Items filtered by date: Wednesday, 04 January 2017 - Sendek NewsPaper

 

የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን አዲሱ የስራ አመራር ኃላፊነቱን ከተረከበ በኋላ የመጀመሪያ የተባለ ይፋዊ ጋዜጣዊ መግለጫ ሰሞኑን ሰጥቷል። አመራሩ ቀዳሚ ተግባር ያደረገው የተከለከለ አበረታች ንጥረ ነገሮች ከመጠቀም ጋር በተያያዘ የሀገሪቷን የጎደፈ ስምን ማጽዳትን ነው። ይህንንም ለማሳካት በዶፒንግ ምርመራ የሚያዙ አትሌቶች ላይ ጠበቅ ያለ እርምጃ መውሰድ የተሻለ አማራጭ አድርጓል።

 የተከለከለ አበረታች መድሀኒት ከመጠቀም ጋር በተያያዘ ጠንካራ ምርመራ ሊደረግባቸው ከሚገባ ሀገሮች መካከል ኢትዮጵያ አንዷ ሆና መጠቀሷ ይታወቃል። በዚህም የተነሳ የሀገሪቷ የአትሌቲክስ ውጤቶች ጥርጣሬ ውስጥ የወደቁበትና የመልካም ታሪክ ባለቤቶች አትሌቶች ድልም የደበዘበት ሁኔታ ተፈጥሯል። ይህንን የተበላሸ ታሪክ ለማስተካከል ደግሞ በኃይሌ ገብረስላሴ ፕሬዝዳንትነት የሚመራው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ቀዳሚ እርምጃው ከባድ ቅጣት መጣልን ነው።

ይኸውም የተከለከለ ንጥረ ነገር መውሰዳቸው የሚረጋገጥባቸው አትዮጵያውያን አትሌቶች ሀገርን ወክለው የመሮጥ እድላቸው ዜሮ መሆኑን ነው አመራሮቹ ያሳወቁት።

ይህ ውሳኔ ለዓለምአቀፉ ጸረ ዶፒንግ ኤጀንሲ እና የአትሌቲክስ ማህበር የኢትዮጵያን ጠንካራ አቋም ለማሳየት የነበራትን መጥፎ ምስልና ኢ-ተአማኒነት ለማስተካከል ይረዳል። ሀገሪቷ በድጋሚም ስሟ በዚህ ተግባር እንዳይጠራ የምትፈልግ መሆኗን የሚያስረዳ እርምጃ ተደርጐ ይታሰባል።

ከዚህ በተጨማሪም የፌዴሬሽኑ ጥብቅ ማሳሰቢያ ያዘለው ውሳኔ በቀጣይ የኢትዮጵያ አትሌቶች አበረታች መድሀኒት ላይ የበለጠ ጠንቃቃ እንዲሆኑ የሚያደርግ ነው። ወደ ሰውነታቸው ውስጥ ለሚገባ ማንኛውም ነገር ከፍተኛ ጥንቃቄ እንዲያደርጉና ሀላፊነቱንም እንዲወስዱ የሚያስገድዳቸው ነው። ስለዚህም የፌዴሬሽኑ የመረረ ውሳኔ የዶፒንግ ችግርን ለማስቀረት  አዎንታዊ ተጽዕኖ ሊኖረው እንደሚችል ይታመናል።

በሌላ በኩል ግን ውሳኔው ሁለተኛ እድል አለመስጠቱ ፍትሀዊነቱ ላይ ጥያቄ የሚያስነሳ ሆኗል። በማወቅም ይሁን ባለማወቅ ስህተት ውስጥ የሚገቡ አትሌቶች በድጋሚ ወደ ውድድር የመመለስና ሀገራቸውን ወክለው የመሮጥ እድል እንዳይኖራቸው የሚያደርግ ነው። በዶፒንግ ለመጀመሪያ ጊዜ ቅጣት የተጣለባቸው አትሌቶች ቅጣታቸውን ጨርሰው መወዳደር የሚችሉበት መብታቸውን የሚያሳጣ ነው።

በአለምአቀፉ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ህግ መሰረት ለመጀመሪያ ጊዜ በዶፒንግ ምርመራ የወደቁ አትሌቶች አራት አመት ከማንኛውም የውድድር መድረኮች እንዳይሳፉፍ የሚያደርግ ቅጣት ይተላለፍባቸዋል። በዶፒንግ የተቀጡ አትሌቶች የአራት አመት ቅጣታቸውን ጨርሰው የኦሊምፒክ ጨዋታዎች መድረክን ጨምሮ በየትኛውም የውድድር መድረክ የመሳተፍ መብት አላቸው። ቅጣታቸውን ጨርሰው ወደ ውድድር ከተመለሱና በድጋሚ ዶፒንግ ምርመራ የተከለከለ አበረታች መድሀኒት መውሰዳቸው ከተረጋገጠ ግን ቅጣታቸው እስከ ህይወት ዘመን እገዳ የሚረዝም ይሆናል።

ከዚህ እውነት በመነሳትም ቀድሞ ሁለት አመት የነበረው ቅጣት ወደ አራት አመት ከፍ ያለው የእገዳ ቅጣት የሚጣልበት አትሌት ለአራት አመታት ከውድድር መታገድ ትልቅ ቅጣት እንደሆነ መናገር ይቻላል። ብዙ የሚያጡት ጥቅሞች አሉ። ከውድደር ተሳትፎ ጋር የሚያገኟቸው የአሸናፊነትና ሌሎች የገንዘብ ጥቅሞችና ሽልማቶች እንዲሁም ክብሮች ሁሉ አብረው ይቀራሉ። ይህንን ቅጣት በመፍራትም አትሌቶች ተገቢውን ጥንቃቄ እንደሚያደርጉ ይታመናል።

ይሁንና ባለማወቅም ይሁን በማወቅ ዶፒንግ ተጠቅመው የተረጋገጠባቸው አትሌቶች የሚጣልባቸውን የአራት አመት ቅጣት ጨርሰው ወደ ውድድር የመመለስ እድል ሊሰጣቸው እንደሚገባም የሚናገሩ ወገኖች አሉ። የኢትዮጵያ አትቲክስ ፌዴሬሽን በዶፒንግ ላይ ያስተላለፈው ጠበቅ ያለ ውሳኔ መልካም ቢሆንም አለምአቀፉ የኦሊምፒክ ኮሚቴ የሚሰጠውን በድጋሚ ሀገር ወክለው የመወዳደር መብት መንፈጉ አነጋጋሪ ሆኗል።

ከዚህ ጋር በተያያዘም ፌዴሬሽኑ አስቀድሞ ቅጣቶችን በማጥበቅ ጠዶፒንግ ጉዳይን ለማስቀረት ከመሞከር ይልቅ ግንዛቤ በመስጠቱ ላይ ቢያተኩር የተሻለ እንደሆነም የሚናገሩ አስተያየት ሰጪዎች አሉ። በተለይም ደግሞ በቀደመው የፌዴሬሽኑ አመራሮች ተጀምሮ የነበረው የግንዛቤ ማዳበሪያ መድረኮችን አዲሱ አመራር እንደሚያስቀጥል ይጠበቃል።

ክፍል ስፖርት

 

በቻይና ምድር ከሚካሔዱ የጎዳና ሩጫዎች ከፍተኛ የገንዘብ ሽልማት በሚያገኘው የዢያሜን ማራቶን በሁለቱም ጾታ ኢትዮጵያውያን የበላይነታቸውን ማሳየት ችለዋል።

በአለምአቀፉ አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማህበር የወርቅ ደረጃ የተሰጠው የዢያሜን ማራቶን ባለፈው እሁድ ከ30ሺ በላይ ተሳተፊዎች ተከናውኗል። በሁለቱም ጾታ ኢትዮጵያውያን ከአንድ እስከ ተከታትለው በመግባት የበላይነታቸውን አሳይተዋል።

በሴቶች መካከል በተካሔደው የማራቶን ፉክክር መስከረም መንግስቱ ስታሸንፍ ርቀቱንም በ2፡25፡58 ነው ያጠናቀቀችው። ሌሎቹ ኢትዮጵያውያን ሯጮች ወርቅነሽ ኢዴሳ እና መልካም ግዛው ሁለተኛና ሶስተኛ ሆነው ገብተዋል። ባለፈው አመት በውድድሩ መድረክ አሸናፊ የነበረችው ወርቅነሽ ርቀቱን 2፡26፡27 ስታጠናቅቅ፤ የሲኡል ማራቶንን በሁለተኛነት አጠናቃ የነበረችው መልካም ደግሞ ከወርቅነሽ በሀያ ሰከንደ ዘግይታ 2፡26፡47 በሆነ ሰአት ውድድሯን ጨርሳለች።

አሸናፊዋ አትሌት መስከረም ከውድድሩ በኋላ በሰጠችው አስተያየት አዲስ የቦታውን አዲስ ክብረወሰን ለመስመዝገብ ባትችልም ማሸነፏ እንዳስደሰታት ተናግራለች።

“በውድድሩ ባሸንፍም ፈጣን ሰአት ማስመዝገብ ባለመቻሌ ቅር ብሎኛል። የዛሬው የአየር ንብረት በጣም ሞቃታማና የመሮጫ መንገዶቹም በጣም ፈታኝ ናቸው።” በማለት ፈጣን ሰአት ያላስመዘገበችበትን ምክንያት ተናግራለች። በቀጣይም በ2017 የለንደን ማራቶን በመወዳደር ለማሸነፍ ማቀዷን አስታውቃለች።

በወንዶች መካከል የተካሔደውን ፉክክር ፈጣን ሰአት የነበረው ለሚ ብርሐኑ በ2፡08 በማጠናቀቅ ሲያሸንፍ፤ ሞስነት ገረመውና ሹራ ቅጣጣ ተከታትለው በመግባት ሁለተኛና ሶስተኛ ደረጃን አግኝተዋል። የ2016 የዱባይ ማራቶንን 2፡04፡33 በመግባት አጠናቆ የነበረው ለሚ፤ በአስቸጋሪው የአየር ንብረትና የመሮጫ መንገድ ባሉት የዢያሜን ማራቶንን በማሸነፉ መደሰቱን ከውድድሩ በኋላ በሰጠው አስተያየት ተናግሯል።

“ውድድሩን በማሸነፌ በጣም ደስ ብሎኛል። የመሮጫ ቦታው ብዙ ቁልቁለቶችና ዳገቶች ያሉት ነው። የአየር ንብረቱም በጣም ሞቃታማ ነው” በማለት ከ15 እስከ 19 ዲግሪ ሴልሺየስ በነበረው የአየር ንብረት ሮጦ ማሸነፍ ፈታኝ እንደነበር አስረድቷል።

በውድድሩ ሁለተኛ ደረጃን ይዞ ያጠናቀቀው አትሌት ሞስነት ገረመው ርቀቱን 2፡10፡20 ሲያጠናቅቅ፤ ባለፈው አመት በውድድሩ መድረክ ሁለተኛ የነበረው አትሌት ሹራ ደግሞ ከሞስነት 16 ሰከንድ ዘግይቶ በመግባት ሶስተኛ ደረጃን አግኝቷል።

ክፍል ስፖርት

 

-    ካርሎስ ቴቬዝ የአለማችን ውድ ተከፋይ ሆኗል

የቻይና እግር ኳስ የአለምን ትኩረት መሳቡን ቀጥሏል። ወደ ቻይና የእግርኳስ ሊግ የተጫዋቾች ዝውውር ገበያው ደርቷል። ስመጥር ተጫዋቾች የጡረታ ዘመን ሲደርስ ማረፊያቸው ወደ እስያዋ ሀገር ሆኗል።

ሰሞኑን አርጀንቲናዊው ካርሎስ ቴቬዝን የአለማችን ከፍተኛው ተከፋይ ባደረጉበት ስምምነት ወደ ሊጋቸው በማዛወር የአለም መነጋገሪያ የሆኑት ቻይናዎች አሁን ደግሞ የአለም ኮከብ ተጫዋቹን ክርስቲያ ሮናልዶን ለመውሰድ ጠይቀዋል። አንድ ስሙ በይፋ ያልተገለጸ የቻይና ክለብ ሮናልዶን ለሪያል ማድሪድ 300 ሚሊዮን ፓውንድ ማቅረባቸው ተዘግቧል። ከዝውውር ክፍያው በተጨማሪም ለሮናልዶ በየአመቱ 100 ሚሊዮን ፓውንድ ለመክፈል ፈቃደኛ ሆነዋል። የተጫዋቹ ወኪል ዮርግ ሜንዴስ ግን ሮናልዶ የአለማችን ውድ ተጨዋች የሚያደርግ የዝውውር ገንዘብ ቢቀርብለትም ተጫዋቹ የተጫዋችነት ዘመኑን በስፔኑ ክለብ ለማጠናቀቅ የሚፈልግ መሆኑን ተናግሯል።

“ገንዘብ ለሮናልዶ ምንም ማለት አይደለም። ሪያል ማድሪድ የእሱ ህይወት ነው። ሮናልዶ በማድሪድ በጣም ደስተኛ በመሆኑ ወደ ቻይና የመሔዱ ነገር ፈጽሞ የማይሆን ነገር ነው። የቻይና እግር ኳስ ገበያ በእርግጥ ደርቷል። ገንዘባቸው የትኛውንም ተጫዋች ማዛወር እንደሚችሉ እያሳዩን ነው። ሮናዶን ግን በየትኛውም ዋጋ ማዛወር አይችሉም። ክርስቲያ ሮናልዶኮ የአለማችን ምርጥ ተጫዋች ነው።

ካርሎስ ቴቬዝ የቻይናውን ሻንጋይ ግሪንላንድ ሽንዋ ለተባለው ክለብ ለመጫወት የተስማማ ሲሆን፤ የቀረበለት የደሞዝ መጠንም የአለማችን ውዱ ተከፋይ ተጫዋች ያደርገዋል። ከክለቡ ቦካ ጁኒየርስ በይፋ የተገለጸ ነገር ባይኖርም የሁለት አመት ስምምነት የፈረመው የ32 አመቱ አጥቂ በሳምንት 512 ሺ ፓውንድ እንደሚከፈለው ተወርቷል።

ቴቬዝ በቻይናው ክለብ ከቀድሞ የኒውካስል አጥቂዎች ዴምባ ባ እና ኦባፋሚን ማርቲንስ ጋር የሚቀላቀል ይሆናል። በቀድውሞ የቶተንሀም ሆትስፐርና ቼልሲ አሰልጣኝ ጉስ ፖዬት የሚሰለጥነው አዲሱ ክለቡ ሻንጋይ ግሪንላድ ሽንዋን ውጤታማ እንደሚያደርግ ታምኖበታል።

ክፍል ስፖርት
Wednesday, 04 January 2017 14:48

የጋምቤላ ባለሃብቶች ቅሬታ

ባሳለፍነው ሳምንት ታህሳስ 15 ቀን በጊዮን ሆቴል የመሰብሰቢያ አዳራሽ በእርሻና ተፈጥሮ ሀብት ሚኒስቴር የግብርና ኢንቨስትመንት መሬት አስተዳደር ኤጀንሲ በጋራ በመሆን የግብርና ኢንቨስትመንት ሀገራዊ የንቅናቄ መድረክ የሚል ስያሜ የተሰጠው አውደ ጥናት ማካሄዳቸው ይታወሳል።

 

ከዚህ አውደ ጥናት በኋላ በተለያዩ መገናኛ ብዙሃን ከንቅናቄው መድረክ የተገኙ መረጃዎች አሰራጭተዋል። መረጃዎቹን ካሰራጩት የመገናኛ ብዙሃን መካከል አንዱ ሰንደቅ ጋዜጣ ነው። ለዝግጅት ክፍላችን ከቀረቡት ቅሬታዎች መነሻ የግብርና ኢንቨስትመንት ሀገራዊ የንቅናቄ መድረክ ዓላማዎች ተብለው የተዘረዘሩትን እና ከባለድርሻ አካላት የቀረቡትን ቅሬታዎች በጥሬው በማቅረብ አቀራረባችን ሚዛናዊ ለማድረግ በማሰብ አስተናግደነዋል።

 

 

ታህሳስ 15 ቀን 2009 ዓ.ም በጊዮን ሆቴል የመሰብሰቢያ አዳራሽ የቀረበው የግብርና ኢንቨስትመንት ሀገራዊ የንቅናቄ ሰነድ የንቅናቄው ዓላማን በተመለከተ እንዲህ ይላል፣ በየደረጃው የሚገኘው አመራር አካላት፣ ባለድርሻ አካላት፣ የአካባቢው ህብረተሰብ እንዲሁም ባለሀብቱ ያሉበትን ማነቆዎችና መፍትሄዎች ዙሪያ በመወያየት የጋራ መግባባት መፍጠር፣ የአስተሳሰብ አንድነትና ዝግጁነት በመፍጠር ለዘርፉ እድገት እንዲተጉ ማድረግ፤ ልማቱ በሚካሄድበት አካባቢ ያሉ የኅብረተሰብ ክፍሎች የልማቱ ቁልፍ ተባባሪና ተዋናይ ለማድረግ የሚያስችል ውይይትና ምክክር በማድረግ የአስተሳሰብ አንድነት በመፍጠር ለዘርፉ እድገት ሚናቸውን እንዲወጡ ማስቻል፤ ባለሀብቱ ከአካባቢ አመራርና ኅብረተሰብ ጋር በመቀናጀት ያለ ስጋት አቅሙን አሟጦ በመጠቀም ወደ ተግባር እንዲገባ ምቹ ሁኔታ መፍጠር፤ በዚህም የመልካም አስተዳደር እና የኪራይ ሰብሳቢነት ችግሮችን ስር ነቀል በሆነ ሁኔታ ለመፍታት የሚያስችል ተነሳሽነትና ዝግጁነትና ቁርጠኝነት መፍጠር ይሆናል።

 

እንዲሁምየግብርና ኢንቨስትመንት ዋናው ተልዕኮ፣ የግል ባለሀብቱ በዘርፉ የሚኖረውን ድርሻ በማሳደግ የተጀመረውን የግብርና ፈጣን ዕድገት ቀጣይነት ለማረጋገጥ የኢንዱስትሪ ግብአት አቅርቦት ማሳደግ፤ ኤክሰፖርት ምርት አቅርቦት ማሳደግ እንዲሁም ከውጭ የሚገቡ ምርቶችን በሀገር ውስጥ ምርት በመተካት የውጭ ምንዛሬ አቅማችንን ማጎልበት፤ በአጠቃላይም ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ልማት እድገት የሚኖረውን ድርሻ ማሳደግ መሆኑን አስቀምጧል::

በአስረጂነት ያሰፈረው፣ ባለፉት ዓመታት በግብርና ኢንቨስትመንት በመሰማራት ለሀገራችን የግብርና እድገት የድርሻቸውን ለመወጣት በፍላጎታቸው የሚመጡ የሀገር ውስጥና የውጭ አገር ባለሀብቶች ቁጥር እየጨመረ መጥቷል። ባለፉት ጥቂት ዓመታት 134 የሀገር ውስጥና የውጭ አገር ባለሀብቶች በፌዴራል ደረጃ ተመዝግበው 500 ሺህ ሄ/ር በላይ መሬት ተረክበው ወደ ተግባር ገብተዋል። በክልል ደረጃ ኢንቨስትመንት ፈቃድ በማውጣት ከ5,240 በላይ ባለሀብቶች ከ1.95 ሚሊዮን ሄ/ር በላይ መሬት ተላልፎላቸው እንቅስቃሴ በማድረግ ላይ ይገኛሉ።

 

 

ሆኖም በተለያዩ ጊዜያት በተካሄደው ጥናት በፌዴራልም ሆነ በክልል ደረጃ ለባለሀብቶች ከተላለፈው መሬት ወደ ልማት የገባው ከ30 እስከ 35 በመቶ እንደማይበልጥ ለማወቅ ተችሏል። የአካባቢ ህ/ሰብም ከኢንቨስትመንት ጋር ተያይዞ የሚመጡ የልማት እድሎችና ካለመገንዘብ በመነጨ ለቀጣይ ትውልድ መሬት ያልቃል የሚል አስተሳሰብ በመያዝ በባለሀብቶች ይዞታ ላይ ህገወጥ ድርጊቶችን መፈጸም … ወዘተ ይጠቀሳል።

 

 

በሀገር ዓቀፍ ደረጃ ሰነዱ የዘርፉ ባለሀብቶች ተሳትፎን ሲያስቀምጥ፣ በሀገር አቀፍ ደረጃ እስከ 2008 ባለው ጊዜ 2 ነጥብ 5 ሚሊዮን ሄ/ር መሬት ለ5680 ለሚደርሱ መካከለኛና ከፍተኛ ባለሀብቶች የተላለፈ ሲሆን ከዚህ ውስጥ ወደ ልማት የተሸጋገረው 30 እስከ 35 በመቶ እንደሚሆን በክትትልና ድጋፍ የተገኙ መረጃዎች ያመለክታሉ። ለባለሀብት ከተላለፈው መሬት ውስጥ በፌደራል መንግስት በኩል ለ134 ባለሃብቶች 500 ሺህ ሄ/ር የሚደርስ የተረከቡ ሲሆን የተቀረው በክልል መንግስት በኩል የተላለፈ መሬት ነው። በኢንቨስትመንቱ የዳያስፖራ ባለሃብቶች ተሳትፎም ከጊዜ ወደ ጊዜ እያደገ የመጣ ሲሆን በአሁኑ ወቅት በፌዴራልና በክልሎች 226 ዳያስፖራ ባለሃብቶች 592 ሺህ ሄ/ር የሚደርስ መሬት ተረክበው እየሰሩ ይገኛሉ።

 

የሀገር ውስጥ ባለሀብቶችን /ዳያስፖራን ሳይጨምር/ በተመለከተም ወደ 5,240 የሚደርሱ ባለሀብቶች 1,379,628.62 ሄ/ር መሬት ተረከበው በማልማት ላይ ይገኛሉ። በተጨማሪም የውጭ ባለሀብቶች ተሳትፎም ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ የመጣ ሲሆን እስካሁን 52 ባለሀብቶች /ከህንድ፣ ከቱርክ፣ ከፓኪስታን፣ ከሳውዲ አረቢያ፣ ከሱዳን፣ ከስንጋፖር ወዘተ/ 328 ሺህ ሄ/ር በላይ የሆነ መሬት ተረክበው እያለሙ ይገኛሉ።

 

 

ሰነዱ ቁልፍ ችግሮች ብሎ ከዘረዘራቸው መካከል የሚጠቀሱት፣ የቀበሌ አመራሩ በባለሀብቶች ሊለማ የሚገባውን መሬት ሳይለማ እንዲቀመጥና ልማታችን እንዳይፋጠን በተለያየ መንገድ ከሚመጡ የፀረ ልማት ሃይሎች አፍራሽ ተልዕኮን በበቂ ያለመመከት፣ የነዚህ ኃይሎች አመለካከት ተሸካሚ መሆን፤ በአንዳንድ ቀበሌ ህዝቡ “መሬታችን ለልጅ ልጆቻችን ያልቅብናል” ይላል በማለት የተሳሳቱ አመለካከቶች ተሸካሚ በመሆንና በሌሎች በማስተጋባት፣ ህዝብን ወደ ተሳሳተ አቅጣጫ ማምራት፣ በባለሀብቶች ላይ ማነሳሳት፤ የአንዳንድ አካባቢዎች የቀበሌ አመራሩ ኅብረተሰቡ ውስጥ አንዳንድ ጸረ-ልማት አቋም ያላቸው ግለሰቦች ለሚፈጥረው ውዥንብር በቀላሉ ተጋላጭ መሆን፤ በአንዳንድ ቀበሌ አመራሩ ባለሀብቶቹ መሰረተ ልማቶችን የማቅረብ /የመገንባት ግዴታ እንዳለባቸው አድርጎ በማሰብ ለማስገደድ ህዝቡን ማነሳሳት ናቸው።

 

 

ከዚህ በተቃራኒ በተለይ በጋምቤላ ክልላዊ መንግስት የግብርና ኢንቨስትመንት ጥናት ውጤትን ተከትሎ የተገኘውን ውጤት በጥርጣሬ የተመለከቱት ርቀውም ሄደው፣ በሁለት የግንባሩ ድርጅቶች ውስጣዊ የፖለቲካ ቅሬታዎች መነሻነት ካለሃጢያታችን የተደራጀ ቡድን ሊያጠቃን ነው ሲሉ ስጋታቸውን ለዝግጅት ክፍላችን ያቀረቡ ባለሃብቶች አሉ።

 

በሌላ መልኩ ቅሬታቸውን በጽሁፍ የገለጹ ማህበራቶች አሉ። ከእነዚህ መካከል የጋምቤላ እርሻ ኢንቨስተሮች ሁለገብ ሕብረት ሥራ ማሕበር አንዱ ነው። በጊዮን ሆቴሉ ስብሰባም ተሳታፊ ናቸው። ማሕበሩ ያሰራጨውን ጽሁፍ እንደወረደ ለአንባቢያን አቅርበነዋል። የቀረበውን መነሻ በማድረግም በቀጣይ ሳምንት ምላሽ የሚሰጠን ወገን ካገኘን እናቀርባለን። የቅሬታ ሰነዱ ደብዳቤ እንዲህ ይላል፤

 

***                ***                ***

 

“የትግራይ ተወላጆች ናቸው በሚል የእርሻ ኢንቨስትመንታችን ኢላማ ገብቶ በቢሮክራሲው እንዲዳከም እየተደረገ ነው!”

የጋመቤላ የእርሻ ኢንቨስተሮች ኅብረት ሥራ ማኅበር

የጋምቤላ ህዝብ ወኪል የሆነው የጋምቤላ ህዝቦች ክልላዊ መንግስትና የፌዴራል መንግስት ክልሉን በማልማት የክልሉ ህዝብ የኑሮ ደረጃ ለማሻሻል ቆራጦች የሆኑና ራሳቸውንም ተጠቃሚ የሚያደርጉ ልማታዊ ዜጎችና አጋሮች በክልሉ ልማት እንዲሳተፉ በይፋ ጋበዙ።

 

ጋምቤላ ታዳጊ ክልሎች ተብለው ከሚጠሩ የሀገራችን ክልሎች በጣም በዝቅተኛ ደረጃ የምትገኝ ክልል ናት። የተሻለ ምቾት፣ ብዙ ባለሃብት ከሰፈረባትና ብዙ ገንዘብ ከሚንሸራሸርባት ከመዲናችን አዲስ አበባ ጠረፍ አካባቢ ያለችው ጋምቤላ ከ780 ኪሎ ሜትር በላይ ርቃ ትገኛለች። የክልልና ፌዴራል መንግስት ጋምቤላ ሰፊ ለም የመሬት ሃብት እንዳላት በማውሳት ከመሬትዋ ፍሬ አፍርተው ለገበያ በማቅረብ የሚያለምዋትና የምታለማቸው ዜጎች ለማግኘት በሰፊውና በተደጋጋሚ ጥሪ አቅርቧል።

 

አቤት! የኛ ሃገር ምድር! የመንግስታችን ፖሊሲና የልማት አቅጣጫ ሰንቀን በላብ በወዛችን ጥረን ግረን አብረንሽ እናድጋለን ብለን የሞቀ ጎጆአችንን እና ቤተሰቦቻችንን ተሰነባብተን ጥሪውን የተቀበልን ጥቂት ዜጎች የእርሻ ኢንቨስተሮች ለመሆን የዛሬ ስምንት ዓመት ገደማ ጋምቤላ ደረስን።

 

እርሻ ከባድ የኢንቨስትመንት ዘርፍ መሆኑ ብቻ ሳይሆን ከተማ የለመደ ባለሃብት የማይመርጠው ዘርፍ መሆኑ ይታወቃል። ቢሆንም ከጋምቤላ ህዝብና መንግስት ጋር ተባብረን ለፍሬ እንበቃለን ብለን ተስፋ የሰነቅን ልማታዊ ዜጎች ከየአቅጣጫው መጥተን ጋምቤላ ተገናኘን። ጋምቤላም ቀድሞ ለደረሰ ቅድሚያ በሚል መርህ እንኳን ደህና መጣችሁ ብላ ታስተናግደን ጀመር።

 

የጋምቤላ መሬቶች ለሜካናይዝድ እርሻ ልማት የተዘጋጁ አይደሉም። እኛ ወደ እርሻ ኢንቨስትመንት ስንገባ በከተማዋ ከሁለት ያልበለጡ ሆቴሎች፣ ከከተማዋ ወደ እርሻ ቦታ የሚወስድ መንገድ አልነበረም። ከሁሉም በላይ አስተማማኝ ያልሆነ ፀጥታ፣ ከከተማዋ ወደ እርሻ ቦታ የሚወስድ መንገድ አልነበረም። ከሁሉም በላይ አስተማማኝ ያልሆነ ፀጥታ፣ የጉልበት ሰራተኛ ያለመኖር፣ ንፁህ ውሃ ያለማግኘት፣ መብራትና ሌሎች መሰረተ ልማቶች ባልነበሩበት ሁኔታ ነው። ታድያ ቀድሞ ባለ የህይወት ጉዟችን በሌላ ቦታ ያፈራነው ሃብትና ንብረት አፍስሰን ክልሉን ለማልማት የደፈርን ቆራጥ ኢትዮጵያውያን በሞፈርና በቀንበር ሳይሆን በትራክተር፣ በበሬ ጉልበት ሳይሆን በነዳጅ ኃይል ሜካናይዝድ ፋርም ለመፍጠር በጋምቤላ መሬቶች ተግባራዊ እንቅስቃሴ ጀመርን። ይህን ያደረግንበት ጊዜ ስለጋምቤላ መልካም ምስል ባልነበረበት ጊዜ መሆኑን ማስታወስ ተገቢ ይመስለናል።

 

እንዲህ ባለው ሁኔታ ውስጥ ሆነን ተፈጥሮን ለእርሻ ምቹ ለማድረግ ከተፈጥሮ ጋር ልማታዊ ትግል አካሄድን። መሰረተ ልማት በሌለበት የመሬት ልማት ለማከናወን ህይወት፣ አካልና ንብረት ማጣት ለልማቱ የሚከፈል ዋጋ ነበር። የመሬት ልማት ስራውን ስትታገል ከርመህ አንድ የአገሪቱ ልማት የማይፈልግ ክፉ ወይም ነገሩ ያልገባው ሰውም ሊጎዳህ ይችላል። በመሆኑም ብዙ ዓይነት ሰው ሰራሽ የደህንነት ችግሮች ነበሩ። ይህም ታልፏል።

 

ለእርሻ ዝግጁ ያልሆኑ ሰፋፊ ለም መሬቶች የእርሻ ማሳ እንዲሆኑ ለማልማት የሚከናወን ተግባር እንዲሁ በጥላ ስር ሆነህ እቃን በመሸጥና በመለወጥ እንደሚገኝ ሃብት ተመኝተህ የምትገባው አይደለም። አዲስ የአየር ፀባይ አዲስ መንደር ብዙ ያልተጠበቀ ነገር መጋፈጥ ግድ ይላል፤ ቆራጥነትም ይጠይቃል።

 

ከዚህ በላይ ዘር መሬት ላይ በትነህ፣ በስብሶ፣ ተልሶ በቅሎ፣ አረም ታርሞ፣ ከነብሳት ታድገህ፣ ታጭዶ፣ ተወቅቶ፣ ለገበያ ቀርቦ ይሄ ሁሉ ረጅም መንገድ ተጉዞ ከቀናህ የበተንከውን ትሰበስባለህ፣ ለፍሬ ለአምሃ ትበቃለህ። ገበያና ኢንዱስትሪ ይንቀሳቀሳሉ። እርሻና የእርሻ ሰዎች ህይወት እንዲህ መሆኑ የገባን ዜጎች የሃገራችንን ፀጋ አነቃቅተን ወሳኝ የኢኮኖሚ አውታር የሆነውን የእርሻ ኢንቨስትመንት ተሰማራን።

የጋምቤላ የልማት ጥሪ ተቀብለን በልበሙሉነት የሄድን ኢንቨስተሮች ሃብትና ንብረታችን ይዘን እንጂ የመንግስት ብድር አመቻችተን እንዳልነበረ መታወቅ አለበት። ይሄ እውነታ መረሳት የሌለበት ሃቅ ነው። በተጨማሪ ኢንቨስተሩ ወደ ተሰጠው የእርሻ ቦታ ይሁን ወደ አካባቢው የሚወስድ የተሰናዳ መንገድ አይታሰብም። መደበኛ ሆነ ተንቀሳቃሽ ስልክ አልነበረም። በስራ ላይ ውለው አቅጣጫ ስተው በመከላከያ አብሪ ጥይት እየተፈለጉ የተገኙ ኢንቨስተሮች ብዙ ናቸው። ይሄም ለሃገር ልማት የተከፈለ ዋጋ ነው።

 

ብዙ የመሰረተ ልማትና የአቅርቦት እጥረት ባለበት አካባቢ በዘመናዊ የእርሻ መሳሪያና በሰው ኃይል ለማልማት ዘመናዊ እርሻ እውን ለማድረግ የታገልን ዜጎች የከፈልነው መስዋዕትነት አሁን ጋምቤላ የሞቀች ከተማ እንድትሆን ብዙ መንደሮችም ሰላም እንዲሆኑ ረድቷታል ቢባል ደፍሮ ውሸት የሚል ፍጡር አይኖርም። እኛ የጋምቤላ የእርሻ ኢንቨስተሮች የክልሉ ኢንቨስትመንት ህያው ለማድረግ የከፈልነው ዋጋ በጣም ብዙ እንዲሁም ዘርፈ ብዙ መሆኑ መዘንጋት የለበትም።

 

መንግስት እርሻን ለማሳደግ ባለው ቁርጠኝነት በዝናብ ለሚካሄድ እርሻ ከአራት ዓመት በኋላ በ40/60 መዋጮ ብድር ፈቀደ ተባለ። ቀድመን በስራ ለነበርን ኢንቨስተሮች እሰየው የሚያሰኝ ነበር። ይሁን እንጂ የሰማይ ዝናብና መሬት አቀናጅቶ ወደ ምርት ለመድረስ ለሚታገለው ኢንቨስተር ግን አሁንም ዘርፉ የዕለት ተዕለት ብዙ ውጣ ውረድ ስለሚሻ ሁሌም ጥንካሬው፣ ፅናቱና ውሳኔው የሚፈትን ጭንቀት አይቀሬ ነው።

 

መንግስት ባለፉት ዓመታት እርሻ መር ኢኮኖሚ መምረጡ አሁንም ተቀዳሚ የትኩረት አቅጣጫ ማድረጉ ተገቢ እንደሆነ በማሳ ለዋለ ሰው ማብራሪያ አያስፈልገውም። እርሻ ህይወት ያለው ነገር መንከባከብ ነው። ነገር ግን ፈጣን የቢሮክራሲ ምላሽ ካላገኘ ምላሽ የዘገየ ከሆነ ከሞት በኋላ እንደመድረስ መሆኑ መታወቅ አለበት። የቢሮክራሲው ምላሽም የምታውቁት ነው። ቢሮክራሲው ከተፈጥሮ በላይ የእርሻ ኢንቨስተሩ ሌላው በወረቀት ላይ ያለ ፈተና ነው። ተፈጥሮንም ቢሮክራሲንም በብቃትና በተደራጀ ስንታገል ቆይተናል።

 

አሁን በጋምቤላ ገጠሮች ትራክተሮች፣ የእርሻ ማሺነሪዎችና የግብርና ባለሙያዎች ላይ ታች ሲሉ ይውላሉ። የአካባቢው ነዋሪዎችም የቻሉትን ያጠኑትን ያህል አብረውን ይንቀሳቀሳሉ። ኢንቨስተሩንም የልጆቹ ናፍቆት፣ የካፌ ጨዋታ፣ የማኪያቶና ኬክ፣ ሳውናና ጃኩዚ፣ ጥላ ስር ተቀምጦ መዝናናት ይቆይልኝ ብሎ ከፀሐይ ንዳድና ከአቧራ ታግሎ ራሱንና አገሩን የሚለውጥ ፍሬ ለማፍራት ተስፋ ሰጪ በሆነ ደረጃ ይገኛል። ኢንቨስተሩ በቆሎ፣ ጥጥ፣ ሰሊጥ፣ አኩሪ አተር፣ ማሾ አምርቶ ለአገር ውስጥና ለውጭ አገራት ገበያ ማቅረብ ጀምሯል። ዘግይቶ የደረሰው የኢንቨስትመንት ብድሩንም መመለስ የጀመረ ብዙ ነው።

 

ውሻው ይጮሃል ግመሉ ግን መንገዱ አላቋረጠም እንዲሉ ስለ ኢንቨስተሩ ብዙ ተብሏል። የጋምቤላ መሬት ግን እትብታችን የተቀበረባት ሃገር መሬት ናት በሚሉ ቆራጥ ኢትዮጵያውያን እየለማች ነው። ወሬን በወሬ ከመመለስ በተግባር የታየውን ለውጥ መናገር ይሻላል። የጋምቤላ ገጠሮች ባተሌ ወይም በእንግሊዘኛው “ቢዚ” ሆነዋል። እንደሌላው የኢትዮጵያ ክልሎች የኢኮኖሚ መነቃቃት ተፈጥሯል።

 

በክልሉ በተፈጠረው የኢኮኖሚ መነቃቃት በሳምንት አንድ ጊዜ የነበረው የአየር መንገድ በረራ በቀን ሁለት ጊዜ ሆኗል።

 

ሌላው የኢንቨስትመንቱ ትሩፋት ከእያንዳንዱ የጋምቤላ ቤት በዚህ ኢንቨስትመንት ምክንያት ቢያንስ አንድ የቤተሰብ አባል የድርጅት ሰራተኛ ሆኖ ተጨማሪ ገቢ ለብተሰቡ ይፈጥራል። ከአጎራባች ክልሎች የሚመጡ ሰራተኞችም ብዙ ናቸው።

 

ኢትዮጵያውያን የእርሻ ኢንቨስተሮቹ ከጋምቤላ ህዝብ ጋር አብረው ይውላሉ አብረው ያድራሉ። በዚሁ ኢንቨስተሮቹ ለአካባቢው ማኅበረሰብ ብዙ አይነት ማኅበራዊ እገዛ ያደርግሉ። የተማሪዎች የትምህርት ቁሳቁስ የሚያበረክቱ፣ ሰፋፊ መሬቶች አርሰው፣ ዘርተውና አፍሰው ምርቱን የሚያከፋፍሉ፣ ትምህርት ቤትና የጤና ተቋም የሚገነቡ ብዙዎች ናቸው።

 

የጋምቤላ ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴ የተገነዘቡ ባለሃብቶችም የሆቴል ባለሃብቶችም አምና ባለአምስት ፎቅ ሆቴል ሰርቷል። እኛ ግን ወደ እርሻ ስንሰማራ በጋምቤላ ሻይ ቤት ማግኘት ከባድ ነበር። አሁን ሁሉም ነገር ተለውጧል። በዚህም ደስተኞች ነን።

 

ነገር ግን ክፉ ዘፈን የሚያቀነቅኑ አደገኛ ዘረኞችና የኮከብ አጥቢያ አርበኛ የመሆን ልምድ ያላቸው የበሬውን ምስጋና ወሰደው ፈረሱ እንደሚባል አስቸጋሪውን የልማት ሂደት ጥላሸት ቀብተው ዛሬ በሌሎች መስዋዕትነት በተስተካከለው ጊዜ ብቅ ብለው ለመበልፀግ የተዘጋጁ የውስጥና የውጭ ሰዎች ከባድና አደገኛ ዘመቻ ሲያካሂዱ ሰንብተው መንግስትንም ጭምር ለማደናገር ችለዋል።

 

ሰራተኛ ወሬ እያወራ እያሳበቀ ሊውል አይችልም፣ ስራው ማን ይሰራለታል። ወሬኛው ግን ስራው ወሬ ነው። የጠንካራው ዜጋ ላብና ደም መምጠጥ ነው። ጦር ከፈታው ወሬ የፈታው የሚል እንጂ ስራ ችግር ያሸንፋል የሚል መሪ ቃል የለውም። በመሆኑም የባተሌው ፍሬ ለመንጠቅ ወሬ ሲፈበርክ፣ ሲያስተሳስር፣ ሲያዳርስ፣ ሲጋብዝና ሲነዘንዝ ይውላል። እንዲህ ያሉት ወሬኞችና ዘረኞች ያደረጉት የማደናገር ተግባር መተረክም ስራችን ባይሆንም እየደረሰብን ሳለ ጥቃት ለመከላከል መናገር ግድ ስላለን እውነቱን እንነግራቹሃለን።

 

ወሬው የተጀመረው የመሬት ወረራ በሚል ነው

የጋምቤላ መሬት እየተወረረ ነው የሚል ወሬ የባንክ ብድር ተፈቀደ ሲባል ተጀመረ። ከዛ በፊት ያሳለፍናቸው የመሬት ልማት ትግል አመታት ላይ ወሬ የለም። ምክንያቱም ቁርጠኝነትና ወገናዊነት የሚጠይቅ ውሳኔ የሚያስፈልግበት ጊዜ ስለነበር። የአጥቢያ ኮከብ አርበኞቹ አስቸጋሪው የመሬት ትግል እስኪያልቅ ሌላው ዜጋ መስዋዕት እስክሆንላቸው መጠበቅ ነበረባቸው። በሌሎች መስዋዕትነት የጋምቤላ ኢኮኖሚ ተነቃቃ። ከዚህ በኋላ ወሬው መጠናከር ነበረበት። በመሆኑም በሃገር ውስጥና በውጭ ያሉ ኃይሎች ሚድያዎች በማስተባበር የመሬት ወረራ ወሬውን አጠናከሩት። እነዚህ ሰዎች ትኩረታቸው ክሳቸው ነውና ከሁሉም ፀረ-መንግስትና ፀረ-ኢትዮጵያ ኃይሎች በመሆን ወሬውን አራገቡት። መንግስትም አጀንዳው ላይ ምላሽ እስኪሰጥ ድረስ ገፉበት። ተሳካላቸው። ወደ ሁለተኛውና ወደ ላቀው ደረጃ መሻገር ነበረባቸው። በመሆኑም ወራሪ የሚሏቸው ዜጎች ማንነት መጥቀስ ጀመሩ።

ወራሪዎቹ የትግራይ ተወላጆች ናቸው በሚል አዲስ አቅጣጫ ያዘ

እንደተወራው ወሬ ብዛትና ቅስቀሳ ስፋት ብዙ ጥቃት በደረሰብን ነበር። የጋምቤላ ሕዝብ ምስጋና ይድረሰውና ወሬኞቹ ወደፈለጉት አቅጣጫ አልሄደም እንጂ የተደገሰው ድግስ በየማሳችን የምንቀርበት ነበር። ልባሙ የክልሉ ህዝብ ይህ ባለማድረጉ የተቆጩት የውስጥም የውጭም ሃይሎች የወራሪዎቹ ስም ዝርዝር በሚል በኢሳት ለወዳጅም ለጠላትም ይፋ አደረጉት። አሁንም ጨዋው የጋምቤላ ህዝብ በኢትዮጵያዊያን ወገኞቹ ላይ እጁ አላነሳም፤ ይልቁንም ተባብሮ መስራቱ ቀጠለ። በዚህ መንገድ ያልተሳካላቸው የሀገርና የእኛ ጠላቶች ወደ ቢሮክራሲው በመዞር ሌላ አቅጣጫ ጀመሩ። እርግጥ መጀመሪያውም ራሳቸው የቢሮክራሲው አባላትና ጓዶቻቸው ያሳበቁት ወሬ እንደነበረ ባይካድም ጥቂት የትግራይ ሰዎች ጋምቤላ ተከፋፍለው እንደተቀራመቱት በማስመሰል አዲስና አደገኛ ወሬ አድርገው በቢሮክራሲው አራገቡት። በተጨማሪም የመንግስት ፋይናንስ እየተዘረፈ ነው የሚል የማደናገሪያ ግብአትም በመጨመር ማስፋፋታቸው ቀጠሉ። በስራ ላይ ያለ አርሶ አደር ለዚህ ሁሉ ወሬ ጊዜ የለውም። ወሬው ግን እግር አውጥቶ እየተከተለን ልማታዊ ስራችንንና መልካም አገራዊ ራዕያችን ተፈታተነ።

ወራሪዎቹ የትግራይ ተወላጆች የልማት ባንክን ገንዘብ እየዘረፉት ነው

ወደ የሚል አቅጣጫ ዳበረ

በነገራችን ከላይ የተጠቀሱት ወሬዎች የተፈበረኩት በዝናብ ለሚካሄድ እርሻ መንግስት ብድር ፈቀደ ከተባለ በኋላ መሆናቸው እንዳትዘነጉ። ይህ ሁሉ ወሬ የሚመስል ታሪክ እንዲኖረው ለማድረግ በወሬና የአጥቢያ ኮከብ አርበኞች መሃንዲሶች የተዋቀረ መቸት ያለው የልብ ወለድ ድርሰት ነው።

 

ለጥቂት የትግራይ ተወላጆች የልማት ባንክ ያለ ኮላተራል ይሰጣቸዋል፣ ለግብርና ብለው የሚወስዱት ገንዘብ አዲስ አበባ ፎቅ ይሰሩበታል፣ ሃያ ሁለት ይዝናኑበታል. . . ተባለ። ይህ ወሬ ወዳጅም ጠላትም ለማደናገር እስኪችል ድረስ አቅም አግኝቷል። ማስቲካ፣ ክሬም፣ ቸኮሌት ለማምጣት ያልተገባ የፋይናንስ አሰራር ይኖር ይሆን ብሎ የጠየቀ ብሎም ያወራ ቢሮክራት ግን አልሰማንም። በዚህ ዘርፍ ስንት የውጭ ፋይናንስ ሃገራችን አጥታ ይሆን ብሎ ያዘነ ተቆርቋሪ ባለስልጣን ግን አላየንም። ለእርሻ የተደረገው በጣም አናሳ የሆነ ብድር ግን ተዘረፈ ተባለ። የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ የሚጎዳ የትኛው ነው? ወይስ ነገሩ ዘርና ቀለም ይመርጣል። ይህ የወሬ ደረጃ ዘመቻው የተሳካበት እርከን ነው። በመሆኑም ብድሩ ከአንድ ዓመት በላይ ቆመ። ኪሳራው በእኛ መሬት አልምተን ተፈጥሮን ቀይረን ልማት አይተን አገር እንገነባለን ባልን ዜጎች ላይ ሆነ። አዲስ አበባ ሳይለቁ የሚንቀሳቀሱት ባለሀብቶች ግን ብድርም አልቀረባቸው ነገርም አልደረሰባቸው። የባንክ ብድር እንኳንስ ኢትዮጵያውያን የሆነው የትግራይ ተወላጆች ህንድ፣ ቻይና፣ ፓኪስታን ይወስድ የለም። በዚህ የታሪክ አጋጣሚ መጪው ትውልድ ከኛ ከአርሶ አደሮቹ ወይስ አየር በአየር ትርፍ ከሚገኝበት ስራ ከሚሰሩ ዜጎች ይማር?

 

ለምን ወራሪዎቹም ተበዳሪዎችም የትግራይ ተወላጆች ናቸው ተባለ?

የልማት ባንክ ተበዳሪዎች ሁሉም ኢትዮጵያውያንና የሌሎች አገር ዜጎች ሆነው እያለ ወሬኞቹና የሀገሪትዋ መሰረታዊ ጠላቶች በትግራይ ተወላጆች ላይ ማነጣጠራቸው የሚያተርፉባቸው ነገሮች ስላሉዋቸው ነው። አንደኛ ለሃያ አምስት ዓመታት ሲያዜሙት የነበረ ዜማ ስለሆነ በቀላሉ የአድማጭ ህሊና ይቀበለናል በሚል እሳቤ ነው። ይህ እሳቤ በጋምቤላ ህዝቦች ህሊና ሰርቶ ቢሆን ኖሮ ይደርስብን የነበረው የአካልና የህይወት ጉዳት እጅግ ከፍተኛ ነው። ይህ ተሳክቶላቸው ቢሆን ኖሮ ዜጎች ተዘዋውረው የመስራት መብታቸው መገደብ ይችል ነበር። አልሆነም። የጋምቤላ ህዝብ በየእለቱ የምናደርገው ጥረትና ድካም ስለሚያይ ወሬው አልተቀበለውም። ይሁን እንጂ በሌላው ኢትዮጵያዊ ህሊና ግን የትግራይ ተወላጆች የተለየ እድል እየተሰጣቸው ይሆን የሚል ጥያቄ አልፈጠረም ብለን አናስብም። ስለዚህ በቦታው በሌላ ህዝብ ላይ የማይናገር ስራ ተሳክቶላቸዋል የሚል ግምት አለን። ሁለተኛው በራሱ ፈቃድ ልማቱን ለማደናቀፍ ዝግጁነት የነበረው ቢሮክራሲ ላይ የተካሄደ ዘመቻ ለወሬኞቹ ባለሙሉ ፍሬ ሆኖላቸዋል። በመሆኑም ግብርናውን ለአንድ ዓመት የሚደርስ ብድርና የማቆም ውሳኔ ወስኖላቸዋል። በዚህም በኢንቨስተሮችም ህሊናና ዝግጁነት ላይ ቀላል የማይባል ጉዳት አድርሰዋል። ሶስተኛው ስርዓቱ ይደግፋሉ ብለው የሚያስብዋቸው ሰዎች በስርዓቱ ቢሮክራቶች ጉዳት እንደሚደርሳቸው በቂ መልእክት አስተላልፏል። ይህ ሁሉ ግን ምቾትና ድሎት ባለበት የንግድ ስራ ስለተሰማራን ሳይሆን የትግራይ ተወላጆች በመሆናችን ብቻ የደረሰብን የተቀነባበረ ግፍ ነው።

 

የእርሻ ኢንቨስተሮቹ ድሆች ናቸው የሚል ዘፈንም አልቀረልንም

ዋናው ድህነት የአስተሳሰብ ድህነት ነው። እንኳንስ መሬት ላይ በግልጽ የሚታይ ትራክተርና ሌሎች የእርሻ መሳሪያዎች በግዥና በውሰት ይዘን ሄደን ስራ ጀምረን ፍሬያማ ሆነን ሃሳብ ብቻ ይዞ መሄድ በቂ ነው።ድሆች ናቸው ብለው የዘፈኑብን ግን ከሆቴል ስም ካገኙት ብድር አተራርፈው ወይም በኢምፓርት ሸቀጥ ገንዘብ ያካበቱ ወገኖቻችን ናቸው። እኛ ሃብት ከመሬት ይፈጠራል ማለታችን አዲስ ሃብት ለመፍጠር ማሰባችን ነው። ወሬኞቹ ግን በተመቻቸ በሌሎች ድካምና መስዋዕትነት መኖር የኑሮ ዘይቤያቸው ያደረጉ ስለሆነ ለልማታዊ ባለሀብት ስም መለጠፍ ዋና ስራቸው ሆኗል። እኛ ቀድም ብለን ያለንን እውቀት፤ ጉልበትና ሃብት በጋምቤላ በማፍሰሳችን የሚታይ የኢኮኖሚ መነቃቃት ተፈጥሯል። ለዚህ እኛን አመስግነው ወደ ራሳቸው ስራ መግባት ሲጠበቅባቸው እኛን ለመጉዳት የሆነና ያልሆነ በማውራት ስራችን መበደል ለምን አስፈለጋቸው? ሰው የግድ ከአንድ ዘር መፈጠር የለበትም። አስገራሚው ነገር የመንግስት ቢሮክራሲ አካላት ያሉ ሰዎች ይህንን ማራገባቸው ይገርማል። የሆኖ ሆኖ እኛ ድሆች አይደለንም ድሆቹ ጥገኞቹ ናቸው። እኛ ከመሬት ልማት ጋር በመታገል ያለን ዜጎች ነን። ለልማቱ ድፍረት እና ፈቃደኝነት ይኖራው እንጂ ለሁላችንም ይበቃናል። በማንነታችን ላይ የሚያካሂዱት ዘመቻ ግን አገር የሚበትን ስለሆነ መንግስትም ሆነ ልባም ዜጎች ሊያቆሙት የሚገባ ነገር ነው። ካልሆነ ግን ለሁሉም ይደርሳል።

 

በወሬኞችና አሳባቂዎች ምክንያት የደረሰብን ጉዳት፡-

·         ሃብትና ንብረታችን በማሳ ላይ እያለ ለመሰብሰብ ሳንችል እንድንቀር ሆን ተብሎ ያለበቂ ሙያዊ ምክንያት ወሬ በማብዛት ብቻ የባንክ ብድር እንዲቆም ተደርጓል።

·         በተወሰኑ የፌዴራል ሚኒስትር መስሪያቤቶች ያሉ ለስርዓቱ ወገንተኝነት የሌላቸው በወፍራም ወንበር ተቀምጠው ልማቱ ሳይሆን የአልሚው የብሄር ማንነት የሚገዳቸው ባለስልጣናት በደስታ እያስተናገደን የነበረው የጋምቤላ መንግስት እየተጫኑ በሄክታር 30 ብር የነበረው የመሬት ግብር በአንድ ጊዜ ወደ 111 ብር ከፍ እንዲልና አቅማችን ተዳክሞ እንድንወጣ አሲረውብናል።

·         ከፍተኛ ድጋፍ የሚሻው የኢትዮጵያ የግብርና ኢንቨስትመንት ለማግኘት ሲሉ ለዘርፉ የተቀመጠው የባንክ ብድር ወለድ 85 የነበረ ሲሆን ወደ 125 ከፍ እንዲል ተደርጓል። ይህም በጋምቤላ በእርሻ የተሰማራን የትግራይ ተወላጆች ለማክሰር ታስቦ የተደረገ ቢሆንም ጦሱ ግን ለሁሉም ደርሷል።

·         ሆን ተብሎ የመሬት መደራረብ እንዲፈጠር ተደርጓል። ይህም ኢንቨስተሩ እርስ በርሱ እንዲጋደል ለማድረግ የታቀደ ሴራ እንጂ ስራው ከባድ ነገር ሆኖ አይደለም።

·         ለመሬት ልማት በሄክታር የሚፈቅድ ብድር ከ9ሺ ብር ጀምሮ በተካሄዱ ተከታታይ ጥናቶች 43ሺ ደርሶ የነበረ ሲሆን ያለ ሙያዊ ጥናት ብድሩ በሄክታር ወደ 11ሺ ብር ድንገት እንዲወርድ ተደርጓል። ይህም በኪሳራ እንድንወጣ ታስቦ የተደረገ እንጂ የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ኮሚሽን ጥናት እንኳን ለሄክታር 78ሺ ብር ይፈቅዳል።

·         በእርሻ ኢንቨስትመንት የሚሰማራ ዜጋ ከ7 ነጥብ 5 ሚሊዮን ብር በላይ በካሽ ሊኖረው ይገባል የሚል ገዳቢና ከባድ ደንብ አስቀምጧል። ይህም ድሆች ናቸው ከሚል እሳቤ የተነሳ የማጥቂያ ታክቲክ ነው እንጂ ለዘርፉ እድገት የሚጠቅም አይደለም።

·         ለእርሻ ኢንቨስትመንት ተጨማሪ ኮላተራል እንዲቀርብ የሚደነግግ መመሪያ ወጥቷል።

·         በጣም አስገራሚው ነገር በከፍተኛ ዋጋ የለማው መሬት በመዋጮ እንዳይያዝ የሚያደርግ ደንብ ተቀርጿል። ይህ አሰራር ከኢንቨስትመንት መሰረታዊ ባህርይ ጋር የማይገናኝ ሲሆን የትግራይ ተወላጅ የሆነው አልሚዎች ለማክሰር ያለሙት ወገኖች ግን ኢላማቸው ለማሳካት ደንቡ ተግባራዊ ለማድረግ ወደ ኋላ አላሉም።

·         ከመሬት መደራረብ እስከ ሌላኛው የቢሮክራሲ አሻጥር የፈፀሙት ሰዎች የጋምቤላ እርሻ ጉዳይ የሀገር ችግር ለማስመሰል በመቻላቸው በጠቅላይ ሚኒስትሩ ኮሚቴ እንዲቋቋም ተደርጓል። ይሁን እንጂ አጣሪ ኮሚቴው የወሬኞቹና የአሳባቂዎቹ ደጋፊዎች ስብስብ ሆኗል። ምክንያቱም የተጠቀመው የማጣራት ዘዴና ባለድርሻ አካላት የመፍትሄ አካል እንዲሆን ለማድረግ ፈቃደኛ ያለመሆን ማሳያዎቹ ናቸው። በተጨማሪ ኮሚቴው የታረሰ መሬት እንጂ የለማ መሬት በጥናቱ ለማካተት ፍቃደኛ ባለመሆኑ መሬት ላይ ያለው ልማት አነስተኛ እንዲሆን የማድረግ ዘዴ ተጠቅመዋል። ይህም እውነተኛ የአካባቢው የልማት ሁኔታ ማሳየት አልቻለም የሚል . . . ድጋፍ ከመስጠት ግሬድ በመስጠት ዔፍ. . .

·         በ2007 ዓ.ም የመሬት መደራረብ ችግር በሚል ሰንካላ ምክንያት የተደረበበትም ያልተደረበበትም ኢንቨስተር በጅምላ ብድሩ እንዲቆም ተደረገ፡፤ በ2008 ዓ.ም ደግሞ የባንኩ ገንዘብ እየተዘረፈ ነው በሚል በድጋሚ ቆመ። በነዚህ ሰንካላ ምክንያቶች የኢንቨስተሩ ልማት ሲጎዱ ከቆዩ በኋላ ጥናት እናካሂድ ብለው ተሰማሩ። አባቱ ዳኛ ልጀ ቀማኛ የሚሉት ሆኗል። ተደጋጋሚ ጥቃት ካደረጉ በኋላ ዳኝነቱም ራሳቸው ይዘው ጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚያሳስት ሪፖርት አቀረቡ።

ይህ ሁሉ ሴራ ግን ግብርናው ወይስ ወሬኛው ይጠቅማል? ህሊና ያለውም ኃላፊነት የሚሰማውም ሰው ጉዳዩን ተመልክቶ ይፍረድ። መሬት ቆፍረን ተጨማሪ ሃብት ፈጥረን ለመኖር ያደረግነው ጥረት በማንነታችን ምክንያት ከተሰናከለ በዘርፉም ላይ በሀገር ላይ ትርጉም ያለው ችግር ይፈጥራል ብለን እናምናለን። ከሁሉም በላይ ለዘረኞች የልብ ልብ ይሰጣል። ምክንያቱም በሙያተኞች እውነቱን መግለጥ እየተቻለ በጅምላ ችግር ውስጥ እንድንገባ ማድረግ የወሬኛቹና የአሳባቂዎቹ ችግር ብቻ ሳይሆን የፈፃሚው አካልም ስህተት ስለሚሆን ነገሩ በጊዜው ይታረም እንላለን። ነገሩ ካልታረመ በበኩላችን እንደ ዜጎች ሰርተን የምንኖርበት እድል የጠበበ ሆኖ ሊሰማን ጀምሯል። ዛሬ በእኛ ላይ ነገ በሌሎች ላይ ሳይደገም ይታረም፣ መፍትሄ ይሰጠን። 

ክፍል ፖለቲካ

 

የብሪታንያ መንግስት በተሰማሩበት ሙያ የላቀ ውጤት ላስመዘገቡና ሀገርን ላስጠሩ ዜጎች የሚሰጠው “ሰር” የተሰኘው የክብር ማዕረግ ዘንድሮ የመካከለኛ ርቀት ሯጩን ሞ ፋራህን ያካተተ ሆኗል። ሶማሌ እንግሊዛዊው አትሌት በ2016 የውድድር አመት ብቻ ሳይሆን በቀደሙት አመታትም በትራክ ላይ ሩጫዎች የበላይነቱን እንደያዘ አጠናቋል።

የ33 አመቱ ፋራህ በ2016 የሪዮ ኦሊምፒክና በ2012 ለንደን ኦሊምፒክ በ5 እና 10 ሺ ሜትር ርቀቶች በማሸነፍ አራት የኦሊምፒከ ወርቆች ባለቤት ነው። ባለፉት አምስት አመታት በመካከለኛ ርቀት ሩጫዎች ለእንግሊዝ ባንዲራን በተደጋጋሚ በአለም አደባባዮች በድል ማውለብለብ ችሏል። እንግሊዝም ለአትሌቱ ያላትን ክብር ከፍተኛውን የማእረግ መጠሪያ በመስጠት አክብራዋለች። በዚህም እጅጉን ኩራት እንደተሰማው ተናግሯል።

“ይህንን የክብር ሽልማት ገና ከ8 አመቴ ጀምሮ መኖሪያዬ ከሆነችኝ ሀገር በመሸለሜ ትልቅ ክብር ተሰምቶኛል። ወደ ኋላ መለስ ብዬ ያኔ ከሶማሊያ ወደ እዚህ የመጣውና ምንም እንግሊዘኛ የማይናገረው ልጅ ሳስብ አሁን የደረስኩበትን ፈጽሞ አስቤ አላውቅም ነበር። እውን መሆን የቻለ ህልም አይነት ነገር ነው የሆነብኝ። ለሀገሬ የመሮጥ እድል በማግኘቴና ድጋፋቸው ላልተለየኝ የብሪታንያ ህዝቦች የወርቅ ሜዳልያዎችን በማሸነፌ ኩራት ይሰማኛል።

ከሞ ፋራህ በተጨማሪ በሪዮ ኦሊምፒክ የወርቅ ሜዳልያ አሸናፊና የሁለት ጊዜ የዌምብልደን የሜዳ ቴኒስ አሸናፊ አንዲ መሪ “ሰር” የተሰኘውን የክብር ማዕረግ ችሏል።

ክፍል ስፖርት

የመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት አስተዳደር፣ በሰንደቅ ጋዜጣ ዋና አዘጋጅ ላይ አሻሽሎት ባቀረበው የስም ማጥፋት የፍትሐ ብሔር ክሥ ተከሣሽ፥ ፓትርያርክ አቡነ ማትያስን በምስክርነት መቁጠሩ፣ ኹለቱን ወገኖች ያከራከረ ሲኾን፤ ፍ/ቤቱ ከትላንት በስቲያ ባዋለው ችሎት፦ ፓትርያርኩ ሊመሰክሩ ይገባል፤ በማለት ብይን ሰጠ።

የፌዴራሉ የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት ቂርቆስ ምድብ 2ኛ ፍትሐ ብሔር ችሎት፣ ተከሣሽ የሰንደቅ ጋዜጣ ዋና አዘጋጅ አቶ ፍሬው አበበ፤ በጠቅላይ ቤተ ክህነቱ ጽ/ቤት በቀረበበት የስም ማጥፋት ክሥ ጉዳይ ቀርበው እንዲመሰክሩለት፣ የቤተ ክርስቲያኒቱን ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስን በመከላከያ ምስክርነት መቁጠሩን ተከትሎ፣ በጠቅላይ ቤተ ክህነቱ ነገረ ፈጅ በኩል፦ “ፓትርያርኩ በምስክርነት ሊቀርቡ አይገባም፤” የሚል ተቃውሞ ባለፈው ሳምንት ማክሰኞ ቀርቧል።

 

ነገረ ፈጁ ለተቃውሞው ለችሎቱ ባሰማው ማብራሪያ፦ ፓትርያርኩ፥ የቤተ ክርስቲያን መሪ በመኾናቸው፤ ከፍ ያለ ማኅበራዊ ሓላፊነት ስላለባቸው፤ በኮር ዲፕሎማትነት ደረጃ የሚንቀሳቀሱ በመኾናቸው፤ ቅዱስነታቸው ቀርበው ቢመሰክሩ የቤተ ክርስቲያኒቱን ክብርና የአማኞቿን ሞራል መንካት ስለሚኾን ቀርበው መመስከር የለባቸውም፤ በሚል አስረድቷል።

 

አያይዞም፣ ፍ/ቤቱ፥ ፓትርያርኩ መመስከር አለባቸው፤ ብሎ የሚበይን ከኾነም ጥያቄዎች ወዳሉበት በጹሑፍ ተልኮላቸው በጹሑፍ መልስ እንዲሰጡ እንዲደረግ ፍ/ቤቱ ትእዛዝ እንዲሰጥለት አማራጭ ሐሳብ አቅርቧል።

 

በተጨማሪም፣ ጠቅላይ ቤተ ክህነቱ፣ ክሡን አሻሽሎ ካቀረበ በኋላ ተከሣሽ በሰጠው መልስ ላይ ማቅረብ የነበረበት አስተያየት እንጂ አዲስና ቀድሞ ያልነበረ ማስረጃ ማቅረብ አልነበረበትም። ፓትርያርኩን ምስክርነት የጠራው ከክሡ መሻሻል በኋላ እንጂ በቀድሞ ክሥ የቀረበ አልነበረም፤ በማለት ፍ/ቤቱ ውድቅ እንዲያደርግለት ጠይቋል።

 

ተከሣሽ በበኩሉ፦ ፓትርያርኩ ቢቀርቡ፣ የተከሠሠበትን፥ በቤተ ክርስቲያኒቱ ውስጥ የሚታይ የሙስናና ብልሹ አሠራር፣ የመልካም አስተዳደር ችግር፣ የመናፍቃን እንቅስቃሴ በስፋት መኖሩን በምስክርነት ያስረዱልኛል፤ ምንም እንኳን ፓትርያርኩ ትልቅ የሃይማኖት መሪ ቢኾኑም፣ በሕግ ፊት እንደ ማንኛውም ሰው በመኾናቸው፣ ቅዱስነታቸው ፍ/ቤት መቅረባቸው ለፍትሕ ሥርዓቱ ያላቸውን ከበሬታ ከማሳየት ባለፈ የሚነካ ሞራል አለመኖሩን በመጥቀስ ተከራክሯል።

 

በተጨማሪም፣ ከሣሽ ክሥ አሻሽል ሲባል፣ አዳዲስ ጭብጦችን ይዞ መቅረቡን ተከሣሹ አስታውሶ፣ አዲስ ለቀረቡት ክሦች አዳዲስ የመከላከያ ማስረጃዎችን ማቅረቡ ተገቢ መኾኑን ለፍ/ቤቱ አስረድቷል።

 

ፍ/ቤቱ ግራና ቀኙን ካከራከረ በኋላ፣ ሰኞ፣ ታኅሣሥ 24 ቀን ከቀትር በኋላ በሰጠው ብይን፣ ሦስት ጭብጦችን መለየቱን አስረድቷል።

 

ተከሣሽ፣ ፓትርያርኩን በምስክርነት ቆጥሮ ማቅረቡ ሕጋዊ ነው ወይስ አይደለም፤ ፓትርያርኩ የኮር ዲፕሎማት መብት ወይም በሀገር መሪ ደረጃ የሚከበሩ መኾናቸው መገለጹና ፍ/ቤት ለምስክርነት መቅረባቸው ሞራል ይነካል? እንዲኹም፣ ምስክርነቱን በአካል ቀርበው ይስጡ ወይስ ባሉበት ኾነው በጹሑፍ ይስጡ፤ የሚሉ ጭብጦችን መርምሯል።

 

በዚህ መሠረት ፓትርያርኩ በተከሣሽ በኩል በምስክርነት መጠራታቸው፣ መብት እንጂ ስሕተት አለመኾኑን፤ በዲፕሎማት ደረጃ የሚከበሩ ሰው መኾናቸው ተጠቅሶ የተደረገው ክርክር ሕገ መንግሥቱ ጭምር እኩል ጥበቃ ያደረገለትን የእኩልነት የሕግ መርሕ የሚጥስ በመኾኑ ፍ/ቤቱ አልተቀበለውም።

 

ፓትርያርኩ እንዴት ምስክርነታቸውን ይስጡ፤ ለሚለው፣ ሕጉ፡- ምስክርነት በአካል ቀርቦ በመሐላ እንዲሰጥ ቢደነግግም፤ ፍ/ቤቱ ሲያምንበት ምስክርነቱ በጽሑፍ እንዲሰጥ ሊያዝ እንደሚችል በመጥቀስ፤ በተጨማሪም፣ ኹለቱም ወገኖች ባደረጉት ክርክር፣ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ባሉበት ኾነው በጹሑፍ መልስ እንዲሰጡ  በመስማማታቸው፣ ፍ/ቤቱም ይህን አማራጭ ሐሳብ በመያዝ፣ ፓትርያርኩ የምስክርነት ቃላቸውን ባሉበት ኾነው በጹሑፍ ይስጡ፤ በሚል ብይን ሰጥቷል።

 

ፓትርያርኩ በምስክርነታቸው ስለሚያስረዷቸው ጉዳዮች በተመለከተ፣ በተከሣሽ በኩል ለታኅሣሥ 27 ጥያቄዎች ተዘጋጅተው ለችሎቱ እንዲቀርብ፤ ጥር 2 ቀን ደግሞ፣ ከሣሽ በጥያቄዎቹ ላይ አስተያየት እንዲሰጥበት ፍ/ቤቱ ትእዛዝ ሰጥቷል።

 

ለክርክሩ መነሻ የኾነው፣ ተከሣሹ ዋና አዘጋጅ ኾኖ የሚሠራበት ሰንደቅ ጋዜጣ፣ መጋቢት 21 ቀን 2008 ዓ.ም፣ “ፓትርያርኩ ለኢትዮጵያ የደኅንነት፣ ለምእመናን የድህነት ስጋት” በሚል ርዕስ በዲያቆን ዳንኤል ክብረት የተጻፈውን ጹሑፍ በማተሙ ምክንያት፣ ስማችን ጠፍቷል፤ በሚል በጠቅላይ ቤተ ክህነቱ በኩል ክሥ በመቅረቡ መኾኑ ይታወሳል።¾

ክፍል ወቅታዊ
Wednesday, 04 January 2017 14:44

የኩላሊት ጤንነትን በምግቦች

 

የኩላሊት ህመም ያለባቸው ሰዎች ህመሙ ከሌለባቸው ሰዎች በበለጠ ለከፍተኛ የሰውነት መቆጣት እና ከልብ ጋር ተያይዘው ከሚከሰቱ ህመሞች የበለጠ ተጋላጮች ናቸው። በመሆኑም እነዚህ የህብረተሰብ ክፍሎች ከፍተኛ የአንቲኦክሲደንት ይዘት ያላቸውን ምግቦች ማዘውተር ይጠበቅባቸዋል። እግረ መንገዳቸውንም በቂ ኃይል ለማግኘት የተመጣጠነ እና በተለይ ለዚህ ዓላማ የሚጠቅሙ የምግብ ዝርያዎችን በማዘውተር ህመሙን ለመቋቋም ጥረት ማድረግ እንዳለባቸው የእንግሊዝ ኩላሊት ህክምና ማዕከል ይመክራል። ምንም እንኳን እያንዳንዱ ሰው በየእለት አመጋገቡ ውስጥ የተመጣጠነ አመጋገብን መከተል ተገቢ ቢሆንም፣ የኩሊት ህመምተኞች ደግሞ በተለየ መልኩ ራሳቸውን ለመጠበቅ ያግዟቸዋል የተባሉ ጠቃሚ የምግብ አይነቶችን ማዕከሉ ዘርዝሯቸዋል።

 

ቀይ ቃሪያ

ቀይ ቃሪያ ስለኩላሊታቸው ጤንነት ለሚጨነቁ ሰዎች ቀዳሚው ምርጫ ነው። ቀይ ቃሪያ የፖታሲየም ማዕድን ይዘቱ ዝቅተኛ ሲሆን፣ ይህም የኩላሊትን ጤንነት ለመጠበቅ ጠቃሚው ነው። ይህ ቃሪያ የቫይታሚን ኤ፣ ሲ፣ ቢ6 እንዲሁም የፎሊክ አሲድ እና የአሰር ይዘቱ ከፍተኛ ነው። በተጨማሪም ቀይ ቃሪያ የተወሰነ የካንሰር አይነቶችን ለመከላከል የሚጠቅመው ላይኮፔን የተባለው አንቲኦክሲደንት ጥሩ ምንጭ ነው። በመሆኑም ይህን ቀይ ቃሪያ ከተለያዩ የምግብ አይነቶች ጋር በመቀላቀል በጥሬው በመመገብ የኩላሊት ጤንነት ለመጠበቅ ያግዛል።

 

ጎመን እና አበባ ጎመን

ጎመን በተወሰኑ የአትክልት ዝርያዎች ውስጥ ብቻ በሚገኙ ፓይቶኬሚካሎች የበለፀገ አትክልት ነው። እነዚህ ኬሚካሎችም ፍሪራዲካሎችን በመሰባበር በሰውነታችን ላይ ጉዳት እንዳያደርሱ ያግዛሉ። በተጨማሪም እነዚህ ኬሚካሎች ካንሰርን እና ከልብ ጋር ተያይዘው የሚከሰቱ ህመሞችን የመከላከል ጠቀሜታ አላቸው። ሌላው በጎመን ውስጥ የሚገኙት ንጥረ ነገሮች ደግሞ ቫይታሚን ሲ እና ኬ፣ ቢ6፣ ፎሊክ አሲድ እና አሰር ናቸው። ጎመን የፖታሲየም ማዕድን ይዘቱ አነስተኛ በመሆኑም ለኩላሊት ጤንነት ተስማሚ የአትክልት ዘር ነው።

ሌላው የኩላሊት ህመምተኞች አዘውትረው እንዲመገቡ የሚመከረው የአትክልት ዝርያ አበባ ጎመን ነው። አበባ ጎመን በተፈጥሮ በከፍተኛ ቫይታሚን ሲ የበለፀገ የአትክልት ዘር ነው። አበባ ጎመን በተጨማሪም የፎሌት እና አሰር ይዘቱ ከፍተኛ ሲሆን፣ ጉበት መርዛማ ነገሮችን ሊያጠፋባቸው በሚችል ንጥረ ነገሮችም የበለፀጉ አትክልት ነው። በመሆኑም እነዚህ የአትክልት ዝርያዎች በተለያየ መልኩ በየእለቱ ምግብ ውስጥ በማካተት ከህክምና ጎን ለጎን የኩላሊት ህመምን መቋቋም ያስችላል።

 

ቀይ እና ነጭ ሽንኩርት

በየዕለት ምግባችን ውስጥ የማይጠፋው ቀይ ሽንኩርት ምግብን ከማጣፈጥ በተጨማሪም ሌላ የጎላ ጠቀሜታ አለው። ቀይ ሽንኩርት ኩርቴሲን በተባሉ ፍላቨኖይድን የተሞሉ ናቸው። እነዚህ ውህዶች ደግሞ በደም ስር ውስጥ የሚገኙ ስቦችን ክምችት የመከላከል ጠቀሜታ አላቸው። በተጨማሪም እነዚህ ውህዶች ሃይለኛ አንቲኦክሲደንት በመሆናቸው የልብ በሽታን እና በርካታ የካንሰር ህመሞችን የመከላከል ጠቀሜታ አላቸው። ቀይ ሽንኩርት የሰውነት መቆጣትን የመከላከል ባህሪይ ያለው አትክልት በመሆኑ የኩላሊት ህሙማን ሁልጊዜ ከሚቸገሩበት ከዚህ ችግር ለመላቀቅ ያግዛቸዋል። ቀይ ሽንኩርት የፖታሲየም ማዕድን ይዘቱ ዝቅተኛ ሲሆን፤ በተቃራኒው ደግሞ ክሮሚየም የተባለው እና የስብ፣ ፕሮቲኖች እና ካርቦሃይድሬቶችን ሜታቦሊዝም ሊያግዝ የሚችል ማዕድን ይዘቱ ከፍተኛ ነው። በመሆኑም ለኩላሊት ህመምተኞች ተስማሚ ከሚባሉ የአትክልት አይነቶች ይመደባል።

ሌላው ባለብዙ ጠቀሜታው የሽንኩርት አይነት ደግሞ ነጭ ሽንኩርት ነው። ነጭ ሽንኩርት ከምግብነቱ ይልቅ የመድሃኒትነት ባህሪው እንደሚያደላ ነው ባለሞያዎች የሚናገሩት። ነጭ ሽንኩርት በደም ውስጥ ያለውን ኮሌስትሮል የመቀነስ እና የሰውነት መቆጣትን የመካለከል ጠቀሜታው ከፍተኛ ነው። በተጨማሪም ነጭ ሽንኩርት በአንቲ ኦክሴዳንት የበለፀገ እና የደም መርጋትንም ለመከላከል የሚያግዝ አትክልት ነው። ነጭ ሽንኩርት እነዚህን ጠቀሜታዎች መስጠት የሚችለው በጥሬው አገልግሎት ላይ መዋል ሲችል ነው። ከዚህ ውጪ ተፈጭቶ በሚዘጋጅ መልኩ መጠቀም የሚቻል ሲሆን፤ በደንብ ተቀቅሎ እና በስሎ የምንጠቀመው ከሆነ ግን በተለይ የደም መርጋት ችግርን ለመከላከል ያለው አቅም ይቀንሳል።

 

 

አፕል እና እንጆሪ

አፕል ወይም ፖም ሌላው የኩላሊት ህመምተኞች አዘውትረው እንዲመገቡት የሚመከር የፍራፍሬ አይነት ነው። በቀን አንድ አፕል የሚመገብ ሰው ዶክተር አያስፈልገውም ይላሉ ጠቀሜታውን የሚናገሩ ሰዎች። አፕል በተፈጥሮው ከፍተኛ የሆነ የአሰር ይዘት ያለው ሲሆን፤ የሰውነትን መቆጣት የመከላከል ባህሪውም ከፍተኛ ነው። ከዚህ በተጨማሪም አፕል በርካታ ጠቀሜታዎች አሉት። ከእነዚህ ጠቀሜታዎቹ መካከልም ጥቂቶቹ በደም ውስጥ የሚገኘውን ኮሌስትሮል መቀነስ፣ የሆድ ድርቀትን መከላከል፣ የልብ ህመምን መከላከል እና ካንሰር የሚኖረውን ተጋላጭነት መቀነስ ተጠቃሾቹ ናቸው። ከእነዚህ ሁሉ ጠቀሜታዎቹ የሚልቀው ግን ለኩላሊት ህመምተኞች ተስማሚ መሆኑ ነው።

ከፍራፍሬዎች ሌላው የኩላሊት ህመምተኞችን ህመሙን እንዲቋቋሙ ያግዛል የተባለው የፍራፍሬ ዘር እንጆሪ ነው። የእንጆሪ ተፈጥሯዊ ይዘትን ስንመለከት በሁለት አይነት አንቲኦክሲደንቶች የበለፀገ፣ ከፍተኛ የሆነ የቫይታሚን ሲ ክምችት ያለው እንዲሁም ጥሩ የሆነ የአሰር እና ማግኒዚየም ማዕድን ምንጭም ነው። በዚህ ይዘቱ የተነሳም የሰውነት መቆጣትን፣ ካንሰርን እና የልብ ህመምን የመከላከል ጠቀሜታ አለው። እንጆሪ በተለያየ ቀለም እና ዝርያ የሚገኝ ሲሆን፤ ሁሉም የእንጆሪ ዝርያዎች በቫይታሚን ሲ እና ማግኒዚየም ማዕድን እንዲሁም አሰር የበለፀጉ ናቸው። በእንጆሪ ውስጥ የሚገኙት ንጥረ ነገሮች ለኩላሊት ሀሙማን ተስማሚ ከመሆናቸውም በላይ የካንሰር ሴሎችን እድገት የመግታት እና እጢዎች እንዳይፈጠሩ የማድረግ ባህሪይ አላቸው። አንዳንዶቹ የእንጆሪ ዝርያዎችም ባክቴሪያዎች የፊኛ የውስጠኛው ክፍል ላይ እንዳይጣበቁ በማድረግ ሽንት በሰውነት ውስጥ የሚገኘውን አሲድ በብዛት እንዲያስወግድ የማድረግ አገልግሎት ይሰጣሉ።

 

የእንቁላል ነጩ ክፍል

የእንቁላል ነጩ (ፈሳሽ) ክፍል ከአስኳሉ ይልቅ የፕሮቲን ይዘቱ ከፍተኛ ነው። አብዛኛው የዚህ የእንቁላል ክፍል ፕሮቲን ሲሆን፤ በተጨማሪም የአሚኖ አሲድ ይዘቱ ከፍተኛ ነው። ይህ የእንቁላል ክፍል ከእንቁላል አስኳል እና ከስጋ ያነሰ የፎስፈረስ ይዘት አለው። በተጨማሪም የፖታሲየም ማዕድን ይዘቱ አነስተኛ በመሆኑ ለኩላሊት ህሙማን ተስማሚ ከሆኑ የምግብ አይነቶች መካከል ተጠቃሽ ነው።

 

እንጉዳይ

እንጉዳይ ከያዛቸው ንጥረ ነገሮች መካከል ተጠቃሹ እና ከኩላሊት ጤንነት ጋር ተያያዥነት ያለው ቫይታሚን ዲ ነው። ይሄ ቫይታሚን ዲ የኩላሊት ተግባራትን የመቆጣጠር እና ጤናማ እንዲሆኑ የማገዝ አግልግሎት ይሰጣል። እንጉዳይ ደግሞ ጥሩ የዚህ ቫይታሚን አይነተኛ ምንጭ በመሆኑ ለኩላሊት ህሙማን ተስማሚ ነው። የፖታሲየም ይዘቱም አነስተኛ ነው።

 

የወይን ፍሬዎች

የወይን ፍሬ ጥሩ የሆነ የቫይታን ሲ ምንጭ ነው። ይሄ የቫይታሚን አይነትም ሰውነት በሽታን ለመከላከል ያለው አቅም እንዲዳብር የማድረግ እንዲሁም ባክቴሪያዎች በሰውነት ውስጥ እንዳይራቡ የማድረግ አገልግሎት አለው። የወይን ፍሬዎች በቀይ እና በአረንጓዴ እንዲሁም በወይንጠጅ ቀለም የሚገኙ ቢሆንም ሁሉም ለኩላሊት ህመምተኞች ያላቸው ጠቀሜታ ከፍተኛ ነው። እነዚህ ፍሬዎች በተፈጥሯቸው ያላቸው የፖታሲየም ማዕድን ይዘት አነስተኛ መሆኑም ለዚህ አገልግሎት ተመራጭ ያደርጋቸዋል። በቀይ የወይን ፍሬ ውስጥ የሚገኙት ፍላቮኖድስ ለኩላሊት ከሚሰጡት ጠቀሜታ በተጨማሪም የደም መርጋትን ለመከላከልና የልብ ጤንነትን ለመጠበቅ ይጠቅማሉ። በተለይም ሪስቬራትሮል የተባለው በዚህ የወይን ፍሬ ውስጥ የሚገኘው ፍላቮኖድ ደግሞ የጡንቻ መፍታታትን ስለሚጨምር እና የደም ስሮችን ጤንነት ስለሚጠብቅ ጤናማ የሆነ የደም ዝውውርን በሰውነት ውስጥ እንዲኖር ያግዛል። በተጨማሪም የወይን ፍሬዎች ይዘት ከፍተኛ የሆነ የካንሰር ህመም እና የሰውነት መቆጣትን የመከላከል ባህሪይ አላቸው።

የኩላሊት ህሙማን ከህክምና ጎን ለጎን በአመጋገባቸው ላይም ከፍተኛ ጥንቃቄ ማድረግ እንዳለባቸው ነው ማዕከሉ የሚያሳስበው። በተለይ የእንስሳት ተዋፅኦ የሆኑ እና ከፍተኛ የፕሮቲን ይዘት ያላቸውን እንዲሁም የፖታሲየም እና ፎስፈረስ ማዕድናት ይዘታቸው ከፍተኛ የሆነ ምግቦችን ማስወገድ ይኖርባቸዋል። የእንስሳት ተዋፅኦ የሆኑ ምግቦች የኩላሊት ህመም ባለባቸው ሰዎች ላይ የሰውነት መቆጣትን የማስከተል ባህሪይ አላቸው። በሌላ በኩል ደግሞ የፎስፈረስ ይዘታቸው ከፍተኛ የሆነ የምግብ አይነቶች የኩላሊት ጠጠር እንዲፈጠር የማድረግ ችግር ይፈጥራል። በመሆኑም በየእለት አመጋገብ ውስጥ የስጋ እና የወተት ተዋፅኦዎችን በመቀነስ እንዲሁም አልኮል ባለመጠቀም የኩላሊት ጤንነትን መጠበቅ እንዲሁም ከህመሙ ጋር በሰላም መኖር እንደሚቻል ይመክራሉ።

ክፍል ጤና

የኢትዮጵያ ህዝቦች አብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ ግንባር (ኢህአዴግ) የስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ከታህሳስ 22-23/2009 ዓ.ም ባካሄደው መደበኛ ስብሰባ በጥልቀት የመታደስ ንቅናቄ መድረኮች በተቀመጠላቸው አቅጣጫ መሰረት እየቀጠሉ እንደሆነ ገምግሟል።

 

ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው እንደገና በጥልቀት የመታደስ የንቅናቄ መድረኮች በተቀመጠላቸው አቅጣጫ መሰረት በየደረጃው በተካሄዱ የግምገማ መድረኮች ከከፍተኛ አመራሩ ጀምሮ እስከ አባሉ ድረስ የተሳተፉበትና በአጀንዳዎቹ ላይም የጋራ መግባባት የተደረሰባቸው እንደነበሩ ተመልክቷል።


የኪራይ ሰብሳቢነት አስተሳሰብና ተግባር ወኪል የሆኑት ትምክህት፣ ጠባብነትና የሃይማኖት አክራሪነት እንዲሁም ስልጣንን ለግል ጥቅም የማዋል አመለካከትና ተግባር ድርጅቱንና ልማታዊ ዴሞክራሲያዊ ስርዓቱን በመስቀለኛ መንገድ ላይ እንዲሆኑ ያደረጉ የህዳሴያችን አደጋዎች መሆናቸው እንዲጋለጥ በየደረጃው ብቁ ትግል የተካሄደባቸው መሆኑን ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው ተግባብቶበታል።


በየደረጃው ባለ አመራርና አባላት በአስተሳሰብ ደረጃ የትምክህትና ጠባብነት አመለካከትና ተግባራት የፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ስርዓቱን የሚፈታተኑ ጠንቆችና ሀገሪቱንና ህዝቦቿን ለቀውስ የሚዳርጉ የጥፋት አመለካከቶች መሆናቸው ላይም የጋራ አቋም ተይዞባቸዋል። እነዚህን ችግሮችም ታግለን በፍጥነት በማረም አዳጊ ፍላጎት ያለው ሕብረተሰባችንን የማርካትና የተጀመረውን የህዳሴ ጎዞ የማስቀጠል ጉዳይ ትልቅ ትርጉም ያለው መሆኑ አፅንኦት ሰጥቶበታል።


በጥልቀት የመታደስ መድረኩ ከላይ እስከ ታች ሁሉም አመራሮች፣ አባላት ያላንዳች መሸማቀቅ የተሰማቸውን ሐሳብ በሙሉ በግልፅ በማቅረብ የድርጅቱን የውስጠ ዴሞክራሲ ችግሮች በሚያርምና በሂደቱም ዴሞክራሲያዊ አንድነትን በሚያጎለብት አኳኋን መፈፀሙን አረጋግጧል። በዚህ ሂደት የፀረ-ዴሞክራሲ፣ አደርባይነት፣ በትስስር የመስራት አሰራሮችን በማረም በአባላትና በአመራር መካከል ጓዳዊ ትስስርን በማጠናከር መተማመንን በሚያጎለብት ሁኔታ መፈፀሙን ተመልክቷል።


በድርጅቱ ውስጥ በተደረጉ ትግሎች ሙስናና ብልሹ አሰራሮች በየትኛውም ደረጃና መልኩ የሚገለፁ ያለምንም ምህረት ፖለቲካዊ ትግል በማደረግ የተጋለጡ ሲሆን ከዚህ በመነሳትም ፖለቲካዊ፣ አስተዳደራዊ እና ሕጋዊ እርምጃዎች የተወሰዱ መሆኑ የገመገመው ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው በግምገማ መድረኮች የማይጋለጡ ከሙስና ውስበስብ ባህርይ ጋር የተያያዙ ጉዳችን በሚመለከት በሁሉም ደረጃዎች ጥናቶችና ፍተሻዎች ተጠናክሮው እንዲቀጥሉ ወስኗል።


በጥልቀት የመታደስ ሂደቱ በየደረጃው ውይይት የተካሄደበትና መግባባት የተደረሰበት ሌላው ጉዳይ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ስርዓቱ ከአደረጃጀቱ ጀምሮ የእኩል ተሳታፊነትና ፍትሓዊ ተጠቃሚነትን በሚያረጋግጥ መንገድ የተደራጀ መሆኑና ይህንኑ አድሎ ያለ በማስመሰል ይካሄድ የነበረው አፍራሽ እንቅስቃሴ ስህተት መሆኑ የተጋለጠ ሲሆን ሁሉም የሀገራች ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች በየአካባቢያቸው ያሏቸውን ፀጋ እያለሙና እየተጠቀሙ በሀገራዊ ጉዳይ እኩል ተሳታፊና ፍትሐዊ ተጠቃሚ መሆናቸውን የሚያረጋግጥ ስራ ማሳለጥ እንደሚገባ አስመሮበታል።


ከግምገማዎቹ በማስቀጠልም የአመራር ሽግሽግና የመንግስትን መልሶ ማደራጀት ስራዎች በተቀመጠላቸው አቅጣጫ መሰረት እየተፈፀሙ መሆኑን አረጋግጧል። የመልሶ ማደራጀት ስራው ከዚህ በፊት የድርጅትና የመንግስት ስልጣን ስምሪት አንድና ያው አድርጎ የማየት ሁኔታ በሚያርም መልኩ እየተከናወነ መሆኑን ተመልክቷል። ምደባው የድርጅትና የመንግስት ስራን በሚለይ መንገድ መንግስት መልሶ በሚደራጅበት ወቅት ከድርጅቱ አባላትና አመራሮች በተጨማሪ አባላት ባይሆኑም በሕገ-መንግስቱና በፖሊሲዎቻችን ላይ የተሟላ ግልፅነት ያላቸው፣ ከዚህ በፊት በነበራቸው ስምሪት ውጤታማ የሆኑ፣ ህዝብንና ሀገርን ለማገልገል ቁርጠኛ የሆኑ ምሁራን ባካተተ መልኩ መፈፀሙ በዝርዝር ተመልክቷል።


የአመራር ምደባው በሚካሄድበት ወቅት አዲስ ተመዳቢዎች ለህዝብ አስተያየት የማቅረብ ስራው በዞኖችና በከተሞች እየተፈፀመ ያለው ሂደት ትልቅ ልምድ የተገኘበት በመሆኑ በቀጣይም ተጠናክሮ የሚቀጥልና ህዝቡ በመንግስት የአመራር ስምሪት ስርዓት ላይ ባለቤትነቱን እንዲያረጋግጥ እንደሚያስችልም ገምግሟል።


ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው በየደረጃው ህዝቡ ሲነሳቸው የነበሩ ፈጣን ምላሽ የሚሹ ጉዳዮች አፋጣኝ መፍትሔ እንደሚሰጣቸው የደመደመ ሲሆን በተለይ የወጣቶች የስራ እድል ፈጠራ፣ የአገልግሎት አሰጣጥ፣ ከፍትሕ አካላት ጋር ተያይዘው የሚስተዋሉ ችግሮች እንዲሁም ከወሰን ማካለል ጋር የተያያዙ ጉዳዮችን ለመፍታት ምቹ ሁኔታ ከመፍጠሩም በላይ ከመቼውም ጊዜ በበለጠ ልዩ ትኩረት ተሰጥቷቸው መፈታት እንዳለባቸው አፅንኦት ሰጥቶበታል።


የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ በአገሪቱ ተጋርጦ ነበረውን የጥፋት ውጥን በማክሸፍ ትልቅ አስተዋፅኦ አበርክቷል ያለው ኮሚቴው የተጀመረው ሀገራዊ የጥልቅ ተሃድሶ ንቅናቄ ለማሳካት ምቹ ሁኔታ መፈጠሩንም አስምሮበታል። አዋጁ የፀረ-ሰላም ኃይሎች ሀገርን የማፍረስ ተልእኮ በማክሸፍ በሀገራችን አንዣብቦ የነበረውን የዜጎች ሰላምና ደህንነት ስጋት በአስተማማኝ ሁኔታ መቀልበስ ማስቻሉንም አውስቷል። መላው የሀገራችን ህዝቦች ሰላማቸው በመጠበቅም ሆነ አዋጁ በሚፈለገው ደረጃ እንዲተገበር ላደረጉት ያልተገደበ ተሳትፎ ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው ከፍተኛ አድናቆት እንዳለው ገልጿል።


የሀገራችን ህዝቦች ኢህአዴግ በጀመረው እንደገና በጥልቀት የመታደስ ንቅናቄ ላይ ተስፋ እንዳላቸው የገመገመው ኮሚቴው ህዝቡ ያነሳቸው ጥያቄዎችና ቅሬታዎች እንዲፈቱለት በጉጉት እየጠበቀ እንደሆነም በየደረጃው ከተካሄዱት የተሃድሶ መድረኮች የጋራ መግባባት የተፈጠረበት ነው ብሏል። በቀጣይም የተጀመረው የተሃድሶ ንቅናቄ ግለቱን ጠብቆ እንዲሄድ ለማድረግ ወደ ተግባር የሚያስገቡ የንቅናቄ መድረኮችን ከወጣቶች፣ ከመንግስት ስራተኞችና ህዝቡ ጋር ለማካሄድ የሚያስችሉ ዝግጅቶች የተጠናቀቁ በመሆኑ በጥራት መከናወን እንዳለባቸው ውሳኔ አሳልፏል።


ዴሞክራሲያዊ የመድብለ ፓርቲ ስርዓቱ ይበልጥ እንዲጎለብት ከማድረግ አኳያ ኢህአዴግ ትናንትም ሆነ ዛሬ ለዴሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታ በፅናት እንደሚታገል የገለፀው ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው በሰላማዊ መንገድ ለመታገል ከወሰኑት ማናቸውም የፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር ውይይት፣ ክርክርና ድርድር ለማድረግ ዝግጁ መሆኑን ይፋ አድርጓል። በተመሳሳይ ሁኔታ ኢህአዴግ ከሲቪክ ማሕበራት እና ምሁራን እንዲሁም የሃገራችን ሰላም፣ ልማትና ዴሞክራሲ በማጎልበት ረገድ ሚና ካላቸው ሌሎች ወገኖች ሁሉ በአጋርነት ለመስራት በድጋሚ ዝግጁ መሆኑን ገልጿል።


በባለፉት ተከታታይ ዓመታት የተመዘገበው ፈጣንና ተከታታይ ኢኮኖሚያዊ እድገት በያዝነው ዓመታም ቀጥሏል ያለው የኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሽን ዕቅድ በተሟላ ሁኔታ ተግባራዊ ለማድረግም መላው የሀገራችን ህዝቦችና ሁሉም አካላት ርብርብ እንዲያደርጉ ጥሪውን አቅርቧል።
 

*የኢህአዴግ ምክር ቤት ፅህፈት ቤት 

ክፍል ወቅታዊ
Wednesday, 04 January 2017 14:42

ወሬውም ስርቆቱም ይቀጥላል

 

የመንግሥት እና የግል መገናኛ ብዙሃን ሰሞኑን አተኩረው ከዘገቧቸው ዘገባዎች መካከል በአመዛኙ ሀገሪቱን ከየአቅጣጫው እየበዘበዟት ያሉት ሙሰኞች ጉዳይ ነው። በኮንስትራክሽኑ፤ በኢንቨስትመንቱ እንዲሁም በኤክስፖርት ዘርፍ ሁሉ ለጆሮ የሚዘገንን መጠን ያለው ገንዘብ እየወደመ ነው። ይሄ ገንዘብ ከሰማይ የወረደ መና ወይም ከዛፍ ላይ የተሸመጠጠ ቅጠል ሳይሆን ከእያንዳንዱ ለፍቶ አዳሪ እጅ ተፈልቅቆ የተወሰደ ነው። ላቡን ጠብ አድርጎ ሰርቼ ልኑር ያለ ዜጋ በድህነት እየማቀቀ ባለበት ሁኔታ የተወሰኑ የህብረተሰብ ክፍሎች በየምክንያቱ እየዘረፉ የተንደላቀቀ ህይወት እየኖሩበት ነው። ብዝበዛው እየተደረገ ያለው በተደራጀ እና እርስ በራሱ በተወሳሰበ መልኩ መሆኑ ደግሞ የሙስና ሰንሰለቱን ጫፍ ለማግኘት አዳጋች ያደርገዋል። አሁን እየሰማናቸው ያለናቸው ሰቅጣጭ ዜናዎች በአንድ ቀን በቅለው ያደሩ ሳይሆኑ ቀስ በቀስ ስር እየሰደዱ እና መሠረት እየሰሩ የመጡ ናቸው። በየዕለቱም ተመሳሳይ ስር የሰደዱ ሙስናዎችና ሙሰኞች እየተፈለፈሉ ነው። እያደር ደግሞ ከዚህም የባሱ እና የማይታመኑ ዜናዎችን መስማታችን የማይቀር ነው። መንግስትም እየሰራ ያለው በደንብ ከበሉ እና ከጠገቡ በኋላ ትንሽ አጯጩሆ ሰዎቹን ዞር ማድረግ ነው። ይሄ ደግሞ የበላውን “ጡረታ” እያወጡ አዳዲስ በሊታዎችን መተካት ነው። በዚህ መልኩ ከቀጠልን ሀገሪቱ እንደተቦረቦረ ጥርስ አንድ ቀን ተመንግላ መውደቋ አይቀርም።

 

እስከ አሁን የወደመውን መመለስ ባይቻልም ለወደፊቱ ግን ትኩረት ሰጥቶ መከታተል አማራጭ የሌለው ብቸኛ አማራጭ  ነው። አጥፍተዋል ተብለው በቁጥጥር ስር የዋሉ አካላት ጉዳይ ከትትል ተደርጎበት ለህዝቡ መቀጣጫ መሆኑንም ይኖርበታል። እንዲያው በደፈናው ይሄን ያህል ሰው በቁጥጥር ስር አዋልኩ እያሉ የአንድ ሰሞን አጀንዳ ማድረጉ ለሌሎች የልብ ልብ ከመስጠት የዘለለ ጠቀሜታ አይኖረውም። በተለይ ውሉ የጠፋበትን እና የተወሳሰበውን የሙስና ሰንሰለት መፍታት የሚቻልበት ሁኔታ መዘርጋት አለበት። የዚያን ጊዜ አሳሪና ታሳሪ፣ ከሳሽና ተከሳሽ ተለይተው ይወጣሉ። ካልሆነ ግን ተያይዘን እስከምንጠፋ ድረስ እኛም ማውራታችንን ሰዎችም መዘረፋቸውን አያቆሙም።

                        አስቴር - ከሾላ  

ክፍል መልዕክቶች
Wednesday, 04 January 2017 14:40

ቁጥሮች

ወደ ውጪ የተላከ ቡና

2007 ዓ.ም                     183,840.36 ቶን፤

2008 ዓ.ም                     198,621.74 ቶን፤

2009 ዓ.ም (5 ወራት)           74,380.26 ቶን፤

                      ምንጭ፡- አዲስ ዘመን ጋዜጣ ታህሳስ 20 ቀን 2009 ዓ.ም


Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100
Page 1 of 3

ድርጅትዎ ያስተዋውቁ!

  • sendeknewpaper12 years.jpg

እዚህ ያስተዋውቁ!

  • Advert2.jpg
  • Advert5952.jpg
  • Advrrtt1.jpg
  • Advrrtt2.jpg
  • Advrrtt3.jpg
  • Advrrtt4.jpg
  • Advveert.jpg

Advert5

 

 

 

 

Who's Online

We have 139 guests and no members online

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us