Items filtered by date: Wednesday, 19 April 2017 - Sendek NewsPaper


በበዙ ተሰማ የተዘጋጀውና የኢትዮጵያ ጀግኖች አርበኞች ማህበር ዕውቅና ከሰጣቸው 25 አርበኞች መካከል አንዱ በሆነው ጀግና ህይወት ላይ ያተኮው፣ “የሁለት አገር ጀግና ኰሎኔል ጆን ቻርለስ ሮቢንሰን” የተሰኘ ርዕስ የተሰጠው መፅሐፍ ባሳለፍነው ሳምንት ለንባብ በቅቷል። በጣሊያን ወረራ ወቅት ከኢትዮጵያ ጎን በመሰለፍ የጀግንነት ተግባር የፈፀመውና “የኢትዮጵያ አየር መንገድ አባት” ስለተሰኘው ኰሎኔል ጆን ቻርለስ ሮቢንሰን የህይወት ታሪክ የሚያትተው ይህ መፅሐፍ በርካታ ፎቶግራፎችን ምስሎችን ጨምሮ በዋቢ መፅሀፍት የተጠናቀረ ነው። መፅሀፉ በአስራ አንድ ምዕራፎች ተከፋፍሎ በ243 ገፆች የቀረበ ሲሆን፤ ዋጋው 99 ብር እንደሆነም ተገልጿል።


አስራ ሰባት ልብ አንጠልጣይ የምርመራ ልቦለድ ስራዎችን ለአንባቢ ያደረሱት ደራሲ ይልማ ሀብተየስ በ79 ዓመታቸው ከትናንት በስቲያ አረፉ፡፤ ደራሲው ካበረከቷቸው መፅሀፍት መካከል የአበቅየለሽ ኑዛዜ፣ አጋጣሚ፣ ሶስተኛው ሰው፣ ደላላው፣ ሌላው እጅ፣ ወዳጅ በወዳጁ፣ ደም የነካው እጅ፣ ሞት ፈረዱ፣ ሳይናገር ሞተ፣ ያልተከፈለ ዕዳ፣ ከቀብር መልስ እንዲሁም በ2008 ዓ.ም ያሳተሙት የመጨረሻ ስራቸው “የቤቱ መዘዝ” የተሰኘውን ስራ ጨምሮ 17 ልቦለዶችንና ሰባት የቲቪ ድራማዎችን መፃፋቸው ሲጠቀስ ሰምተናል። ደራሲው በሙያቸው የላብራቶሪ ቴክኒሻን እንደነበሩ ተጠቅሷል። የእኚህ አንጋፋ ደራሲ ስርዓተ ቀብር ትናንት ሚያዚያ 10 ቀን 2009 ዓ.ም በአስኮ ቅዱስ ገብርኤል ቤተክርስቲያን ወዳጅ ዘመዶቻቸው በተገኙበት ተፈፅሟል። ዝግጅት ክፍላችን ለሁሉም መፅናናትን ይመኛል።

 

በደራሲ ዮርዳኖስ አልማዝ ሰይፉ የተፃፈውና በስደተኞች ህይወት ዙሪያ የሚያጠነጥነው “መንገደኛ” የተሰኘ መፅሐፍ የፊታችን ሰኞ (ሚያዚያ 16 ቀን 2009ዓ.ም) በ11፡30 ሰዓት በኢትዮጵያ ብሔራዊ ቴአትር ይመረቃል። ኤዞፕ ኮሚኒኬሽን ባሰናዳው በዚህ የመፅሐፍ ምረቃ ፕሮግራም ላይ ዶ/ር ጌታቸው ተድላ፣ ገጣሚና ተርጓሚ ነብይ መኮንን፣ ዲ/ን ዳንኤል ክብረት፣ ደራሲና ገጣሚ ኤፍሬም ስዩምና ዘላለም ምህረቱ፣ አርቲስት አዜብ ወርቁና አለማየሁ ታደሰን ጨምሮ ወግ አዋቂው በሃይሉ ገ/መድህን ይገኛሉ ተብሏል። በመድረኩም ምርቃቱን የሚያደምቁ የሥነ- ፅሁፍ ስራዎች እንደሚቀርቡ አዘጋጆቹ ተናግረዋል። ለምረቃ የሚበቃው “መንገደኛ” መፅሐፍ በ336 ገፆች ተዘጋጅቶ በ100 ብር ዋጋ ለገበያ ቀርቧል።

Wednesday, 19 April 2017 13:00

እስቲ እንነጋገር. . .

 

ባለስልጣኖቹ እስኪያስቡበት
መናገራችሁን እንዳትተውት።
(እንዲል ባለቅኔ)

 

እንደምን ሰነበታችሁ ጎበዝ!?. . . በዓለ ትንሳኤው እንዴት አለፈ?. . . መቼም የገበያው ግርግር ለጉድ ነበር። እኔ የምለው ገበያችንን “በነፃ ገበያ” ስም “ሃይ” የሚለው ጠፍቶ ዶሮ ሰባት መቶ ብርት ተሸጠች ሲባል ምንድነው ነገሩ አያስብልም? ኧረ ግድ የላችሁም ጎበዝ ሁሉ ነገራችን በገንዘብ ቋንቋ ላይ ብቻ የተመሰረተ ባይሆን ጥሩ ነው።. . . ከብር በላይ ሥነ-ምግባር በእጅጉ ለማህበራዊ ተግባቦታችን ያስፈልገናል። (የምሬን እኮ ነው የዶሮና የበግ ዋጋ የበሬና የበርበሬን ያህል ሲያቃጥላቸው የሰነበቱትን ቤቱ ይቁጠራቸው)


ይልቅዬ የቅርጫ ስጋውስ ተበላ፤ እርድ የተደረገበትን የልኳንዳ ስጋ ሁሉ ህዝቤ ተጠራጥሮ (በአህያ ነገር ቂም ቋጥሮ ላለማለት እኮ ነው) ሃሜቱ ለጉድ እንደነበር አንዳንድ ወዳጆቼ መታዘባቸውን ነግረውኛል። . . . የምር ግን የዘንድሮውን ፋሲካ የአህያ ወሬ አላደበዘዘውም?. . . (የምር ግን ከሰሞኑ የአህያው ቄራ መዘጋቱን ሰምተናል። እውነት ባረገው፤ እንዲህ ናትና በፋሲካ ሰሞን “ቪጂቴሪያን” አድርጎ የስጋ ስጋቱ ገደለን እኮ ጎበዝ!!!)


የቄራ ስጋዎን የሚያከፋፍለውና በየከተማው የሚታረዱ ከብቶችን የጥራት ሁኔታ እንዲቆጣጠር ስልጣን የተሰጠው አካል ራሱ “ጎበዝ ራሳችሁን ከአህያው ስጋ ጠብቁ” አይነት ማስጠንቀቂያ አዘል መግለጫ መስጠቱን መስማት ነገሩ እንዴት ነው? ሳያስብለን አልቀረም።


የምር ግን ነገራችን ሁሉ በርቀት በርቀት እየሆነ የጥልቀትና የጥራት ነገር ቁልቁል አልወረደባችሁም?. . . አንዳንድ የአራዳ ልጆች “ፍቅርና ትምህርት በርቀት አይሆንም” ሲሉ የሰማዋቸው ይመስለኛል። እውነት ነው አንዳንድ ነገሮቻችን ቅርበታችንንና ተሳትፏችንን ይጠይቃሉ (ታዲያ ተሳትፎ ሲባል በማስመሰል ተሸክፎ የሚደረገውን ማለቴ አይደለም). . . አንዳንድ ፕሮጀክቶች፣ አንዳንድ ግንባታዎች፣ አንዳንድ ስራዎች፣ በቅርበት ክትትልን የሚሹ ናቸው። ስራዎቹን እንዲከታተልና እንዲቆጣጠር ኃላፊነት የተሰጠው አካል በሩቁ ሪፖርት እየተቀበለ ብቻ የሚቀጥል ከሆነ ውጤቱ በእጅጉ አስከፊ ነው።. . . እናላችሁ ፍቅራችንና ተግባራችን በቅርበት መታየት አለበት። ስልጣንና ኃላፊነታችን በቅርበት መታየት አለበት። ትምህርታችንና ጥናታችን በውጤት መታየት አለበት። መታመማችን መዳናችን በተግባር መታየት አለበት። መዋደዳችንና መተሳሰባችን በተግባር መገለፅ አለበት አለበለዚያ ግን ነገራችን ሁሉ የይስሙላ ከሆነ በስተመጨረሻ ቁጭቱን አንችለውም።


የዛሬ ትዝብት አዘል ጨዋታችንን በምትከተለው ወግ አድምቀን እንጨርሳለን።. . . ሰውዬው እናቱን በጣም ይወዳቸዋል። ዕለቱ ደግሞ የእናቶች ቀን የሚከበርበት ነው። እናም እርሱ ከሚኖርበት ከተማ በሃያ ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ለሚገኙት እናቱ ምርጥ የተባለውን አበባ ሊልክላቸው ወሰነ። በከተማው ውስጥ ወዳለው የአበባ መደብር በመግባትም እናቴን ያስደስትልኛል ያለውን አበባ በመምረጥ የድርጅቱ ሰራተኞች ለእናቱ ያደርሱለት ዘንድ የመኖሪያ አድራሻቸውን ተናገረ።


እናቱ ከልጃቸው የተላከላቸው እቅፍ አበባ ሲደርሳቸው የሚሰማቸውን ደስታ እያሰበ ከአበባ መደብሩ ክፍያውን ፈፅሞ ወጣ። መኪናውን አስነስቶ ትንሽ አለፍ እንዳለ ግን አንዲት ልጃገረድ ከመንገዱ ዳር ቆማ በምሬት ስታለቅስ ተመልክቶ መኪናውን አስጠግቶ ቆመ። የልጅቱን የለቅሶ ምክንያት ሲሰማ በጣም ተገረመ። እናቶች የሚታሰቡበትና የሚመሰገኑበት ቀን ላይ ለእናቷ አበባ መግዛት ያልቻለችው ወጣት፤ ለአበባ መግዣ አስር ብር ስለጎደላት ብቻ ነበር እንደዛ ምርር ብላ ታለቅስ የነበረው። ይህን ሁኔተ ለመቀየር አስር ብር አውጥቶ ከመስጠት ባሻገር አብሯት ወደአበባ መሸጫ መደብሩ በመግባት ምርጥ ነው ያለችውን አበባ እንድትወስድ ካደረገ በኋላ ሂሳቡን ከፍሎ እናቷ ወዳሉበት ሊሸኛት ተስማምተው ጉዞ ጀመሩ።


በብዙ ከተጓዙ በኋላ ግን ልጅቱ ከመኖሪያ ቤት ይልቅ መቃብር ስፍራ ስትደርስ እንዲያቆምላት በትህትና ጠየቀችው። ተገርሞ መኪናውን አቆመው። ወጣቷ ከመኪናው ወርዳ ወደእናቷ መቃብር በማምራት ያመጣችውን አበባ አስቀምጣ፤ መቃብሩን በፍቅር ትዳብሰው ጀመር። ለእናቷ ያላትን ፍቅር ገልፃ፤ ከሀዘኗ ተረጋግታ ወደመኪናው ስትመለስ የሰውዬው የመጀመሪያ ጥያቄ፤ “ይሄን ሁሉ ጭንቀት የተጨነቅሽው በህይወት ለሌለች እናትሽ ነው?” ሲል በመደነቅ ጠየቀ። “አዎ! እናቴ በህይወት እያለች ፍቅር መስጠትን አስተምራኛለች። ነገር ግን በሚገባ ፍቅርን ስላልመለስኩላት ይቆጨኛል። አሁን ያንን ቁጭቴን ለማስታገስ ነው ይሄን የማደርገው። በዚህ ላይ ፍቅር እርቀት አይገድበውም” አለችው። በልጅቷ መልስ ልቡ የተነካው ሰውዬውም ወደአበባ መሸጫ መደብሩ ስልክ በመደወል ለእናቱ እንዲያደርሱለት የሰጣቸውን የአደራ መልዕክት ይዘው እንዲጠብቁትና ራሱ በአካል እናቱ ዘንድ መሄድ እንዳለበት ተናግሮ ወደዚያው በረረ።


እናላችሁ እኛም በፍቅርና በኃላፊነት እየበረርን በስፍራው በአካል ተገኝተን ቅርበታችንን፣ ፍቅራችንንና ኃላፊነታችንና የስራ ችሎታችንን ማሳየት ብንችል፤ በቁጭት የሚያንገበግቡን በሪፖርት የቀሩ በርካታ ፕሮጀክቶች ባልኖሩ ነበር።. . . ለማንኛውም አሁንም ጊዜ አለን። መልካም የዳግማይ ትንሳኤ ሳምንት ቸር እንሰንብት!!!

 

ከአሰበ ገ/ማርያም

 

“እመጓ” የሚለው የቦታ ስም ለብዙዎች ያልተለመደ እንደሚሆን እገምታለሁ። እኔ ግን በልጅነት ስሰማው እንደነበር በማስታወስ ቀልቤን ስቦት “እመጓ”ን ገዝቼ ገልበጥበጥ አድርጌ መጽሐፉን ሳነበው ተአምር በሚያሰኝ ለዛና ዘዬ እያዋዛና እያጓጓ “መንዝ”ን እንደ አጉሊ መነፅር ቁልጭ አድርጐ በማሳየት በእውነተኛ ታሪክ ላይ የተመሰረተ ታሪካዊ ልቦለድ ድንቅ የምርምር ስራ ውጤት ሆኖ አግኝቼዋለሁ።

 

ለዚህም ለዶ/ር ዓለማየሁ ዋሴ እሸቴ የ“እመጓ” መጽሐፍ ደራሲ ያለኝን ታላቅ አክብሮትና ምስጋና አቀርባለሁ። ተወዳጁ የ“እመጓ መጽሐፍ መታተም ከጀመረበት ጊዜ ጀምሮ በተደጋጋሚ በመታተም በመጽሐፍ ሽያጭ በመጀመሪያው ረድፍ እየመራ ይገኛል።

 

በዚህ የምርምር ስራው የተለየ የአፃፃፍ ስልት ይዞ በመምጣት ደራሲውን እፁብ ድንቅ እንዲሆን አድርጐታል። “የታላቁን መምህር አባ አክሊሉን ታሪክና የዘብር ቅዱስ ገብርኤልን ተአምር” ፀሐፊ ነኝ ባዩ አቶ ማሙሽ ባደግ በ2008 ዓ.ም አሳተምኩት ባለው መጽሐፉ መነሻና መድረሻው ያደረገው በ“እመጓ” መጽሐፍ ደራሲ በዶ/ር ዓለማየሁ ዋሴ እሸቴ ላይ በድፍረት የሰነዘረው ፀያፍ ስድብና ዘለፋ ነው። ከስንዴ መካከል እንክርዳድ እንደሚበቅል ሁሉ፤ የኔታ አክሊሉን ታሪክና የዘብር ቅ/ገብርኤልን ተአምር ፃፍኩ የሚል ሰው ከግምት በታች የሆነ ሃሳብ ይዞ መነሳቱ እጅግ የሚያሳዝንና የሚያሳፍር ነው።

 

የ“እመጓ” መጽሐፍ ሽያጭ ለ7 የመንዝ አብያተክርስቲያናት በማኅበረ ቅዱሳን እየታተመ ገንዘቡ እንዲሰጥ በማድረግ ታላቅ የገቢ ምንጭ ስጦታ አበርክቷል። ዶ/ር ዓለማየሁ ሃይማኖታዊ መለኮታዊ ኃይልና - ሳይንሳዊ ምርምር የሥነ-ምህዳር ውጤት ድንቅ ሥራ አክብሮትና ምስጋና ቢቸረው እንጂ ሊያሰድበውና ሊያዘልፈው የሚገባ ባለመሆኑ የታሪክና ተአምር ፀሐፊውን ጽሑፍ አንብቤ ከዝምታ ይልቅ አስተያየቴን ልሰነዝር ተገድጃለሁ። ታሪክና ተአምር ፀሐፊው አሳተምኩት ባለው መጽሐፉ ስሙን እንጂ አድራሻውን ባለመግለፁ፣ የምለውን እንዳልል አድርጐኛል።

 

ይሁንና የሱ ዘለፋና ስድብ የ“እመጓ”ን መጽሐፍ ደራሲ ዶ/ር ዓለማየሁ ዋሴ እሸቴን ክብርና ዝና ዝቅ ያደርገዋል ወይም ያጠለሸዋል የሚል ግምት ኖሮኝ ሳይሆን፤ ሃይማኖታዊ እንደምታ ስላለው ብዙዎችን ሊያሳስት የሚችል ሆኖ ስለተሰማኝ ነው።

 

ይህ ታሪክና ተአምር ፃፍኩ የሚለው ተበለጥኩና ተቀደምኩ በሚል ሰይጣናዊ ቅናት ብዙ እንዲሳደብ እንዳደረገው መገመት ይቻላል። ለዚህ ማረጋገጫው “ዶ/ር ነኝ ባዩ መንፈሳዊ መስሎ ሰዎችን በማሳመን ገንዘብ ለመሰብሰብ ተሳክቶለታል” የሚለው አባባሉ ነው። በመቀጠልም በቁጭት መልክ “የእውነተኛ አባቶች ታሪክ እንደዚህ ባሉ አስመሳዮች ሊበረዝ አይገባም” ይልና፤ “… በይሆናል አፃፃፍ የቃላትን አገባብን አሳምሮ በመፃፍ እንዲሁም ሳምን ዶክተር ነኝ ብሎ ለመታመን መሞከርና…. እውነተኛውን ታሪክ አለመግለጽ ስማቸውን ከነጭራሹ ማጥፋት ከሐዲነት ነው በማለት የ“እመጓ” ፀሐፊ እራሱን ይመርምር ሲል ዘለፋውን ገልጿል።

 

ይህ ነው እንግዲህ ባልተሟሸ ብዕሩ የእመጓን መጽሐፍ ደራሲ - ዶ/ር ዓለማየሁ ዋሴ እሸቴን ድንቅ የምርምር ሥነ-ጽሑፍ ያለሀፍረት በድፍረት ለመንቀፍና ለመዝለፍ የቃጣው። ይህ ብቻም አይደለም የታሪክና ተአምር ፀሐፊው የመንዝን ታላቅ ሕዝብና ካህናት ያለ ሐፍረት እንዲህ ሲል ዘልፏል። “መንዝ አባ አክሊሉ ከመምጣታቸው በፊት ሰባክያነ ወንጌል በጭራሽ አልነበረም። ካህናቶቹም ቢሆኑ ከአያት አባቶቻቸው አካሄድ የሰሙትን ማስተላለፍ እንጂ ጠለቅ ብሎ የተማረ ኃይል አልነበረም። የአያት አባቶችን አካሄድ/ባህል ለመቀየር የፈለገው መምህር ነኝ ባይ ቢመጣ በቀላሉ የሚሰጠውን ትምህርት ለመቀበል ፈቃደኛ አይደለም። ስለሆነም የመንዝ ሕዝብና ካህናት የዘልማድ አሰራር ያጠቃቸዋል። ወይም ያጠቃቸው ነበር” ሲል ታላቁን የመንዝን ሕዝበ-ክርስቲያንና ካህናት በድፍረት ዘልፏል። በታላቅ ተጋድሎ የመንዝ ሕዝብና ካህናት ኦርቶዶክሳዊ ሃይማኖታቸውን ትውፊታቸውን ጠብቀው የኖሩትን እንደ-ኢ-አማኒ በመቁጠር የዘልማድ በማለት አጣጥሏል።

 

የኔታ አክሊሉን ለመግለፅ የመንዝን ሕዝበ ክርስቲያንና ካህናት መዝለፍ ተገቢ ነው አልልም። የኔታ አክሊሉን /ዕፁብ/ ከ300-400 የሚደርሱ ተማሪዎቻቸውን “ምንተስማለማርያም” ሲሉ ሰንቆ ሰጥቶ ያስተማረን ሕዝብ -ኢ-አማኒ ነው ማለት መናፍቅነት ነው። ታላቁን - የአክሱምን - ሥርወ መንግሥት ጥላ - አክሱምና አካባቢዋን ታቦተ ጽዮንን ያቃጠለችውን ዮዲት ጉዲትን ሠራዊት እራሱንም ጭምር አሳፍሮ በመመለስ ቅርሱንና ንጉሱን ጠብቆ ያቆየ ባለውለታ ሕዝብ በአንድ ተራ ፀሐፊ ነኝ ባይ ቢዘለፍ ሊያስገርም አይችልም።

 

ወራሪ ጠላትን በተደጋጋሚ አሳፍሮ በመመለስ ለሀገሩና ለሃይማኖቱ ቀናኢ ታቦታቱንና መፃሕፍቱን፣ ቅርሱን በገደልና ዋሻ ሸሽጐ፣ ቅዱስ ፅዋውን በሚስጥር ጠብቆ ያኖረን ሕዝብ ከትውልድ ወደ ትውልድ ያስተላለፈን ታላቅ ሕዝብ መዝለፍ ኢ-አማኒነት ወይም በሌላ ተልዕኮ መገለፅ ነው።

 

የመንዝን ታላቅ ሕዝብና ካህናት የ“እመጓ”ን መጽሐፍ ደራሲ ዶ/ር ዓለማየሁ ዋሴ እሸቴን ያለ ሀፍረት በድፍረት የሰደበና የዘለፈ ፈጽሞ ተቀባይነት የሌለውና በሕግ ሊጠየቅ ይገባል።

 

የ“እመጓ” ፀሐፊ ዶ/ር ዓለማየሁ ዋሴ እሸቴ በእውነተኛ ታሪካዊ ልቦለድ አፃፃፍ መብቱን ተጠቅሞ በመጽሐፉ ገጽ 90 የኔታ አክሊሉን ዕፁብ በማለት ስራቸውን /ግብራቸውን/ በማድነቅ “አካላቸው የኮሰሰ፣ አእምሮአቸው በዕውቀት የበለፀገ የእርሳቸው አስተምህሮ መማር ታላቅ ዩኒቨርስቲ በማለት ከገለፃቸው በኋላ - የኋሊት የመንዝ ትዝታውን ሲቃኝ የኔታ ዕፁብን እንዴት እረሳቸዋለሁ? ከ300-400 የቆሎ ተማሪዎች ጐጆአቸውን ቀይሰው ተምረው የሚያስተምሩ ለሀገራችን ትልቅ ተሞክሮ ያላቸው” ሲል ይገልፃቸዋል።

 

የ“እመጓ” መጽሐፍ ደራሲ ዶ/ር ዓለማየሁ እውነትን እንደዋዛ እያዋዛ በመድረክ የዘመናችን የክቡር ዶ/ር ሐዲስ ዓለማየሁ “የፍቅር እስከ መቃብርን” ያህል ጉልበት የፈጠረ ከንባብ የራቀውን ትውልድ በ“እመጓ” መጽሐፉ ትርክት ጠርንፎ የንባብ ፍቅር በማስያዝ ትልቅ ተፅዕኖ ፈጣሪ ሆኖ አግኝቸዋለሁ።

 

በታህሳስ 30 ቀን 2009 ዓ.ም በብሔራዊ ቤተመዛግብትና ቤተመፅሐፍት (ወመዘክር) በዲ/ን ዳንኤል ክብረት በ“እመጓ” መጽሐፍ ላይ ባደረገው ሰፊ ገለፃና ውይይት ከተሳተፊ ምስጋናና አክብሮት ተችሮታል። ዲ/ን ዳንኤልም “እመጓ”ን በዳሰሰበት ምናባዊ እይታው “መንፈሳዊውን መለኮታዊ ኃይልና በዕውቀት ያዳበረውን የሳይንስ የሥነ-ምህዳራዊ ሳይንስ ዘርፈ ብዙ ጉዳዮችን እንድናይ ያደረገ ድንቅ ሥራ ነው” ሲል ገልጾታል።

 

“የጓሳ ፓርክን ሥነ ምህዳር የእንስሳቱንና የዕፅዋቱን የሕዝቡን መስተጋብር ከትውልድ ወደትውልድ እንዴት ተጠብቆ እንደኖረ፣ ለአካባቢው የውሃ ማማ ምንጭ መሆኑን ሙያዊ ክህሎቱን ተጠቅሞ ተንትኖ አሳይቶናል።”

 

ስለዚህ “እመጓን ከማጠልሸት እራስን መሻት” ተገቢ ነው። እያልኩ የ“እመጓ”ን ደራሲ ዶ/ር ዓለማየሁን በድጋሚ እያመሰገንኩ አስተያዬቴን እገታለሁ።¾

ክፍል ምልከታ

 

እድሜ ጠገቡ የቦስተን ማራቶን ሰኞ እለት በድምቀት ተከናውኗል። በውድድሩ ኬንያውያን በሁለቱም ጾታ አሸናፊ ሲሆኑ፤ ኢትዮጵያውያን የወትሮ ውጤታማነታቸው አልታየም። ቀድሞ በረጅም ርቀት ከኢትዮጵያ ያነሰ ውጤት የነበራቸው አሜሪካውያን አትሌቶች በውድድሩ ታሪክ የመጀመሪያ የተባለ ከፍተኛ ውጤት በማስመዝገብ አድናቆት አግኝተዋል።

አሸናፊ አትሌቶችን የ150ሺ ዶላር ተሸላሚ የሚያደርገው አመታዊው የቦስተን ማራቶን እንደተለመደው በምስራቅ አፍሪካ አትሌቶች በተለይም በኢትዮጵያና ኬንያውያን መካከል ፉክክር እንደሚያስተናግድ ተጠብቆ ነበር። ይሁንና ኢትዮጵያውያን አትሌቶች ባልተጠበቀ ሁኔታ ከቀዳሚዎቹ ተርታ መሰለፍ አልቻሉም። ይልቁንም አሜሪካውያን ሯጮች የተሻለ ውጤት ማስመዝብ ችለዋል።

በቦስተን ማራቶን ባለፉት አምስት አመታት የቆየው የኢትዮጵያውያን የበላይነት ዘንድሮ በኬንያውያን ተሰብሯል። ባላፋው አመት በሁለቱም ጾታ ኢትዮጵያውያን አስመዝገበውት የነበረውን ድል ዘንድሮ ኬንያውያን ፈጽመውታል። በወንዶች ጎፍሬይ ኪሩይ፤ በሴቶች ደግሞ ኤድና ኪፕላጋት አሸንፈዋል። ሁለቱም አትሌቶች በቦስተንማራቶን የመጀመሪያ ተሳትፏቸው ማሸነፋቸው ድላቸውን አስደናቂ አድርጎታል።

በወንዶች መካከል በተደረገው ፉክክር የአምናው አሸናፊ ለሚ ብርሀኑ የተሻለ ግምት ተሰጥቶት የነበረ ቢሆንም፤ ደረጃ ውስጥ መግባት ሳይችል ቀርቷል። ኬንያዊው ጎፍሬይ ኪሩይ ርቀቱን 2፡09፡37   በመግባት አሸናፊ ሆኗል።

በመካከለኛ ርቀትና በረጅም ርቀት የትራክ ሩጫዎች የምስራቅ አፍሪካ አትሌቶችን ሲፈትን የቆየው አሜሪካዊው ጋለን ሩፕ በቦስተን ማራቶን የሀገሬውን ዜጋ ያስደሰተ ውጤት አስመዝግቧል። አትሌቱ የመጀመሪያ ውድድሩ በነበረው የሪዮ ኦሊምፒክ የማራቶን ሩጫ ውጤታማ የነበረ ሲሆን፤ በሰኞ እለቱ የቦስተን ማራቶንም ከአሸናፊው ኪሩይ 21 ሰከንዶችን ዘግይቶ በመግባት ሁለተኛ ደረጃ አግኝቷል። ጃፓናዊው ሱጉሩ ኦሳካ ደግሞ በሶስተኛነት ፉክክሩን አጠናቋል።

ከጋለን ሩፕ በተጨማሪ ሌሎች አሜሪካውያን አትሌቶችም ከቀዳሚዎቹ ተርታ መገኘት ችለዋለ። እስከ 10 ባለው ደረጃ ስድስት አሜሪካውያን መገኘታቸው ውጤቱን አስደናቂ አድርጎታል። ይህም ቦስተን ማራቶን እ.አ.አ. በ1986 ከተጀመረ ወዲህ አሜሪካውያን ያስመዘገቡት ከፍተኛ የሚባል የመጀመሪያ ውጤት ነው።

በዚህ የወንዶቹ ፉክክር ኢትዮጵያውያን አትሌቶች እስከ አስረኛ ያለው ደረጃ ውስጥ እንኳ መግባት አልቻሉም። ከአትሌት አበባ አረጋዊ ጋር በቅርቡ ጋብቻውን የፈፀመውና የቤጂንግ ኦሊምፒክ የብር ሜዳያ አሸናፊው የማነ ጸጋዬ 12ኛ ደረጃን ማግኘቱ ታውቋል።

በሴቶች መካከል በተካሔደው ፉክክር ላይም የምስራቅ አፍሪካ አትሌቶች ውጤታማነት የተጠበቀ ሲሆን፤ በተለይም የአምና አሸናፊዋ ማሚቱ ዳስካ የአሸናፊነት ግምት ተሰጥቷት ነበር። ይሁንና ኬንያዊቷ ኤድና ኪፕላጋት ነበረች ድል ያደረገችው። ኢትዮጵያኖቹ ጠንካራ ተፎካካሪ እንኳን መሆን አልቻሉም።

በውድድሩ ሀለተኛ ደረጃ ያገኘችው ለባህሬን የምትሮጠው ትውልደ ኬንያዊቷ ግላዲ ቼሬኖ  ስትሆን፤ ለመጀመሪያ ጊዜ ማራቶንን የሮጠችው አሜሪካዊቷ ጆርዳን ሀሴይ ሶስተኛ ሆናለች። ይህ ውጤትም በተለይ ለአሜሪካኖች ከፍተኛ ደስታ ፈጥሯል።

አሜሪካውያን አትሌቶች በቦስተን ማራቶን ያስመዘገቡት ውጤት እንደ ማራቶን ባለ የጎዳና ላይ ሩጫዎች ውጤታማ መሆን እንደሚችሉ ማሳያ ተደርጎም ተገልጿል። በወንዶች ፉክክር ስድስተኛ ደረጃን ይዞ ያጠናቀቀውና አራት ጊዜ በኦሊምፒክ መድረክ የተሳተፈው የሶማሌ ተወላጁ አሜሪካዊው አብዲ አብዲረማን በሰጠው አስተያየት የሀገሩ የማራቶን ውጤት ተስፋ ሰጪ መሆን ተናግሯል።

“አሜሪካውያን በጣም ጥሩ ነው በሁለቱም ጾታዎች ፉክክር እስከ ሶስት ያለው ደረጃ ውስጥ መግባት ችለናል። ይሔ ውጤት ለወደፊቱ በጣም ጥሩ ተስፋ የሚሰጥ ነው” ብሏል።¾

ክፍል ስፖርት

 

ዘመን እና ስልጣኔ ከቀየሯቸው ነገሮች አንዱ የሰው ልጅ በባዶ እግር ከመጓዝ ተላቆ በጫማ መሄድ ነው። የሰው ልጅ ለእግሩ ጫማ ከማበጀት አንስቶ የተለያየ የጥራት ደረጃ ያላቸው እና የኑሮ ደረጃ መለኪያ የሆኑ መጫሚያዎችን እስከማማረጥ ደርሷል። በእኛ አስተሳሰብ ለእግሮቻችን መጫሚያዎችን በማበጀታችን እግሮቻችንን ከችግር እና ከአደጋዎች መጠበቃችንን እንደ ትልቅ ጠቀሜታ እንቆጥረዋለን። ነገር ግን በእግራችንና በምንረግጠው መሬት መካከል ጫማን በማጥለቃችን ልናገኛቸው የሚገቡ ነገር ግን ልናገኛቸው ያልቻልናቸው በርካታ ነገሮች መኖራቸውን አናስተውልም። ከአፈር፣ ከሣር እና ከአሸዋ የሚገኙ ተፈጥሮአዊ ነገሮች ደግሞ በባዶ እግር መሄድን ጠቃሚ ከሚያደርጉት ነገሮች ውስጥ ተጠቃሾቹ ናቸው። በዘርፉ ምርምሮችን ያደረጉ ባለሙያዎች ግን በዚህ ድርጊት ብዙ ነገሮችን ማጣታችንን ደርሰንበታል ይላሉ። በጀማይካ ዩኒቨርሲቲ የኅብረተሰብ ጤና ተመራማሪዎችም በቅርቡ ባወጡት መረጃም ጠቀሜታውን ዘርዝረዋል።

በባዶ እግራችን በምንሄድበት ወቅት እግራችን በቀጥታ ከመሬት ጋር ንክኪ ስለሚኖረው በመሬት ውስጥ የሚገኙት አሉታዊ (ኔጋቲቭ) ኤሌክትሮኖች ወደ ሰውነታችን የመግባት እድል ያገኛሉ። እነዚህ አሉታዊ ኤሌክትሮኖችም በሰውነታችን ውስጥ የሚኖረው ባዮ ኤሌክትሪክ ሥርዓት የተመጣጠነ እንዲሆን ያግዘዋል። እንደ ባለሙያዎቹ ገለፃ፤ ያለ ምንም ተጨማሪ ነገሮች በየዕለት እንቅስቃሴያችን ውስጥ ለአምስት ደቂቃዎች በባዶ እግሮቻችን መሄድ በርካታ ጠቀሜታዎች አሉት። በተለይ በዚህ በቴክኖሎጂ ዘመን የምንጠቀምባቸው ቁሳቁሶች ሁሉ ኤሌክትሮኒክሶች በመሆናቸው ይሄንን ነገር ማመጣጠን የምንችለው ከመሬት ጋር ቀጥተኛ ንክኪን በመፍጠር ነው ይላሉ ባለሙያዎቹ። እየተገለገልንባቸው ያሉት እንደ ተንቀሳቃሽ ስልክ፣ ላፕቶፕ፣ ቴሌቪዥን፣ የኤሌክትሪክ ማሞቂያዎች እና የተለያዩ ኮምፒውተሮች ከፍተኛ የሆነ አዎንታዊ (ፖዘቲቭ) ኤሌክትሮኖችን የሚያመነጩ ነገሮች ናቸው። ከእነዚህ ቁሳቁሶች የሚመነጩት ፖዘቲቭ ኤሌክትሮኖችን ወደ ሰውነታችን ውስጥ በመግባት ጉዳት ከማድረሳቸው በፊት መቋቋም ያስችለን ዘንድም ኔጋቲቭ ኤሌክትሮኖችን ከመሬት ላይ በመውሰድ ሁለቱን ኤሌክትሮኖች እንድናመጣጥን ባለሙያዎቹ ይመክራሉ። ጠቅለል ባለ መልኩም በባዶ እግር መሄድ የሚሰጣቸው ጠቀሜታዎች የሚከተሉት ናቸው።  

እንቅልፍን ያስተካክላል

በሰውነታችን ውስጥ ያሉት ፖዘቲቭ ኤሌክትሮኖች በመሬት ላይ ካሉት ኔጋቲቭ ኤሌክትሮኖች ጋር በሚነካኩበት ወቅት ኔጌቲቭ ኤሌክትሮኖቹ ወደ ሰውነታችን ስለሚገቡ ቦታ ይለቅለታል። እነዚህ ኔጋቲቭ ኤሌክትሮኒክሶች ደግሞ በባህሪያቸው ሰውነት ዘና እንዲል ስለሚያደርጉ የተስተካከለ እንቅልፍ እንድንተኛ ያደርገናል። በሰውነት ውስጥ ለስርዓተ እንቅልፍ ጠቃሚ የሆኑ እንቅስቃሴዎች የተስተካከሉ እንዲሆኑ በማድረግ በቂ እና ጥራት ያለው እንቅልፍን እንድንተኛ ያደርገናል።

በሽታ የመቋቋም አቅምን ይጨምራል

በአካባቢ እና ማኅበረሰብ ጤና ጆርናል ላይ ታትሞ የወጣው የዩኒቨርሲቲው የጥናት ውጤት እንደሚያመለክተው ደግሞ በባዶ እግራቸው የመሄድ ልማድ ያላቸው ሰዎች ሰውነታቸው በሽታን ለመቋቋም የሚያግዘውን ኃይል በቀላሉ ማዳበር ይችላሉ። ይሄም የሚሆነው እነዚህ ኔጋቲቭ ኤሌክትሮኖች በሰውነት ውስጥ የሚመረተው የነጭ ደም ሴሎች መጠን እንዲቀንስ በአንፃሩም የቀይ ደም ሴሎች ቁጥር እንዲጨምር በማድረግ ነው። በመሆኑም እነዚህ ቀይ የደም ሴሎች ሰውነት በሽታን ለመቋቋም የሚኖረው አቅም እንዲዳብር ያግዙታል።

ለልብ ህመም መጋለጥን ይቀንሳል

ኔጋቲቭ ኤሌክትሮኖች በሰውነት ውስጥ የቀይ ደም ህዋሳት ቁጥር እንዲጨምር የማድረግ ጠቀሜታ አላቸው። በመሆኑም ደም በደም ሥሮች ውስጥ እንዳይታጨቅ እና ከሚፈለገው መጠን በላይ ውፍረት እንዳይኖረው ለማድረግ ያግዛል። በመሆኑም ደም እንደልቡ ስለሚዘዋወር እና የሚፈለገውን ያህል የውፍረት መጠን እንዲኖረው ስለሚያደርገው ለልብ ህመም እና ለድንገተኛ የልብ መድከም መጋለጥን ይከላከላል።

የነርቭ ሥርዓትን ያስተካክላል፤ ጭንቀትን ይቀንሳል

በሰውነታችን ውስጥ ያሉት ፖዘቲቭ ኤሌክትሮኖች በመሬት ውስጥ ካሉት ኔጋቲቭ ኤሌክትሮኖች ጋር በቀጥታ በሚገናኙበት ወቅት በሰውነት ውስጥ ያለው ውጥረት እንዲቀንስ ያደርጉታል። በዚህ ጊዜ ሰውነት ያመነጫቸው የነበሩና ለጭንቀት አጋላጭ የሆኑ ሆርሞኖች እንዲወገዱ በማድረግ ሰውነት ለጭንቀት እና ለውጥረት እንዳይጋለጥ ያደርገዋል። እነዚህ የጭንቀት ፈጣሪ ሆርሞኖች ባለመመረታቸው በሰውነት ውስጥ የሚገኙ ነርቮች ሥርዓታቸው የተስተካከለ እና ተግባራቸውም በተለመደው መልኩ የሚከናወን እንዲሆን ያግዘዋል። በተጨማሪም ከጊዜ በኋላ የሚመጡ የጡንቻ መዛሎችን፣ ለረጅም ጊዜ በአንድ የስራ አይነት ላይ ከመቆየት ጋር ተያይዘው የሚከሰቱ የጡንቻ ድካሞችን እና መሸማቀቆችን ለመከላከል ከሚያግዙ ተፈጥሮአዊ ዘዴዎች አንዱ በባዶ እግር መሄድ ነው።

ራስ ምታትን ያስወግዳል

ከላይ እንደተጠቀሰው የሰውነት ፖዘቲቭ ኤሌክትሮኖች እና የመሬት ኔጋቲቭ ኤሌክትሮኖች በሚገናኙበት ወቅት ሰውነት የተመጣጠኑ ኤሌክትሮኖችን ያገኛል። በተጨማሪም እነዚህ ኔጋቲቭ ኤሌክትሮኖች በሰውነት ውስጥ ጉዳት ሊያደርሱ የሚችሉትን ፍሪ ራዲካልስ አቅም የማዳከም አቅም አላቸው። በመሆኑም እንደ ማይግሪን ያሉ የራስምታት ችግር ተጠቂዎች በባዶ እግራቸው በሚሄዱበት ወቅት እነዚህን ፍሪ ራዲካልስ በቀላሉ ማስወገድ ስለሚችሉ ለራስ ምታት ያላቸውን ተጋላጭነት ለማስወገድ ያግዛቸዋል።

በወር አበባ ጊዜ የሚኖረውን ህመም ይቀንሳል

ኔጋቲቭ ኤሌክትሮን በሰውነት ውስጥ ያለውን የጭንቀት ስሜት የማስወገድ ባህሪይ ስላለው በወር አበባ ወቅት ያለውን ህመም ለማስታገስ ያገለግላል። ህመሙ የሚጀምረው በአንጐል ውስጥ እንደመሆኑ መጠን ጭንቀትና ተያያዥ ተፅዕኖዎችን በማስወገድ በዚህ ወቅት ያለው የህመም ስሜት እንዲቀንስ ያደርገዋል።

የተስተካከለ አጠቃላይ ቅርፅ እንዲኖር ያደርጋል

በእግሮቻችን ጫፎች ላይ ስሜት ተቀባዮች እና የነርቭ ጫፎች አሉ። እነዚህ የሰውነት ክፍሎች በጫማ ውስጥ በሚቀመጡበት ወቅት እንደልባቸው ዘና ለማለት እና በተመቻቸ መልኩ ለመንቀሳቀስ ያቅታቸዋል። በተጨማሪም እግር መስራት ያለበትን ነገር ጫማው እንዲሰራ ስለምናደርገው እግራችን መያዝ የሚገባውን ጥንካሬ እና ቅርፅ እንዳይዝ ያደርገዋል። እግራችን የተስተካከለ ቅርፅ እንዳይኖረው ሆነ ማለት ደግሞ ለጀርባ ህመም፣ ለአንገት ህመም እንዲሁም ለጉልበት ህመም የመጋለጥ እድላችን እንዲጨምር ያደርገዋል። እነዚህ ሁሉ ተደማምረውም ሰውነት የተስተካከለ ቅርፅ እንዳይኖረው ያደርገዋል። ነገር ግን በእግራችን በምንሄድበት ወቅት እግር ተፈጥሮ በሰራው መልኩ እንቅስቃሴዎችን ስለሚያከናውን ከላይ የተጠቀሱት ችግሮች እንዳይከሰቱ በማድረግ የሰውነት ቅርፅ እንዲስተካከል ያደርገዋል።  

 

በቀን ውስጥ ለአምስት ደቂቃዎች በባዶ እግር በመሄድ ከዚህ በተጨማሪም በርካታ ጠቀሜታዎች አሉት። ዋና ዋናዎቹን ለመጥቀስ ያህልም የደም ግፊትን ለማስተካከል እና የደም ዝውውርን ለማስተካከል፣ ስር ለሰደዱ ህመሞች ያለውን ተጋላጭነት ለመቀነስ፣ ለሰውነት መመርቀዝ ያለውን ተጋላጭነት ለመቀነስ፣ የኩላሊት እና ተያያዥ ጤንነትን ለመጠበቅ እንዲሁም ማንኮራፋትን ለመከላከል ያግዛል።    

   

ክፍል ጤና

 

ኮትዲቯራዊው የቀድሞ የቼልሲ ተጫዋች የእግር ኳስ ህይወቱ ወደ ሌላ አዲስ ምዕራፍ ተሸጋግሯል። ከተጫዋችነት ዘመኑ ማብቂያ በኋላ ወደ አሰልጣንኝት እንደሚሻገር ከተሰጠው ግምት ውጪ በሆነ መንገድ ላይ መገኘቱን ሰሞኑን የወጡ ዘገባዎች አመልክተዋል። ተጫዋቹ በአሜሪካ የእግር ኳስ የሁለተኛ ዲቪዝዮን ተሳታፊ የሆነውን ፎኔክስ ክለብ የባለቤትነት ድርሻ እንዲኖረው የሚያደርግ ስምምነት ፈጽሟል።

በእንግሊዙ ቼልሲ ክለብ ውስጥ የማይረሱ ውጤታማ የውድድር አመታትን ያሳፈው ዲድየር ድሮግባ ፎኔክስ የተባለውን የእግር ኳስ ክለብን በባለቤትነት ለማስተዳደር ተስማምቷል። ክለቡን በተጫዋችነት ለማገልገልም ተዘጋጅቷል። የእግር ኳስ ክለብን በባለቤትነትም በተጫዋችነትም በማገልገል በልዩነት የሚጠቀስ አፍሪካዊ ይሆናል።

በአሜሪካ ሜጀር ሊግ ተሳታፊ ከሆነው ሞንትሪያል ኢምፓክት ጋር ባለፈው ህዳር ወር ላይ ከተለያየ በኋላ የወድድር ጨዋታ አድርጎ የማያውቅ ቢሆንም አሁንም የተጫዋችነት ጫማውን አልሰቀለም። በባለቤትነት የተቀላቀለውን የፎኔክስ ክለብን በተጫዋችነት ለማገልገል መወሰኑን ድሮግባ አስታውቋል።

‹‹የእግር ኳስ ቡድን ባለቤት መሆንና በተመሳሳይ ተጫዋች መሆን መቻል በጣም አስደናቂ ነገር ነው። ለእኔ ደግሞ አሁንም ድረስ መጫወት ስለምፈልግ በጣም ጥሩ ሽግግር ነው። አሁን ወደ 40ኛው እድሜዬ ላይ እየተቃረብኩ ስለሆነ ለቀጣዩ የእግር ኳስ ቆይታ ዘመኔ በጣም አስፈላጊ ነገር ነው›› ሲል ውሳኔው በጣም እንደሚጠቅመው ተናግሯል።

በአሜሪካን እግር ኳስ ህይወቱን ለመቀጠል ከመወሰኑ በፊት ከእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግም ሆነ ከቻይና የዝውውር ጥያቄዎች ቀርበውለት እንደነበር የተናገረው የ39 አመቱ ድሮግባ፤ ሁሉም ክለቦች ግን በተጫዋችነት ብቻ እንዲያገለግላቸው መፈለጋቸውና ተጨማሪ ስምምነት ባለማቅረባቸው ጥያቄያቸውን እንዳልተቀበለ አስታውቋል።

ከአሜሪካኑ ፎኔክስ ክለብ በኩል የቀረበለት ጥያቄ ክለቡን በተጫዋችነት ብቻ ሳይሆን በባቤትነትም በማስተዳደር እንዲያገለግል መሆኑ ለእሱ ትክክለኛ ምርጫ መሆኑን ተናግሯል።

ዲድየር ድሮግባ በቼልሲ ክለብ ከ2012 እስከ 2012 በነበረው ቆይታ በተሰለፈባቸው 341 ጨዋታዎች ላይ 157 ግቦችን አስቆጥሯል። ሶስት የፕሪሚየር ሊግ ዋንጫዎችንም አንስቷል። ወደ ስታምፎርድ ብሪጅ በተመለሰበት በ2014/2015 የውድድር ዘመንም በ40 ጨዋታዎች ተሰልፎ ሰባት ግቦችን ያስቆጠረ ሲሆን፤ ቼልሲ የአውሮፓ ቻምፒየንስ ሊግ ዋንጫን እንዲያነሳ ከፍተኛ አስተዋጽኦ አበርክቷል።

የቀድሞ የቼልሲ አጋሩ ሾን ራይት ፍሊፕስ የሚገኝበትን የአሜሪካኑን የፎኔክስ ክለብን ዘንድሮ ሲቀላቀል ክለቡን ውጤታማ እንደሚያደርግ ተስፋ ተጥሎበታል።¾

ክፍል ስፖርት

 

በኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ በስታዲየም ውስጥ የሚፈጻሙ ጥፋች አሁንም መፍትሔ አላገኙም። የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን በተደጋጋሚ የሚጥለው ቅጣትም ለውጥ አላመጣም። ሰሞኑንን በድሬደዋ ስታዲየም የተከሰተው እውነትም አንዱ ማሳያ ነው። ከዚህ በፊት በሚፈጸሙ የስታዲየም ወስጥ ጥፋቶች ቅጣት የሚጥለው ፌዴሬሽኑ አሁንም ድሬደዋ ከነማ ላይ ተግባራዊ አድርጓል።

የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ 22 ሳምንት መርሀ ግብር ድሬደዋ ከነማን ከኢትዮጰያ ቡና ማገናኘቱ ይታወሳል። በጨዋታውም የምስራቁ ክለብ 3ለ1 በማሸነፍ ሶስት ነጥብ አግኝቷል። ይሁንና በጨዋታው ወቅት በባለሜዳው ቡድን ደጋፊዎች ተፈጸመ የተባለው ያልተገባ ድርጊት ክለቡን ለ75 ሺ ብር ቅጣት አጋልጦታል። የአንድ ጨዋታ በዝግ እንዲያከናውንም ተወስኖበታል።

የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ለመገናኛ ብዙሀን በላከው መግለጫ ላይ እንዳስታወቀው ከሆነም የድሬደዋ ከነማ ደጋፊዎች በኢትዮጵያ ቡናው ተጫዋች ጋቶች ፓኖም ላይ ጸያፍና በስፖርታዊ ማዘውተሪያዎች እጅጉን የተወገዘ ድርጊት መፈጸማቸውን ከዲሲፕሊን ኮሚቴና ከጨዋታ ዳኞች ሪፖርት አረጋግጧል። ይህንን ያልተገባ የስታዲየም ውስጥ ድርጊት በማውገዝም ባለሜዳው ድሬደዋ ከነማ የ75 ሺ ብር ቅጣት አስተላልፏል። ከዚህ በተጨማሪም በቀጣይ ክለቡ በሜዳው የሚያደርገውን አንድ ጨዋታ በዝግ ስታዲየም እንዲያከናውን የሚያስገድድ ውሳኔ ተላልፎበታል።

በተመሳሳይ የድሬደዋ ከነማና ኢትዮጵያ ቡና ጨዋታ ላይ ሁለት የቢጫ ካርዶችን በመመልከት ከሜዳ የወጣው የቡናው ጋቶች ሜዳ ውስጥ ያልተገባ ባህሪና ድርጊት ማሳየቱን በስፍራው የነበሩ ታዛቢዎች የሰጡት አስተያየት ያመለክታል። ይህንንም በተመለከተ የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን በተጫዋቹ ላይ ቅጣት ማስተላለፉን አስታውቋል። ጋቶች ፓኖም በእለቱ የድሬደዋ ከነማ ደጋፊዎች የፈጠሩበትን የስነ ልቦና ጫና ከግምት ውስጥ በማስገባት የአንድ ጨዋታ እገዳ እንደተላለፈበት ፌዴሬሽኑ አስታውቋል።

ከዚህ በተጨማሪም የድሬደዋ ከነማ የህክምና ባለሞያ አስራት ለገሰ በእለቱ ደጋፊዎችን ለጸብ የሚያነሳሳ ድርጊት መፈጸሙን አረጋግጫለሁ በማለት በባለሞያው ላይ የአራት ጨዋታ እገዳ እና የ5.000 ብር ቅጣት አስተላልፎበታል።¾

ክፍል ስፖርት
Wednesday, 19 April 2017 12:53

እዝራ በእዝራ መንፈስ

በዳንኤል ክብረት (www.danielkibret.com)

 

በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የሥነ ጽሑፍ ታሪክ ውስጥ ገጥመውን ከነበሩት ፈተናዎች አንዱ የሚያውቁት አለመጻፋቸውና የሚጽፉት አለማወቃቸው ነው። ባሕረ ጥበባት የተባሉት ሊቃውንት ትምህርታቸውን በቃል ከማስተማር ባለፈ በጽሑፍ አስቀምጠው ለማለፍ ብዙም አልተጉበትም። በዚህ የተነሣም በድርሰቱ ዓለም የምንጠቅሳቸውን ቀደምት ኢትዮጵያውያን ሊቃውንትን አንድ ሁለት ብለን በጣቶቻችን ለመቁጠር እንችላለን። በሌላ በኩል ደግሞ ሥነ ጽሐፈቱን የተማሩት ፊደላውያን ወደ ሊቅነቱ ባሕር አልገቡም። በዚህ የተነሣ ገልባጮች ወይም ቃል ጸሐፊዎች ፊደል እያደባለቁ፣ እየጎረዱና እየለወጡ አልፈዋል። አንድን ድርሳን ለማወቅም ልዩ ልዩ ቅጅዎችን እንድናመሳክር ግዴታ ጥለውብናል። ለዚህ ነው ‹የሚያውቁት ሳይጽፉ፣ የሚጽፉት ሳያውቁ አለፉ› እየተባለ የሚነገረው።


ይህንን ቀንበር እየሰበሩ እንደነ ቅዱስ ያሬድ፣ እንደነ አባ ጊዮርጊስ፣ እንደነ ርቱዐ ሃይማኖት፣ እንደነ አርከ ሥሉስ፣ እንደነ አባ ባሕርይ፣ እንደነ ዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ፣ እንደነ አባ ስብሐት ለአብ፣ እንደነ እጨጌ ዕንባቆም ያሉት የድርሰት ትሩፋት አቆይተውናል። በዘመናችንም ቢሆን እነ አቡነ ጎርጎርዮስን፣ እነ አቡነ መቃርዮስን፣ እነ አቡነ ጴጥሮስን፣ እነ መልአከ ብርሃናት አድማሱ ጀንበሬን፣ እነ አለቃ አያሌው ታምሩን፣ እነ ሊቀ ጉባኤ አባ አበራን፣ እነ ሊቀ ካህናት ክንፈ ገብርኤል አልታየን፣ ወዘተ. እንጠቅስ እንደሆነ እንጂ ዝርዝሩ ሆድ አይሞላም። በድርሰቱ የምናስታውሰው ጳጳስ ከፈለግንማ ከጎርጎርዮስ አንዘልም። ወደ ሊቃውንቱ ስንገባም ከላይ ካነሣናቸው በቀር ሊቅነታቸው የሚመጥን ሥራ የሠሩትን ለማስታወስ ዳገት ይሆንብናል።


የሊቀ ሊቃውንት እዝራ መንገድ በዚህ ረገድ ቀና እንድንል ከሚያደርጉን ወገን ነው። በጎንደር መድኃኔዓለም ደብር የሚያስተምሩትና የሚያስተዳድሩት የአራቱ ጉባኤያት ሊቅ ሊቀ ሊቃውንት እዝራ በቃል ከማስተማር ጎን ለጎን የሚያስተምሩትን ጽፈው እያሳተሙልን ነው። የርሳቸው መንገድ ከዘመነኞቻቸው ለየት የሚለው ሥራዬ ብለው ኅትመትን መሥራታቸውና ማከታተላቸው ነው። እርሳቸው ራሳቸው በሚያስተምሩት የሐዲስ ኪዳን ትርጓሜ ላይ እንደሚለው ወንጌላቱና መልእክታቱ የተጻፉት ደቀ መዛሙርት ‹በቃል ያለ ይረሳል፣ በጽሑፍ ያለ ይታወሳልና ጽፈሕ ስጠን› ብለው መምህራቸውን በመጠየቃቸው ነው። እርሳቸውም የሚያስተምሩትን ተከትለው ታላላቆቹን አብነት የሚሆኑ ድርሳናት በትርጓሜያቸው እያሳተሙ ይገኛሉ።


· ትርጓሜ ትንቢተ ኢሳይያስ
· ሃይማኖተ አበው ትርጓሜ
· ድርሳነ ቄርሎስ
· ጰላድዮስ
· ተረፈ ቄርሎስ
· መልክአ ሠለስቱ ምእት
የሚባሉትን መጻሕፍት በሊቅ ትርጓሜ ጽፈው አሳትመዋል።


‹ሁሉም ሰው ትምህርት ቤት አይገባም። ሁሉም ትምህርት ቤት ቢገባም ሁሉም አንድ ዓይነት ትምህርት ቤት አይገባም። ሁሉም አንድ ዓይነት ትምህርት ቤት ቢገባም ሁሉም አንድ ዓይነት ትምህርት አይማርም። ሁሉም አንድ ዓይነት ትምህርት ቢማር እንኳን ሁሉም እኩል አይረዳውም› ይባላል። መጻሕፍት የሚያስፈልጉት ለዚህ ነው።ከየሊቁ ዕውቀት ለመሰብሰብ። ከቅርስነታቸው ባሻገር። የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ከ200 ሺ በላይ የብራና መጻሕፍት ያሏት ቤተ ክርስቲያን ናት። ለብዙዎቹ ደግሞ በቋንቋም፣ በቦታ ርቀትም ምክንያት ባዕድ ነን። እንዲህ እንደ ሊቀ ሊቃውንት እዝራ ዓይነት ሊቃውንት ሲገኙ ግን ክፍተቱን በዕውቀትና በኅትመት ይሞሉልናል። ጎንደር ሳንሄድ ጉባኤ እንውላለን።


ሊቀ ሊቃውን እዝራ ከሃይማኖተ አበው ትርጓሜ መጽሐፍ በኋላ ‹ድርሳነ ቄርሎስ ወጰላድዮስ ምስለ ተረፈ ቄርሎስ› የተሰኘ ባለ 833 ገጽ መጽሐፍ አሳትመዋል። በአብነቱ መንገድ ለዕውቀት ፈላጊው ማኅበረሰብ ያበረከቱት ይህ አበርክቶ ጥቅሙ ዘርፈ ብዙ ነው። ደቀ መዝሙር የተማረውን ያጠናበታል፤ ዕውቀት ፈላጊ ይመሰጥበታል፤ አጥኝ የሊቃውንቱን ትምህርት ይፈትሽበታል።


እንደነዚህ ዓይነት ሊቃውንት ሲገኙ ማኅበረሰቡ ማበርታት አለበት። በሐሳባቸው ብንስማማም ባንስማማም ነባሩ ዕውቀት እንዳይጠፋ፣ ቅሩብ እንዲሆንና እንዲዳረስ የሚደረገውን ሥራ መደገፍ አለብን። እንዲጽፉ ማትጋት፣ ሲጽፉ ኅትመቱን መደገፍ፣ ሲያሳትሙ መግዛት። ለራሳችን ብቻ ሳይሆን ለአብያተ መጻሕፍት፣ ለአብነት ትምህርት ቤቶችና ለዕውቀት ማዕከላት ጭምር። ዕውቀት ማለት የምፈልገውና የምንስማማበት ብቻ አይደለምና። ሊቁ ሲሞት ‹ድጓ ተሸክሞ መጣልህ መምህር› እያልን ማልቀሱ ብቻ ዋጋ የለውም። የሚያውቀውን ጽፎ፣ ለትውልድም አትርፎ እንዲሄድ ማበርታትና መርዳትም ይገባል እንጂ።


ሊቀ ሊቃውንት እዝራ፣ በእዝራ ሱቱኤል መንፈስ ይቀጥሉ፤ እንዳይቆሙ።¾

ክፍል የኔ ሃሳብ

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100
Page 1 of 3

ድርጅትዎ ያስተዋውቁ!

  • sendeknewpaper12 years.jpg

እዚህ ያስተዋውቁ!

  • Advert2.jpg
  • Advert5952.jpg
  • Advertt1.jpg
  • Advertt2.jpg
  • Advertt3.jpg

Advert5

 

 

 

 

Who's Online

We have 136 guests and no members online

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us