞ ማስቀጠል” ወዘተ ማለቱን ትቶ በቆራነት እስካሁን ሲተገበሩ ከነበሩት “የኢህአዴግ” ከተሰኙ ምዕራባውያን ፖሊሲዎች ራሱን ማራቅና በኢትዮጵያዊ ወገንተኝነቱ ልክ ለኢትዮጵያውያን የሚጠቅሙ ፖሊሲዎችን፥ በረዥም ጊዜም ኢትዮጵያን ከኢኮኖሚ ጥገኝነት የሚታደጉ አማራጮችን ለመቀየስ በአገር ውስጥና በውጭ የሚገኘውን የኢትዮጵያውያን ኃይል ማስተባበር ያስፈልጋል፤ እንደ አንድ ኢትዮጵያዊ አመራር የሚቀርቡለትን ሀሳቦች ሁሉ “ለሕዝቤ ምን ይፈይድለታል? ምንስ ጉዳት ያመጣበታል? ምንስ አማራጮች አሉት? የሚሉትን ጥያቄዎች በተለያዩና ተቃራኒ አመለካከት ባላቸው አማካሪዎች ጭምር እየታገዘ ለመምረጥና ለመተግበር አብዝቶ ማሰብና መጠንቀቅ ግድ ይለዋል።

የተጀመረውን ልማት ማስቀጠል ይገባል የሚለው ወገንም ለአገር የሚያስበውን ቀና ነገር የፖሊሲ አስተዳደሩን ስልጣን የያዙት የገንዘብ ተቋሞች ለአገሩ ከሚያስቡትና አስበውም ከሚፈጽሙት የራሳቸውን ጥቅም ብቻ ከሚያራምደው የልማት ማስቀጥል ዓላማ ለያይቶ መመለከት ያስፈልገዋል። ደግሞም የአገራችንን ተጨባጭ ሁኔታ ለመተንተን ሲነሳ ኢህአዴግ ያልነገረንና የህዝቡን ችግር ለመፍታት እንዳይችል ያደረገው መሠረታዊ ምክንያት የአገራችንን ፖሊሲዎች ይዘትና አፈጻጸም የመወሰን ስልጣኑ በአበዳሪ የገንዘብ ተቋሞች ቁጥጥር ሥር የሚገኝ የመሆኑን እውነት ማስተዋል ማየት እንደሚያስፈልገው አያጣውም።

የፖሊሲ አስተዳደር ስልጣኑን ከባዕዳን አለቆቹ ተረክቦ እጅ ሳያስገባ ኢህአዴግ መቼም ቢሆን ምንም ዓይነት የህዝብ ጥያቄ ሊመልስ አይችልም፤ ጊዜ በገፋ ቁጥር ደግሞ ብድሩና ጥገኝነቱ ይጨምራል። በዚያው ልክ የገንዘብ ተቋማቱ ጫናና ትዕዛዝ ያይላል። ዛሬ የማያዙባቸው ዘርፎች ካሉ [ምናልባት የባንክና የቴሌኮም] አድብተው ጊዜ እየተጠባበቁ መሆናቸውን እርግኛ መሆን ይቻላል። ኢህአዴግሳ? ምን እያሰላ ነው? ዕድገቱን ለማስቀጠል? አለቆቹ በሳቅ እንዳይሞቱበት ይጠንቀቅ! ባዕዳኑ የሚቀይሱት መንገድም የህዝባችንን ችግር የሚፈታ ሳይሆን የየህዝባቸውንና የየወገናቸውን ጥቅም ታሳቢ በማድረግ የሚቀመር በመሆኑ ያልፈጠረበትን፥ ደንታ የማይሰጠውን የኢትዮጵያውያንን ችግር እንዲፈታ፥ ፍላጎታቸውንም እንዲያሟላ አይጠበቅበትም። የሚያሳዝነው ገዢዎቻችን አስጨንቀው የጫኑብን ጠማማ ፖሊሲዎች ውጤታማ ሳይሆኑ ሲቀሩ ችግሩ የመልካም አስተዳደር ዕጦት ነው እያሉ መሪዎቹ ላይ መደፍደፋቸው ሳያንስ ደግሞ ለመልካም አስተዳደር የሚበጁ ማሻሻያ ካላቀረብን ማለት የታወቁበት ሙያ መሆኑ ነው። በዚያ ላይ የኢህአዴጎች ኑዛዜ ሲጨመር የሚያቀርቡላችሁን የማሻሻያ ዓይነት እያሰቡ አቤት የሚስቁት ሳቅ!ስለሆነም የአበዳሪ ቅኝ ገዢዎችን “ልማት” ከማስቀጠል ተነስና አገሬን በል! ደግሞስ የዐድዋ ድል ሰሞን መሆኑ ቀረ! ባትዋጋ እንኳን. . . እንዲሉ።

4.2 ኢሀዴኤግየመለወጥዕድልአግኝቷል፤የመለወጥግዴታምአለበት

ከግዴታው ብንጀምር አሁን ያለንበት አጠቃላይ ሁኔታዎች ኢሀዴግ በመረጣቸው ውሳኔዎች አማካይነት የተፈተሩ ናቸው። ውሳኔዎቹ በማድረግም ባለማድረግም የሚገለጹ ነበሩ። የባዕዳንን የፖሊሲ ጫና መቋቋም ነበረበት፤ አጥፊ ውሳኔዎችን በግድ መተግበር አልነበረበትም። አህሁን ያበላሸውን ለማስተካከል መጣጣር አለበት፤ ኢህአዴግ አገራችንን ከቅኝ ገዢዎች መዳፍ ውስጥ እንዳስገባት ራሱ ፈልቅቆ ለማውጣት መታገል ይኖርበታል። የተፈጠረለት እድል አዲሱ አመራር ያመጣው አዲስ አገራዊ መንፈስ ነው። ይህን ተገንዝቦ፥ በመካከሉ ነፋስ እንዳይገባ አድርጎ አንድ ላይ ቆርጦ ከተነሳ ብዙ ላይቸግረው ይችላል። ለዚህም በጥንቃቄ የታቀደ የእምቢታና የድርድር አቅጣጫ መቀየስ መቻል አለበት። ኢህአዴግ በሚያደርገው ጥረት ሁሉ አዲሱ አመራር ይዞት በመጣው የኢትዮጵያዊነትና የአንድነት መንፈስ ቢከተል ራሱን ከተዘፈቀበት የርዕዮተ ዓለም ቀውስ እንዲያወጣና እስከ ዛሬ አልያዝልህ ብሎት የኖረውን አገራዊ ዓላማ እንዲጨብጥ ያስችለዋል።

በሁሉ አስቀድሞ እናስቀጥለዋለን የሚለውን ውርስ/ውጥን ምንነት፥ የተባለውን 'የሕዳሴ ጉዞ’ የሚመሩት ፖሊሲዎች ምንነትና የፖሊሲዎቹን እውነተኛ ባለቤት በሚገባ ተገንዝቦ፥ አንጋች ከማሰማራትና የሕዝብ ገንዘብ ከመዝረፍ የተሻለ ሥራ ሊያሰራ የሚችል ዕቅድ ነድፎ በመተግበር የሚገለጽ፥ የማስተዳደር ሥራ የሚያሰራ ስልጣን በማን እጅ ተይዞ እንደሚገኝ ተረድቶ መልሶ እጅ ማስገባት መቻል አለበት። ኢህአዴግ ሕዝብን የሚጠቅም ፖሊሲ ለመቅረጽ የሚያስችል ስልጣን በእጁ መኖሩን ሳያረጋግጥ፥ ይልቁንም ሌሎች የጫኑበትን ተቀብሎ እያስፈጸመ መቼም ሕዝባዊ ሊሆን አይችልም። በፈረንጆች አድናቆትና በዜና አውታሮቻቸው ልፈፋ ላይ የተንጠላጠለ ሆያ ሆዬውንና የተያዘው መንገድ እውነተኛ ጥቅምና ጉዳቱን መለየት የመሪ ሥራ ለማከናወን ቁልፍ ነው። እውቀት ያስፈልጋል። ሆኖም ሁል-አውቃ መኮን የለበትም። ጥርት ያለ ዓላማ ተይዞ፥ የአገር ጥቅም የሚገኝ የሚታጣበት መንገዱን ለይቶ፥ ወዳጅ ጠላቱንም ጠንቅቆ አውቆ፥ አስፈላጊውንም ሙያ ሁሉ ጠንቅቆ ታጥቆ የተነሳ በማንም ማስፈራሪያም ሆነ ሽንገላ ከመንገዱ አይወጣም። ከባዕዳን ጋር በሚያደርገው ግንኙነት ሁሉ መብቱንና ጥቅሙን ስለሚያውቅ፥ ማንም — ኃያልም ይሁን ደካማ — አገህን ላስተዳድርልህ ለማለት እንዲደፍር አይፈቅድም። ሲደራደርም ሰጥቶ የሚቀበለውን ስለሚያውቅ የሚያዋጣው ስምምነት ካልሆነ በቀር ማንም ምንን ቢል በጅ አይልም። ደግሞም እውቀትና ሙያውን የታጠቀ በመሆኑ በቀላሉ አይረታም።

ይህንን የኛው አክሊሉ ሀብተወልድ በጊዜው አድርጎታል፤ ኤርትራን ከኢትዮጵያ የመቀላቀል ዓላማውን ይዞ ዓለምን ዞሮ ድጋፍ በማሰባሰብ ያሰበውን ፈጽሟል። ዛሬ ደግሞ ለዚህ ምሳሌ ልትሆን የምትችል አገር ኢራን ናት። የኒኩሊየር ኃይል የማመንጨት ዓላማዋን ይዛ የጀመረችው ጥረት ወደ ጦር መሣሪያ እንዳትለውጠው ስጋት የተሰማቸው ኃያላን አገሮች ከኢራን ጋር ንግግር ጀመሩ። የኒኩሉየር ፕሮግራሙ የእውነት ለሰላማዊ መንገድ ብቻ የሚውል መሆኑን ለማረጋገጥ የሚያስችል ስምምነት ለመቅረጽ አሜሪካ፥ እንግሊዝ፥፥ ፈረንሳይ፥ ሩሲያ፥ ቻይናና ጀርመን አንድ ላይ ሆነው ድርድር ገጠሟት። እስራኤል በበኩልዋ ድርድሩ እንዲከሽፍ ለማድረግ ትጣጣር ነበር። ሆኖም የኢራን ዲፕሎማቶች ድርድሩን በተደራዳሪ ወገኖችና ለድርድር በቀረበው ጉዳይ ብቻ እንዲወሰንና ወሰኑን ሳያልፍ እንዲዘልቅ በማድረግ ከውስጥና ከውጭ በሚሰነዘር ጫና ሳይረበሹ ትኩረታቸውንም ከተነሱበት ያገራቸው ዓላማ ለአፍታም ሳይነቅሉ ዳር እንዲደርስ ለማድረግ ችለዋል። ዕውቀቱ፥ ዝግጅቱ ነበራቸው። የሚፈልጉትን ያውቁ ነበር። የሚሆናቸውን ባዕዳን እንዲወስኑላቸው አልፈቀዱም። ይልቁንም በዚህ ዓለም ለመኖር የማንንም ፈቃድ መጠየቅ ወይም የማንንም ይሁንታ ማግኘት እንደማያሻቸው ነጋሪ የሚፈልጉ አልነበሩም። አይደሉምም። ከምዕራባውያን ሸር ለማምለጥ የሚፈልግ ሁሉ በኒኩሊየር ድርድሩና በዚያ ዙርያ የኢራንን አካሄድ ልብ ሊለው ይገባል። የኢራን ስኬት ጥቅሙን ለማስከበር ለሚፈልግ አገር ሁሉ ልምድ ከወኔ የሚያሰንቅ ሲሆን የስኬቱን ታላቅነት ማስታወስም በቂ ጥንቃቄና ዝግጅት ለማድረግ ወሳኝ ነው። [እኛ ዘንድ ያገር ሚስጥር የሚባል ነገር መኖሩ ተረሳ ይሆን? የባቄላ ወፍጮ ሁላ! የኛማ ፓርላማ ፈረንጆች ርዳታ/ብድር የተባለ የመግቢያ ዋጋ ከፍለው ገብተው ይመለከቱታል። ምንኛ ይስቁ!]

ስለሆነም ቅድሚያ የራሳችሁ የሆነ አገርና አገራዊ/ሕዝባዊ ፖሊሲ/ዕቅድ እንደሌላችሁ ማመን፥ ከዚያም መቅረጽ ይቻላችሁ እንደሆነ፥ እንቅረጽ ስትሉ አለቆቻችሁ ምን ሊያደርጉ እንደሚችሉ ጠንቅቆ በማወቅ መከላከያ ማበጀት ያስፈልጋል። ኢህአዴግ አንዳች ዐቢይ አገራዊ ዓላማ ቢኖረው ኖሮ ከሥራ ፈትነት ብቻ ሊመጣ በሚችል መጠራጠር/አለመተማመን ተበጣብጦ አይበጠብጠንም ነበር። በፌዴራልና በክልል መንግሥታት ሊከናወን የሚችልና የሚገባው አያሌ ሥራ ባለበት ባሁኑ ወቅት ግንኙነታችን ሻከረ ብሎ ተሸብሮ ማሸበር ሳያንስ ሥራ ሁሉ ተትቶ ስብሰባ ከተገባ በኋላ ደግሞ ሕዝብን ዘርፈናል፤ ሆኖም ላለመዝረፍ ተስማምተናል፤ ሕዝብ ከሕዝብ አጋጭተናል፤ ላለማጋጨት ተስማምተናል፤ ጭራሽድርጅታችን ስህተቱን ማመኑ ትልቁ ጸጋው ነው. . . ቀልድ ነው ሥራ ነው?

እንደ መንግስት መብትን አውቆ ለመጠየቅና ለመደራደር አቅም መገንባት ያስፈልጋል። በመቀጠል የአገራችንን የፖሊሲ አስተዳደር ሥራውን የተቆታጠሩት፥ ‘አማካሪድርጅቶች ድኻ የሚሏትን ሀብታም አገር ለመዝረፍ የተሰማሩ ጩልሌዎች መሆናቸውን ሳይረሱ ማንነታቸውን ለራሳቸው ማስታወሱ ለጉራቸው መድኃኒት ሲሆን፤ በአገራችን ጉዳይ ዋናዎቹ ባለ ጉዳዮቹ ባለ አገሮቹና ባለመብቶቹ እኛው መሆናችንን እና በገዛ አገራችን ላይ የሚያራምዱት ፖሊሲ እንኳን ስህተት ሆኖ ትክክልም ቢሆን የመቀበል ግዴታ የሌለብን መሆኑን ለአፍታም አለመዘንጋት ነው። በዚህ ጊዜ እነሱም በበኩላቸው የብሔር ልዩነትን እያነሱ አንድነት የላችሁም ለማለት መከጀላቸው፥ ከመካከላችንም አንዱን አይዞህ እያሉ ሌላውን እያጣጣሉ ሊያጋጩን መቃጣታቸው አይቀር ይሆናል። ለዚህ መፍትሄው ከነሱ ጋር ክርክር መግጠም ሳይሆን የእውነት አንድ ሆኖ መገኘት ቢሆንም አፍ ለማስያዝ የሚሰነዘር ደህና ነገር ቢገኝም አይከፋም። ከዚህ ጎን ለጎን ግን የነሱን የድጋፍ ቃል ሰምቶ የገዛ ወገኑ ላይ የሚነሳ እንዳይኖር በጥንቃቄ መጠበቅ ግድ ነው።

በሌላ በኩል አገር ወዳድ ኢትዮጵያውያን ሁሉ በአገር ወዳድነታቸውና ለሕዝብ ባላቸው ተቆርቋሪነት ምክንያት የገንዘብ ተቋሞቹ በፍቅር ዓይን ሊመለከቷቸው እንደማይችሉና ይልቁንም ድጋፋቸውንም ሊነፍጓቸው እንደሚችሉ ከቶ ሊዘነጋ አይገባም። በመሆኑም ከነሱ ጋር በሚደረግ ግንኙነት ሁሉ የተለየ ጥንቃቄ ማድረግ፥ ከነሱ በኩል መረጃ መጣ ሲባልም በተለየ ትኩረትና ጥንቃቄ መመዘን ያስፈልጋል። በተጨማሪ ምዕራባውያኑ በኢትዮጵያ ፖሊሲዎች ላይ ሙሉ መብት ማግኘታቸው ብቻ ሳይሆን በኢህአዴግ አሃዳዊ አደረጃጀት በተዘረጋው አገር አቀፍ መዋቅር አማካይነት የፈለጉትን ትዕዛዝ በአገር አቀፍ ደረጃ ለመፈጸም የሚያስችላቸው በመሆኑ አሁን ያለውን አሐዳዊ አደረጃጀት ከነዲሞክራሲያዊ ማዕከላዊነቱ እንዳለ እንዲቆይ ሊፈልጉ እንደሚችሉ አለመዘንጋት ነው። ሆኖም ክልላዊ ስልጣን ተጠቅሞ በክልል የሚተገበሩትን ሥራዎች በተመረጡ ባለሙያዎች ድጋፍ በቂ ግንዛቤ እየወሰዱ በትንሽ በትንሹ ለማስተካከል መሥራትና በሂደቱም የፖሊሲዎቹን ይዘት በተግባር መዝኖ ለመለወጥ መሥራት ግድ ነው። በሌላ በኩል የገንዘብ ድርጅቶቹ ዐቅም ከውጭ ምንዛሪና ከብድር ፍላጎታችን ጋር የተያያዘ መሆኑን በማስታወስ የነሱን ጊዜያዊ አድራጊ ፈጣሪነት ለመመከት የሚያስችል አማራጭ የገንዘብ ምንጭ ለማዘጋጀት መጣጣርና ይህንንም በጥብቅ ምስጢር ይዞ ማራመድ ግድ ነው።

 

ማሳረጊያ፦የአንድተራዜጋቁጭት-ቀመስምክሮች

የገዢው ፓርቲ የበላዮች የውጭ ምንዛሪ ፍላጎታችንን በፍጥነት የሚጨምሩ እርምጃዎችን እንድንወስድ ሲመክሩና ሲያስገድዱን ቆይተዋል። አገር ውስጥ የሚፈለጉ ዕቃዎችን የሚያመርቱ ፋብሪካዎቻችንን እንድንሸጥ ፥ ገበያችንን ክፍት እንድናደርግና ሸቀጣቸውን በገፍ እንድንገዛ ግድ ሲሉን ኖረዋል። ያኔም ሆነ አሁን ብድር ስንጠይቅ የሚያዙንን እንድንቀበል ማስጨነቃቸው አልቀረም። ወደፊትም ልብ ገዝተን፥ የአገር ወዳድ የምጣኔ ሃብት ባለሙያዎችን ዐቅም አሰባስበን መላ ካልመታን በቀር አይለቁንም። ከውጭ የማናስመጣው የዕቃ ዓይነትና ከማናስመጣበት አገር የለም። አንዳንዱ ዕቃ እዚህ የሚገኝ ብቻ ሳይሆን በተለይ የውጩን ዕቃ ለመተካት ተብሎ በብድር ጭምር በተገነቡት አዳዲስ ፋብሪካዎች የሚመረት ሆኖ ሳለ ያው ዕቃ ከውጭ እንዲገባ ይደረጋል። ለምሳሌ በአገራችን አራት ክልሎች የተገነቡት የማዳበሪያ ፋብሪካዎች የሚያመርቱት ማዳበርያ እያለ ከውጭ በዶላር ገዝተን እያስመጣን ነው፤ ያገር ውስጡን እንከን አናጣበትም።

በዓመት 16 ቢሊዮን ዶላር የሚያወጣ ዕቃ ተበድረን የምንገዛ ደህና የፈረንጅ ሸቀጥ ማራገፊያ መሆናችን ታውቋል፤ ሃብታችንን የማናውቅ መሆናችንም ሁሉም አውቆታል፤ የገዛ ዜጎቻችንን ጉልበት አሳልፈን ለበዝባዥ እንደምንሰጥ ታውቋል። ጭራሽ የዓለም አቀፉ የሰራተኛ ድርጅት ኃላፊዎች እዚህ ድረስ መጥተው ኢንቨስተሩ ዜጎቻችንን ሲቀጥር የሚከፍለው ደመወዝ ለኑሮ የሚበቃ መሆኑን ማረጋገጥ አለባችሁ እስኪሉን ድረስ የዜጎቻችንን ጉዳይ ረስተነዋል። ግዴለም። ልዩ የፖሊሲ ትኩረትና የሚፈልጉት ከውጭ የምናስመጣቸው ዕቃዎች የሚፈጥሩብን ተጨማሪ ፍላጎት የሚመለከት ነው። ተገንብተው ለማያልቁት ግድቦች የሚፈለገውን ትተን በተለይ እንዳሸን ለፈሉት ተሽከርካሪዎች የሚያስፈልገን ላምባና መለዋወጫ ዕቃ ነው። እስከ 1996/7 ዓ.ም 230-280 ሺህ የነበረው አጠቃላይ የኢትዮጵያ የተሽከርካሪዎች ቁጥር ዛሬ 850 ሺህ ደርሷል። በአስራ ሦስት ዓመታት ውስጥ ከ520 ሺ መኪኖች በላይ አስገብተናል። ሀብት መሆኑ እውነት ቢሆንም ይሄ ሁሉ እንግዲህ ነዳጅ ሳይጠጣ፥ ጎማ ሳይጫማ፥ የተጎዳ አካሉ ሳይለወጥለት አይነቃነቅም። አሁንም እየገዛን ነው፤ ያው በብድር። እንግዲህ በምስራቁ ያገራችን ክፍል አለ የሚባለው ነዳጅ የእውነት ካለ ለዛሬ ካልሆነ ለመቼ ሊሆን ነው? ደህና ወዳጅና ሸሪክ ፈልጎ ለማውጣት መጣጣር ግድ ነው። ከዚያ ጎን ለጎን በኤሌክትሪክ የሚሰሩ መኪኖች እንዲገቡ ማበረታታት፥ መኪና እንገጣጥም የሚሉት ያገር ውስጥ ድርጅቶችም እዚያ ላይ እንዲሰማሩ መጠቆምና ማገዝ፥ እዚህ መጥተው መገጣጠም የሚፈልጉ ትላልቅ ኩባንያዎች የሚፈልጉትን አጥንቶ ማሟላት፥ በመስኩ የሚሰማሩ ልጆችን አሰልጥኖ ማዘጋጀት፥ ለዚህም ልዩ የቴክኖሎጂ ትምሕርት ቤቶችን መክፈት [ጌቶች ከፈቀዱ፤ ደግሞ ለመክፈቻው ሥነ ሥርዓት ፈረንጁን ጥሩት አሉ!] ከዚያም ጎን ለጎን በላምባ የሚሰሩ መኪኖች ወደ ኤሌክትሪክ መቀየር መቻሉ የታወቀ ስለሆነ የኛ ሰዎች እዚያ ላይ እንዲሰማሩ ማበረታታት ያስፈልጋል።

አሁን ይህን ሁሉ ያተትኩበትን ምክንያት ላስቀምጥ። በዚሁ በውጭ ምንዛሪ ችግራችን ምክንያት መንግሥት በቅርቡ ብሔራዊ የትንባሆ ሞኖፖል ድርጅት ውስጥ የነበረውን ድርሻ ሙሉ በሙሉ ለጃፓኖች ለመሸጥ መገደዱን ሰምተናል። ሌላም እኛ ሳንሰማው የሸጠውና የፈቀደው ሳይኖር አይቀርም። አበዳሪዎቻችን ግን አሁንም ሌላ አምጡ ማለታቸው፥ ያገርና የሕዝብ ንብረት ስጡን ማለታቸው አይቀርም። ጨካኞች ናቸው፤ ግሪክን ደሴቶቿን ለመሸጥ እስክትገደድ አድርሰዋታል። ያገር ጥቅም የሚጎዱ ጥያቄዎቻቸውን አንቀበልም ማለትና የሚመጣውንም ጫና ለመቋቋም የሚቻለው መንግሥት ሕዝቡን ከጎኑ ለማሰለፍ ሲችል ብቻ ነው። በኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት ጊዜ እነዚያው ምዕራባውያን አገሮችና ድርጅቶች በፍርደ ገምድልነት የጣሉብንን የጦር መሣርያ ማዕቀብና በወቅቱ ያጋጠመንን የእህል እጥረት ተቋቁመን ለማለፍ የቻልነው ከእግዚአብሔር ጋር በኢትዮጵያ ሕዝብ የአንድነት ስሜት በተፈጠረው ኢትዮጵያዊ አቅም ነበር። ስለሆነም አንድነትንና የኢትዮጵያዊነትን መንፈስ ለማጠናከር፥ እውነተኛ አገራዊ መግባባት ለመፍጠርም የምር መስራት ያስፈልጋል።

ዛሬ በኢህአዴግ አመራር ውስጥ የተነሳው የኢትዮጵያዊነትና የፍቅር አጀንዳ ቢተገበር ኢትዮጵያውያንን ከዳር እስከ ዳር ከውጭም ከውስጥም በማስተባበር አንድ ላይ እንዲቆሙ ሊያደርግ መቻሉ እሙን ነው። እንግዲህ ኢትዮጵያን በማለታችን ምዕራባውያኑ የገዢዎቻችን አለቆች ያስለመዱንን ብድር ቢከለክሉን፥ የቀራችሁ የውጭ ምንዛሪ ክምችት ከአንድ ወር ተኩል በላይ አያቆይም ቢሉን፥ በድንቁርና የጀመርነው የስንዴ ሸመታ ለመገብየትም ምጽዋቱን ቢከለክሉን፤ ባጠቃላይ ከኤርትራ ጋር ጦርነት በገጠምን ጊዜ እንዳደረጉት አንቀው ሊያሽመደምዱን ቢፈልጉ ሕዝብና መንግሥት አንድ ከሆነ ሁሉንም ለመሸከም የሚያስችል አቅሙና መላው አይጠፋም። ያኔ መንግሥትን ለመርዳት በአንድነት መንፈስ የተረባረቡት ውጭ ኗሪ ኢትዮጵያዊያንን ዐቅም ኢህአዴግ ያውቀዋል፤ ከጎኑ ቢቆሙ አይጠላም፤ ታዲያ ስለ አንድነት፥ ስለኢትዮጵያ የሚያሰሙትን ጩኸት መስማትና በጎ ምላሽ ለመስጠትም የእውነት መትጋት ግድ ይላል።

ከዚህ ጎን ለጎን ቃል በተገባው መሠረት ጥፋትን በሥራ ለመካስ መጣጣር ግድ ነው። ከግምገማው በኋላ በተሰጠው መግለጫ ለተሠራው ጥፋት ሕዝቡን ይቅርታ ጠይቀው አመራሩ ህዝቡን በሥራ ለመካስ እንደሚሰራ ቃል መግባታቸው አይዘነጋም። የእውነት ሕዝብን ለመካስ ፍላጎቱና ማስተዋሉ፥ ወኔውም ካላቸው ፀረ ድኻውን ፖሊሲ ለማሻሻል መታገል ነው። በተጨማሪ የሚከተሉትን ጥቂት እርምጃዎችን ባስቸኳይ መውሰድ አይከፋም። አንደኛ ሞልቶ በተረፈ መሬትና ውሃ ለአገር የሚበቃ እህል አገር ውስጥ ተመርቶ የሚቀርብበት መንገድ በመቀየስ ህዝቡ በልቶ ተመስገን እንዲል አድርጉ፤

የከተሜውን የቤትና የትራንስፖርት ችግር ባስቸኳይ መፍታት፤ ሰው መቸም ቢሆን ባለው አቅም መሠረታዊ ፍላጎቱን ለማሟላት ቅድሚያ እንደሚሰጥ ይታወቃል። በተለይ በአዲስ አበባ ያለውን የቤት ችግር ብታውቁትም በተቻለ ፍጥነት ለመገንባት ከመድከም ሰበብ ፍለጋ መባከናችሁ ሳያንስ የኪራዩን ሁኔታ ተመልክታችሁ እንደ መሪ መፍትሔ እንደማበጀት ትታችሁታል። ‘ይጠላናልየምትሉትን ከተሜ በዚህ ሲያማርር ይበለው እያላችሁ ችግሩን በደላላ ላይ ታላክካላችሁ። [ውይ ሞት ይርሳኝ፤ ከልካዮቹን የገንዘብ ተቋሞች እርስት!] በገበያዋ ነጻነት ዓለም ያወቃት ዱባይ እንኳ በኪራይ ላይ በዓመት ከ15% በላይ መጨመር አይቻልም ስትል ደንግጋለች፤ እናንተ ግን አከራይ የተመነውን ዋጋ አንሷል ትላላቹ [ሕዝባዊነት!]

የታክሲው ችግር ባይገባችሁም አላጣችሁትም። ከዚያ መከረኛ ምርጫ 97 በኋላ የጠመዳቹኋቸውን ባለታክሲዎች ለመቆጣጠርና ለመበቀል የጀመራችሁት የታፔላ ምደባ በየወሩ የታፔላ መቀየሪያ የሚሰበሰበው ብር ጣማችሁ መሰል ቀጥላችሁበታል። ከዚያን ጊዜ አንስቶ ተሳፋሪ የሚጠብቅ ታክሲና ታክሲ የሚጠብቅ ሰው በአንድ ጎዳና ላይ ማዶ ለማዶ ቆሞ ሲተያይላችሁ ይውላል። ይኸውም መፍትሔው የግድ የመኪኖች ቁጥር መጨመር ብቻ አለመሆኑን ለመጠቆም ነው። [በርግጥ ስንጠብቅ ውለን ታክሲ ስናገኛ ሎተሪ የደረሰን ያህል እየፈገግን የሄድንበት ጊዜ መኖሩ አይካድም።]

 

 

አዎን! ፍቅርያስፈልገናል!

ኢትዮጵያውያን በፈጣሪያቸው ኃይልና ቸርነት የበጥባጭ ገዢዎችን ግፍ ለመሸከም ያስቻላቸው ርስ በርሳችሁ ተዋደዱ የሚለውን የፈጣሪያቸው ትዕዛዝ አክብረው በመኖራቸው ነው። ፍቅራቸውና እምነታቸውም የውስጥና የውጭ ጠላትን ድል የሚነሱበት ትጥቃቸው ሆኖ ኖሯል። ኢህአዴግ ቤት የተነሳው 'ፍቅር ያስፈልገናል' የሚለው ሐሳብ በህዝቡና በፖለቲከኞች መካከል ጠንካራ ድልድይ ለመገንባት የሚያስችል በመሆኑ የሐሳቡን ፋይዳ በጥንቃቄ ማጤን ያስፈልጋል። የኢህአዴግ አመራሮች ‘ፍቅር ያስፈልገናልየሚሉትን ጓዶቻቸውን በመከተል ኢትዮጵያዊነትን ልባቸው ውስጥ ፈልገው ለማግኘት መትጋት ይገባቸዋል፤ ሲያገኟትም ጓዶቻቸው እንዳቀፏት አገራቸውን በልባቸው ይቀፏት፤ አገር በልብ ነውና የሚታቀፍ! ኢትጵያዊነት፥ አንድነትና ፍቅር ሰላምን ያሰፍናል፤ ፈጣሪንም ያስደስታል። አዎን! ፍቅር ያስፈልገናል።

 

በይርጋ አበበ

 

የፓርኪንሰን ታማሚዎች በኢትዮጵያ ያው መድሃት ስርጭት፣ ዋጋ ንረት እና ከገበያ አለመገኘት ስጋት እንደሆነባቸው ተናገሩ። 


ለህመምተኞቹ ችግር መባባስ ዋናው ምክንያት በኢትዮጵያ ፓርኪንሰንን የሚመለከት ጥናት አለመካሄዱ መሆኑን ጤና ጥበቃ ሚኒስቴር ገልጿል። የፓርኪንሰን በሽታ በባህሪው ታማሚዎቹን የአካል እንቅስቃሴ፣ የእጅ ተግባር እና ንግግር የሚያደናቅፍ በመሆኑ ተማሚዎቹ ለዘርፈ ብዙ ችግር ተጋላጭ ናቸው። 


በዚህ ዙሪያ ለመገናኛ ብዙሃን ሃሳባቸውን የሰጡት በኢትዮጵያ የፓርኪንሰን ፔሸንትስ ሰፖርት ኦርጋናይዜሽን መስራች ወይዘሮ ክብራ ከበደ፤ “በሽታው እኛን ታማሚዎቹን ከአካል እንቅስቃሴ ሃሳብን እስከመግለጽ ድረስ የሚገታ በመሆኑ ችግራችንን የሚያውቅልን የለም” ሲሉ ተናግረዋል። ወይዘሮ ክብራ አያይዘውም፤ በሽታው መድሃኒት የሌለው መሆኑን ተከትሎ ለህሙማኑ ተስፋ የሚሆነው በወዳጅ ዘመድ እንክብካቤ ማግኘት ቢሆንም በተለይ በኑሮ ደረጃቸው ዝቅ ያሉ ሰዎች በሽታው ሁሉንም ነገራቸውን እንደሚጎድልባቸው ገልጸዋል።


ፓርኪንሰን ህመም መሆኑ ታውቆ ለታማሚዎቹ የተለያዩ መድሃኒቶች (በሽታውን ፈጽሞ ማዳን ባይችሉም) መመረት እና ክትትል መደረግ ከጀመረ ከ200 ዓመታት በላይ አስቆጥሯል። በዚህም በዓለም ላይ በአስር ሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎች የበሽታው ተጠቂ መሆናቸው ሲታወቅ፤ በኢትዮጵያ ግን ምን ያህል ታማሚዎች እንዳሉ መረጃው የለም። እስካሁንም በፓርኪንሰን ዙሪያ መንግስት የሰራው ጥናት አለመኖሩን በጤና ጥበቃ ሚኒስቴር ተላላፊ ያልሆኑ በሽታዎች ዳይሬክተሩ አቶ አበባው አያሌው ተናግረዋል። 


በሽታው በሁሉም የዕድሜ ክልል፣ በሁለቱም ጾታ፣ በሁሉም የአካባቢ እና የአየር ንብረት የሚኖሩ ሰዎችን የሚያጠቃ ቢሆንም እስካሁን በሽታው እንዳለባቸው አውቀው ማህበር መስርተው ህክምና እየወሰዱ ያሉ ዜጎች ብዛት 500 ብቻ ናቸው። እነዚህ ህሙማን ደግሞ ሁሉም የሚገኙት አዲስ አበባ ከተማ ብቻ መሆኑን ወይዘሮ ክብራ ተናግረዋል። በፓርኪንሰን ዙሪያ በኢትዮጵያ ጥናት ቢካሄድ የህሙማኑ ቁጥር እጅግ ከፍተኛ እንደሚሆን ግምታቸውን ገልጸዋል። 


በኢትዮጵያ የፓርኪንሰን ፔሸንትስ ሰፖርት ኦርጋናይዜሽን የ2010 አምባሳደር አርቲስት ደሳለኝ ኃይሉ በበኩሉ የበሽታውን አስከፊነት ገልጾ በተለይ በኢኮኖሚ ደረጃቸው አነስተኛ የሆኑ ታማሚዎች የሚኖሩት ኑሮ አስከፊ መሆኑን ተናግሯል። ለዚህ ደግሞ ሁሉንም የበሽታው ተጠቂዎች በአንድ ጣራ ስር የሚያሳርፍ መጠለያ ለመገንባት በማህበሩ በእቅድ ደረጃ መያዙን ገልጾ፤ ሁሉም ኢትዮጵያዊ ለዚህ በጎ አላማ ከታማሚዎቹ ጎን እንዲቆም ጥሪ አቅርቧል። 


ፓርኪንሰን ካጠቃቸው ታዋቂ ሰዎች መካከል በኢትዮጵያ ለረዥም ዓመታት የኖሩትና የኢትዮጵያ የቁርጥ ቀን ደራሽ የሚባሉት የታሪክ ተመራማሪው ፕሮፌሰር ሪቻርድ ፓክረስት አንዱ ሲሆኑ፤ ታዋቂው ቦክሰኛ መሀመድ ዓሊ ደግሞ ሌላው ተጠቃሽ ነው። 


በኢትዮጵያ የፓርኪንሰን ፔሸንትስ ሰፖርት ኦርጋናይዜሽን ሚያዝያ 6 ቀን 2010 ዓ.ም የግንዛቤ ማስጨበጫ በአዲስ አበባ የእግር ጉዞ ያካሂዳል።

 

50 ዓመት ስንኖር ክፉ ደግ ተነጋግረን ጎረቤት ጣልቃ ገብቶ አያውቅም (አቶ አበራ ውርጌሳ)
ተቻችለንና ተደጋግፈን እዚህ ደርሰናል (ወ/ሮ ዝናሽወርቅ በቀለ)

 

በጋዜጣው ሪፖርተር

 

አቶ አበራ ውርጌሳ የዛሬ 68 ዓመት በአዲስ አበባ ነው የተወለዱት። አዲስ ከተማ ክ/ከተማ ያደጉት አቶ አበራ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በንግድ ሥራ ላይ የቆዩ ሲሆን እድሜያቸው ከፍ ሲል ቤተሰቦቻቸው ለልጃቸው ውሃ አጣጭ ፍለጋ ጀመሩ። ፍለጋውም ሶዶ ላይ ማረፊያውን አግኝቶ በቤተሰባቸው ጨዋነትና በልጅት ቁንጅና አማካኝነት የወ/ሮ ዝናሽወርቅ በቀለ ቤተሰብ በአቶ አበራ ቤተሰብ “ልጅህን ለልጄ” ተብሎ በአገር ባህልና ወግ ልጆች ሳይተዋወቁ ሁለት ቤተሰቦች ስምምነት ላይ ደረሱ።


እናም የካቲት 10 ቀን 1960 ዓ.ም የ18 ዓመቱ አፍላ ወጣት የ16 ዓመቷን ኮረዳ በትዳር ጠቅልለው ከሶዶ ወደ አዲስ አበባ በማምጣት ሶስት ጉልቻ ተጀመረ። እርግጥ ነው እንደዛሬው ቢሆን አቶ አበራ እድሜዋ ለጋብቻ ያልደረሰችን ልጃገረድ በማግባት ለእስር ይዳረጉ ነበር።


እነዚህ የሰርጋቸው እለት አይን ለአይን የተያዩት ጥንዶች በጋብቻና በፍቅር ተሳስረው 50 የመተሳሰብ የመፈቃቀርና የመደጋገፍ ዓመታትን ዘልቀው ከሁለት ሳምንት በፊት ኮልፌ በሚገኘው መኖሪያ ቤታቸው 50 ዓመት የጋብቻ የወርቅ ኢዩቤልዩ በዓላቸው ተደግሶ ነበር።


ጥንዶቹ በአሁኑ ወቅት ስድስት ሴት እና ሶስት ወንዶች ልጆችን አፍርተው 11 የልጅልጆችን ያዩ ሲሆን አሁንም ፍቅራቸው ሳይቀዘቅዝ በልጅ ልጅ በጥሩ ጤናና በባለፀግነት ተባርከው የደስታ ኑሮ እየመሩ ይገኛሉ።


“ያየኋት የሰርጋችን ቀን ነው፤ ካየኋት ቀን ጀምሮ እስከ ዛሬ በፍቅርና በመተሳሰብ ኖረናል። የተካረረ ጠብ ተጣልተን ጎረቤትም ሆነ ዘመድ አዝማድ በመካከላችን ገብቶ አስታርቆን አያውቅም ይላሉ አቶ አበራ። ወይዘሮ ዝናሽ ወርቅ በበኩላቸው “አንድን ትዳር እንዲፀናና በሰላም እንዲቆይ የሚያደርገው መቻቻል እና አንዳንድ ነገሮችን አይቶ እንዳላዩ በመሆን ማለፍ ነው” ይላሉ። ጥንዶቹ ዛሬ ላይ ባልየው 68 ዓመት ወ/ሮዋ 66 ዓመት፣ ቢሞላቸውም አሁንም የ50 እና የ45 ዓመት ጎልማሳ እንጂ ወደ ሰባዎቹ የተጠጉ አይመስሉም። አባወራው ጭምትና ዝምተኛ ሲሆኑ ወይዘሮዋ ንቁ ፍልቅልቅና በፈገግታ የተሞሉ ናቸው።


እስከ 1980ዎቹ በአዲስ ከተማ አካባቢ መኖሪያቸውንና የንግድ ስራቸውን አድርገው የቆዩት ጥንዶቹ በአሁኑ ሰዓት ኮልፌ አጠና ተራ አካባቢ በገነቡት G+1 ቤት ውስጥ በሠላምና በፍቅር ይኖራሉ።


አክሊሉ አበራ ለነዚህ ጥንዶች 3ኛ ልጅ ነው። የቤተሰቡ ፍቅር መቻቻልና የተረጋጋ ህይወት እጅጉን እንደሚደንቀው ይናገራል። “እናትና አባቴ የፍቅር ተምሳሌቶች ናቸው። እኛ ከነሱ የተማርነው በርካታ ቁምነገር ለህይወታችን በጣም ጠቅሞናል” በማለት አንጋፋዎቹ ተምሳሌቶች ያሳለፉትን የመቻቻልና የፍቅር ጊዜ ለልጆቻቸው እንዳስተላለፉ ይናገራል።


ቤተልሄም አበራና ፍሬ ህይወት አበራ ለቤተሰባቸው 5ኛና 6ኛ ልጆች ናቸው። “እናታችን እናት ብቻ ሳትሆን ጓደኛችንም ናት ቤትና ትዳሯን አክብራ ፍቅርና እንክብካቤ ጨምራ ለዚህ አድርሳናለች” ይላሉ። ከቤተሰባቸው የወረሱትን በፍቅርና በአክብሮት የመኖር ፀጋ እህትማማቾቹ በህይወታቸው እየተገበሩ ሲሆን፤ ሁለቱም ከ10 ዓመት በፊት በወራት ልዩነት አግብተው 10ኛ ዓመት የጋብቻ በአላቸውን ለማክበር እየተሰናዱ መሆናቸውን ነግረውናል። እያንዳንዱ አራት ልጆች አፍርተው እናትና አባታቸውን የአያትነት ወግና ማዕረግም አጐናፅፈዋል። አባታቸው አቶ አበራ ለእናታቸው ያላቸው አክብሮትና መረዳት የእናታቸው ትዕግስትና ልባዊ ፍቅር ዛሬ እነሱም ለሚመሩት የተስተካከለ ህይወት መሠረት እንደሆናቸው ይናገራሉ።


ገረመው ንጉሴ የእነ አቶ አበራን ልጅ በማግባት ቤተሰቡን በጋብቻ ተቀላቅሎ በደስታ ህይወቱን ይመራል። በንግድ ሥራ ላይ የተሰማራው ገረመው የብሩህ አዕምሮ ባለቤትና እጅግ የሚደነቅ ጠቅላላ እውቀት ያለው ወጣት ነው። ጥንዶቹ አንጋፋዎች በባህሪዋም በመልኳም የተስተካከለችና ምርጥ ሚስት ስለሰጡት አማቶቹን ያመሰግናል። “እኔ መጀመሪያ ያገኘኋት እሷን ነው፤ ቀጥሎ ቤተሰብ ነው የሚገኘው” የሚለው ገረመው፤ ቤተሰብ በጥሩም ይሁን በመጥፎ ጐን ልጆቹ ላይ ተፅዕኖ እንደሚያደርግ ገልጾ፣ ትዕግስትና ቁም ነገሯን ስመለከት የወላጆቿ ተፅዕኖ በትክክል እንዳረፈባት እገነዘባለሁ ብሏል። “እኔ ግልፍተኛ ስሆን እሷ ሁሉን በትዕግስት ታልፋለች” ሲል ያክላል። በጓደኝነታቸው ወቅት ስለቤተሰቦቿ ታጫውተው እንደነበር የሚገልፀው ገረመው በጋብቻ ከተሳሰሩ በኋላ ቤተሰቧን ሲረዳ በጣም ጥሩና መልካም ብዬ የምገልፃቸው አይነት፣ በልጆቻቸው ትዳር ጣልቃ የማይገቡ እና ልጆቻቸውንም የልጆቻቸውን ትዳርም ሆነ የልጆቻቸውን ባሎች እንደልጆቻቸው የሚቆጥሩ ብሩክ አባትና እናት ስለመሆናቸው በክብረ በዓሉ ላይ በተገኘን ጊዜ አጫውቶናል። እኛ ለስሙ አማች ብንሆንም ከልጆቻቸው እኩል የምንታይ በመሆናችን እድለኞች ነን በማለት አቶ አበራ እና ወ/ሮ ዝናሽ ወርቅን አመስግኖ እረጅም እድሜና ጤና ተመኝቷል።


ኢዮብ ታሪኩ የቤቱ አምስተኛ ልጅ የሆነችው የፍሬህይወት ታሪኩ የትዳር አጋር ነው። ባለቤቱን በሰው አማካኝነት ተዋውቆና አጥንቶ እንዳገባት ይናገራል። ከዚያ በኋላ ወደ መጠናናትና ከዚያም ወደ ጋብቻ በመሄድ 11ኛ ዓመት የትዳር ጊዜ ላይ መሆናቸውንና አራት የአብራካቸውን ክፋዮች አግኝተው ለመሳም እንደበቁ ይናገራል። “ፍሬ የተባረከች ልጅ ሆና አግኝቻታለሁ ከጋብቻችን በኋላ ከቤተሰቧ ስቀላቀል የእነሱ ውጤት መሆኗ የያዘችውን መልካም ስብዕና እንድትይዝ እንደረዳት ማወቅ ችያለሁ” ይላል። ቤተሰቡ ፍቅር፣ መቻቻልና መከባበር ያለበት ቤት በመሆኑ የቤተሰቧን አርአያ ተከትላ የወጣች በመሆኗ ከምንም በላይ ባህሪዋ ማርኮኝ ነው ያገባኋት ይላል። ቤተሰብ ጥሩም መጥፎም ፍሬ ለማፍራት አካሄዱ እና አኗኗሩ ይወስነዋል ያለ ሲሆን፤ አቶ አበራና ወ/ሮ ዝናሽወርቅ መልካም አሳቢና ቅን ሰዎች በመሆናቸው ተሳስበውና ተከባብረው እዚህ በመድረሳቸው ለእኛ ብቻ ሳይሆን ለአካባቢና ለጐረቤት ምሳሌ መሆን መቻላቸውን አቶ ኢዮብ ይናገራል።


ጥንዶች ረጅምና ስኬታማ የትዳር ህይወት ለመምራት ምን ማድረግ አለባቸው ስንል የጠየቅናቸው አቶ አበራና ባለቤታቸው፤ “ዋናው ነገር መቻቻል፣ መተማመንና መከባበር ነው። ወደ ጋብቻ በችኮላ ከመግባት ጊዜ ወስዶ መጠናናትና መተዋወቅ ወሳኝ ነገር ነው” ሲሉ መልዕክት አስተላልፈው በዕለቱ ድግስ ደግሰው ወዳጅ ዘመድ ሰብስበው ይህንን ክብረ በዓል በደስታ እንድናከብር ያደረጉትን ልጆቻቸውንና የልጆቻቸውን ባለቤቶችና ወዳጅ ዘመዶቻችንን እናመሰግናለን ብለዋል።

 

 

በይርጋ አበበ

የኢትዮጵያ ወቅታዊ ሁኔታ አሳሳቢ መሆኑን መንግስትን ጨምሮ በኢትዮጵያ ፖለተካ ላይ ተሳትፎ ያላቸው ምሁራን እና ፖለቲከኞች ደጋግመው አስተያየታቸውን ይሰጣሉ። ጉዳዩ አሳሳቢ መሆኑን ያጤነው የኢትዮጵያ መንግስትም ቢሆን ለስድስት ወራት የሚቆይ አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በሚኒስትሮች ምክር ቤት ያወጀ ሲሆን የፓርቲው ሊቀመንበር እና የአገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትርም ‹‹ለችግሩ መፍትሔ አካል ለመሆን›› ራሳቸውን ከስልጣን ማውረዳቸውን ገልጸዋል። ይህን ተከትሎ አራቱ የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች የአመራር ለውጥ ሲያደርጉ (ኦህዴድ አቶ ለማን በዶክተር አብይ ሲቀይር የአቶ ኃይለማሪያም እናት ፓርቲ ደኢህዴን ደግሞ አቶ ሽፈራው ሽጉጤን ከምክትልነት ወደ ሊቀመንበርነት ከፍ እንዲሉ ማድረጉን ልብ ይሏል)፣ የብሔረ አማራ ዴሞክራዊያዊ ንቅናቄ (ብአዴን) በበኩሉ በአቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ ካቢኔ በምክትል ጠቅላይ ሚኒስትርነት ያገለገሉትን አቶ ደመቀ መኮንን በፖርቲው ሊቀመንበርነታቸው እንዲቀጥሉ ወስኗል። አህአዴግ በቅርቡም የፓርቲውን ሊቀመንበር እና የአገሪቱን ጠቅላይ ሚኒስትር እንደሚያሳውቅ ይጠበቃል።


ይህን የኢህአዴግ ውስጣዊ ለውጥ ተከትሎ አስተያየታቸውን ለሰንደቅ ጋዜጣ የሰጡት የኢትዮጵያ ራዕይ ፓርቲ (ኢራፓ) ዋና ፀሀፊ አቶ መላኩ መሠለ ‹‹ለአገሪቱ ወቅታዊ ችግር ዘላቂ መፍትሔ ሊሆን የሚችለው ሁሉን አቀፍ ብሔራዊ መግባባት እንጂ የጠቅላይ ሚኒስትር ለውጥ አይደለም›› ሲሉ አስታውቀዋል። የሰማያዊ ፓርቲ ምክትል ሊቀመንበር አቶ ጌታሁን ባልቻ በበኩላቸው “የአቶ ኃይለማሪያም መልቀቅም ሆነ በቦታው ላይ መቆየት ለውጥ የለውም” ሲሉ ተናግረዋል። የሁለቱ ፓርቲዎች ከሰንደቅ ጋዜጣ ጋር ያደረጓቸውን ቃለ ምልልሶችና የኢራፓን መግለጫ ለአንባቢያን በሚመች መልኩ ከዚህ በታች አቅርበነዋል።

የወቅቱ ጥያቄ እና የፓርቲዎቹ ሃሳብ

 

ኢህአዴግ መራሹ የኢትዮጵያ መንግስት በአገሪቱ ላይ የተነሱ ህዝባዊ ተቃውሞዎችና ቁጣዎች ቶሎ መፍትሔ አግኝተው አገሪቱ ወደ ነበረችበት ሂደት እንድትመለስ ይፈልጋል። ለዚህ ደግሞ በውስጣዊ ለውጥ እና በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በኩል መረጋጋትን እፈጥራለሁ በማለት ሙከራ እያደረገ ነው። አስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ከታወጀ በኋላም የመሻሻል ምልክቶች እየታዩ መሆኑን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ኮማንድ ፖስት ሴክሬታሪያት ይፋ አድርጓል። ከአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ቀደም ብሎም እስር ላይ የነበሩ የፖለቲካ እስረኞችን በምህረት እና በይቅርታ መፍታቱ የሚታወስ ሲሆን ይህን ያደረገውም ለዘላቂ ሰላም፣ ለብሔራዊ መግባባት እና የዴሞክራሲ ምህዳሩን ለማስፋት እንደሆነ ነበር ያስታወቀው።


በአገሪቱ የተፈጠረው ቀውስ መፍትሔ እንዲያገኝ በሚለው ጉዳይ ላይ ከመንግስት ጋር ልዩነት የሌላቸው ተቃዋሚ ፓርቲዎቹ በበኩላቸው ‹‹ሰላም እንዲሰፍን የሚደረግበት መንገድ›› ላይ ነው ልዩነት የሚያነሱት። ለዚህ ደግሞ መፍትሔ ይሆናል ያሉትን ሲያስቀምጡ ሁሉን አሳታፊ ውይይት እና ብሔራዊ እርቅ መካሄድ እንዳለበት ይገልጻሉ። በዚህ ሃሳብ ላይ ቀደም ባሉት ሳምንታት ለሰንደቅ ጋዜጣ አስተያየታቸውን የሰጡ ምሁራን በሙሉ በአንድ አቋም የገለጹት ሲሆን ለዚህ ዝግጅት ከጋዜጣችን ጋር ቃለ ምልልስ ያደረጉት አቶ ጌታነህ ባልቻ እና አቶ መላኩ መሰለ ‹‹መንግስት ሁሉንም አካላት ለድርድር እና ለውይይት ይጋብዝ፤ ለብሔራዊ እርቅ በሮችን ይከፈቱ መድረኮችም ይዘጋጁ›› ሲሉ ተናግረዋል።


ኢራፓ ለመገናኛ ብዙሃን በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ ‹‹ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ በአገራችን እየታዩ ያሉት የማህራዊ፣ ፖለቲካዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ምስቅልቅሎች በቀላሉ በማይገመት ፍጥነት እየነጎዱ አገራዊ እና ህዝባዊ ህልውናችንን በተጨባጭ እስከመናድ እየደረሱ በመምጣታቸው ዛሬውኑ እገሌ ከእገሊት ሳንባባል ሁላችንም ባለድርሻ አካላት ወደ ብሔራዊ መግባባት መድረክ እንድንመጣ የሚያስገድድ ተጨባጭ ሁኔታ ተፈጥሯል›› ሲል በአገሪቱ ጉዳይ ይመለከተናል ለሚሉ ሀይላት ሁሉ ጥሪ አቅርቧል።


‹‹እናንተ ለዚህ ጉዳይ ፓርቲዎችንና ምሁራንን ስትጋብዙ የፓርቲያችሁ ቁመና ለዚህ ብቁ ነወይ? ጥሪ ካቀረባችሁላቸው ፓርቲዎች እና ምሁራንስ ምን ምላሽ አገኛችሁ?›› የሚል ጥያቄ ከሰንደቅ ጋዜጣ ለአቶ መላኩ ቀርቦላቸው ነበር። አቶ መላኩ ሲመልሱም ‹‹እኛ በራሳችን ተነሳሽነት ለብሔራዊ መግባባት መነሻ አስኳል መድረክ በጥምረት መፍጠር ስለሚቻልበት መድረክ መንገዶችን የማመቻት ስራ እንጂ እኛ እንምራው የሚል ፍላትም ሆነ እቅድ የለንም›› ያሉ ሲሆን ከተወሰኑ ፓርቲዎች ጥያቄያቸውን መቀበላቸውን የሚገልጽ ምላሽ እንደተሰጣቸው ጨምረው ተናግረዋል። ውይይቱ እንዲካሄድ የኢህአዴግ በጎ ፈቃድ እና ተነሳሽነት አስፈላጊ መሆኑን የሚገልጹት የኢራፓ ዋና ጸሀፊ፤ ያለ ኢህአዴግ ተሳትፎ ድርድር ማድረግም አስቸጋሪ መሆኑን ገልጸዋል። እንዲያውም ኢህአዴግ ለድርድሩ ወሳኝ ሚና እንዳለው ነው የገለጹት። ‹‹ሆኖም እስካሁን በኢህአዴግ በኩል ላቀረብንለት ጥያቄ ተነሳሽነት አላሳየም›› ብለዋል።


የሰማያዊ ፓርቲው አቶ ጌታነህ በበኩላቸው ‹‹ለአገራችን ችግር ዘላቂ መፍትሔ ሊሆነን የሚችለው ውይይት ማድረግ ነው›› በማለት ሃሳባቸውን ሰጥተዋል።

 

ከሹምሹሩ የሚጠበቅ

 

የኢህአዴግ አመራሮች መቀያየርን በተመለከተ አስተያየታቸውን ለሰንደቅ ጋዜጣ የሰጡት አቶ ጌታነህ ባልቻ ‹‹አቶ ኃይለማሪም ስልጣን ላይ በነበሩበት ወቅት ለኢትዮጵያ ሰላምና መረጋጋት የሰሩት ስራ የለም›› በማለት አስተያየታቸውን መስጠት ይጀምራሉ። ፖለቲከኛው አያይዘውም ‹‹አቶ ኃይለማሪያም ባለፉት ለስድስት ዓመታት አካባቢ በነበራቸው ስልጣን በዚህች አገር ላይ ይህ ነው የሚባል ለውጥ አላመጡም። እንዲያውም ከዚህ በፊት ታይቶ ከሚታወቀው በባሰ መልኩ ቀውሱ በርትቶ እና በርክቶ ነበር የተገኘው። ይህም ማለት አቶ ኃይለማሪያም በነበራቸው ስልጣን ለህዝቡ ጥያቄ ሁነኛ የሆነ መልስ መስጠት እንዳልቻሉ የሚያሳይ ሲሆን ለሁለት ጊዜያትም አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ታውጇል። ችግሮች ግን ከዚህም ከዚያም በተደጋጋሚ ተነስተዋል። ስለዚህ ኃላፊነታቸውን መልቀቃቸው ምናልባትም ተገቢ እንደሆነ ነው የሚገባኝ›› ብለዋል።


አቶ ጌታነህ አክለውም ‹‹የሚመጣው የእሳቸው ተተኪ ጠንካራ እና ደፋር መሆን አለበት›› ይላሉ። ምክንያታቸውን ሲያስቀምጡም ‹‹የህዝብ ጥያቄ ምን እንደሆነ ተረድቶ መልስ መስጠት ካልቻለ እና ህዝብን የስልጣን ባለቤት እንዲሆን ካላደረገ እንደ ሰማያዊ ፓርቲ የባለስልጣናቱ መቀያየር ለውጥ ያመጣል ብለን አናምንም›› ሲሉ ተናግረዋል። ‹‹አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር የድርጅት እና የአገር ኃላፊነትን ለይቶ ማወቅ ይገባዋል›› ያሉት አቶ ጌታነህ የፓርቲ ስራን ከመንግስት ኃላፊነት ጋር ቀላቅሎ የሚሰራ ከሆነ ለውጥ የለውም ይላሉ።


በዚህ ጉዳይ ላይ መግለጫ ያወጣው የኢትዮጵያ ራዕይ ፓርቲ (ኢራፓ) በበኩሉ ‹‹የዚህች አገር ችግር መፍትሔ በክብ ጠረጴዛ ዙሪያ በሚደረግ ውይይት ብቻ ነው›› ያለ ሲሆን፤ ‹‹አሁን አገራችን ያለችበት ፖለቲካዊ ሁኔታ ወደ ባሰ እና የከፋ ደረጃ የሚወስዳት ነው። ለዚህ ደግሞ አሁን ኢህአዴግ እየሄደበት ያለው መንገድ መፍትሔ አይደለም›› ብሏል። የፓርቲው ዋና ጸሀፊ አያይዘውም ኢህአዴግ በአመራሮቹ ላይ የሚያደርገውን ሹምሽር ውጤት ያመጣል ብለው እንደማያስቡ ገልጸዋል። አቶ መላኩ ሃሳባቸውን ሲያጠናክሩም ‹‹አሁን በአገራችን ያለው ከፍተኛ ችግር ዋና ባለቤት በስልጣን ላይ ያለው ፓርቲ በመሆኑ የአመራር ለውጥ ቢያደርግ ውጤት ያመጣል ብለን አናምንም። አቶ ኃይለማሪያም ከስልጣን መውረዳቸውን የምንመለከተው በህገ መንግስቱ የተሰጣቸውን ስልጣን እየተገበሩት እንዳልነበረ ነው። በዚህ ላይም ቀደም ሲል መግለጫ አውጥተንበታል። አሁንም እየተካሄደ ያለው በአንድ የተወሰነ ቡድንተኞች የሚመራ ሀይል የጠቅላይ ሚኒስትርነት ስልጣን እየሰጡ ሰዎችን በመለዋወጥ የፓርቲውን መስመር መለወጥ ይቻላል ብለን አናምንም። ኢህአዴግ አቋሙን፣ ፕሮግራሙን እና ፖሊሲዎቹን መቀየር ይችላል ብለን አናምንም›› ሲሉ ከጠቅላይ ሚኒስትሩ ሹምሽር ፓርቲያቸው የሚጠብቀውን ተናግረዋል።


አቶ መላኩ ሃሳባቸውን ሲያጠናክሩም ‹‹የኢትዮጵያ ህዝብ ኢህአዴግን እየጠየቀ ያለው ፖሊሲዎቹን እንዲያሻሽል፣ ፕሮግራሙን እንዲቀይር እና የዴሞክራሲ ምህዳሩን አስፍቶ አሳታፊ መድረግ እንዲፈጥር ነው›› ብለዋል።


የኢህአዴግ ምክር ቤት በቅርቡ የፓርቲውን ሊቀመንበር እና የአገሪቱን ጠቅላይ ሚኒስትር በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያሳውቃል ተብሎ ይጠበቃል።


“በነፃነት ጠንክረን ኦሮሚያ ውስጥ ስንሰራ
የሕዝባችንን ችግር መፍታት እንችላለን”

 

አቶ ለማ መገርሳ
የኦሮሚያ ክልለ ፕሬዚደንት

 

የኦሮሞ ህዝብ ዴሞክራሲያዊ ድርጅት (ኦህዴድ) ማዕከላዊ ኮሚቴ የካቲት 15 ቀን 2010 ዓ.ም ባካሄደዉ ስብሰባ አዲስ ሊቀመንበር መምረጡ ይታወሳል። በዚህም መሰረት ዶ/ር አቢይ አህመድ የድርጅቱ ሊቀመንበር፣ አቶ ለማ መገርሳ ደግሞ ምክትል ሊቀመንበር ሆነዉ እንዲያገለግሉ ወስኗል።


ኦህዴድ አዲስ ሊቀመንበር መምረጥ ለምን እንዳስፈለገው? የኦሮሚያ ክልልን የኢኮኖሚ ተጠቃሚነት እንዴት ማሳካት ይቻላል? የፌዴራል ሥልጣን ኦሕዴድ እንዴት ይመለከተዋል? እና መሰል ርዕሰ ጉዳዮች ጋር በተያያዘ አቶ ለማ መገርሳ ከኦ.ቢ.ኤን ጋር ሰሞኑን ባደረጉት ቃለምልልስ ምላሽ ሰጥተዋል።


አቶ ለማ መገርሳ ከኦ.ቢ.ኤን ጋር ያደረጉትን ቃለ ምልልስ የኦሮሚያ የመንግሥት ኮምኒኬሽን ጽ/ቤት ወደ አማርኛ መልሶታል። ይህንኑ ከዚህ በታች አስተናግደነዋል። መልካም ንባብ።

 

*** *** ***

 

የኦህዴድ ማዕከላዊ ኮሚቴ ባካሄደው ስብሰባ፤ የድርጅታችን አሰራር መሠረት በማድረግ የአመራሮችን ሁኔታ አስመልክቶ አንዳንድ አቅጣጫዎችን በማስቀመጥ ውሳኔዎችን አስተላልፏል።


በአሁኑ ወቅት በሃገራችን ከተፈጠረው ሁኔታ በመነሳት፤ ድርጅታችን የሕዝባችንን ጥያቄ ከመመለስ አንፃር እስካሁን የሄደዉ አካሄድ ምን እንደሚምስል እና ትግሉን ብስለትና ቀጣይነት ባለው መንገድ እንዴት መምራት ይችላል በሚል መንፈስ መልሰን መላልሰን ስንመለከተው ነበር።


በዚህ አካሄድም ግልጽ የሆነ ነገር ተፈጥሯል። ሕዝባችን እንደክልል ራሱን በራሱ ማስተዳደርና የኢኮኖሚ ተጠቃሚ እንዲሆን ከመፈለጉ የተነሳ ጥያቄዎችን ሲያነሳ ነበር። በሌላ መልኩም በፌደራል ደረጃ የሃላፊነት ድርሻ በመወሰድና በወሰደውም ልክ የአመራርነት ድርሻ እንዲኖረው ጥያቄ ነበረው። ይህ ጥያቄ ደግሞ የሕዝባችን ብቻ ሳይሆን የድርጅታችንም ጥያቄ ነበር። በክልልም ሆነ በፌዴራል ደረጃ የአመራርነት ሚናችንን በተገቢዉ መንገድ በመወጣት ለህዝባቸን ጥያቄ ተገቢዉን ምላሽ መስጠት እንዳለብን እናምናለን። ይህንን ከግብ ማድረስ ይገባናል። ለስኬታማነቱም ከሕዝባችን ጋር በመሆን ረዥም የትግል ጉዞ በማድረግ እዚህ ደርሰናል። ይህ ማለት ግን ትግሉ በዚህ አበቃ ማለት አይደለም። ትልቁ ትግል ከፊታችን ያለው ነው። ከዚህ በመነሳትም በፌዴራል መንግስት ውስጥ የአመራርነት ሚና በብቃት መወጣት አለብን ስንል ክልላችንን በመዘንጋት መሆን የለበትም።


እዚህ ላይ ማሰብ ያለብን አብይ ጉዳይ ሃላፊነትን መቀበል አለብን ብለን ማሰብ ብቻ ሳይሆን በታሪክ አጋጣሚ ያገኘነውን ዕድል እንዴት አድርገን ልንሰራበት እንደምንችል በማጤን በበሰለ አካሄድ የወደፊቱን ግብ ማየት ነው እንጂ ኃላፊነትን መቀበል ብቻውን በቂ አይሆንም። ጉዳዩን ስትራቴጅያዊ በሆነ መንገድ ማጤን አስፈላጊ ነው። የተሰጠንን ዕድል በአግባቡ ካልተጠቀምንበትም መውደቅ ሊመጣ ይችላል። ይህ ደግሞ በሕዝባችን ላይ የሚያመጣው ተጽዕኖ ቀላል አይሆንም፤ በመሆኑም ጉዳዩን በሰከነ መንፈስ በማየት ልንሰራ ይገባል። ሕዝባችን በፌዴራል መንግስት ተገቢዉን የኃላፊነት ድርሻ ማግኘት አለብን ብሎ ሲጠይቅ ጥያቄው የሞራል ጥያቄ ነው። ድርጅቱም በዚህ ጥያቄ ተገቢነት ያምናል። በፌዴራል ደረጃ የሚቀመጠው አመራር ለኦሮሞ ሕዝብ የተለየ የኢኮኖሚ ተጠቃሚነትን ያመጣል ብለን አናስብም። አንድ ሰው ከመካከላችን በመውጣት ሀገሪቱን መምራት ይችላል ብንል እንኳ፤ የሀገሪቱን ብሔር ብሔረሰቦች በእኩልነት እና በፍትሐዊነት ይመራል። የታገልነውም ለዚህ ነው። የኦሮሞን ሕዝብ ወክሎ እንደመቀመጡ መጠንም የኢትዮጵያን ሕዝብ ክብርና ጥቅም በማስጠበቅ እኩልነት በሀገሪቱ እንዲሰፍን እና ፍትሐዊነት እንዲረጋገጥ መስራት አለበት።


በሌላ በኩል የኦሮሞን ክብር ማስጠበቅ የምንችለው ሰርቀን ለሕዝባችን በማምጣት ሳይሆን ለፍትሐዊነትና ለእውነት የምንስራ መሆናችንን በተሰጠን ዕድል ሰርተን በማሳየት ብቻ ነዉ።


በቀጣይነት የሚነሳው የኢኮኖሚ ተጠቃሚነት ጥያቄ ነው። ይህ የሕዝብ ጥያቄ እንዴት መመለስ እንዳለበት ማዕከላዊ ኮሚቴው በግልጽና በጥልቀት በመወያየትና በመደማመጥ ከኢኮኖሚ ተጠቃሚነት አንፃር ያለዉ ችግር እንዴት መፈታት እንዳለበት ሲመለከት ቆይቷል። ይህን ችግር ለመፍታት የአመራሩ ድርሻ ቁልፍ መሆኑ ተሰምሮበታል። ከዚህ በመነሳት እንደ አመራር ያለንን ፑል በመጠቀም ከምን ጊዜውም በላይ በአንድ ልብና ሃሳብ ጠንክረን team spirit (collective leadership) ፈጥረን በመንቀሳቀስ ላይ እንገኛለን።


ከግብ የምናደርሰው የህዝባችንን ጥያቄ ስለሆነ በክልል ያለውን አመራራችንን እንዴት እናስቀጥል፣ በፌዴራል ደረጃ ያለንን ተልዕኮስ እንዴት ከግብ እናድርስ የሚለውን ሃሳብ አፅንኦት ሰጥተን ተመልክተነዋል። በፌዴራል ደረጃ ያለውን ብቻ በማየት በክልል ያለውን ጉዳይ የምናንጠባጥብ ከሆነ ውድቀት ማስከተሉ አይቀርም። አንድ ሰው አይደለም፤ ሀያ ሰው በፌዴራል ደረጃ ወንበር ቢያገኝ፤ የኦሮሞ ሕዝብ ጥያቄ መልስ አግኝቷል ማለት አይደለም። ስለሆነም በሁለቱም አቅጣጫ ተመልክተን አንድም ክልላችንና ሕዝባችን ያሉባቸውን ችግሮች ያለማንም ጣልቃ ገብነትና ንክኪ ራስችንን ችለን ማስተዳደር መቻል ትልቅ ድል ነው።


በተለይ የኢኮኖሚ ጥያቄን በመለከተ፤ ድርጅታችንን በማጠናከርና የመንግስት መዋቅርን በመገንባት ላይ አትኩረን ከሰራን ከምን ጊዜውም በላይ ልንጠቀምበት እንችላለን። ዋናው ትኩረት ኦሮሚያ ላይ መስራት ነው። የስልጣናችን ምንጭ ሕዝባችን ስለሆነ ወደፊትም ወደ ፌዴራል ሄደን የምንሰራው ሥራ በግለሰብ የሚሰራ ስላልሆነ ይህ ሕዝብ ዕውቅና እስካልሰጠውና እስካልደገፈው ሁለት ሰውም ይሁን ሀያ ሰው ሄዶ ውጤታማ ሊሆን አይችልም። ይህንን ደግሞ ማምጣት የምንችለው በቤታችን ውስጥ የምንፈልገውን ነገር መስራት ስንችል ነው። በነፃነት ጠንክረን ኦሮሚያ ውስጥ ስንሰራ የሕዝባችንን ችግር መፍታት እንችላለን። በተለያየ መልኩ እንቅፋት እየሆነብን መሮጥ የምንችለውን ያህል እንዳንሮጥ የገደበን ነገር ቢኖርም፤ አሁን ባለን አቅም መሮጥ የሚያስችለን ነገር አለን ብለን እናምናለን። ስለዚህ ጠንካራ አመራር በክልላችን ሊኖረን ይገባል። ብዙ በጅምር ተንጠልጥለው ያሉ የኢኮኖሚ ተጠቃሚነትና ሕዝባችንን አንድ የማድረግ ስራዎች ይቀሩናል፡


የመንግስትና የድርጅት አደረጃጀት ጠንካራና ለሕዝቡ የሚቆረቆር መሆን አለበት። ይህንን ድርጅት ለማጠናከር የተለያዩ ትግሎችንና እርምጃዎችን እየወሰድን እዚህ ደርሰናል። ነገር ግን አሁንም ጠንካራ ሆኖ የወጣ አይደለም። አሁንም በተለየ መንገድ ማጠንከር ያስፈልጋል። ዝም ብለን በሩን ክፍት አድርገን ሁላችንም የምንሄድ ከሆነ ተያይዘን እንወድቃለን። አሁን ባለበት በአንድ ልብና ሃሳብ ጠንክረን ከሰራን ከላይ የምንሰራው ስራም ዉጤታማ ይሆናል፣ ረዥም መንገድም ይጓዛል፣ በመንገድም አይቀርም። ይሄንን የሚያስተጓጉል የሚሞክር ሊኖር ይችል ይሆናል፤ በሕዝብና በጠንካራ ድርጅት ከተደገፈ ግን ምንም አይሆንም፤ ስለሆነም በኦሮሚያ ላይ የሚሰራው ስራ ወሳኝ ነው።ስለዚህ ጠንካራ የሆነ አመራር ኦሮሚያ ላይ ሊኖረን ይገባል። ልክ እንደ እግር ኳስ ጨዋታ ማን የት ቢጫወት የበለጠ ውጤት ያመጣል እንደሚባለው ማየት አለብን። ከዚህ በመነሳት ካለን የአመራር ፑል ማንን የትና እንዴት ብናዘጋጅ ይሻላል ብለን አንዱን በማንሳትና ሌላውን በመተው ሳይሆን በአንድ ሃሳብና በቡድን ለአንድ ግብ ብንስራ ተያይዘን ረዥም መንገድ መጓዝ እንችላለን። ሕዝባችን ከእኛ የሚጠበቀውንም ነገር ከግብ ማድረስ እንችላለን።


ከዚህም በመነሳት የህዝባችንን ፍላጎት ከግብ ለማድረስ በሚያስችለን መልኩ አንድ አንድ ማስተካከያዎችን አድርገናል። ያደረግነው ማስተካከያ በፌዴራል ደረጃ የኦህዴድ ሚና የጎላ እንደሚሆን ሙሉ እምነት አለን። ድርጅቱ በፌዴራል አመራርነት ዉስጥ በሚገባ ሚናውን እንዲወጣ ስንታገል ነበር፤ እየታገልንም ነው፥ ለወደፊትም እንታገላለን።ይሄም ጥያቄ ዉስጥ አይገባም። የሚሆነዉም ዲሞክራቲክ በሆነ መልክ ነው። እንዲህ ስናደርግ ደግሞ ማን የት ቢተካ የበለጠ ዉጤታማ እንሆናለን በማለት አይተናል። በሌላ በኩል እንደመስፈርት የሚነሱ አንድ አንድ ጉዳዮች ከወዲሁ በተሟላ መልክ እንድናደራጅ ትኩረት ሰጥተን ተወያይተን ወስነናል። አንድ አንድ ለውጥም አድርገናል፤ ለምሳሌ ማናችንም ከማናችን በልጠን አይደለም፤ ነገር ግን ማን የት ቢሆን በይበልጥ ዉጤት ማምጣት ይችላል? እና የድርጅቱን አላማ ከግብ ማድረስ ይችላል በማለት አይተናል።


በዚህም መሰረት ዶ/ር አብይ የድርጅቱ ሊቀመንበር ሆኖ እንዲሰራ እኔ ደግሞ ምክትል ሆኜ እንድሰራ ወስነናል። ይሄን ስናደርግ ለህዝባችን ግልፅ ሊሆን የሚገባው ምንም ነገር ተፈጥሮ አይደለም። ነገር ግን የህዝባችንን ፍላጎት ከግብ ለማድረስ የተጠቀምንበት ስልት እንጂ። ይሄ የፖለቲካ ጉዳይ ነው፤ እድር አይደለም ወይም ማህበር አይደለም። ፖለቲካ ደግሞ በሁሉ አቅጣጫ መመልከትን ይጠይቃል። የህዝብ ፍላጎትን ያማከለና የድርጅቱን ዓላማ ከግብ ያደርሳል ብለን ያስብነውን ሁሉ አድርገናል። በዚህ ዕይታ ነው ይሄን ማስተካከያ ያደረግነው። እንደዚህ ሲሆን አንድና ሁለት ሰው ማዘጋጀት ሳይሆን ወደ ፌዴራል አመራር የሚሄድ አካል በቡድን እንዲሰራ በማሰብ ጭምር ነው። ለፌዴራል የሚሄድ አካል እንዴት መሰራት እንዳለበት፤ ምን መስራት እንዳለበት ግንዛቤ በመያዝ ይሄን ማስተካከያ አድርገናል። በክልል የሚቀረው አካል ምን መስራት እንዳለበት አንድ ሁለት ብለን አስቀምጠናል። ሁለቱም አካላት ደግሞ በመደማመጥ፤ በመተጋገዝ ይሰራሉ ብሎ ድርጅቱ አምኖበት ማዕከላዊ ኮሚቴው ቀጣዩን ስራ በማጤን ወስኗል።


ይህ ማለት ድርጅቱን ስመራው እንደቆየሁት አሁንም እመራለሁ፤ ሌሎቹም እንዲሁ። በጅምሩ ተንጠልጥሎ ያሉ የቤት ሥራዎች አሉን። ተንጠልጥሎ ያለ ሥራን ትቶ መሄድ ደግሞ የራሱ የሆነ ተፅእኖ ይኖረዋል። ስለዚህ እንደ እኛ ሃሳብ ጅምር ስራዎችን በክልሉ እየገነባን ባለነው ቲም/ቡድን/ በርትተን ብንሰራ ይበልጥ የተሳካ ይሆናል። ወደ ፌዴራል የሚሄደው ቡድን በዚህ ደረጃ የህዝባችን ፍላጎት ያስከብራል። ይሄንን ስናደርግ ለስልጣን ስሌት የምናየዉ ከሆነ፤ አንዱ ወንበር ካንዱ ይበልጣል። ይሄ ደግሞ በታሪክ ሲገጥመን ለመቀበል ማናችንም ትልቅ ጉጉት ይኖረናል። ነገር ግን እንደግለሰብ ወንበር በመመኘት ብቻ ህዝባችን ዋጋ የከፈለበትን ጉዳይ ከግብ እናደርሳለን ብለን ማሰብ አይቻልም። በይበልጥ የት ሆነን ብንሰራ ህዝቤ ዋጋ የከፈለበትን ከግብ አደርሳለሁ ብሎ በማሰብ እንጂ። ለእኔ ትልቁ ስኬት ዋጋ ከፍለን እዚህ ያደረስነዉን ትግልና በኦሮሚያ የተጀመረውን ሁሉን አቀፍ ትግል ከግብ ማድረስ ሲቻል ነው። የተለያዩ ጫናዎችና ሙሉ ትኩረታችንን የሚበትኑ ጉዳዮች ከቆሙ በሙሉ ኃይል ዛሬ ላይ ከምናደርገው ሩጫ በሁለትና ሶስት እጥፍ መፍጠን እንችላለን። ሌት ተቀን ሙሉ ኃይላችንን በመጠቀም በኦሮሚያ የጎሉ ለውጦች እናመጣለን ብዬ አምናለሁ።

ከማስታገሻው ወደ መፈወሻው

Wednesday, 28 February 2018 12:55

 

ዳንኤል ክብረት (www.danielkibret.com)

 

መንግሥት መረራ ጉዲናን፣ እስክንድር ነጋን፣ አንዱዓለም አራጌን፣ በቀለ ገርባንና ሌሎችንም የፖለቲካ እስረኞችን መፍታቱ አንድ ርምጃ ወደፊት ነው። ቢያንስ ያንዣበበውን የሥጋት ደመና ይገፈዋል። የሀገሪቱንም ዜና ከ‹ታሠሩ› ወደ ‹ተፈቱ› ይቀይረዋል። የተስፋ ብልጭታም በሕዝቡ ላይ ይጭራል። ከታሠሩት ጋር አብሮ ለታሠረውም ወገን ትልቅ እፎይታ ነው። አብሮ ግን ሁለት ነገሮች ተያይዘውና ቀጥለው መምጣት አለባቸው።

 

1. መፈታት ያለባቸውን ወገኖች ጨርሶ መፍታት፡- የክስ ዐንቀጻቸው ምንም ይበል ምን በሕዝቡ ዘንድ በፖለቲካዊ ሐሳባቸውና ሥራቸው የታሠሩ መሆናቸው የሚታመንባቸው ብዙ ዜጎች አሉ። አንዳንዶቹ የሚታወቁ በመሆናቸው በየማኅበራዊ ሚዲያው ስማቸው ይነሣል፤ ሌሎቹ ደግሞ የሚጮኽላቸውም ሆነ የሚሰለፍላቸው የሌላቸው ናቸው። መንግሥት ሁለቱንም በመፍታቱ ያተርፋል እንጂ አይከስርም። አሁን እንደምናየው በሕዝቡ ላይ ሥጋት አንዣቧል። በአንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ተማሪዎች እንኳን ሳይቀር ፍርሐት እየነገሠ መሆኑን በቀላሉ ለማየት ይቻላል። መንገድ ሊዘጋ ነው፣ ነዳጅ ሊጠፋ ነው፣ እህል ሊወደድ ነው፣ ችግር ሊፈጠር ነው፣ የሚለው ወሬ ጉዳቱ ከኢኮኖሚው በላይ ነው። ወላጆች ልጆቻቸውን ትምህርት ቤት ለመላክ ሦስት ጊዜ ማሰብ እየጀመሩ ነው። እነዚህን ውጥረቶች ለማርገብ አንዱ መፍትሔ የታሠረውን የሕዝቡን ስሜት መፍታት ነው። ለዚህ አንዱ ርምጃ አሁን በተጀመረው መንገድ ሌሎችንም መፍታት ነው።


ለምሳሌ የዋልድባ መነኮሳትን እንመልከት። የዋልድባን ጉዳይ ሙስሊም ከክርስቲያኑ ያውቀዋል። የተመሠረተባቸው ክስ ምንም ይሁን ምንም ከገዳሙ መሬትና ከስኳር ፋብሪካው ጋር የተያያዘው ጉዳይ ግን በሕዝቡ ልብ ውስጥ ቁርጥ ያለ መልስ ሳያገኝ እንደተንጠለጠለ ነው። እነዚህን አባቶች በየጊዜው ፍርድ ቤት ለፍርድ ቤት በማመላለስ፣ ልብሳችሁን አውልቁ፣ አታውልቁ በመነታረክ፣ እየሰማናቸው ያሉትን አሳዛኝ ድርጊቶች በእነርሱ ላይ በማከናወን መንግሥት ፖለቲካዊም፣ ኢኮኖሚያዊም፣ ሃይማኖታዊም ትርፍ አያገኝም። ጉዳያቸው የ35ሺ አድባራት፣ የ400ሺ ካህናት፣ የ1100 ገዳማት ጉዳይ ሆኗል። በየሰንበት ትምህርት ቤቱ የሚያገለግሉ የ15 ሚሊዮን ወጣቶች ጉዳይ ሆኗል። ከዚያም አልፎ የመላ ኢትዮጵያውያን ጉዳይ ሆኗል። በዚህች ሀገር ጉዞ ከሃይማኖት ጋር የተያያዙ ጉዳዮች የማይነኩት የማኅበረሰብ ክፍል የለም። 98 በመቶ ኢትዮጵያውያን ሃይማኖት ዋና ጉዳያችን ነው ማለታቸውን ጥናቶቹ እየነገሩን ነውና። ፍቱ!... እነዚህን አባቶች ፍቱ!... የሚጮህላቸው ቤተ ክህነት ባይኖራቸውም ፍቱ!... ለሀገሪቱ ደኅንነት ስትሉ ፍቱ!... የአቡነ ዘበሰማያት ጦር ሲወጋ እንጂ ሲወረወር እንደማይታይ በቅርቡ ከዋልድባ ጋር በተያያዘው ታሪካችን አይተናልና ፍቱ!... ምናልባትም ይህ ሁሉ ድብልቅልቅ የእነርሱ ኀዘን ውጤት ይሆናልና ፍቱ!...

 

2. ቀጥሎስ? ቀጣይ የፖለቲካ ሥራዎችን ለሀገርና ለወገን በሚጠቅም፣ ማንንም በማያገል፣ ያለፉ ችግሮችን በሚፈታ፣ ሌሎች ችግሮችን በማያስከትልና ተአማኒና ግልጽ በሆነ መንገድ ማከናወን ነው ከባዱ ሥራ። እያሠሩ መፍታት ለችግሩ ማስታገሻ እንጂ መፍትሔ አይሆንም። የሕዝቡ እንቅስቃሴ አሁን ባለው መንገድ ከቀጠለም ወደ አንድ፣ ሁሉን አስማሚና አሳታፊ ወደሚሆን ግብ መድረሱ ያጠራጥራል። ነገሮች ከቁጥጥር ውጭ ሆነው ለሁሉም የማይጠቅም ነገር ከመከሠቱ በፊት መሥራት ያለብንን ነገር መሥራት ያለብን አሁን ነው። ‹ማንም ሊሠራባት የማይችል ሌሊት ትመጣለች› እንደተባለው እንዳይሆን። እንደ ሠፈር ልጅ ብሽሽቅ፣ እንደ ጎረምሳ ትንቅንቅ፣ እንደ እንደ ጅል እየሠሩ ማፍረስ፣ እንደ እብድ ያለ ውጤት መገሥገሥ አያዋጣም። ኢሕአዴግ ሁልጊዜ እንደሚተርከው የናዳው ምሳሌ እየተተገበረ ነው። ናዳው እየወረደ ነው። ወሳኙ ከናዳው ለማምለጥ መሮጥ አይደለም። የሚሮጠው ሰው ናዳውን በሚቀድም ፍጥነት ካልሮጠ መሮጡ ብቻዉን አያድነውም። ናዳው ይደርስበታልና። የሚያዋጣው ከናዳው ፍጥነት በፈጠነ ፍጥነት ለመሮጥ መቻል ነው።


ከማስታገሻው ወደ መፈወሻው እንሂድ። ሀገሪቱ ታማለች። የሚያስፈልጋት ፍቱን መድኃኒት እንጂ ማስታገሻ (pain killer) አይደለም። ነገሩ ካለቀ በኋላ መድኃኒቱን ብናመጣው አይጠቅመንም።

 

አንጀቴ ተቆርጦ ከሆዴ ከወጣ
እንግዲህ ሐኪሙ ምን ሊቀጥል መጣ
ይሆናል ነገሩ።

Page 8 of 211

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us