Items filtered by date: Friday, 12 January 2018 - Sendek NewsPaper

 

ስለ ጨርቆስና አካባቢው ልጆች አውርቶ የማይጠግበው፤ አዲስ አበባ የማንም አይደለችም የኢትዮጵያውያን እንጂ ሲል የሚሟገተው፤ የብሔር ፖለቲካን እየኮነነ ‹ኢትዮጵያዊ መንፈስን› የሚያቀነቅነው፤ እግር ኳስን መመልከት ቀን ከሌሊት የማይሰለቸው፤ ልክ እንደ ኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን ሁሉ የኒውካስል ክለብ እና እንግሊዝ ብሔራዊ ቡድን ሽንፈት የሚያመው፤ የሀገሩ ስደተኞች ጉዳይ የሚያንገበግበው ኢብራሂም ሻፊ አህመድ ይህችን ምድር በሞት ተሰናብቷል።


በሀገር ቤት ለሁለት አስርት ዓመታት በመገናኛ ብዙሀን የሰራው ኢብራሂም፤ የዛሬ ሶስት ዓመት የመንግስትን እስር በመሸሽ ከሀገር ከወጡ የአዲስ ጉዳይ መጽሔት ጋዜጠኞች አንዱ ነው። በስደት ከኖረባት ኬንያ ሆኖ በማህበራዊ ገጽ ስለ ሀገሩ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ጉዳዮችና፣ ስለ ስፖርት ሲከትብ፤ ደግሞም ሲሟገት ቆይቷል። የመንግስት ተቃዋሚ ቢሆንም ለሀገሩና ለወገኑ ደግ ህልምና ቅን ልብ ነበረው። አሁን ግን ኢብራሂም ከትልልቅ ሀሳቦቹና ህልሞቹ ጋር ይህችን ዓለም ተሰናብቷል።


ለመጨረሻ ጊዜም ገጹ ላይ ያሰፈረው የቀድሞው የዓለም ኮከብ ተጫዋች ላይቤሪያዊው ጆርጅ ዊሀ በሀገሩ የተካሔደውን ፕሬዝንታዊ ምርጫ ማሸነፉ የፈጠረበትን ስሜት ነው።

ከዘጋቢነት እስከ ብሔራዊ ቡድን አማካሪነት ኢብራሂም ሻፊ በብዙዎች ዘንድ የሚታወቀው በስፖርት ጋዜጠኝነትና እግር ኳስ ተንታኝነት ነው። በዋናነትም በኢትዮ ስፖርት ጋዜጣ ላይ ነው። በኳስ ሜዳ የራዲዮ መድረክም ትንታኔዎችን ያቀርብ ነበር። በአዲስ ጉዳይ መጽሔት ላይ ደግሞ ኢብራሂም በስፖርት አምድ አዘጋጅነት ብቻ ሳይሆን በመጽሔቷ የምክትል ዋና አዘጋጅነት ኃላፊነትን ይዞ በኢትዮጵያ ፖለቲካዊና ማህራዊ ጉዳዮች ላይም ይጽፍ ነበር።


ከዚህ በተጨማሪም በሲቪክስ ትምህርት መምህርነትም ሰርቷል። በይፋ ባይነገርለትም በዚህ ጽሑፍ አቅራቢ እምነት ኢብራሂም ከሚቀርባቸው አንዳንድ የእግር ኳስ አሰልጣኞች ጋር የአማካሪነት ስራን ይሰራ ነበር።


የፖለቲካ ሳይንስ ዲግሪውን የተቀበለበትን የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲን የእግር ኳስ ቡድን አሰልጥኗል። ያኔ ተማሪ ቢሆንም አሰለጣጠኑ ግን መደበኛ ሙያው ይመስል እንደነበር የሚውቁት ይመሰክራሉ።


ከዚህ በተጨማሪም የስፖርት ጋዜጠኞችን ቡድን በሚሳተፍባቸው ውድድሮች አሰልጣኝ ሆኖ ይሳተፋል። ውድድሩ ለመዝናኛነት በተዘጋጁ መድረኮች ላይ ቢሆንም እርሱ ግን ቡድኑን ከልቡ ያሰለጥን እንደነበር አብረውት የነበሩት ይናገራሉ።

 

ኢብራሂም በኢትዮጵያ እግር ኳስ
ኢብራሂም በእግር ኳስ ጋዜጠኝነት ህይወቱ የሰራባቸው ኢትዮ ስፖርትና ኳስ ሜዳ የእግር ኳስ ግጥሚያ የራዲዮ ዝግጅት በአብዛኛው ለባህር ማዶ እግር ኳስ ሽፋን የሚሰጡ ናቸው። ይሁንና የኢብራሂም የእግር ኳስ እውቀት በባህር ማዶ ስፖርት ላይ ብቻ የተገደበ አልነበረም። የሀገር ውስጥ ጨዋታዎችን በአካል ተገኝቶ የሚከታተልና በቂ ግንዛቤና መረጃዎችም ያሉት ጋዜጠኛ ነው። በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ ተጽዕኖ ከሚያሳርፉ ጥቂት የስፖርት ጋዜጠኞች መካከል አንዱ ነበር።


ኢብራሂም በውጭ ሀገር የሚገኙ ትውልደ ኢትዮጵያውንን በማፈላለግና ለኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን እንዲጫወቱ በማድረግ ተሳትፎ ነበረው። የውጭ ሀገር አሰልጣኞች በሚፈለጉበትና በሚጠሩበት ጊዜም የቀደመ ታሪካቸውን በማሰስ ለፌዴሬሽኑ ያቀርብ ነበር።


በኢትዮጵያ እግር ኳስ ችግሮችና መፍትሔዎች ላይ አቋም ይዘው ድምጻቸውን ከሚያሰሙ ጋዜጠኞች መካከልም አንዱ ነው። በተለይም ደግሞ በብሔራዊ ቡድን ውስጥ እንደ ጋዜጠኛ ብቻ ሳይሆን በተንታኝነትና ያልተገለጸ አማካሪነትም ጭምር የላቀ ተሳትፎ ነበረው።


ለአብነት ያህልም የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን በ2013 የአፍሪካ ዋንጫ ጉዞው ውስጥ የነበረውን ሚና መጥቀስ ይቻላል። የኢትዮጵያ ቡድን ለአፍሪካ ዋንጫ ማጣሪያ ተሳትፎ ሲጀምር ጀምሮ ሰፊ ዘገባዎችና ትንታኔዎችን ጽፏል። ቡድኑ ለአፍሪካ ዋንጫ አልፎ ተጋጣሚዎቹም ሲታወቁ በየሳምንቱ በአዲስ ጉዳይ መጽሔት ላይ ለቡድኑ ውጤታማነት ጠቃሚ መረጃዎችን ሰጥቷል፤ የተጋጣሚዎቹን ቡድኖች በጥልቀት በመመልከትና በመዳሰስ ለኢትዮጵያ ቡድን የሚሻለውን መንገድ ለማሳየት ሞክሯል።


በአፍሪካ ዋንጫ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን ውጤታማ ለመሆን የሚያዋጣውን አሰላለፍ ጭምር በመጠቆም ከዘጋቢነትም በላይ ለአሰልጣኞችና ተጫዋቾች የአማካሪነት ሚና ነበረው። እርሱ ቀድሞ የሚጠቁማቸው ታክቲኮችና የአሰላለፍ ዘዴዎች በቡድኑ ተግባራዊ ሲሆኑም ይታያል።


አሰልጣኞቹ እንዲህ ማድረግ አለባቸው ብሎ የሚሰጣቸው አስተያየቶች በአብዛኛው ተአማኒነት አግኝተው ተተግብረዋል። ለአብነት ያህልም በዓለም ዋንጫ ማጣሪያ ጨዋታ የኢትዮጵያ ቡድን አባል የሆኑት አበባው ቡታኮና ሲሳይ ባንጫ ላይ የተወሰደው የቅጣት ውሳኔ አንደኛው ማሳያ ነው።


ሁለቱ ተጫዋቾች ከናይጄሪያ ጨዋታ በኋላ እርስ በእርስ መደባደባቸው በሰፊው ተዘግቦ ነበር። ኢብራሂም ሻፊ ግን ከሌሎች በተለየ መልኩ ተጫዋቾቹ ላሳዩት የጨዋነት ጉድለት በቀጣይ ጨዋታ ከቡድኑ መታገድ አለባቸው የሚል አቋሙን አንጸባረቀ። በእርግጥም እርሱ እንዳለው ተጫዋቾቹ ላይ ቅጣት ተላለፈባቸው።

 

ኢብራሂምና ኢትዮጵያዊ መንፈሱ
ኢብራሂም በእግር ኳስ ስፖርት ፍቅር ያበደ ቢሆንም ለሀገሩ ኢትዮጵያ ያለው ስሜት ግን ቅድሚያውን ይይዛል። በስደት ከሀገር ከወጣ በኋላ በተለይ የኢትዮጵያና ህዝቦቿን እያንዳንዷን ነገር ይከታተላል። በስክነት አስቦም ያመነበትን እውነት ይገልጻል። በጣም የሚያስደንቀው ሰብዕናው ደግሞ ሀገሬ ለስደትና እንግልት ዳረገችኝ ብሎ እንዲህ ሆንኩኝ ብሎ ያማረረበት ጊዜ አለመኖሩ ነው።
ከሁሉም በላይ ደግሞ ኢብራሂምን የኢትዮጵያ ጉዳይ እንቅልፍ ይነሳዋል። ህመሟ ያመዋል፤ ችግሯ ያስጨንቀዋል። አንድነቷን ሁሌም ይሰብካል። በሀይማኖት፣ በብሔርና በጎሳ ሊከፋፍሏት የተነሱትን ሁሉ ይወቅሳል። የተሳሳቱ የመሰለው ጊዜም ምክሩን ከመለገስ ወደኋላ አይልም።


ኢትዮጵያዊነትን ያቀነቅናል። ይህን አስተሳሰብ ከሚራምዱት ጋር አብሮ ይዘምታል። ስለኢትዮጵያ አንድነት የሚሰብኩ ጀግኖችን ደጋግሞ ያወድሳል። ለድምፃዊ ቴዎድሮስ ካሳሁን /ቴዲ አፍሮ/ ያለው ፍቅር የመነጨውም ከዚሁ ስሜት በመነሳት ነው።


ኢብራሂም በተለያዩ ጉዳዮች ከፍተኛ ልዩነት ቢኖረውም በኢትዮጵያዊነት ግን አንድ ሆኖ ይገኛል። በኢትዮጵያዊነት ጉዳይ ላይ ከማንም ጋር አይደራደርም። እንደ እርሱ በመንግስት ላይ ከፍተኛ ምሬት ያላቸው ብዙ ወዳጆች ቢኖሩትም ኢትዮጵያን ሊቆርሱ ባሰቡ ጊዜ ግን… ሀገሩን በብሔርና ሀይማኖት ሊከፋፍሉ በሚራመዱ ጊዜ ግን… ይለያቸዋል፤ ይቃወማቸዋልም። ‹‹የጠላቴ ጠላት ወዳጄ ነው›› የሚለው ብሒል ኢብራሂም ጋር ፈጽሞ አይሰራም። ለዚህም አንድ ማሳያ ለመግለጽ እወዳለሁ።


ኃይሌ ገብረስላሴ ከአትሌቲክስ ውጪ ባሉ ጉዳዮች ላይ አልፎ አልፎ የሚሰጣቸው አወዛጋቢ አስተያየቶች ላይ የሰላ ትችት ከሚያቀርቡ ጸሐፊዎች መካከል ኢብራሂም አንዱ ነው። ኃይሌ ከፌዴሬሽን ፕሬዝዳንትነቱና ኢትዮጵያዊነትን ከማቀንቀኑ ጋር በተያያዘ ብሔርተኞች ፈተና በሆኑበት ጊዜ ግን ኢብራሂም ለጀግናው አትሌት ወግኖ ተገኝቷል። ተቺዎቹንም አፍ የሚያዘጉ የመልስ ምቶችን ሰንዝሯል። ኃይሌን በበቂ ሁኔታ ግን አልተከላከልኩለትም ብሎ ይጸጸት ነበር።


ከዚህ ጽሑፍ አቅራቢ ከእኔ ጋርም ለመጨረሻ ጊዜ መልዕክት የተለዋወጥነው ከአራት ወራት በፊት ከኃይሌ ገብረስላሴ ኢትዮጵያዊ መንፈስ አራማጅነት ጋር በተያያዘ ነበር። ኃይሌ አትሌቲክስ መሪነት ከመጣ በኋላ ለስፖርቱ ውጤት ኢትዮጵያዊነትን ለማስረጽ የሚያደርገው ጥረት ብሔርተኝትን የሚያራምዱ ወገኖች የሚደግፉት አልሆነም። በተለያዩ አቅጣጫዎችም ጫና ስለፈጠሩበት በፈቃዱ ኃላፊነቱን ሊለቅ ስለመሆኑ ተወርቶ ነበር። እንደነገ መግለጫ ሰጥቶ ሀላፊነቱን ይለቃል ከተባለበት እለት አንድ ቀን በፊት ማታ ላይ የኢብራሂም መልዕክት ደረሰኝ።


‹‹ስለ ኃይሌ የሚባለው ነገር እውነት ነው ግን?›› ሲልም ጠየቀኝ። ወሬው ለኔም በጣም አስደንጋጭና ያልጠበኩት ነበር። ሀገር ቤት ያለን ጋዜጠኞች ያልሰማነውን ወሬ ቀድሞ መስማቱ እያስገረመኝ መረጃውን አጣርቼ እንደማሳውቀው ነገርኩት።


‹‹እውነት ካደረገው ራሴን መቼም ይቅር አልለውም። ምክንያቱም በበቂ ሁኔታ አልተከላከልኩለትም›› በማለትም በጸጸት ስሜት ማልቀሱንም ነገረኝ።
‹‹ፌዴሬሽኑ በ25 ዓመት ታሪኩ አሁን ገና ነው መሪ ያገኘው›› ሲልም በእነ ኃይሌ አመራር ተስፈኛነቱን ገለጸልኝ።
የዚያኑ ምሽት የተናፈሰውን ወሬ አጣርቼ ከሰአታት በኋላ ኢብሮን ደግሜ ፈለኩት። ሰአቱ እኩለ ለሊት ቢያልፍም እርሱ ግን አልተኛም። በመስመር ላይ ነበረ። ኃይሌ እንደተባለው በዘረኝነት ተግባሮች ተማሮ ኃላፊነቱን እንደማይለቅ ከታማኝ ምንጮች ማረጋገጤን ነገርኩት።


‹‹አላህ ይስጥሽ! አሁን በቃ እቅልፌን ልተኛ›› አለና ተሰናበተኝ። በማግስቱም ኃይሌ ገብረስላሴ ለቀቀ የሚል ዜና አልበረም። ኢብሮ ቢያንስ በዚህ ጉዳይ እንቅልፍ አያጣም ብዬ ስለ እርሱ ደስ አለኝ።

 

ኢብራሂም የቅርብ ወዳጆቹ ስሜት
ኢብራሂም ሻፊ ለሞት የዳረገው የእግርና የወገብ ህመም ለረጅም ጊዜ አብሮት የቆየ ነው። በ1997 ዓ.ም በፖሊስ ኃይሎች የደረሰበት ድብደባ መንስኤነት ነው። በስደት በኖረባት ኬንያ የረባ ህክምና ሳያገኝ በስቃይ መሞቱ የሚያውቁትን ሁሉ አሳዝኗል። እርሱን በቅርበት የሚያውቁት ወዳጆቹ ህልፈተ ህይወቱን ሲሰሙ የፈጠረባቸው ስሜት በተለይ በማህበራዊ የገጽ ድሮች ላይ ገልጸዋል። የሁሉም ስሜቶች ጋዜጠኛው የነበረውን የላቀ የመንፈስ ልዕልና እና ኢትዮጵያዊ መንፈስን የሚያረጋግጡ ናቸው። ለብዙዎችም በመልካም አርአያነት የሚጠቀስ ሰብዕና ባለቤት መሆኑን የሚያስረዱ ናቸው።


ኢብራሂም ሻፊ ያለውን እውቀትና የሙያ ልምድ ሳይሰስት መስጠት የሚወድ፤ ከሰዎች ጋር ባለው ግንኙነትም የተመሰገነ መሆኑን የዚህ ጽሁፍ አቅራቢ የምመሰክረውና ብዙዎችም የሚያውቁት እውነት ነው። በሐሳብ ልዩነት ከሚሟገታቸው ሰዎች ጋር እንኳ ያለው ግንኙነት ጤናማ ነው። ከሁሉም በላይ ደግሞ ላመነበት እምነት እስከመጨረሻው የሚታገልና የራሱን መንገድ ይዞ የሚጓዝ በመሆኑ ሁሌም ሲታወስ እንዲኖር ያደርገዋል።

 

የዝግጅት ክፍላችን በጋዜጠኛ ኢብራሂም ሻፊ ህልፈተ ህይወት የተሰማውን ሀዘን በመግለጽ ለቤተሰቦቹና ለወዳጆቹ በሙሉ መጽናናትን ይመኛል።

ክፍል ስፖርት

 

ፋሲል ሣህሌ

 

አንድ የግል ጋዜጦች ወዳጅ የቱን ከየቱ አስበልጦ ለማንበብ ሲያማርጥ ጥሩ ሐሳብ መጣለትና "ተዓማኒ የሆነውን ብቻ አነባለሁ ተዓማኒውንም ለመለየት የተለያዩ ገጾቹን ማገላበጥና መመርመር ይኖርብኛል" ሲል ወሰነ፡፡ ለምርጫው መሳካት ጥሩ ውሳኔ መወሰኑ እያስደሰተው በእጁ የገባውን በጣም ታዋቂ ጋዜጣ ገጾች ገልበጥበጥ ሲያደርግ በትልቁ የተጻፈ የዜና ዕረፍት ርዕስ ተመልክቶ በተማረኩት ዐይኖቹ በችኮላ ታሪኩን ሲያነብ ሟች በስምም ሆነ በአባት ስም ሞክሼው ሆነው አገኛቸውና በሐዘኔታ ታሪካቸውን ማንበብ ቀጠለ፡፡ ከአረፍተ ነገር አረፍተ ነገር እየደመረ ቁልቁል የባለዜና ዕረፍት ሰውዬውን ታሪክ ሲያነብ ጽሑፉ የራሱ የህይወት ታሪክ መሆኑን ባለመጠራጠሩ "መቼ ነው የሞትኩት?" ሲል መልስ የለሽ ጥያቄ ሰነዘረ፡፡ ለካ ያም ትልቅ ጋዜጣ በትናንሾቹ ወሬኞች አሉባልታ ተደናብሮ ያልሆነ ዜና አትሞ ማውጣቱን ተረዳና "ከእንግዲህስ ማንንም….!!" አለ አሉ፡፡


ለዚህ አባባል መነሻ የሆነኝ ባለፉት 16 የሥራ ዓመቶቼ ከአስር ጊዜ በላይ ተመላልሼ ጎብኝቼው ስለማውቀው የለገደምቢ የወርቅ ማዕድን አንድ ተዓማኒነቱ የማያጠራጥር የሚመስል ቁመና ያለው ትልቅ ዓለም አቀፍ የዜና አውታር የዘገበውን ከእውነት የራቀ ሐተታ ማንበቤ ነው፡፡ “… ወርቅ መርዝ የሆነባት ምድር” በሚል ማራኪ ሐረግ የተጀመረው ዘገባ በሀገራችን ብርቅዬነቱን የማልጠራጠረውንና በነበረኝ አጋጣሚ የሥራ ሒደቱን በቃሌ እስከመያዝ ያህል በማውቀው ድርጅት ሕጋዊ ሰብዕና ላይ ከተራ ስም አጥፊነት የማያልፍ አሉባልታ ሲከምርበት ሰምቼና አንብቤ ተገረምኩ፡፡ መገናኛ ብዙኃን የመረጃ ምንጮች ናቸው ብለው ለሚያምኑ ሰዎች እንደዚህ ዓይነቱ ተቋም ኃላፊነት የሚሰማው ለሕዝብ፤ ለፖለቲከኞችና ለመንግሥት እውነታዊ መረጃን የሚያቀርብ አድርገው ይመለከቱታል፡፡


ከጥርጣሬ ለማምለጥ የታደለ አእምሮ ግን በማህበራዊ ድረ ገጾች ሁሉ የተዘገበውን እንደወረደ ከመቀበል ተቆጥቦ የወሬው ምንጭና የዜናው አቀባይ ማነው? ብሎ ይጠይቅና እውነታውን ይደርስበታል፡፡ በዚህ አጋጣሚ በምንኖርባት ምድር ለዘመኑ ኢንተርኔት ተደራሽነት ያለው ማንኛውም ሰው የፈለገውን ዜና ፈጥሮ ማሰራጨት እንደሚችል ማጤን ብልህነት ነው፡፡ እናም አንድን ዜና ስናነብ ቢያንስ በሌላ አንድ ወይም ሁለት ተዓማኒነትን ባተረፉ የዜና አውታሮች ከነምንጩ የተዘገበ ዜና መሆኑን ማረጋገጥ ያሻል፡፡


ትዊተር የተሰኘው ድረ ገጽ ቅርብ ጊዜ ይፋ ባደረገው መረጃ ከ150 ሚሊዮን በላይ ንቁና የማያቋርጡ አባሎች እንዳሉት አሳውቆ እነዚህና ሌሎች ተጠቃሚዎች በየቀኑ ከ350 ሚሊዮን ጊዜ በላይ ሃሳባቸውን እንደሚያሰፍሩ ዘግቧል፡፡ ይህም አንድ ዜና በምን ያህል ቅጽበትና ስፋት በዓለም እንደሚሰራጭ ያመለክታል፡፡ ነገር ግን ወሬዎች በፍጥነትና በስፋት በአጭር ጊዜ ዓለምን ማዳረስ መቻላቸው የእውነትነታቸው ማረጋገጫ አይደለም፡፡ ፈረንጆች እንደሚሉትም "fast does not always mean accurate":: ለዚህም ነው ከላይ በጠቀስኩት ዘገባ ስሙ የተነሳው ድርጅት የተሰራጨበት መሰረተ-ቢስ ውንጀላና የአሉባልታ ዜና ማህበራዊ ኃላፊነትን አክብሮ፤ ለሰብዓዊ ፍጡር ደህንነትና ጤንነት ተጨንቆ፤ ለህግና ለህግ የበላይነት ቀበቶውን አጥብቆ ቆሞ ለሕሊና ፍርድ ብቃት ባለው ማረጋገጫ ከምንም በደል የጸዳ ንጹህ የማምረት ተግባሩን ጭቃ ሊለውሰው የሚችል እርግጠኛ ዜና መሆን ያልበቃው፡፡


ያ ትልቅና ግዙፍ የዜና አውታር ከ150 ሚሊዮን የተዊተር አምደኞች ዓይነት የአንዱን ፎቶግራፍ ለጥፎና የ350 ሚሊዮን በላይ የግለሰብ ወሬዎች ክምችት ውስጥ የሁለት ሶስቱን ተዓማኒ አድርጎ ዜናውን ሲሰራ ለትዝብት ከመጋለጥና ለክብሩ ወርደት ከመከናነብ ያለፈ ዕርባና ያለው ተደማጭነት ሊያተርፍበት አልቻለም፡፡ የእኔም ትዝብት የእዚሁ ውጤት አካል ነው፡፡ አሳዛኙ ደግሞ ያ የዜና ምንጭ ወሬውን ያገኘው ከግለሰብ መሆኑን አጢኖ ጉዳዩ የሚመለከታቸው ሌሎች ሰዎች ጭምር የተሳተፉበት አለመሆኑን አመዛዝኖ የወሬውን ትክክለኛነት ከማጣራት በፊት እከሌ እንደዘገበው ብሎ ማናፈስ የእምቧይ ካብ ከመከመር ያለፈ አለመሆኑን መረዳት ተስኗቸው ለግል ፍላጎታቸው እርካታ ብቻ የሚናወዙና "በወደቀ ዛፍ ላይ ምሳር ይበዛበታል" የሚል ብሂል ተጠቃሚ ለመሆን የተመኙ ብዙዎች መታያታቸው ነው፡፡


ደስ የሚለው ግን አሉባልተኞቹ ያለሙት ዛፍ አይወድቅም፤ ምሳሮችም ተለቅመው ያልቃሉ!! ከሶስት ዓመታት ተኩል በፊት የዚህ ጽሑፍ አቅራቢ ለአንድ የህትመት ጋዜጣ በላከው ስንኝ በተመሳሳይ አሉባልታዎች መሰላቸቱን ለማመልከት

"ደግሜ ደግሜ ስሰማው ሰለቸኝ፤
ታከተኝ አሁንስ በቃ እጅ እጅ አለኝ፡፡
የሰውዬው ነገር ምን ዓይነት እድል ነው፤
ሁሌ የምሰማው ዛሬም ነገም ያውነው፡፡
ቅንጣት ያላየውን ወሬ እየቀጠለ፤ ሰው ሁሉ ማማቱን ቢተወው ምናለ?" ሲል አንባቢን አናግሮ ነበር፡፡
ዘረፈው!! አፈሰው!! የማይባል የለ፤ አንዲት ሳንቲም ኪሱ መክተቱ የታለ?


ለዛሬው ርዕሰ ጉዳዩ መነሻ የሆነውን ሐሳብ ተንተርሶ ብዙ እየተባለ ለመሆኑና ትላልቅ ምሁራን ነን ባዮች ሳይቀሩ ለሚያናፍሱት የከንቱ ጥላቻ ወሬ በርካታ መረጃዎችን መደርደር ቢቻልም ጉዳዩ የሚመለከታቸው የሥራ ኃላፊዎች በወቅቱ የሰጡት አርኪ ምላሽ ስለሰጡበት መድገም አያሻም፡፡ በተመሳሳይ አሉባልታዊ ክስ ከዓመታት በፊት በጥቂት ግለሰቦች ተጀምሮ የነበረውን ዘመቻ ለመመርመር የቻለው የዓለም አቀፉ የአካባቢ ደህንነት ጥበቃ ድርጅት እንኳን ጉዳት ደርሶ ይቅርና ከማንም ቀድመው ጉዳት ሊደርስ ይችላል በሚል የበሰለ አመራር የጉዳት ምንጭ ሊሆን የሚችሉ መሰረቶችን በማስወገድና ከዚያ ያለፈ እንኳን ቢፈጠር ከጥርጣሬ ነጻ ለመሆን የፋብሪካውን ዝቃጭ በዘመናዊ መንገድ አጣርተው ለመጠጥ ንጹህ ውኃ መሆኑ ከመረጋገጡ በፊት ከክልሉ አጥር ውጭ እንዳይፈስ የተወቃሽ ኩባንያው የስራ ኃላፊዎች እያከናወኑ ያሉበትን አርአያነት ያለው ተግባር ተመስጋኝና ተሸላሚ አድርጎ ለዓለም ሕብረተሰብ አስተዋውቆት እንደነበር የዘገባዎች ማህደር አገላብጦ መረዳት ለሚሻ መጠቆሙ ይበቃል፡፡


ታዲያ ዛሬን ዛሬ ወለደውና አጋጣሚውን በመጠቀም ነገር ቆስቁሶ በወደቀ ዛፍ ላይ…. ዓይነት ከንቱ ምኞትን በመተው ከላይ በጠቀስኩት ስንኝ ቋጠሮ አስፍሬው እንደነበረው


ሰው ሁሉ………. እርግፍ አርጎ ትቶ የአሉባልታን ነገር፤
እውነትን ጨብጦ በውሸት ሳያፍር፤
ሥራውን አድንቆ ያለአንዳች ጥርጥር፤
ምናለ ቸሩን ሰው ባለሀብቱን ቢያከብር?
የእግዚአብሔር ስጦታ ጸጋው ሳይጎድልበት፤
ከችግር ተላቆ ዳግም እንድናየው ብንጸልይለት!!

እላለሁ፡፡ ምክንያቱም "ዛፉም አይወድቅም ምሳሮችም ተለቅመው ያልቃሉና" ነው!!
በቸር ይግጠመን

ክፍል የኔ ሃሳብ

 

በአንድነት ቶኩማ

 

የካድሬዎች ስብሰባ ላይ አንድ ጊዜ በአጋጣሚ የመገኘት ዕድል ገጥሞኝ ነበር። በጊዜው የተሰበሰቡት ሁሉ የሚናገሩት አንድ አይነት ቋንቋ ነበር። ተስብሳቢዎች እምነታቸውና ፍርሃታቸው በአንድነት ሆኖ በላያቸው ላይ ወድቆ ነው ሃሳብ ይሰጡ የነበሩት። ግለሰቦች ነፃ አይደሉም ማህበራቸው እንጂ። ተመሳሳይ ምርት ይመስል እጃቸውን የሚያወጡት በአንድነት ነበር። “እስኪ መቼ እና የቱ ድርጅት ነው ይህንን ድርጅት አሸንፌው አውቃለሁ? ብሎ ሲናገር የተሰማው። የሞከሩ ነበሩ።” አለ ስብሰባውን የሚመራው ካድሬ። የራሱ ሃሳብ አይደለም። የራሱ ሃሳብ ኖሮት የሚያውቅ አይመስልም። ራሴን ስሞግት ይህ እንኳ ስህተት ነው፣ ሰው ሳያስብ እንዴት ይኖራል ስል እኖራለሁ ሁልግዜ ሳስበው። ስብሰባው የግንቦት 20 የድል በዓልን ምክንያት በማድረግ የተሰጠ ገለፃ ነበር። በዓሉ በደመቀ ሁኔታ እየተከበረ ነበር። የአዲስ አበባ ከተማ መንገዶች በአምባሻና በፖኘኮርን ደምቋል። ሙዚቃው በየቦታው ተለቋል። ሰው አልባ ድንኳኖች ሽሩባ በተሰሩ እና ከመንደር ለምን እንደተሰበሰቡ በማያውቁ ደካማ እናቶች ጠባቂነት ተተክለዋል። ወጣት የኢህአዴግ አባላት የተለያዩ እና የተለመዱ መዝሙሮችን እየዘመሩ በእየአውራ ጎዳናው በአይሱዚ መኪና ላይ ተጭነው እየሄዱ ይታያሉ።


የአንዳንድ ቀበሌ ስብሰባ ግን ከሚባለው በላይ ደማቅ ነበር። ጥናታዊ ፅሑፎችም ቀርበዋል። ጥናታዊ ፅሑፍ ካድሬያዊ መግለጫ በመሆናቸው ዕውቀታዊነት ይጎድላቸዋል። የተሰበሰበው የዕውቀት ግምትም አናሳ ነበር ማለት ይቻላል። በተለይም የፓርቲው አባላት የአቋም ድጋፍ ለመስጠት ብቻ የተቀመጡ ነበር የሚመስሉት።


ታዲያ በዚያ ስብሰባ ማግስት ነበር ማለት ይቻላል አገሪቱ በሁሉም አቅጣጫ ችግር ውስጥ ወድቃ የታየችው። ባለፈው ዓመት መሆኑ ነው። እንደዚያ ባለ ቀውጢ ወቅት ነበር አንድ ሁኔታዎችን በቅጡ ያልተገነዘበ ግለሰብ (ካድሬ) የኢህአዴግ መንግስትን ጠንካራነት የተናገረው። የሚገርመው ግን ፓርቲው ከጥቂት ቀን በኋላ ነበር ወደ ጥልቅ ተሃድሶ ገብቻለሁ ያለው። ከመግለጫው በኋላ እንዳየነው ‹‹ጥልቁ ተሃድሶ›› ጥልቅ ሳይሆን ‹‹ብቅ ጥልቅ ተሃድሶ›› ሆኖ ነበር የተገኘው። በምን አወቅን ከዓመት በኋላ ሌላ ጠለቅ ያለ ተሃድሶ አደረግን ብለዋልና።


ባለፈው የኢህአዴግ መንግስት ተጠሪ ንግግር ሲያደርጉ የፓርቲያቸውን ሃያልነት በኩራት ገልፀዋል። የኢህአዴግን ታላቅነት በድፍረት ሲናገሩ ተሰምቷል። ከዚህ ውስጥ ኢህአዴግን “የሚችለው የለም” የምትለው ሃረግ ሰቅጣጭ ናት። ምክንያቱም አንድ ቱባ ባለስልጣን ድርጅታችንን ማለትም ኢህአዴግን የሚችለው የለም ሲሉ ያስቃልም፤ ያሳቅቃልም። ለምን ቢባል ከማን ጋር ተወዳድሮ ማንን አሸንፎ የሚለው ስላልተጠቀሰ። ምናልባት ደርግን አሸንፈናል ከሆነ ኢህአዴግ ብቻውን አላሸነፈም። ሌሎች ሃይሎች ነበሩና። ደርግም መሸነፉ እውነት ቢሆን እንኳ ደርግ የተሸነፈው ራሱን ስላሸነፈ ነው የሚል አተያይ አለ።


የተናጋሪው ኢህአዴግን የሚችለው የለም የሚለው ንግግራቸው ምን አይነት ጊዜን ይጠቁማል? የትናንቱን ነው? የዛሬውን ጊዜ አመላካች ነው? ወይስ የወደፊቱን? አሊያም ዘላለማዊ ጀግንነቱን የሚጠቁም ነው? ሃረጉ የወደፊቱን የሚያጠቃልል ይመስላል። ይህ መፈተሽ አለበት።


ሌላው ይህ ሃረግ (ቃል) ከአውድ ጋር አልተጠቀሰም። ማለትም ለምሳሌ “ተቃዋሚ ፓርቲዎች” “ሻቢያ” “ሶማሊያ” “ግብፅ” ወይም ሌላ አካላት አልተጠቀሱም። በዚህ ሁኔታ ማንም አይችለውም የተባለው ኢህአዴግ ከማን ጋር ተወዳድሮ ነው? የሚል ጥያቄን ያጭራል። ከሻቢያ ጋር በነበረው ጦርነት ኢህአዴግነት ሳይሆን ያሸነፈው ኢትዮጵያዊነት ነው። ድሉ የኢትዮጵያዊያን ነው። ምሳሌ ላክል። ኢትዮጵያ ኤርትራን ማሸነፏ ለእኔ ድል አይመስለኝም። ሁለቱ አገሮች ተመጣጣኝ አይደሉምና። በአዲስ አገርና በዘመናት ከቆየች አገር ጋር የሚደረግ ጦርነት እኩልነት የሌለውን ድል ስለሆነ እርሱን እጅግ መዘመር ተገቢ አይደለም። ኢትዮጵያ ጣሊያንን በምኒልክ ጊዜ አሸንፋ ነበር። ምኒልክም ‘ፓርቲያቸውም’ አሁን የለም። በመሆኑም አንድ ጊዜ ጦርነትን ማሸነፍ ሁልጊዜ አሸንፋለሁ የሚል ሃሳብ ማምጣት የለበትም። በጭራሽ። ማሸነፍና መሸነፍ የጦርነት ወይም የውድድር ህግ ነው።


እኔ እንደሚገባኝ ኢህአዴግ ከሃያላን አገሮች ከአሜሪካ፣ ከእንግሊዝ፣ እንዲሁም ከቻይና ጋር ተወዳድረው (ተጋጥመው) አሸንፈው የሚችለን የለም እያሉ አይመስለኝም። ኢህአዴግ ያን ያህል ያብጣል የሚል ግምት የለኝም። ማበጥ ግን መብቱ ነው። የእኛ ድርሻ ከተቻለም በዚህ አቅጣጫ ዕብሪት ማስተንፈሻ የሚባል ‹‹እውነተኛ ጥልቅ ተሃድሶ›› ያደርጉ ዘንድ ማመላከት ነው። የዕብጠቱን መጠንና ጥልቀት መመርመር ብቻ ነው ተግባራችን። የዕብጠቱን የመነሻ ፍልስፍናንም የመመዘን ሃላፊነትም ቢኖረንም።
በመሆኑም ህወሓት /ኢህአዴግን ‘የሚችለው የለም’ የሚለውን ቃል ለመዋጥ ብዙዎች ይቸገራሉ። ተቀባይነት የሌለው ሃረግ ነው። ቃል ወይም ወኔ ብቻ ነው። ወኔውንም የተሰነቀው ከጭብጥ አይደለም ወይም ወኔው የተቀዳው ከእውነት አይደለም። ተጣርሶሽ ነው። ለመሆኑ ባለፉት 25 ዓመታት በግልፅ ከዚያም በፊት ከ15 - 17 ዓመታት በስውር ኢህአዴግ የተሸነፈ ድርጅት መሆኑን ያውቃሉ? ማንም ባገኘው አጋጣሚ ዘርሮታል። ለኔ ጥልቅ ተሃድሶው ጥልቅ የሚሆነው የሚከተሉትን ነገሮች ማሸነፍ ከቻለ ነው። ይህ ካልሆነ ግን ‹‹ጥልቅ ተሃድሶ›› ሳይሆን ‹‹ብቅ ጥልቅ ተሃድሶ›› ነው የሚሆነው። በኢህአዴግ ሥራ አስፈጻሚ አካላት ሰሞኑን የተሰጠው መግለጫ ከብቅ ጥልቅ ወደ ጥልቅ መሸጋገሩን የሚከተሉትን ሃሳቦች በተግባር ፈፅሞ ሲገኝ ነው፡፡ እስከአሁን ባስተዋልነው ነገር ግን በሚከተሉት ጉዳዮች ተሸንፏል፣ ማሸነፉን የምናውጅለት፡-

1. ዲሞክራሲን ማስፈን ሲችል፡-
ኢህአዴግ የተሸነፈ ድርጅት እንጂ ያሸነፈ አለመሆኑን የሚያሳዩ ነገሮች ነቅሶ ማውጣት ተገቢ ነው። ኢህአዴግ በሚመራበት ወይም እመራበታለሁ ባለው የድርጅት መርህ ተሸንፎአል። የመጀመሪያው ከስሙ ተነስተን ዴሞክራሲያዊ ያውም የኢትዮጵያ ህዝቦች አብዮታዊ ዲሞክራሲ አጐናፃፊ ነኝ ይለናል። ይህ ግን ሐሰት ነው። ለምን ቢባል ፍየል ወዲህ ቅዝምዝም ወዲያ አይነት ነውና። በኢህአዴግ ውስጥ ዲሞክራሲ የለም። ህዝብም የለም። የድርጅት ሥምና መልክ ምናልባት ይኖራል። አሁንማ ከእነአካቴው ድርጅትም የለም እየተባለ ነው። በዚህ ኢህአዴግ ውስጥ ዲሞክራሲ እንደሌለ ፃድቃን ገ/ትንሳኤ (ሌ/ጀኔራል) እና ገብሩ አስራት ገልፀዋል። ድርጀቱን “ፀረ ዲሞክራሲ ሃይሎች የመሸጉበት” ሲሉ። በመሆኑም በፀረ ዲሞክራሲ ሃይሎች የተሸነፈ ነው። ዲሞክራሲያዊነት የለም። በሌላ በኩል ህዝባዊ ድርጅት ሳይሆን የአድርባዮች ዞን ነው። የጥገኞችና የአለአግባብ መበልፀግ የሚፈልጉ ሃይሎች ምሽግ ነው። ከራሱ ከኢህአዴግ አንደበት እንደሰማነው ከሆነ “ግለኝነት እና ቡድነኝነት - ከመርህ አልባ ግንኙነት ጋር ተጋብቶ ግለኝነት የነገሰበት ድርጅት ነው ማለታቸውን እናስታውሳለን።

2. የመስመር መገለባበጥን ሲያሸንፍ፡-
ምሳሌ ለመስጠት ድርጅቱ ከአብዮታዊ ዲሞክራሲ ከልማታዊ መንግስት በቀላሉና ባልተጠና መንገድ አጋብቷል። ከነጭ ኮሚኒስት ወደ ነጭ ካፒታሊስት ተሸጋግሯል። ይህ መሸጋገር የሆነው በአንድ ግለሰብ መገለባበጥ ምክንያት የመጣ ነው። “ሃቀኛ ኮሚኒስት ፅኑ ነው” የሚለውን ዘንግተው ይኖራሉ። እንኳን ህዝባዊ ሊሆን ድርጅታዊ እንኳ መሆን አልቻለም። አውራ ፓርቲና ተቃዋሚ የሚባል ድርጅታዊ ማጥቂያ መሣርያዎች መጣል አልቻለም። የዲሞክራሲ እጥረት ነው። “በምግብ ራሷን ያልቻለች ሃገር” እንደሚባለው “በዲሞክራሲ ራሷን ያልቻለች” የሚል እንዳይጨመርባት ማድረግ ሲችል ነው።

 

3. በወጥ አልባ የመስመር ዕውቀት ከመሸነፍ ሲያመልጥ፡-
የኢህአዴግ አደረጃጀት ወዛደራዊ ዓለም አቀፋዊነት ወይስ ጠባብ መንደርተኝነት? ድርጅቱ በኮሚኒስት መርህ የተመሰረተ ከሆነ ወይም ከነበረ ወዛደራዊ አለማቀፋዊነት ላይ ያጠነጠነ መሆን ነበረበት። አብሮነት ላይ ትኩረት የሚያደርግ። ድርጅቱ ይህን ኮሚኒስታዊ ፍልስፍና ታቅፎ መርሆውን እርግፍ አድርጐ ከመጀመሪያው የጣለ ነው። ብሔርተኛ ያውም ጠባብ ድርጅት ነው። የህወሓት ሰራዊት ከትግራይ ነፃነት በኋላ አልዋጋም ያለው እኮ በጠባብነት ተቀስቅሶና ተቆስቁሶ ስላደገና ስለመጣ ነበር። ድርጅቱ ጠባብነት እየዘረረና እያንደባለለው ያደገ ድርጅት ነው። ኢትዮጵያዊነት የድርጅቱን ዘውገኛ አስተሳሰቡን ሰብሮታል። የድርጅቱ ዘውገኛ አመለካከት የጉልበት መቅኖን ኢትዮጵያዊነት አፍስሶታል። መሸነፍ ማለት ይሄ ነው። ዝረራ። ተሃድሶው ለኢትዮጵያ ለአንድት የሚሰራ ድርጅት ካላደረገው ብቅ ጥልቅ ተሃድሶ እንጂ ጥልቅ ተሃድሶ ሊሆን አይችልም።

 

4. ፀረ - ህገመንግስት ሥርዓት አልበኛነትን ማስወገድ ሲችል፡-
ድርጅቱን ፀረ ህገ መንግስት ፍልስፍናዎች አሸንፈውታል። ህገ መንግስቱን ከለላ ሊያደርግለት ቀርቶ ሊጠብቀው አልቻለም። የፌዴራል አደረጃጀቱ ዋናው ባህልን፣ ቋንቋን እና መልክኣ ምድርን መሰረት አድርጐ ነው ይላል። ነገር ግን ፌዴራሊዝሙን በደንብ በጥልቀት ስንመለከተው ቋንቋን ብቻ መሠረት ያደረገ ነው። በዚህም ቢሆን ይህ አደረጃጀት በደቡብ ክልል አልተሣካም።

5. በመልካም አስተዳደር እጦት ከመሰቃየት ሲድን፡-
ህወሓት/ኢህአዴግ በመልካም አስተዳደር እጦት ተዘርሯል። ታዲያ ምኑ ላይ ነው “አይሸነፍም፣ የሚችለው የለም” የተባለው። ተፈረካክሷል እንጂ። ኢፍህታዊ የሃብት ክፍፍል ኢህአዴግን መጫወቻና መዘባበቻ አድርጐታል። ተሸንፏል። ከዚህ ጋር ድርጅቱ የሙስና መፈልፈያ ሆኗል። ዝሆኔ ሙሰኞች የጥቃቅን ሳር ሙሰኞችን ረግጠዋል። ለነገሩ በጥቃቅን የተደራጁትስ በሙስና ጉዳይ መች የዋዛ ሆኑ! ድርጅቱን ሙሰኛ ብቻ ወሮታል። “ልማታዊ መንግስት” የሚለውን “ሙሰኛና የብድር መንግስት” ቢባል ይሻላል። አንዳንዶች ወጥ ሙሰኛ ወይንም (Systemic) ሥርዓታዊ ሙሰኛ አጥቅቶታል ይላሉ። በዝረራ ተሸንፏልም የምንለው እዚህ ነው። እንዴትስ ማንም አይችለውም ይባላል? ተሃድሶው እውነት የሚሆነው ይህ ሲስተካከል ብቻ ነው።

 

6. በዘውገኛ ወረበሎች (በጋንጐች) ከመወረር አርነት ሲወጣ፡-
ምሣሌ ላንሳ። የንግዱ ማኀበረሰብ ወይም መንግስታዊ ነጋዴዎች ማለትም በዘርና በደም ንክኪ በሃብት የበለፀጉ ግን በመንፈስ የደቀቁ የግል እስር ቤት አላቸው ተብሏል። የነጋዴዎችን እስር ቤት ለመጀመርያ ጊዜ የጠቆሙት ጠቅላይ ምኒስትሩ ናቸው። የነጋዴው ያውም የጥቂቱ ማኀበረሰብ አባላት በሚገባ ኢህአዴግን ዘርሮታል። ወይም አሸንፎታል። ለዚህ ነው ባለፈው የተደረገው ተሃድሶ ብቅ ጥልቅ እንጂ ጥልቅ አይደለም የምንለው።


ተመልከቱ እነዚህ ነጋዴዎች የሃብት አፄዎች ናቸው። በጉልበታቸው አሸንፈው የወጡ። ወጥ ጉልበተኞች። ከእግር ጥፍር እስከ እራስ ፀጉር ማሸነፍን የታደሉ። መሸነፍ የማያውቁ። የፈለጉትን የሚያንቁ። ኢህአዴግን ያሸነፉ የንግዱ ማኀበረሰብ ጥገኛ አባላትን ማንነታቸውን እንዲህ አያቸዋለሁ። የሀብት ጉልበት ያመጣው አፄነት። ‹‹ከመንግስት ጋር በመጋባት የመጣ አፄነት››።
በዘውግ ከለላ የሰለጠነ አፄነት። በስውር የሃብት ምንጭ የመጣ አፄነት። እነዚህ የንግዱ ማኀበረሰብ አፄዎች ኢህአዴግን አሸንፈውታል። ያውም በዝረራ! በምን አወቅን? የአገሪቱ ቁንጮ ባለሥልጣን ነግረውናል! ኢህአዴግን የሚችለው የለም ይበሉን እንጂ አሸናፊው “ሙሰኛው ጠንካራ መሰረት” ያለው ነው ሲሉ ያውም አንድ እጃችን ታስሯል እስኪሉ ያደረሰ የሙስና አፄነት።

7. መንግስታዊ ሙስናን ነቅሎ ጥሎ ስናይ
ድርጅቱን ተቋማዊ ሙስናም ዘርሮታል። የዘውግ ሙስናም ወይም የመንደር ልጆች ሙስናም አንበርክኮታል። የአባላት (አድርባይ) ሙስና አንከባሎታል። የመርህ አልባ አባላት ድርጊት መሣቂያ መሣለቂያ ከዚያም መሣቀቂያ አድርጐታል። ታዲያ ድርጅቱን ማንም አይችለውም እንዴት ይባላል? ሁሉ የሚዘርረው ድርጅት ሆኗል እኮ!። knock out!!! ተሃድሶው ይህን ሽንፈቱን እንዲያሸንፍ ካልረዳው “ብቅ ጥልቅ” ተሃድሶ እንጂ “ጥልቅ” አይሆንም።

 

8. ዝግ በረኝነትን በተከፈተ በር ሲተካ፡-
ከዚህ ሌላ ኢህአዴግን ማንም የማያሸንፈው ድርጅት ነው የምንለው በነፃ ውድድር (ፉክክር) ተሸንፎ ስላየነው ነው። ለምን ተቀናቃኝ ፓርቲዎችን ያዳክማል? ለምን በጡንቻ ያምናል? በውይይት ተሸንፏላ!። ለመሆኑ ኢህአዴግ ውይይት ይወዳል? የኢህአዴግ ጉባዔ የጠንቋይ ስብሰባ ይመስል ባላውቃቢው ይናገራል። ከዚያም ካዳሚዎቹ አሜን ይላሉ። አስጠንቋዮች (ባለጉዳዮች) ተቀብለው ያስተጋቡታል። ጥልቁ ተሃድሶ ድርጅቱን ለውይይት ክፍት ካለደረገው ጥልቅ ተሃድሶ ውስጥ አይደለም።


ዲሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት ማለት ይሄ ነው። “የጠንቋይ ማዕከላዊነት።” ፍርሃት ያጠቃው ድርጅት በመሆኑ ውይይትን ይፈራል። ውይይት ለኢህአዴግ የተጠመደ ፈንጅ ነው። ገብሩ አስራት እንደገለፁት እኛ ከተማ ከገባን በኋላ አዲስ ነገር የሆነብንና ለመቀበል የተሳነን ሁለት ነገር ነው ብለውናል።


አንደኛው ሥር ነቀል ተቋማዊ ለውጥ ማድረጋችን ሥህተት ነበር። ምክንያቱም ከሌላው ጋር ለመስራት የማንችል መሆናችንን ያሣያል ብለዋል። ይህም የመጣው ከጠባብነት የተነሳ ነው። የሽምቅ ውጊያ አስተሣሰባችን ይሉታል። ሁለተኛው ችግራችን የፖለቲካ አቅጣጫችን ለመወሰን ምልዓተ ህዝብን አለማሳተፋችን ነው ይላሉ።


እንደ እርሳቸው አባባል በድርጅት ውስጥ የበላይ አካላት አምነን ያፀደቅነው ለህዝቡ ማውረድ ነበር አካሄዳችን። ትክክለኛ ነው፣ ይበጅሃል፣ በማለት አቋማችንን ህዝቡ ላይ መጫን ነበር ባህላችን ብለውናል (ሉዓላዊነትና ዴሞክራሲ ገጽ 149)። ለዚህ ነው የጠንቋይ ዲሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት ነው የምንለው። ፀረ ውይይት አቋሙ አሁንም መሸነፉን ያሳብቃል። በህወሓት ቋንቋ ዝግ በረኝነት ማለት ይህ ነው።

9. ሰባዊ መብትን አክብሮ ሲገኝ፡-
ህወሓት /ኢህአዴግ ፀረ ውይይት ድርጅት ነው። ይህ ብቻ አይደለም ነፃነት የሚል ስም ይኑረው እንጂ ነፃነትን አያውቅም። “ነፃነትን የማያውቅ ነፃ አውጭም” ተብሏል። ነፃ ተቋማትን አጥፍቷል። ነፃ ሚዲያን ከሚገባው በላይ አዳክሟል። ሥራ አጥነት ተበራክቷል። ርሃብና ሞት በዝቷል። የአፈናና የጭቆና ምርቱ በዝቷል። የሰው ልጅ ሰብአዊ መብቶች አልተከበሩም። በመሆኑም ድርጅቱን ኢሰባዊነት አሸንፎታል። የሰው ልጆች መሰረታዊ መብቶች ሙሉ በሙሉ ተንደዋል ወይም ከሚገባው በላይ ተገድበዋል። ገዳቢ ድርጅት ነው። “ከአምባ-ገነንነት” ወደ “አገር- ገነንነት” ተሸጋግሮአል። አምባ ሰፈር መቀመጫ ማለት ነውና። ኢህአዴግ ከዚያም አልፎአል። ይህን በፍጥነት እርምት ወስዶ እና አሻሽሎ ካልታየ ተሃድሶው ተሃድሶ አይሆንም።

 

10. ዙፋን ናፋቂነትን ሲያርም፡-
ህወሓት/ኢህአዴግ እንደመጣ ወይም አገሪቱን እንደተቆጣጠረ የኢህአዴግ ስልጣን “የዛፍ ላይ እንቅልፍ” ነው ብሎን ነበር። በነገሩ የሳቅን ብዙዎች ነበርን። አሁን ስንመለከተው ግን ኢህአዴግ ውስጥ ሥልጣን የዛፍ ላይ እንቅልፍ የሚሆንባቸው ለአዋቂዎችና ጠያቂ (መጠይቃዊ) ባለሥልጣናት ብቻ ነው። ኢመጠይቃዊ ባለሥልጣን ከዛፍ ላይ እንቅልፍ ወደ ዛፍ ላይ ዙፋን ተሸጋግረዋል። ወይም ከዛፉ ላይ እንቅልፍ ወደ የስልጣን ሽርሽር ተሸጋግሯል። ዙፋኑን ነግሰውበታል። መውረድ፣ መውደቅ፣ መንገዳገድ የላቸውም። እነዚህን የመሣሰሉ ነገሮች የሌሉበት ሥልጣን ያለው በዚህ ድርጅት ነው። በስልጣን ማማ ላይ መክተም ብቻ ነው ዋና ግቡ። ድርጀቱ በዙፋን ናፋቂነት ተሸንፏል። እንዲያውም ሥርወ መንግስት መስርቷል። አንዳንዱ ሥልጣንና መስሪያ ቤትማ ርስት ሆኖ እየታየ ነው። ርስታዊ ባላባትነት አሸንፎታል። ስልጣንን ማጋራት አለማወቁ ብቻ ሳይሆን አለመፈለጉን እስካላረመ ድረስ አልታደሰም።

11. መንደርተኝነት ጥሶ ሲወጣ፡-
ድርጅቱ ሌሎችን በጠባብነት እየከሰሰ በጠባብ ሃይሎች የኮሰሰ ነው። መንደርተኝነት ይታይበታል። ከመጀመሪያውም ከሶሻሊስት አለም አቀፋዊ አስተምህሮ አፈግፍጓል። ከኢትጵያዊነትም አፈግፍጓል። ስልታዊ አይደለም አቋማዊ ነው። በትግራይ “የትግራይ ልጆች” ብቻ መታገል ይገባቸዋል የሚለው የበረሃ አቋሙ በቂ ማሳያ ነው። ከአለም አቀፋዊነት ብቻ ሳይሆን ኢትዮጵያዊነትም በታች የወረደ ነው። በመንደርና በቀበሌ ደረጃ የተዘወገ ነው። ኢህአዴግን የድርጅቶች ሹክቻ አሸንፎታል። በኢህአዴግ ውስጥ የበላይ ሆኖዓል እየተባለ የሚታማ ድርጅት አለ። የበላይ ካለ የበታች አለ። የበታቾቹ በራሳቸው ይህን አምነዋል። የበታችነት የሚሰማቸው የድርጅት አባላት ህዝቡ ይህን ሃሳብ ሲያነሳ እና ሲታገል ይደሰታሉ። በውስጣቸው የታጨቀውን የበታችነት የሚታገልላቸው ስለሆነ ነው። ሌላ አይደለም። ይህ የሚያስደስታቸው ይህ ትግል ምናልባት መዘወሩን አሽቀንጥሮ ወደ ላይ ያስፈነጥረናል ከሚል ሊሆንም ይችላል። ህወሓት ኢህአዴግን አሸንፎታል እየተባለ ይወራል። ይህ እስካልተስተካከለ ድረስ ተሃድሶው ዘበት ነው። ብቅ ጥልቅ ብቻ!

 

12. ተንበርካኪነትን ሲጸየፍ፡-
ኢህአዴግ ተንበርካኪ ነው። ይህን ያሉት እነ ሥየ አብርሃ ናቸው። የኒኦ-ሊብራሊዝም ተቃዋሚው ደንበኛ የኒኦ ሊብራሊዝም ሰለባ ሆኖ ተገኝቷል። ድርጅቱ በውጭ ሃይሎች ላይ የተንጠለጠለ ጥገኛ ድርጅት ነው። የተላላኪ ጦረኝነት (ፕሮክሲይ ዎር) የሚባለው የዚህ ደንበኛ ማሳያ ነው። አንድ ጊዜ ፕሬዝዳንት ኦባማ አሜሪካውያን ሶማሊያ ገብተው አይዋጉም አሉን።
ለምን ለሚለው ጥያቄ ሳይጠየቁ የሰጡት መልስ ኢትዮጵያውያን ጐበዝ ተዋጊ ናቸው አሉን። ይህ ተላላኪነት ነው። ተንበርካኪነት። የኢህአዴግ አንበሳነት በሰላማዊ አሮጊቶችና ህፃናት ላይ ብቻ ነው። ኢህአዴግን ህፃናት አይችሉትም። አሮጊቶችም አይችሉትም። ተንበርካኪነትን ግን ሊቋቋም አይችልም። ፖለቲካዊ ብልጠት አይምሰላችሁ። ሥሪት ነው። አባላቱ አልባኒያ ሆነዋል። አረብን መስለዋል። ሙስሊም መስሎ የሙስሊሙን አለም ለማሳመን የተላከው ግለሰብ ምስክር ነው። ነጭ ኮሚኒስት ሆነዋል። ነጭ ካፒታሊስትም መስለዋል። ሽታቸው ልውጥውጥ የሚለው ተንበርካኪ ስለሆኑ ነው። የሐሰት ፕሮፖጋንዳው ከዚያ የፈለቀ ነው። ድርጅቱ “ኢህአዴግ ማንም አይችለኝም” ለማለት የሞራል ብቃት የለውም። ወይንም በማሸነፍና በመሸነፍ መካከል ያለው የትርጉም ልዩነት አልገባውም። አሊያም እያሸነፈ የሚመስለው በራሱ ጩኸት በዝግ በረኝነት ባህሪው ታፍኖ የካድሬ ስብከት እያዳመጠ ነው።


ኢህአዴግማ መች ኢትዮጵያዊነትን ማሸነፍ ቻለ? ለ4ዐ ዓመት ሊያጠፋው ሞክሮ አልቻለም። ባንዲራውንና የባንዲራውን ክብር ለማጣጣል ሞክሮ ተሸንፏል። የባንዲራ ቀንና ህግ ያስወጣው መሸነፍ ነው። ዝረራ ይባላል። በነፃ ምርጫ ውድድር ተሸንፏል። 1ዐዐ% ያሸነፈው እኮ ብቻውን ድንኳን ወጥሮ ነው። ሰው አልባ ውድድር። ተሃድሶው ኢትዮጵያዊነት እስካለነገሰ ድረስ ተሃድሶ አይደለም።


በሽንፈት ሸለቆ እየተንከባለለ ማንም አይችለውም ማለት አይቻልም። ምናልባት በተሸነፈበት ሸለቆ ውስጥ ያገኛቸውን አንድ ሁለት ትንኞች በእግሩ ደፍጥጧል መሰል ኢህአዴግን የሚችለው የለም የሚባለው ለዚያ ነው።


እንደ እውነቱ ከሆነ ኢህአዴግ ከፍልስፍናውም ርቆ ርቆ አሁን ራሱም የለም። ኢህአዴግ የሚለው ምህፃረ ቃል ሲተነተን የኢትዮጵያ ህዝቦች አብዮታዊ ዲሞክራሲያዊ ግንባር ማለት ነው። አሁን በዚህ ሥም የተመሰረተው ፓርቲ የኢትዮጵያ ሊሆን አይችልም። በዘውግ ስለተደራጀ የኢትዮጵያን ህዝብ ሙሉ ውክልና ለማግኘት የደነቀረው ቃል ይመስለኛል። ህዝቦች የሚለው አባላት ለማለት ካልሆነ በስተቀር የህዝብ ውክልናው ጥያቄ ውስጥ ነው። ዴሞክራሲው የለም። አብዮት ያካሄደ እንጂ አብዮታዊ (Progressive) ያልሆነ ድርጅት ነው። መስመሩ፣ አመራሩና አካሄዱ የተዛባና ተሃድሶ የሌለው ነው። ለዚህም የተሃድሶው የዘመን ርቀት አመላካች ነው። ለነገሩ በድርጅቱ ግንባር የለም። አዛዥና ታዛዥ ብቻ ነው ያለው። ናዛዥና ተገዥ ነው ያለው። የኢህአዴግ ታጋዮች እንጂ ኢህአዴግ የለም።


በነገራችን ላይ የህወሓት ታጋዮች እንጂ ህወሓት እንደ ድርጅት የለም። ትግራይ ነፃ ወጥታ አላየንማ! የኤርትራ ነፃነት ኤርትራን ነፃ አወጣለሁ ብሎ በተግባር ነፃ መንግስት መሥርቶ አይተናል። ህወሓት ግን መዝሙሩ እንጂ ገቢሩ የለውም። የሥነልቦና፣ የባህልና የታሪክ ትስስሩ አይፈቅድለትም። አልፈቀደለትምም። የትግራይ ሕዝብና መሬት የኢትዮጵያ መሠረትነቱን በቀላሉ የሚለቅ አይደለማ! በመሆኑም ህወሓት ተሸንፎአል። አላማውን አላሳካም። በኢህአዴግና በኢትዮጵያ ጥላ ሥር የተሸጐጠ ድርጅት ነው። አድርባይነት ይታይበታል። ነጥሮ አልወጣም። እንደ ብአዴን ‹‹ህዝባዊ ወያኔ ትግራይ ንቅናቄ (ህወትን)›› ሊሆን አልቻለም። ወይም ከነጻ አውጭነት ወደ ዴሞክራሲያዊ ግንባር መሸጋገር አልቻለም ሌሎችም ድርጅቶች ያሉ አይመስለኝም። በመሆኑም ኢህአዴግ ተብሎ የነበረው ድርጅት አባላት ያለ ኢህአዴግ ሥልጣን ማማ ላይ አሉ። ድርጅቱ ተሸንፏል የምንለው ለዚህ ነው። ጥልቁ ተሃድሶ ከዚህ በላይ ያሉትን ሃሳቦች ካልዳሰሰ ብቅ ጥልቅ ተሃድሶ እንጂ ጥልቅ ተሃድሶ ሊሆን አይችልም። ‹‹አለባብሰው ቢያርሱ በአረም ይመለሱ›› ይሉ ነገር እንዳይሆን!

ክፍል የኔ ሃሳብ

“የኢትዮጵያ የመንግስትነት ቀውስ
ከታሪክ አንፃር አልተፈታም”

ፕሮፌሰር ማድሃኔ ታደሰ

 

ፕሮፌሰር መድሃኔ ታደሰ ላለፉት ሃያ ዓመታት በኢትዮጵያ ፖለቲካ ጉዳዮች በምሁርነታቸው ተሳታፊ ከመሆናቸው በላይ በርካታ ጽሁፎች አሰናድተው ለአንባቢያ አቅርበዋል። 

ፕሮፌሰር መድሃኔ በአፍሪካ ቀንድ ሀገሮች ዙሪያ ከጸጥታ እና ከደህንነት ጋር በተያያዘ በርካታ አርቲክሎችና መጽሐፎች አዘጋጅተው አሳትመዋል።


በአሁን ሰዓት በእንግሊዝ ለንደን ከተማ በሚገኘው ኪንግስ ኮሌጅ የግሎባል ስተዲ መምህርና ተመራማሪ በመሆን እያገለገሉ ይገኛሉ።


የሰንደቅ ጋዜጣ ዝግጅት ክፍል ፕሮፌሰር መድሃኔ ታደሰን በወቅታዊ የኢትዮጵያ ጉዳይ ዙሪያ አወያይቶአቸዋል። በውይይቱም ፕሮፌሰሩ የኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ቀውስ ከመንግስተርነት ቀውስ ጋር የሚያያዝ እንጂ እንደሚባለው ከብሔርና ከማንነት ጋር በተያያዘ መቅረብ እንደለሌበት መከራከሪያ አንስተዋል። ለአንባቢዎች እንዲመች በዚህ መልኩ አቅርበነዋል።


ሰንደቅ፡- በኢትዮጵያ ውስጥ ባልተለመደ መልኩ ዜጐች በማንነታቸው መፈናቀል፣ መገደል እና መገለል እየደረሰባቸው እና ተያያዥ ችግሮች የሚስተዋልባቸው ሁኔታዎች እየተፈጠሩ ነው። ከጠቀስኩትና አሁን ካለው የኢትዮጵያ ተጨባጭ ሁኔታ አንጻር የችግሮቹ መነሻዎች ምንድን ናቸው?


ፕሮፌሰር መድሃኔ፡- እኔ የማያው መጀመሪያ ምንጩ ምንድን ነው? ምንጩ ፖለቲካዊ ነው። አሳታፊ የሆነ ፖለቲካ፤ ሕገመንግስታዊ ሥርዓት ያጠናከረ ፖለቲካ፤ ዴሞክራሲያዊ መብቶችን ያጎናጸፈ ፖለቲካ ከሌለ፤ ብዝሃነቱ ዋጋ የለውም። ስለዚህ በዚህ መልኩ ብዙ የተጓዝን አይመስለኝም።


ሕገመንግስት አለ፤ ፌደራሊዝም አለ፤ እነዚህን በዴሞክራሲ መግራት ማጠናከር አልቻልንም። የፖለቲካ ችግር ነው፤ አሳታፊ ስል ብሔረሰቦችን ብቻ ማለት አይደለም። የፖለቲካ አመለካከት፣ የተለያዩ ቡድኖች፣ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ የነበሩ የተለያዩ ኃይሎችንም የምናቀራርብበት የፖለቲካ ምህዳር መፍጠር አለመቻላችን ነው።


ሁለተኛው፣ የህግ የበላይነት መፍጠር አለመቻላችን ነው። ሶስተኛ (በማንነቶች ደረሰ ለተባለው ጥቃት) ብሔርና ዜግነትን ማቀራረብ አለመቻላችን ነው። ብሔር ወይም የብሔረሰብ መብት የባህል እራስን የማስተዳደር መብት በሕገመንግስቱ ውስጥ አለ፤ አይካድም ጠቃሚ ነገር ነው። ነገር ግን ብሔር ብቻውን ሀገር አይገነባም። ዜግነት በሚለው ላይ አልተሰራበትም። ዜግነት ነው፣ የተለያዩ ብሔረሰቦችን ዜጎችን አንድ ቤተሰብ የሚያደርገው፤ አንድ ማሕበረሰብ የሚያደርገው። እንድንቀራረብ እንድንደጋገፍ በዜግነት ላይ ማተኮር ነበረብን።


ፖለቲካዊ ዕውቅና ለብሔረስብ መስጠት አንድ ጉዳይ ነው፤ መብት መስጠት አንድ ጉዳይ ነው፤ እራስ ማስተዳደር አንድ ጉዳይ ነው፤ ሀገር ለሚለው ትኩረት መስጠት ነበረበት። የሚያቀራርበን የሚያገናኘን ላይ ማትኮር ነበረብን። ዜግነት የሚለው ላይ ብዙ ሳይሰራ፣ በብሔር ላይ አደላን። ስለዚህ ይህ የፈጠረው ችግር አለ። በሕዝብ ብዛት እና በትውልድ ሽግግር (Demographic transition theory) ላይ ቅስቀሳ ሲደረግ ተቆይቶ፣ የተፈጠረ ትውልድ አለ። ይህ በራሱ የሚፈጥረው ችግር አለ፤ ከኢኮኖሚና ከፖለቲካ መገለል ጋር፣ ከዲሞክራሲ ጥበት፣ ከሕግ የበላይነት አለመኖር ጋር፣ በፖለቲካው አሳታፊ ካለመሆኑ፣ ከሕዝብ ብዛት እና ከኢኮኖሚው ችግር ጋር ተዳምሮ፣ ችግሮቹ ተፈጥረዋል።


ሰንደቅ፡- የተፈጠረው ችግር ጊዜያዊ ተደርጎ መውሰድ ይቻላል?


ፕሮፌሰር መድሃኔ፡- የተፈጠረው ችግር ጊዜያዊ ነው ብዬ አለወስደውም። ጊዚያዊ ሳይሆን መሰረታዊ መዋቅራዊ ችግር ነው። በሕገመንግስቱ መሰረት ዴሞክራሲን ሥርዓቱን ስናጠናክር ነው። ሲጀመር ፌደራሊዝም ያለ ዴሞክራሲ ባይሞከር ይሻላል። ፌደራሊዝም ካለ፣ ዴሞክራሲ ነው መኖር አለበት። የኤርትራ ፌዴሬሽን የፈረሰው ለምንድን ነው? ኢትዮጵያስ ምን ዋስትና አላት። ይህ ወሳኝ ነገር ነው።


ሌላው፣ ባለፉት ዓመታት ትልቅ ክፍተት የሚመስለኝ፣ የታሪክ ጉዳይ ነው። የኢትዮጵያ ታሪክ የት ነው ያለው? የኢትዮጵያ ታሪክ ሁሉንም በሚወክል መልኩ ሳይንሱና ዘመናዊ ትምህርቱ በሚያስቀምጠው መልኩ ተቃኝቶ ተዘጋጅቶ በጠንካራ ሁኔታ ለዜጋው መሰጠት አለበት። ታሪኩን የማያውቅ ትውልድ፣ አንድ ታሪክ ያለን ሕዝቦችን ነን ተብሎ ተደጋግሚ በማይወራበት ሕብረተሰብ አደጋዎች መፈጠራቸው አይቀርም። ይህ ክፍተት መሞላት አለበት፣ ዘግይቷል። ከፍ ብዩ እንዳነሳሁት ከሕዝብ ብዛት እና ከትውልድ ሽግግር ጋር ተዳምሮ የታሪክ ክፍተቱ የፈጠረው ብዥታ እና ድክመት አለ።


አንድ ሀገር ነው ያለን። የትኛውም መንግስት ኢኮኖሚው ላሳድግ ነው፣ ሕገ መንግስት ላስከብር ነው፣ የህግ የበላይነት ላሰፍን ነው፣ ፍትህ ላመጣ ነው፣ ለሕዝቡ ዳቦ እንዲያገኝ ላደርግ ነው፣ ማለቱ እንዳለ ሆኖ፣ ከእነዚህ በላይ ትልቁ ጉዳይ ግን ሀገር ማስቀጠል አለብኝ የሚለው ነው፤ ሀገር የማስቀጠል ኃላፊነት። ይህ ደግሞ ታሪካችን እና የታሪክ ትውስታችንን ማቀራረብ መቻል አለብን። ማጠላለፍ መቻል አለብን።


የኢትዮጵያ የመንግስት ምስረታ ትረካዎች ተፎካካሪ እና ተጠፋፊ ናቸው። እነዚህ ትልልቅ ናቸው፣ ማቀራረብ አለብን። እነዚህን አቀራርበን፣ ትረካዎችን ማቀራረብ አለብን። ይህንን ለማድረግ ሰፊ መድረኮች እና ነፃነቶች መኖር አለባቸው። የፖለቲካ ምህዳሩን ካላሰፋ እነዚህን ማቀራረብ አንችልም። ስለዚህ የኢትዮጵያ ሀገርነት እና የመንግስትነት ትረካዎችን የተለያዩ ትረካዎችን አንድ ላይ ማምጣት አለብን። የፖለቲካ ኢኮኖሚውን መቀየር የምንችለው። ከላይ ያሰፈርነውን ስናደርግ ነው፣ የፖለቲካ ኢኮኖሚ ችግሩን የምንፈታው። እንደሚባለው ችግሩ የብሔር፣ የማንነት አይደለም።


ሰንደቅ፡- የፖለቲካ ኢኮኖሚ ችግርን በዋናነት ለተፈጠረው ቀውስ ማሳያ ካስቀመጡ፣ ችግሩን ለመፍታት ምን ዓይነት መዋቅራዊ ለውጦችና ሥራዎች መሰራት አለበት ይላሉ?


ፕሮፌሰር መድሃኔ፡- አንዱ፣ በሕገ መንግስቱ መሰረት መሥራት ነው። ሕገመንግስቱ የሚያስቀምጣቸውን የሲቪልና የፖለቲካ መብቶችን ማክበር ነው። ምህዳሩ እሱ ነው፤ ቀደም ብሎ ተቀምጧል። ሁለተኛ፣ በኢትዮጵያ ጉዳይ ያገባናል ለሚሉ ኃይሎች መድረክ መፍጠር። የትኛውም ሒደት ኢትዮጵያ ውስጥ ከአሁን በኋላ አንድ ቡድን በሚያደርገው ሒደት ወይም ጥረት የኢትዮጵያ ፖለቲካ ችግር ሊፈታ አይችልም።


የኢትዮጵያ የፖለቲካ የኢኮኖሚ የታሪክ ውጥረቶች፣ ከአንድ የፖለቲካ ቡድን በላይ ናቸው። ይህንን መገንዘብ ያስፈልጋል። አሁን ያሉ የፖለቲካ ኃይሎች የኢትዮጵያን ችግር ብቻቸውን ይፈታሉ የሚል እምነት የለኝም። ለዚህም ነው የመንግስትነት እና የፖለቲካ ትረካችንን ማቀራረብ የሚያስፈልገው እየተባለ ያለው።


በሁለተኛ ደረጃ፣ መታየት ያለበት ኢትዮጵያ ውስጥ ያለው የፖለቲካ ሽግግር አሳታፊ ነው ወይ? ከትረካው ባለፈ ማየት ያስፈልጋል።


ሰንደቅ፡- (ላቋርጥዎትና) አሳታፊ መድረኮች መኖራቸውን መንግስት በመከራከሪያነት የሚያቀርባቸው አሉ። ለምሳሌ በምርጫ ቦርድ ተመዝግቦ ሕጋዊ ፓርቲ መመስረት እንደሚቻል ያስቀምጣል። የህዝብ መድረኮችም በተለያዩ ቦታዎች እንደሚዘጋጁ ይገልፃል። መከራከሪያዎትን በማሳያ አስደግፈው ቢገልጽልን?


ፕሮፌሰር መድሃኔ፡- መድረኮች በሚባለው ላይ ልዩነት አለ። ኮሚኒኬሽን እና ኢንዶክትሪኔሽን ይለያያል። ኮሚኒኬሽን ከሕዝቡ ጋር መወያየት ነው። ሕዝቡ ሃሳብ ያመነጫል፣ አመራሩም ሃሳብ ያመነጫል፣ ውይይት ይደረጋል። ኢንዶክትሪኔሽን ግን ማጥመቅ ነው።


በአጠቃላይ ግን የኢትዮጵያ የመንግስትነት ቀውስ ከታሪክ አንፃር አልተፈታም። ትልቁ የኢትዮጵያ የመንግስትነት ቀውስ አንድ ቡድን የራሱን ኃይሎች አሰባስቦ ይመስሉኛል የሚላቸውን መርጦ፣ አሰባስቦ የመንግስት ሥልጣን እና ፖለቲካ ኢኮኖሚ የመቆጣጠር ነው። ይህንን አልቀየርነውም፤ መቀየር አለበት። ለዚህ ነው ወደ ቀውስ የምንመጣው፣ የምንገባው።


የመገለል ስሜት ያለው ኃይል በወሳኝ መልኩ ኢትዮጵያ ውስጥ መኖር የለበትም። በሕዝብ፣ በብሔር፣ በፖለቲካ ቡድን ልትገልጸው ትችላለህ፣ ከአንድ አቅጣጫ ኢትዮጵያ ውስጥ ስልጣን ይያዝና የመንግስት ስልጣን ፖሊሲ እና አቅጣጫ ወሳኝ ይሆናል። ይህ መሆን የለበትም። ከየትኛውም አካባቢ ኢትዮጵያ ውስጥ ስልጣን ላይ ሲወጣ፣ ሁሉንም አካባቢዎች ያሳተፈ ሒደት ለመጀመር አልተሞከረም። ኢሕአዴግ ሲገባ ሞክሮት ነበር። አሁንም ቢሆን ከፖለቲካ ጨዋታ ውጪ ነን ያሉት ኃይሎች፣ እስካሁን እንደቀጠሉ ናቸው። ይህንን መቀየር ካልቻለን፣ ሲጀመር ምኑ ነው አብዮታዊነት? አብዮታዊነት ሥርነቀል ለውጥ ማምጣት ነው። የኢትዮጵያ የመንግስትነት ታሪካዊ መዋቅራዊ ችግር፣ ፖለቲካዊ ችግር ነው።


ሁለተኛው የኢትዮጵያ መንግስትነት ቀውስ፣ ነፃ ተቋሞች አለመፍጠር ነው። ሶስተኛው፣ የህግ የበላኝነት አለማስፈን ነው። ሁልጊዜም በአመፅ ነው ሥልጣን የሚያዘው። ይህንን መቀየር አልቻልንም። “አለባብሰው ቢያርሱ፣ በአረም ይመለሱ” እንደሚባለው ነው። ወደዚህ ነው የምንመለሰው። ፖለቲካ ኢኮኖሚው የሚቀየረው የመንግስት ባሃሕሪ እና የስልጣን (የሃይል) ዝምድና (power relation) ሲስተካከል ነው፣ ማስተካከል መቀየር ግን አልቻልንም። የተራዘመ ትግል ቢፈልግም፣ አቅጣጫውን ግን ቁርጠኛ ሆነን አላስቀመጥንም። ይህንን ማድረግ እስካልተቻለ ድረስ፣ መውደቅ እና መነሳት ቀጣይ ናቸው። ተጋላጭነቱም እንደዚሁ ይቀጥላል።


ሰንደቅ፡- አንድ መንግስት አላሳትፍም ብሏል ተብሎ አይተውም። መብት የሚሰጥ ብቻ አይደለም። ከዚህ አንፃር የምሁራን ሚና ምን መሆን አለበት?


ፕሮፌሰር መድሃኔ፡- አዎ መብት የሚሰጥ አይደለም። ሥርዓት የሚፈጠረው በኢትዮጵያ ሕዝብ እንጂ በአንድ ቡድን ወይም አመራር አይደለም። አመራሩ ማድረግ ያለበት በሕገ መንግስቱ ሥር መንቀሳቀስ ነው። ዴሞክራሲን የሚፈጥረው ሕዝቡ እንጂ አመራሩ አይደለም። ከአሁን በኋላ አንድ አመራር ወይም ቡድን ዴሞክራሲ እሰጣለሁ ቢል፣ መስጠትም ቢጀምር አይሰራም። ከላይ የሚሰጥ ዴሞክራሲ ወይም በተወሰኑ ቡድኖች የሚሰጥ ዴሞክራሲ አይሰራም።


ሕወሓት በርሃ ሲወጣ ወጣቶችን አሰልፎ ዴሞክራሲ ፍትህን እናመጣለን ብሎ ነው። አብዛኛው ወጣት ተሰልፎ የታገለው ፍትህ ዴሞክራሲ ይመጣል ብሎ ነው። ግን ዴሞክራሲ እና ፍትህ እናመጣለን የሚለው የተቀደሰ ሃሳብ ሆኖ ሲያበቃ፣ እኛ እናመጣለን ወይም እኛ እንሰጣለን የሚለው አመለካከት ግን ችግር ነው። ከሕዝቡ ነው፣ የምንወስደው ነው የሚባለው። እኛ ሁኔታዎችን እናመቻቻለን፣ ፀረ-ዴሞክራሲ የሆነውን ሥርዓት እንገረስሳለን፣ አሳታፊ ሕገመንግስት፣ ነፃ የሆኑ ተቋሞች እንመሰርታለን። ሕዝቡ እራሱ ነው፣ ዴሞክራሲን ማስፋትም መገደብም የሚችለው።


ሕዝብ ያልደገፈው ነገር የጊዜ ጉዳይ እንጂ ሊቀጥል አይችልም። ስለዚህ፣ ምሁሩ ባለሃብቱ ሲቪሉም ሁሉም እኔ ነኝ ለውጥ ማምጣት የምችለው የሚለውን ስሜት ማዳበር አለበት። ስልጣን ላይ ያለው ኃይልም ቢሆን፣ ሕዝቡ ነው ዴሞክራሲ የሚያመጣው፣ ሕዝቡ ነው ችግሮቹን የሚፈታው፣ ሕዝቡ ነው የሚመራንን፣ ሕዝቡ ነው አቅጣጫ የሚያሳየን ብለው አምነው ቋንቋቸውን መቀየር አለባቸው። ይህ ካልተቀየረ የፖለቲካ ባሕሉም፣ የኢትዮጵያ የመንግስትነት ቀውስን ለመፍታት አልጀመርነውም ማለት ነው። ከሕዝባችን ምክር እና አቅጣጫ እንፈልጋለን ነው፣ መባል ያለበት። የህዝቡን የወሳኝነት ሚና ማስፋት ነው። 

ክፍል ፖለቲካ

 

ኢዛና ዘ መንፈስ

 

ኢህአዴግን ጨምሮ ዛሬም ድረስ ያሉ አብዛኛዎቹ የሀገራችን የፖለቲካ ፓርቲዎች የሚጋሯቸው ተወራራሽ ባህርያት ስለመኖራቸው ደፍሮ መናገር ይቻላል። የመጀመሪያውና ምናልባትም ዋነኛው የሀገራችንን ፖለቲከኞች በእጅጉ የሚያመሳስላቸው ነጥብ፤ እኛ ኢትዮጵያውያን ህዝቦች እንደ ህብረተሰብ በሌላው ዓለም ማህበረሰብ ዘንድ የምንታወቅበት ህብረ ብሔራዊ የጋራ ማንነታችን ከተሰራበት ድርና ማግ የሚመነጩ፤ አወንታዊ አልያም ደግሞ አሉታዊ ጎኖችን የሚወራረሱበት አግባብ መኖሩ ነው። እንዲሁም ደግሞ በተደራጀ መልኩ የሚደረግ ፖለቲካዊ እንቅስቃሴን ለሀገራችን ህዝቦች አስተዋውቀዋል ተብሎ የሚታመንባቸው፤ የ1960ዎቹ ስር ነቀል የስርዓት ለውጥ ፈላጊ ምሁራን ወጣቶች ላይ በወቅቱ ይንፀባረቅ ከነበረው፤ ግራ ዘመም ዕዮተ-ዓለማዊ አስተሳሰብ ጋር ተያይዞ የሚገለፅ የኢ.ዴሞክራሲያዊነት ግትር አቋም አሁንም ድረስ ሲፈታተነው የማይስተዋል ኢትዮጵያዊ ፖለቲከኛ የለም የሚለው አስተያየት እንደ ሁለተኛ የሁሉም ፖለቲካዎች የጋራ ባህርይ ሊወሰድ የሚችል ሆኖ ይሰማኛል።


ይህን ስል ግን የፓርቲ ፖለቲካ ታሪካችን አሉታዊ ዳራም ሆነ ከኢትዮጵያዊያን የብሔር ብሔረሰብ ህዝቦች ማህበራዊና ስነ ልቦናዊ ስረ መሠረት የሚመነጩት ተወራራሽ ባህርያት የሚገለፁበት አግባብ እያንዳንዱ የሀገራችን ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ ውስጥ በዕኩል መጠን የሚታይ ተፅእኖውን እያሳደረ ነው ማለታችን አይደለም። ይልቅስ ዛሬም ድረስ ባሉት የሀገራችን ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች መካከል ተደጋግሞ የሚስተዋለው የአመራር አካላት ውስጣዊ የዕርስ በርስ ሽኩቻና የቡድን ጎራ ለይቶ መጠላለፍ ከሚከሰትበት የዘመነ መሳፍት ኢትዮጵያን ፖለቲካዊ ሴራ የማውጠንጠን ጎጂ ባህል የፀዳ ድርጅት ይኖራል ብሎ መጠበቅ እንደሚያዳግት ልብ ትሉኝ ዘንድ ነው እኔ የፈለግኩት።


በሌላ አነጋገር የመጠን ጉዳይ እንደሁ እንጂ ከላይ ለአብነት ያህል የተነሱት የኢትዮጵያ ፖለቲከኞች ስር የሰደዱ ችግሮች አይመለከቱኝም ሊል የሚችል አንድም ፓርቲ፤ ድርጅት፤ ግንባር፤ አሊያም ደግሞ ህብረትና መድረክ ወዘተ በዚህ አገር ውስጥ ይኖራል ተብሎ እንደማይጠበቅ ይታመናል ማለቴ ነው። ይህ አስተያየት የተጋነነ መስሎ የሚሰማው አንባቢ ካለም ደግሞ፤ በተለይም ከ1960ዎቹ ዓመታት ጀምሮ ኢትዮጵያ ውስጥ በተለያየ ስም እየተመሰረቱ እንታገልለታለን የሚሉትን ዓላማ ከማሳካት አኳያ ብዙም ርቀው ሳይጓዙ ያልተጠበቀ የገዛ ራስ ውስጣዊ ድክመት እያጋጠማቸው ሲፈራርሱና የአንድ ወቅት ታሪክ ሆነው ሲቀሩ ስለተስተዋሉ በርካታ የፖለቲካ ፓርቲዎች ያስታውስ ዘንድ እመክረዋለሁ።


እንግዲያውስ ይሄን የሀገራችን ፖለቲካና ፖለቲከኞች ከትናንት እስከ ዛሬ የሚታወቁበት እጅጉን ስር የሰደደ ውስብስብ ዕርስ በርስ እየተጠላለፉ ተያይዞ የመውደቅ ችግር፤ እንዴት መፍታት እንደሚቻል ያሳየ ረጅም የትግል ጉዞ ስለመጓዙ የሚነገርለት ኢህአዴግ መራሹ የኢትዮጵያ ህዝቦች የፀረ ጭቆና ትግል መስመር ለምን ፈተናዎቹን በማለፍ ረገድ ‹‹ከሌሎች ፓርቲዎች የተሻለ ነው›› የሚያሰኘውን አንፃራዊ ውጤት እያመጣ እንደቆየ ለመመልከት የሚረዱንን አንዳንድ ነጥቦች ለማንሳት ነው እንዲህ መደርደሬ።


ስለሆነም እኔ ገና ከትጥቅ ትግሉ ዘመን ጀምሮ የማውቃቸው ከውስጣዊ ድክመት ለሚመነጭ ፖለቲካዊ ችግር፤ ዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነትን በተከተለ የግምገማና የውይይት ሂደት አማካኝነት፤ ጎጂውን ሃሳብ ከጠቃሚው እየለዩ የትግሉን ጉዞ ከመገታት የሚታደግ ፖለቲካዊ መፍትሔ ሲያስቀምጡ የተስተዋሉበት የታሪክ አጋጣሚ ጥቂት እንዳልነበር ደፍሮ መናገር ይቻላል። ለዚህ አስተያየቴ ተጨባጭ ምሳሌ ተደርጎ ሊጠቀስ የሚገባው የትጥቅ ትግሉ ዘመን ታሪክም፤ አንጋፋዎቹ የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ህውሐትና ብአዴን የየራሳቸውን ድርብርብ ፈተና ለማመን በሚያዳግት የዓላማ ፅናት እየተሸገሩ ስለመምጣታቸው የምንረዳበት የውስጣዊ ትግል መድረክ እንደሆነም ደፍሮ መናገር የሚቻል ይመስለኛል።


ከዚህ አኳያ መወሳት ይኖርበታል የምለውም ደግሞ ‹‹ኢ.ህ.አ.ፓ.የገደለውን የትግል ወኔ ኢ.ህ.ዴ.ን ነፍስ ይዘራበታል!›› የሚል መፈክር አንግበው የተነሱ ጥቂት ተራማጅ ታጋዮች የዛሬውን ብአዴን፤ የያኔውን ኢ.ህ.ዴ.ን ከመመስረት ጀምሮ፤ የገጠማቸውን ድርጅታዊ የፖለቲካ አቋም መዋዠቅ ችግር ባልተቋረጠ ግምገማና ውይይት አማካኝነት እልህ አስጨራሽ ጥረት አድርገው የትግል መስመራቸውን ለማጥራት የቻሉበት የፖለቲካዊ መፍትሔ አሰጣጥ መድረክና እንዲሁም ህውሐት የአስር ዓመት የትጥቅ ትግል ጉዞውን የገመገመበት የ1977ቱ ጥልቅ ተሃድሶ ነው።


ይሄን ዓይነቱ ከግንባሩ አባል ድርጅቶች የጀርባ ታሪክ ጋር በተያያዘ መልኩ እየዳበረ የመጣ ለፖለቲካዊ ችግሮች ፖለቲካዊ የመፍትሔ አቅጣጫ የማስቀመጥ ጠቃሚ ተሞክሮ፤ ከደርግ ውድቀት በሁዋላም ጭምር ኢህአዴጋዊ የትግል ባህል ተደርጎ እስኪቆጠር ድረስ ሲሰራበት እንደቆየም ይታወቃል። ስለሆነም በ1993ዓ/ም የተካሔደውን ሁሉንም የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ያካተተ የተሃድሶ መድረክ ጨምሮ፤ሌሎችም የገዢውን ፓርቲ መሠረታዊ ዓላማ የሚፈታተን የፖለቲካዊ አቋም መዋዠቅ (የአስተሳሰብ ብዥታ) ችግር ሲያጋጥሙ መሰል ፖለቲካዊ መፍትሄ ማስቀመጥ የተለመደ ጉዳይ እንደሆነ ማስታወስ ይቻላል።


እናም ይሄው ኢህአዴግን ከአብዛኛዎቹ የሀገራችን የፖለቲካ ፓርቲዎች የተለየ ስፍራ የሚያሰጠው ጠቃሚ የትግል ባህል የሚገለፅባቸው ድርጅታዊ እሴቶች ናቸው ግንባሩ በየወቅቱ የሚያጋጥሙትን ውስብስብ ፈተናዎች ሁሉ፤ እንደ ምንም ተጋፍጦ እያለፈ የትግሉን ጉዞ የማስቀጠል ታሪካዊ ሃላፊነቱን እንዲወጣ በማድረግ ረገድ ቁልፍ የሚባል አወንታዊ ተፅእኖ የሚያሳድሩት። ከዚህ የተነሳም ነው ኢህአዴግ በራሱ ውስጣዊ ድክመቶች ምክንያት ተገዝግዞ ሲወድቅ ማየትን የሚናፍቁት ፅንፈኛ ተቃዋሚዎች፤ ግንባሩ እንደ አንድ ጠንካራ ገዢ ፓርቲ የሚታወቅባቸውን ጠቃሚ የፖለቲካዊ ትግል ዕሴቶች ለማውደም ያለመ ፈርጀ ብዙ ደባ በመፈፀም ዕኩይ ተግባር ላይ መጠመድን እንደ አዋጭ የትግል ስልት የቆጠሩት።


በተለይም ደግሞ ከ1997ቱ ጠቅላይ ምርጫ በሁዋላ፤ የትምክህተኝነትንና የጠባብ ብሔርተኝነትን ፖለቲካዊ አስተሳሰብ ከከረረና ከመረረ ፅንፈኛ አቋም በመነጨ መልኩ ሲያቀነቅኑ የሚስተዋሉት የተቃውሞው ጎራ ሃይሎች፤ ያለ የሌለ አቅማቸውን አሰባስበው የሚረባረቡት ኢህአዴግ እንደ አንድ በፀረ ጭቆና የትጥቅ ትግል ሂደት ውስጥ አልፎ የመጣ ገዢ ፓርቲ በረጅሙ የትግልና የድል አድራጊነት ታሪኩ ያዳበራቸውን ጠቃሚ ለፖለቲካዊ ችግር ፖለቲካዊ መፍትሄ ማስቀመጫ የድርጅታዊ ባህል እሴቶች ዋጋ ለማሳጣት ያለመ ደባ መፈፀም ላይ እንደሆነ ይታመናል።


እናም እነዚሁ ሃይሎች ከሀገር ቤት እስከ ባህር ማዶ ድረስ በዘረጉት የሴራ ፖለቲካ ፕሮፖጋንዳዊ መረባቸው አማካኝነት የሚያውጠነጥኑት ሃኬት፤ ኢህአዴግ መራሹን ፌደራላዊ ስርዓት ውስጥ -ውስጡን ገዝግዞ ስለመጣል አስፈላጊነት የሚሰበክበት ደባ የመሆኑን ያህል፤ ገዢው ፓርቲ አደጋውን በቅጡ ተገንዝቦ ትርጉም ያለው ለፖለቲካዊ ችግር ፖለቲካዊ መፍትሔ የመስጠት እርምጃ እንዳይወሰድ ለማድረግ ያለመ አሉታዊ ተፅእኖ የመፍጠር ግልፅና ህቡዕ እንቅስቃሴ የሚያካሂዱበት አግባብም እጅጉን ቅንነት የጎደለው ኢ-ሞራላዊ ተግባር ነው ማለት ይቻላል። ይሁን እንጂ ግን፤ዛሬም ድረስ ኢህአዴግን ‹‹ኢህአዴግ›› ለሚያሰኙት ድርጅታዊ የትግል ባህል ጠቃሚ እሴቶች፤ ህልውና መቀጠል በፅናት ሲቆሙ የሚያስተውሉ የግንባሩ አመራር አካላት እንዳሉ መረዳት አያዳግትም።


ለዚህ ደግሞ አሁን ላይ ሀገራችን ኢትዮጵያ ከምትገኝበት ወቅታዊ እውነታ ጋር በተያያዘ መልኩ ያልተለመደ ዓይነት የመፍረክረክ አዝማሚያ የታየበትን፤ የአንዳንድ ከፍተኛ የኢህአዴግ መራሹ መንግስት የስራ ሃላፊዎች ሰሞነኛ ክስተት ተከትሎ፤ የግንባሩ ስራ አስፈፃሚ ለተከታታይ 17 ቀናት ባካሔደው ዝግ የስብሰባና ግምገማ መድረክ ላይ፤ ያጋጠሙ ፖለቲካዊ ችግሮችን በተለመደው ዴሞክራሲያዊ የውስጥ ትግል ባህል ስለመፍታት አስፈላጊነት ተነስቶ ተስፋ ሰጪ ሊባል ወደሚችል ሀገራዊ የጋራ መግባባት የተደረሰበት ሁኔታ ስለመፈጠሩ የሚያመለክት መልካም ዜና ዓርብ ታህሳስ 20ቀን 2010ዓ/ም ፋና ብሮድካስቲንግ መዘገቡን ማስታወስ ተገቢ ይመስለኛል።


በግልፅ አገጋገር፤ ካለፈው መስከረም ወር 2010 ዓ/ም ጀምሮ ከከፍተኛ የፌደራሉ መንግስት የስራ ሃላፊነታቸው ለመልቀቅ ፈልገው ለክቡር ጠቅላይ ሚኒስቴሩ ጥያቄ ስለማቅረባቸውና በኋላም ጥያቄያቸው ተቀባይነት ስለማግኘቱ ጉዳይ በመገናኛ ብዙሃን እየተዘገበ የሰነበተው አቶ በረከት ስምኦንና አቶ አባዱላ ገመዳ ሰሞኑን የኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ለ17 ቀናት የተካሔደ ጥልቅ ውይይት ላይ አቋማቸውን ለውጠው በትግሉ ለመቀጠል እንደወሰኑ ጭምር ነው ዜናው አክሎ ያተተው። ታዲያ ከዚህ ወቅታዊ ተጨባጭ እውነታ በተሻለ መልኩ ኢህአዴግ ለፖለቲካዊ ችግሮቹ ፖለቲካዊ የመፍትሄ አቅጣጫዎችን የማስቀመጥ ጠቃሚ የትግል ባህል ያዳበረ ድርጅት ስለመሆኑ የሚያሳይ ማረጋገጫ ያስፈልጋልን ወገኖቼ!? እንደኔ እንደኔ ግን አያስፈልግም ባይ ነኝ።


ስለዚህም፤ ሁለቱ አንጋፋ የኢህአዴግ ታጋዮች (አቶ አባዱላና አቶ በረከት) በዚህ ሀገራችን ኢትዮጵያ መስቀለኛ መንገድ ላይ ቆማ በምትገኝበት እጅጉን አሳሳቢ የፈተና ወቅት፤ ከታሪካዊው ሃላፊነታቸው የማፈግፈግ አዝማሚያን ያሳዩበት አግባብ፤ ትክክል አለመሆኑን ተረድተው አቋማቸውን ለመቀየር መወሰናቸው፤ ለመላው የትግሉ ሰማዕታት የገቡትን ክቡር ቃል እንደመጠበቅ ሊቆጠር የሚችል የእውነተኛ ታጋይ መገለጫ ባህሪ ነውና እነሆ ልባዊ አድናቆቴ ይድረሳቸው። ምክንያቱም ደግሞ በረከትና አባዱላ፤ ኢህአዴግ መራሹን የኢትዮጵያ ህዝቦች ትግል ጉዞ ለቀው መሔድ አይኖርባቸውም ማለት ባይቻልም ቅሉ፤ ሁለቱም አብዛኛውን ዕድሜያቸውን የፈጁባቸው መሰረታዊ የትግሉ ዓላማዎች ለአሳሳቢ ቅልበሳ አደጋ የተጋለጡ መስለው በሚታዩበት በዚህ ወሳኝ ወቅት መሆኑ ግን ፈፅሞ የሚደገፍ ጉዳይ አይደለም።


እንኳንስ በእነርሱ ደረጃ የሚታወቅ ከፍተኛ የኢህአዴግ ነባር አመራርና ይሄው እኛ ራሳችን ከትምክህትና ከጠባብ ብሔርተኝነት አስተሳሰብ ጋር የሞት ሽረት ሊባል የሚችል ግብግብ ገጥመን ህብረ ብሔራዊውን የፌደራል ስርዓት ከተጋረጠበት በቀለም አብዮተኞች የመፈራረስ አደጋ በመታገድ ረገድ የሚጠበቅብንን አወንታዊ አስተዋፅኦ ለማበርከት ስንሞክር የምንስተዋለው እኮ፤ እልፍ አዕላፍ የትግሉ ሰማዕታት የወደቁለት መሰረታዊ ዓላማ መና እንዳይቀር ነው።


ስለሆነም ገዢው ፓርቲ ኢህአዴግ የጀመረው የጥልቅ ተሃድሶ መርሐ ግብር እንዲህ ከጊዜ ወደ ጊዜ ይበልጥ ስፋትና ጥልቀት እየጨመረ ሄዶ፤ ግንባሩ በሀገራችን የፖለቲካ ፓርዎች ታሪክ ውስጥ የተለየ ስፍራ እንዲይዝ የሚያደርጉትን የውስጣዊ ችግር አፈታት ድርጅታዊ የትግል ባህል ዕሴቶቹን፤ ለተተኪው ወጣት የአመራር ትውልድ ሊያስረክብ የማይችልበት ምክንያት እንደማይኖር የሚያመለክት ነው ማለት ይቻላል በስራ አስፈፃሚው ሰሞነኛ የግምገማ መድረክ ማጠቃለያ ላይ ስለተወሰነው ውሳኔ ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ዓርብ ታህሳስ 20 ቀን 2010 ዓ.ም ያስደመጠን ዜና።


ከዚህ አኳያ ሲታይ፤ በተለይም ካለፈው የመስከረም ወር መጀመሪያ 2010 ዓ.ም ወዲህ አንዳንድ የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች የአመራር አካላትን በእጅጉ የታዘብንበት ከግንባሩ የትግል መስመር የማፈንገጥ አዝማሚያ፤ የከፋ ሀገራዊ ቀውስ ሳያስከትል የጋራ ግንዛቤ ተወስዶበታል የሚል ተስፋ ብናሳድር ተገቢ እንደሚሆንም ነው የሚሰማኝ። በእርግጥም ደግሞ ስርዓቱን እንደ ስርዓት ላልተጠበቀ የቅልበሳ አደጋ የሚያጋልጥ ፖለቲካዊ የአመለካከት ችግር ሲያስከትልብን እየተስተዋለ ያለው መሰረታዊ ጉዳይ፤ እውነተኛውን የኢህአዴግ ታጋይ ለጊዜያዊ ጥቅም ሲል ብቻ የግንባሩ አባል ድርጅቶች መዋቅር ውስጥ ተሰግስጎ ከሚያምታታው አድር ባይ መለየት የሚያስችል ትክክለኛ የአቋም መለኪያ መድረክ መጥፋቱ እንጂ ሌላ አይደለም።


ስለዚህም መላው የሀገራችን ብሔሮች፤ ብሔረሰቦችና ህዝቦች ፈርጀ ብዙ መስዋእትነትን ባስከፈላቸው የዘመናት ፀረ ጭቆና ትግል የተቀዳጁትን ሕገ መንግስታዊ መብትና ነፃነት እንደተራ ነገር ቆጥረው የቀለም አብዮት ሰለባ ሊያደርጉት ከሚሹት ፅንፈኛ ተቃዋሚ የፖለቲካ ቡድኖች ጋር መሞዳሞድን እንደ ‹‹መቻቻል›› ወይም ደግሞ የተለየ እውቀት እንደሚጠይቅ የፖለቲካ ጥበብ ሊወስዱት የሚቃጣቸው አድርባዮች እስካሉ ትርጉም ያለው ለውጥ አይመጣምና ሊታሰብበት ይገባል እላለሁ።

 

ክፍል የኔ ሃሳብ

 

አቶ ዋልተር ማክፈርሌን እና አላን ሮቢንሰን ከ60 ዓመት በላይ በጥብቅ ወዳጅነት ኖረዋል። እነዚህ ሰዎች ገና የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት ቤት ተማሪዎች ሳሉ ለመጀመሪያ ጊዜ ተገናኝነተዋል። አንድ ተማሪ በትምህርት ቤት በጋራ ሊያደርጋቸው የሚችለውን ነገሮች ሁሉ በጋራ አድርገዋል። እግር ኳስ መጫወት፣ መላፋት እንዲሁም መቃለድ እና መሰል ድርጊቶችን በጋራ ሲያከናውኑ ቆይተዋል። ወደ ጉርምስናው ሲቃረቡም ተመሳሳይ ሴት ማግባት እንደሚፈልጉ ሲያወሩ እንደነበር፤ የእረፍት ጊዜያቸውንም በጋራ እንደሚያሳልፉ ተገልጿል። ትዳር መስርተው ልጆች ከወለዱ በኋላም ቤተሰባቸው በጋራ በርካታ ነገሮችን ሲያከናውኑ ቆይተዋል።


ሁለቱ ሰዎች በዚህ መልኩ ከወንድማማችነት ባላነሰ ቅርበት በጋራ በሚኖሩበት ወቅት ታዲያ አንድ ያልታሰበ ነገር ተከሰተ። ዋልተር በአካል የማያውቃቸውን አባቱን ፍለጋ የዘረመል (DNA) ምርመራ ማድረግ ይጀምራል። በዚህ አጋጣሚ ሮቢንሰን ጓደኛቸው ብቻ ሳይሆኑ እውነተኛ ወንድማቸው መሆናቸውን ተረዱ። ነገሩ እጅግ ግርምትን የፈጠረባቸው እንደነበረ ሁለቱም ተናግረዋል። አሁን ዋልተር እና ሮሲንሰን ከልብ የሚዋደዱ ጓደኛሞች ብቻ ሳይሆኑ ከአንድ እናት እና አባት የተወለዱ ወንድማማቾች ናቸው። ዋልተር በ1943 እንዲሁም ሮቢንሰን በ1945 በሆኖሉሉ ከተማ ነበር የተወለዱት። በውል ባልታወቀ ምክንያትም የእነ ዋልተር እናት ሮቢንሰንን በሀዋይ ለሚገኙ ሰዎች በጉዲፈቻ መልክ ይሰጡታል። በወቅቱ ጉዲፈቻው የተደረገው በባህላዊ መልክ ስለነበረ ምንም አይነት መደበኛ ማስረጃ ማግኘት አልተቻለም ነበር። ሮቢንሰንም ስለ ወላጅ አባቱ እና እናቱ የሚያውቀው ነገር አልነበረም። አሳዳጊ ቤተሰቦቹ እና ወላጅ እናቱ ጥሩ ጓደኛሞች እንደሆኑ ግን ተናግሯል። “የዋልተር እናት እና እናቴ ጥሩ ጓደኛሞች ነበሩ። እናቴ የትምህርት ቤት ነርስ ነበረች፤ ስለዚህ ዋልተር ሊታመም ወይም ጉዳት ሲደርስበት እርዳታ የምታደርግለት እናቴ ነበረች” ሲል ወደ ኋላ ተመልሶ ተናግሯል። ከልጅነታቸው ጀምሮ ዋልተርን አጎቴ እያለ ይጠራው እንደነበረም ተናግሯል። ሳይተዋወቁ ከ60 ዓመታት በላይ አብረው የኖሩት ወንድማማች ሆነው ተገኙ ሲል ሲኤን ኤን ዘግቧል።

ክፍል አንዳንድ

 

በይርጋ አበበ

 

የኢህአዴግ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ከሥራ አስፈፃሚነት የተሰናበቱ ነባር ታጋዮችን ያካተተ ስብሰባ ለ17 ቀናት አካሂዶ ከጨረሰ በኋላ መግለጫ ማውጣቱ ይታወሳል። ከፓርቲው መግለጫ ማግስት ደግሞ የግንባሩ አባል ደርጅቶች ሊቃነመናብርት (የኦህዴድ፣ ብአዴን፣ ህወሓት እና ደኢህዴን) ሊቀመንበሮች በጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት ለሁለት የመንግስት መገናኛ ብዙሃን ብቻ ጋዜጣዊ መግለጫ ሰጥተዋል።


የፓርቲዎቹ አመራሮች ሰፋ የለ ሰዓት የፈጀውን መግለጫ ሲሰጡ ዋንኛ ትኩረታቸው በግንባሩ እና በአባል ፓርቲዎቹ ግንኙነት ላይ ያተኮረ ሲሆን ተጨማሪ አገራዊ ጉዳዮችን የዳሰሰ ነጥብም ታክሎበታል። በተለይ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮችን ከእስር ቤት መፍታት እና ማዕከላዊ የሚባለውን የምርመራ ማዕከል (እንደ አቶ ኃይለማርያም ገለፃ የደርግ ማሰቃያ ቤት) ዘግቶ ሙዚየም ማድረግ የሚሉት የበርካታ የፖለቲካ ምሁራንና መገናኛ ብዙሃንን ትኩረት የሳቡ ጉዳዮች ሆነዋል።


በእነዚህ ሁለት መሠረታዊ ጉዳዮች ዙሪያ ትኩረት በማድረግ ምሁራን እና የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮችን አነጋግረን ሃሳባቸውን እንዲያካፍሉን አድርገናል። የምሁሩን (ዶ/ር ምህረት አየነው ከፎረም ፎር ሶሻል ስተዲስ) እና ፖለቲከኞቹ (አቶ የሺዋስ አሰፋ የሰማያዊ ፓርቲ ሊቀመንበር እና አቶ ሙላቱ ገመቹ የኦፌኮ ም/ሊቀመንበር) የሰጡትን አስተያየት ለአንባቢያን በሚመች መልኩ ከዚህ በታች አቅርበነዋል።

 

የትኞቹ የፖለቲካ እስረኞች?

 

ላለፉት ረጅም ዓመታት ኢህአዴግ “የፖለቲካ እስረኛ የለም” በሚለው አቋሙ ፀንቶ ቆይቶ ነበር። ታህሳስ 25 ቀን 2010 ዓ.ም የኢህአዴግ አባል ፓርቲዎች ሊቃነመናብርት መግለጫ ላይ አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ “ለተሻለ ብሔራዊ መግባባት በራሳቸው ጥፋት የታሰሩ የፖለቲካ አመራሮችን እንዲፈቱ እናደርጋለን” ሲሉ ተናግረዋል። የአቶ ኃይለማርያም መግለጫ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮችም ሆነ አባላት የፖለቲካ እስረኞች መሆናቸውን ባይገልፅም ፖለቲከኞች መታሰራቸውን ግን አመላካች ነው። ለዚህም ሲባል የፓርቲዎቹ አመራሮች ከእስር መፈታትና የተመሰረተባቸው ክስ እንዲቋረጥ መደረግ ለአገራዊ ብሔራዊ መግባባት የተሻለ በር ከፋች እንደሆነ መግለጻቸው ፓርቲው “የፖለቲካ እስረኞች የሉም” ከሚለው አቋሙ ማሻሻያ ማድረጉን ያመለክታል ሲሉ ምሁራኑ ይናገራሉ።


የፎረም ፎር ሶሻል ስተዲስ ዳይሬክተሩ ዶ/ር ምህረት አያሌው እንደሚሉት “መንግሥት የፖለቲካ እስረኞችን በተመለከተ በተለያየ ጊዜ የተለያየ ትርጓሜ ሲሰጠው ቆይቷል። እኔ እስከማውቀው ድረስ ኢትዮጵያ ውስጥ የፖለቲካ እስረኞች እንደሌሉ ነው፤ የመንግስት አቋም የነበረው። አሁን የፖለቲካ እስረኞች ይፈታሉ ሲባል በመጀመሪያ ደረጃ የትኞቹ ናቸው የሚፈቱት? የሚለውን ማየት ተገቢ ነው። ምክንያቱም ብዙዎቹ የታሰሩት በሽብር ድርጊት ክስ ነው። አሁን አቶ ኃይለማርያም የተናገሩትን ተከትሎ ህዝቡ እየጠበቀ ያለው እነማን ይፈታሉ? እያለ ነው። ሂደቱስ ምን መልክ ይኖረዋል? የሚሉትን ነጥቦች ማየት ይገባል” ሲሉ ተናግረዋል።


የኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግረስ (ኦፌኮ) ም/ሊቀመንበር አቶ ሙላቱ ገመቹ በበኩላቸው “በፖለቲካ ሰበብ የታሰሩ ፖለቲከኞች መፈታት የእኛ ብቻ ሳይሆን የህዝቡም ጥያቄ ነበር። የኢህአዴግ አመራሮች እዚህ ውሣኔ ላይ የደረሱት በህዝብ ያለማቋረጥ ተቃውሞ የፈጠሩት ተፅእኖ ውጤት ነው” ሲሉ ኢህአዴግ የፖለቲካ ፓርቲ አባላትን ለመፍታት የደረሰበትን ውሳኔ ምክንያት ተናግረዋል። አቶ ሙላቱ አክለውም “በኢህአዴግ አመራር ደረጃ የተቃዋሚ ፖለቲካ ፓርቲ አመራሮችን ከእስር እንፈታለን ተብሎ ሲነገር እኛም ሆነ ህዝቡ ወይም የታሰሩ ፖለቲከኞች ቤተሰብ ተስፋ ያደረግነው ቃል የተገባው ቶሎ እንደሚፈፀም ነበር። ነገር ግን ቃል በተገባው መሠረት ፖለቲከኞቹ እስካሁን አልተፈቱም። ከዚህም የባሰው ደግሞ የእኛ አባላት በዚህ ሳምንት በወለጋ ታስረዋል” ብለዋል። “ከ25 ዓመት በኋላ የፖለቲካ እስረኞች መኖራቸውን ያመነው ኢህአዴግ የህዝብ ቁጣ ገደቡን ጥሶ ስለመጣ ነው” ያሉት አቶ ሙላቱ፤ “ኦፌኮ በስርዓቱ ብዙ የተጎዳ ፓርቲ ነው። ከተወሰንን ዕድለኞች በስተቀር አብዛኛው የፓርቲያችን ስራ አስፈፃሚ አባላት እና እጅግ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው አባሎቻችን የሚገኙት እስር ቤት ነው። ጽ/ቤቶቻችን ተዘግተዋል” ሲሉ ኦፌኮ ከኢህአዴግ የገጠመውን ፈተና ገልፀዋል።


የሰማያዊ ፓርቲ ሊቀመንበር አቶ የሺዋስ አሰፋ ደግሞ “ቀደም ሲል የፖለቲካ እስረኛ የለም ሲሉ ነበር። ኢትዮጵያ ውስጥ የፖለቲካ እሰረኛ የለም ማለት ፀሐይ በምስራቅ ትወጣለች የሚለውን ዓለም አቀፍ እውነታ (General truth) መካድ ነው። ቢያንስ የፖለቲካ እስረኛ መኖሩን ማመናቸውና ለመፍታት መወሰናቸውን እየገለፁ መሆኑ ጥሩ ነው። እንዲሁም የቀድሞ ማዕከላዊ እንደሚዘጋም ገልፀዋል። ዝርዝሩን ትተነው እነዚህ ሁለት ውሳኔዎች ተግባራዊ ከሆኑ መልካም ነው ብለን መውሰድ እንችላለን። ነገር ግን ማዕከላዊን ብቻ መዝጋቱ በቂ አይደለም። ምክንያቱም እኔ ራሴ በ2006 ዓ.ም ማዕከላዊ ሳለሁ ስቃይ ደርሶብኛል። እኛ እዚያ እያለን ለበርካታ ቀናት በሌላ የምርመራ ቦታ ምርመራ ሲካሄድባቸው (አካላዊ ጥቃት የተፈፀመባቸው ሲሉ ይገልጿቸዋል) የቆዩ ሰዎች ስቃዩ ደርሶባቸው እኛን ሲቀላቀሉ አይቻለሁ። ስለዚህ ኢትዮጵያ ውስጥ መቆም ያለበት ስቃይ ነው። ለዚህ ደግሞ ፀረ-ሽብር እና ፀረ-ሽብር ግብረሃይል የተባሉት በአዋጅ ሊፈርሱ ይገባል። ከማዕከላዊ ውጭ ያሉ ማሰቃያ ቤቶች (ምርመራ ክፍሎች) ሊፈርሱ ይገባል” ሲሉ ማዕከላዊ ወደ ሙዚየም እንዲቀየር መወሰኑን አስመልክቶ ሃሳባቸውን ገልፀዋል።


“የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች መፈታት በራሱ እንደ ጅምር ጥሩ ነው” የሚሉት አቶ የሽዋስ፤ “የዴሞክራሲ ምህዳሩን ለማስፋት እንደ ዶ/ር መረራ፣ አንዷለም አራጌ እና በቀለ ገርባ ያሉ አመራሮች ከእስር ተፈተው መነጋገር አለባቸው። ሌሎችም እስረኞች ከእስር ወጥተው ስለ ዴሞክራሲያዊ አስተዳደር መስፈን ውይይት ሊያደርጉ ይገባል። ምክንያቱም እነዚህ ሰዎች ሳይኖሩ መነጋገር አይቻልምና። ከዚህ በተጨማሪ ደግሞ ሰው ሃሳቡን ስለገለፀ ብቻ እንደማይታሰር ዋስትና ሊሰጠው ይገባል። የፖለቲካ እስረኞች እንደሚፈቱ የተሰጠው ውሳኔ እንደመጀመሪያ ሃሳብ ሲታይ ጥሩ ነው አልን እንጂ ከዚያ በኋላ ብዙ የምንነጋገራቸው ነገሮች አሉ።” ሲሉ ከፖለቲካ እስረኞች መፈታት በኋላም ብዙ የቤት ሥራ እንዳለ ተናግረዋል።

 

ቃል የተገባው ዘግይቷል?


አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝን ጨምሮ የኢህአዴግ አባል ፓርቲዎች መሪዎች የዛሬ ሳምንት ረቡዕ ረፋዱ ላይ በጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ የፖለቲካ ፓርቲ መሪዎች ከእስር እንደሚፈቱ ተናገሩ። ሆኖም እስካሁን ድረስ (ይህ ፅሁፍ እስከተዘጋጀበት ትናንት ምሽት) አንድም የፖለቲካ እስረኛ በምህረት ከማረሚያ ቤት የወጣ የለም። ይህን በተመለከተ ሃሳባቸውን ለሰንደቅ ጋዜጣ የሰጡት ዶ/ር ምህረት አየነው “የተባለው እኮ የእስረኞቹ መፈታት የገና ስጦታ ነበር። ነገር ግን ምንም የተሰራ ነገር የለም። ይህ ደግሞ ህዝብ በመንግስት ላይ እምነት ማጣትን ያስከትላል” ብለዋል።


ዶ/ር ምህረት አክለውም “ልክ እንደ አቶ ኃይለማርያምም ሆነ እንደ ሌሎቹ የኢህአዴግ ባለሥልጣናት ሁሉ እነዚህ ሰዎችም (የተቃዋሚ ፓርቲ አመራሮችን) በአገራቸው ፖለቲካ ጉዳይ ላይ የመሳተፍ መብት አላቸው። ይህ ህገ መንግስቱም የሚሰጣቸው መብት ነው። ነገር ግን በፖለቲካ ስለተሳተፉ ለምንድነው ወንጀለኛ የሚሆኑት? አቶ ኃይለማርያም እና አቶ ደመቀ በፖለቲካ ሲሳተፉ ወንጀለኛ ያልሆኑት እነዶ/ር መረራ፣ አንዷለም አራጌ እና በቀለ ገርባ በፖለቲካ ሲሳተፉ ወንጀለኛ የሚሆኑት ኢትዮጵያዊያን አይደሉም እንዴ? የመንግስት ወገን ሲሆን ፖለቲከኛ፤ ተቃዋሚ ሲሆን ወንጀለኛ ነው ማለት እኔ አይገባኝም” ሲሉ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮችን እስር በተመለከተ ሃሳባቸውን ገልጸዋል።


የኦፌኮው ም/ሊቀመንበር አቶ ሙላቱ ገመቹም ቃል በተገባው መሠረት የተቃዋሚ ፖለቲካ ፓርቲ መሪዎችና አባሎች አለመፈታት ቃል የተገባው እንደዘገየ አመላካች ነው ሲሉ ይናገራሉ። አቶ ሙላቱ ሃሳባቸውን ሲያጠናክሩም “አንድ እስረኛ ትፈታለህ ሲባል እያንዳንዷን ሰዓት ነው የሚቆጥረው። ቤተሰብ ይጨነቃል። ይፈታል በተባለው ቀን አለመፈታታቸው የሚያሳየው መዋቅሩ ምን ያህል ደካማ እንደሆነ ነው። ለምሳሌ ከዚህ በፊትም በቀለ ገርባ እንዲፈታ ተወስኖ በራሳቸው ሚዲያ (በመንግስት ሚዲያ) ገልጸው የነበረ ቢሆንም እንደገና እንዲታሰር ነው ያደረጉት። ይህ ደግሞ የሚያሳየው እነዚህ ሰዎች ለሚናገሩት ነገር ምን ያህል ታማኞች ናቸው ወይም እውነተኛ ናቸው? የሚል ጥርጣሬ እንዲነሳ ነው የሚያደርገን። ህዝቡ ውስጥ ያለው ጥርጣሬም ይህ ነው። ምክንያቱም ህዝብ በመንግስት ላይ እምነቱን ካጣ ቆይቷልና።


በሌላ በኩል ደግሞ ጎሮ ላይ ሻምቡ ከተማ በገፍ እያሰሩ ነው። እፈታለሁ ሲል በሌላ በኩል እያሰረ ስናይ የኢህአዴግ መዋቅር እንዴት እንደሆነ ግራ የሚያጋባ መሆኑን ያሳያል። የላይኛው እፈታለሁ ሲል የታችኛው በገፍ እያሰረ ነው። በየቦታው ፀጥታን ለማስከበር የተለቀቀው የታጠቀ ሃይል አነጣጥሮ ተኳሽ ስለሆነ ብዙ ሰው ገድሏል። ይህ አልሞ ተኳሽ ኮማንድ ፖስት ወደ ካምፑ ካልተመለሰ እና የእስሩ አይነት ካልተስተካከለ የኢትዮጵያ ህዝብ አሁንም ኢህአዴግ የተወሰኑ ሰዎችን እፈታለሁ ብሎ ቢፈታም እምነቱን አይሰጠውም። ምክንያቱም የህዝብ ጥያቄ የታወቀ ነው። የሥርዓት ለውጥ ነው የፈለገው” በማለት ተናግረዋል።


“አሁን የማናግርህ የታሰሩ አባሎቻችንን ለመጠየቅ ወደቂሊንጦ እየሄድኩ ሳለ ነው” ብለው መናገር የጀመሩት የሰማያዊ ፓርቲው ሊቀመንበር በበኩላቸው “ኢህአዴግና ህዝቡ ላይገናኙ ተለያይተዋል” ይላሉ። አቶ የሺዋስ ሃሳባቸውን ሲያጎለብቱም “እኔ እስረኛ ሆኜ ችግሩን አይቻለሁ። እስረኛ ትፈታለህ ተብሎ በተባለው ቀን ካልተፈታ ስነልቦናው ይረብሻል። ወዳጅ ዘመድም አብሮ ይረበሻል። ኢህአዴግ ሰሞኑን ያደረገውም በእስረኞቹ ላይ ግፍ ነው የፈፀመው። ይፈታሉ የተባሉት ሰዎች ቶሎ አለመፈታታቸው የድርጅቱን (ኢህአዴግን) አለመታመን አመላካች ነው” ሲሉ ተናግረዋል።


አቶ የሺዋስ አያይዘውም “ኢህአዴግን እኮ ለማሻሻል (Reform ለማድረግ) የማይመቸው ታማኝ አለመሆኑ ነው። ኢህአዴግ እንደድርጅትም ሆነ በውስጡ ያሉትን ሰዎች እንደ ግለሰብ እንተማመናለን የምትላቸው አይደሉም። ይህን ለማድረግ የሞራልም፣ የሃይማኖትም ሆነ የምንም ሃይል የሚይዛቸው አይደሉም። እንደማንኛውም አምባገነን መንግስት ዛሬ የሚያሳድራቸውን ዘዴ ብቻ ነው የሚያስቡት። ይህ ደግሞ እንዳይታመኑ ያደርጋቸዋል። ለምሳሌ ሰሞኑን በተናገሩት ላይም ብንመለከት እስረኞችን ትፈታላችሁ ብለው ባለመፍታታቸው ስቃይ ነው የጨመሩባቸው። መግለጫውን ከመስጠታቸው በፊት የሚፈቱትን አጣርቶ ነበር መናገር የነበረባቸው። ምክንያቱም የሰማዊም፣ የኦፌኮም፣ የመኢአድም ሆነ የቀድሞ አንድነት ፓርቲ አባላት፣ በወልቃይት፣ በኦሮሚያም ሆነ በኮንሶ ጉዳይ የታሰሩት ይታወቃሉ። ይህንን አጣርቶ መወሰን ደግሞ ቀላል ነው። ነገር ግን ይህን ሳያደርጉ መግለጫ በማውጣታቸው የስንት እስረኛ ቤተሰብ እየተሰቃየ እንደሆነ መገመት ቀላል ነው። ለእኛም በየጊዜው የሚደወለው ስልክ የሚያሳየው የችግሩን ስፋት ነው።” በማለት ይፈታሉ ተብለው ቃል የተገቡ እስረኞች አለመፈታታቸው አግባብ አለመሆኑን ተናግረዋል።


የአራቱ ፓርቲዎች ሊቀመናብርት መግለጫ ይዘት


የኦህዴድ፣ ብአዴን፣ ህወሓትና ደኢህዴን ሊቀመንበሮች የሰጡትን “ድንገተኛ” መግለጫ ዶ/ር ምህረት አየነው ሲገልጹት፤ “ያልተሰራ የቤት ሥራ ያመጣው ውጤት ነው” በማለት ነው። ዶ/ር ምህረት ሃሳባቸውን ሲያብራሩም “በአገሪቱ ውስጥ የሆነ የበጎ አድራጎት ህግ አውጥቶ በአገር ውስጥ የሚንቀሳቀሱ መያዶችን በማፈን ራሱን እንደ አምነስቲ ኢንተርናሽናል እና ሂውማን ራይትስዎች አጋልጠ ሰጠ። የመገናኛ ብዙሃን አዋጅ ደግሞ የአገር ውስጥ ተቺ መገናኛ ብዙሃንን በማግለል ህዝቡን ለማህበራዊ ሚዲያ አጋለጠው፤ እንደ እነ ዶ/ር መረራ ጉዲና፣ አንዷለም አራጌ እና በቀለ ገርባ የመሳሰሉትን ህጋዊ የፖለቲካ ፓርቲ መሪዎችን በማሳደድ ራሱን ለፅንፈኛ ዲያስፖራ አጋለጠ። እነዚህ ስህተቶች ፓርቲውን ብቻ ሳይሆን አገሪቱንም ወደ ኋላ ጎትተዋታል” ሲሉ በዝርዝር ይናገራሉ። ዶ/ር ምህረት አያይዘውም “አገሪቱ አሁን የምትገኝበት ደረጃ አሳሳቢ ቢሆንም መንግሥት ግን ይህን ያሰበበት አይመስልም” በማለት ገልፀዋል።


አቶ የሺዋስ አሰፋ በበኩላቸው መግለጫውን “ሽሽት የበዛበት” ያሉት ሲሆን ምክንያታቸውን ሲያብራሩም “በመጀመሪያ ለመናገር የመጡበትን ምክንያት ማየት ያስፈልጋል። አባል ድርጅቶቹ ስምምነት ላይ መድረሳቸውን እና ቅራኔያቸውን መፍታታቸውን ለመግለፅ ነው። እሱ ደግሞ የእኛ ችግር አይደለም። የህዝቡ ችግርም አይደለም። እኔ በበኩሌ ኢህአዴግ ቢፈርስም ደስ ይለኛል። ዋናው የህዝቡ ጥያቄ ይመለስ የሚለው እንጂ የእነሱ ችግር መፈታት አይደለም።


የመግለጫውን ዝርዝር ይዘት ስናየው ደግሞ መጀመሪያ በወረቀት የገለፁት መግለጫ እና ቆይተው የተናገሩት ደግሞ ሌላ ነው። አሁን ሰሞኑን በተከታታይ እየተናገሩ ያሉት ደግሞ ሌላ ነገር ነው። ይህ ጉዳይ በውስጣቸው አለመስማማት መኖሩን ነው የሚያሳየው። ዞሮ ዞሮ የእነሱ ጉዳይ የራሳቸው ነው፤ የእኛ ፓርቲም ሆነ የህዝቡም ጉዳይ አይደለም። የህዝብ ጉዳይ ያቀረበው ጥያቄ ነው። የህዝብ ጥያቄ ደግሞ የሥርዓት ለውጥ ነው። መብራት አምጣልኝ፣ ውሃ ዘርጋልኝ ወይም መልካም አስተዳደር አስፍንልኝ የሚል አይደለም። ምክንያቱም ይህን እንደማያደርግ ላለፉት 27 ዓመታት አይቶታልና። ድርጅቱም በመግለጫው የህዝብን ጥያቄ በተመለከተ የተናገረው የለም። ይህን ለማድረግም አቅም ያለው አይመስለኝም” ብለዋል።


በዚህ ሃሳብ የሚስማሙት አቶ ሙላቱ ገመቹም መግለጫውን “ጊዜያዊ ማምለጫ ነው” ብለውታል። ዘለቄታዊ መፍትሄውን በተመለከተ ሲናገሩም አፈና እንዲቆም፣ ነፃ ሚዲያ፣ ነፃ ፍ/ቤት፣ ነፃ የደህንነት ተቋም ሊገነባ እንደሚገባ ተናግረዋል።

ክፍል ፖለቲካ

በአሜሪካ አሃዩ ግዛት የሚኖሩ በርካታ ሰዎች በየዕለቱ ማግኘት ያለባቸውን የፖስታ አገልግሎት እያገኙ እንዳልሆነ እየተናገሩ ነው። ምክንያቱ ደግሞ ዶሮዎች መንገድ እየዘጉ እና በፖለስታ አዳዮች ላይ ጉዳት እያደረሱ መሆናቸውን ነው። በሮኪ ሪቫር ግዛት ቅርንጫፍ ፖለስታ አገልግሎት እንደገለፀው፤ በግዛቲቱ በርካታ ዶሮዎች ምግብ ለመመገብ ወደ አንድ ስፍራ በማምራት መንገድ እየዘጉ የፖሊስ እደላውን እያስተጓጎሉ ነው። በአቅራቢው በርካታ ሰዎች ዶሮዎችን እና አዋፋትን በመመገብ የሚዝናኑ መሆናቸውን ተከትሎ በርካታ ደሮዎች ግዛቲቱን እያጥለቀለቋት መሆናቸው የተገለፀ ሲሆን፣ ይሄንን ድርጊት የሚፈፅሙ ሰዎች ከዚህ ደርጊታቸው እንዲቆጠቡ ተጠይቀዋል።

 

ዶሮዎቹ በብዛት ተከታትለው የሚጓዙ በመሆናቸው መንገድ ከመዝጋታቸውም በተጨማሪ በፖስታ አዳዮች ላይ የንክሻ ጉዳትም እያደረሱ መሆናቸው የተገለፀ ሲሆን፤ በዚህ ድርጊታቸውም ከ25 እስከ 30 የሚሆኑ ቤቶች ባለፉት ሁለት ሳምንታት ፖስታ ማግኘት እንዳልቻሉ ፖለስታ አገልግሎቱ ገልጿል። እነዚህ ዶሮዎች ምንም እንኳን የከፋ ባይሆንም በፖስታ አዳዮች ላይ በተለያየ ጊዜ የንክሻ ጉዳት በማድረሳቸው በስራቸው ላይ ከፍተኛ ችግር እየተፈጠረ መሆኑን የገለፀው ፖስታ አገልግሎቱ የግዛቲቱ ነዋሪዎች ዶሮዎቻቸውን በመቆጣጠር እንዲሁም ዶሮ የሚመግቡ ሰዎች ከድርጊታቸው በመቆጠብ እንዲተባበሩት ጠይቋል ሲል ያስነበበው ዩናይትድ ፕሬስ ኢንተርናሽናል ነው።

ክፍል አንዳንድ
Friday, 12 January 2018 17:07

ይድረስ ለሰንደቅ ጋዜጣ

 


ይህችን ጹሑፌን በአምድዎ ላይ እንድያሰፍሩልኝ በትህትና ጠይቃለሁ
ረቡዕ ታህሣሥስ 18 ቀን 2010 ዓ.ም የኦሮሚያ ክልል በአዲስ አበባ ከተማ ላይ ያለውን ልዩ ጥቅም ለመወሰን የወጣ አዋጅ (ረቂቅ) በሚል የተዘገበውን አንብቤ በመገረም ይህንን ማስታወሻ ለመጻፍ ተነሳሳሁ።


መጀመሪያ አዲስ አበባ የማንነች? በሚል ጥያቄ ልነሳና ሃሳቤን ለአንባቢያን ላክፍል ወደድሁኝ።
በመሰረቱ አዲስ አበባ የኢትዮጵያዊያን እንጂ የአንድ ክልል ወይንም የአንድ ብሔረሰብ ንብረት አይደለችም! ልትሆንም አትችልም። ይህንን ለመወሰን የዓለምን ሁኔታ ማየትና ማገናዘብን ይጠይቃል። ይህንን ስል በስሜት ወይንም በማንአለብኝነት ሳይሆን የሰለጠኑትን ዓለማት ሁኔታዎችና ታሪክንም በተገነዘበ በጠራና በፀዳ በሙሁራዊ አስተያየት ነው። ማንም አገር ችግርን ራሱ ጋብዞ በመጨረሻ ለመፍትሄ አይሯሯጥም፤ ግን አስቦና ተዘጋጅቶ ውሳኔዎችን ማሳለፍ ታላቅ ችሎታ ነው።


ኢትዮጵያችን ከጌታ ክርስቶስ ልደት በፊት የነበረች፤ ብዙ ታሪክን መስክራ በትዝብት ያሳለፈች፤ ብዙ መከራንና ችግርን ያየች ታላቅ አገር መሆኗን መዘንጋት የለብንምን፡፡ የዛሬይቱ ታላቋ አሜሪካ ኒውዮርክን እንደዋና ከተማ አድርጋ የመጀመሪያውን ፕሬዚዴንት ጅርጅ ዋሽንግተንን የሰየመችው እዚች ከተማ ነበር፤ ነገር ግን ከተማዋ ሁሉን ልታማክል የምትችል መሆኗ ታይቶ ወደፊላዶልፊያ እንዲሆን ታሰበ ይህም አመቺ ሳይሆን ቀርቶ አሁን ወዳለበት ቦታ እንዲሆን ሲታሰብ ይህ ቦታ የሁለት ግዛቶች በመሆኑ ከቬርጂኒያና ከሜሪላንድ ግማሽ ግማሽ ተቆርሶ ዋና ከተማ እንዲሆን ሲመረጥ በዋሽንግተን ነዋሪ የሆነ ሰው በሴኔትም ሆነ በኮንግረስ ተሳትፎ ድምፅ እንዳይሰጥ ስምምነት ተደረሰ፡፡


ከጁላይ 9 ቀን 1790 ዓ.ም ጀምሮ ዋሽንግተን ነፃ (ወይንም ኒውትራል) እንድትሆን ተብሎ በማንኛውም በፌዴራል ጉዳይ ድምፅ እንድትሰጥ ተደረገ፤ በዚህም ምክንያት የዛሬዎቹ ወጣቶች ያለ ድምፅ ታክስ ከፋይ (TAXATION WITHOUT PRESENTATION) በሚል ሮሮ ሲያሰሙ ኑረው ወደ 20 ዓመታት ገደማ ያለድምፅ በታዛቢነት ብቻ አንድ ሰው እንዲቀመጥ ተደርጎ ታዛቢ መቀመጥ ጀመረ። ይሁን እንጂ ሜሪላንድም ሆነች ቨርጂኒያ ከሌላ አሜሪካን የተለየ ጥቅም ይሰጠን ብለው አያውቁም፤ ቢሉም ከትዝብት ሌላ የሚያገኙት የለም። ታላቋ ብሪታኒያ ሎንዶን የሚባለውን ስም ይዛ የተናሳችው ከጌታ ልደት በኋላ በ43ዓ.ም በሮማኖች በጁሌ ሲዛር (Julius Caesar) ዘመነ መንግሥት እንደነበረ ታሪክ በዋቢነት ያስረዳናል።


ካሊፎርኒያ፤ ቴክሳስ፤ ፊኒክስና ሌሎችም የሜክሲኮ አካል መሆናቸው የታወቀ ሲሆን በኋላ ወደ ሰሜን አሜሪካ መቀላቀላቸው የታወቀ ነው። ሉዚያና በዘመነ ናፖሊዮን በግዢ ወደ አሜሪካ መቀላቀሏ የማይካድ ሐቅ ነው። ታዲያ በዘመኑ ባለቤት የነበሩ ሁሉ ዛሬ ዘመን ተለውጧልና የጋራ ንብረታችን ስለሆነ ከጥቅሙ እንካፈል አላሉም። አገር የጋራ በሚለው ፍልስፍና ያገሬው ሰዎች ባለቤት በመሆን የሰሜን፤ የደቡብ፣ የምስራቅና የምዕራብ ሳይባባሉ ባንድ ብሔርተኝነት ጥቅምን የጋራ በማድረግ ለጋራ አገራቸው እኩል ያስባሉ፤ እኩል ይተጋሉ፤ ይሠራሉም።


ታዲያ ከክርስቶስ ልደት በፊት የነበረችን ኢትዮጵያ ማስብና መገንዘብ ያቃተው ትውልድ ይሆን? ይህንን ሃሳብ አምጥቶ የጋራ ቤትን ሊሰነጥቅ ያሰበው? ወይን የከተማ ባለቤትነት የሁሉ መሆኑ ቀርቶ የዋናው መንግሥትና የክልል ድርሻ የሚባል ታይቶ ተሰምቶ በዓለም ያልታወቀ እንግዳ ነገር ከየት የመጣ? የመለያየትና የመራራቅ ዜይቤ ነው? ለማንኛውም ታላቅ ያገር ጉዳይ በመንግሥት ባለሥልጣናት ከመወሰኑ በፊት በይፋ ለጠቅላላው ሕብረተሰብ ቀርቦ ውይይት ይደረግበታል እንጂ ያንድ አገር ዜጋ የበይ ተመልካች መሆን እንደሌለብት ታውቆ ይህ የመንግሥት ባለሥልጣናት ብቻ የሚያደርጉት ጉዳይ ሳይሆን የሁሉም ተሳትፎ መኖር ያለበት እንዲሆንና ታላቅ ሕዝባዊ ምክክርና ውይይት ሊደረግበት ተገቢ መሆኑ ታውቆ ሁሉም ትንሽ፤ ትልቅ፤ ደሃ ወይንም ጌታ ሳይባል ተሳትፎ እንዲኖረው ይደረግ ስል፤ ይህም የይስሙላ ሳይሆን ትክክለኛ ሁሉን አቀፍ እንዲሆን አሳስባለሁ።


ማን ነው የኢትዮጵያዊያንን ባለቤትነት ለክልል የተነሳሳው? የደቡቡ፤ የሰሜኑ፤ የምዕራቧና የምስራቁ ኢትዮጵያውዊ ከአዲስ አበባ የኢትዮጵያ ዋና ከተማ ባለቤትነት ተሰርዟል ማለት ነው? ወይንስ ይህ እንደፍልስጤሞችና እስራኤሎች የተለያየ ሕዝብ መሆኑ ነው? ይህ ግልጽ ስላልሆነልኝ የሚመለከተው አካል በዚህች ጋዜጣ እንዲያስረዳኝ በአክብሮት እጠይቃለሁ
አሰፋ አደፍርስ This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. ¾

ክፍል ምልከታ

የሕዝብ ተወካዮች ምክርቤት ያቋቋመው የሱፐርቪዥን ቡድን በግጭት ሲናጡ የከረሙትን የኦሮሚያና የሶማሌ ክልሎችን ሁኔታ በአካል ተመልክቶ ታህሳስ 26 ቀን 2010 ዓ.ም ሪፖርቱን ለምክርቤቱ አቅርቧል። “የሕዝቤ ጥቅም ተነክቷል” በሚል ኢህአዴግን ተቀይመው መልቀቂያ አስገብተው የነበሩት አቶ አባዱላ ገመዳ በኢህአዴግ ሥራ አስፈጻሚ ውሳኔ ወደቀድሞ ሥራቸው ከተመለሱ በኋላ ይህንኑ መድረክ መርተዋል። የሱፐርቪዥኑ ቡድኑ ተልዕኮ ያተኮረው በኦሮሚያ እና በሶማሌ አጎራባች አካባቢዎች ባለፉት ጊዜያት በተፈጠሩት ግጭቶች የተፈናቀሉ ዜጎችን በመስክ ሄዶ በመመልከት በተለይ ከሰብዓዊ ቀውስ አኳያ የደረሰውን ችግር ለምክርቤቱ ሪፖርት ለማድረግ ነው። ቡድኑ ይህን ትልቅ ተልዕኮ ይዞ 13 አባላትን በማቀፍ በ3 አቅጣጫ ወደሁለቱም ክልሎች ከጥቅምት 25 እስከ ህዳር 2 ቀን 2010 መንቀሳቀሱን ገልጿል።

 

የሪፖርቱ አንኳር ነጥቦች


ግጭቱ ከታህሳስ 2009 ዓ.ም ጀምሮ መከሰቱን፤ ነገር ግን ይህ ቡድኑ የመስክ ምልከታ ባደረገባቸው ግዜያት በመቶ ሺዎች የሚገመቱ ተፈናቃዮች በቂ ዕርዳታና ድጋፍ ሳያገኙ በከባድ ቀውስ ሆነው መመልከቱን፣ በዚህም ምክንያት ዜጎች በመንግሥት ላይ ያላቸው እምነት መሸርሸሩን ታዝቧል፡፡ በተጨማሪም ከሁለቱም ወገኖች በኩል ሞት፣ ከቤት ንብረት መፈናቀል፣ የአካል መጉደል፣ ጾታዊ ጥቃት... መድረሱን አመልክቷል።


ተፈናቃዮች ለዓመታት ለፍተው ያፈሩትን ሐብት፣ ንብረት፣ ገንዘባቸውን ጥለው ከመሰደዳቸውም በላይ የአንድ ቤተሰብ አባላት የተጠፋፉበት ሁኔታ ተከስቷል። ከእነዚህ ተፈናቃዮች መካከል የመንግሥት ሠራተኞች የነበሩ ግለሰቦች ያለደመወዝ ከእነቤተሰባቸው እየማቀቁ የሚገኙበት መሆኑን አጥኚው ቡድን አረጋግጧል።


የቡድኑ አባላት በስራ ላይ በነበረበት ወቅትም በግጭቱ የሰዎች ሞት፣ የእንስሳት መዘራረፍ፣ መፈናቀል ቀጥሎ ነበር። በዚህም ምክንያት ወገኖች በተፈናቀሉበትም ቦታ አለመረጋጋት መኖሩን፣ እናቶች በጫካ ውስጥ ጭምር ለመውለድ መገደዳቸው በሪፖርቱ ተመልክቷል።


በተጨማሪም የምግብ ነክና ምግብ ነክ ያልሆኑ ዕርዳታዎች በበቂ ሁኔታ አለመቅረብ፣ ለተፈናቃይ ወገኖች መቅረብ የነበረባቸው የትምህርት የጤና አግልግሎቶች በበቂ ሁኔታ እየቀረቡ አይደሉም ብሏል።


በአጠቃላይ የሰብዓዊ መብት ጥሰት በከፍተኛ ደረጃ መታየቱን በመጠቆም የሰብዓዊ መብት ኮምሽን ጉዳዩን አጣርቶ እንዲያቀርብ ቡድኑ በውሳኔ ሀሳቡ ላይ አስፍሯል።


የቡድኑ ሪፖርት ህዳር 2 ቀን በየደረጃው ለሚመለከታቸው አካላት በቃልና በጹሁፍ መቅረቡን፣ በአንዳንድ ሁኔታዎች ለምክርቤቱ ለማቅረብ አለመቻሉን ተጠቅሷል። ይህም ሆኖ የምክርቤቱ አባላት በሪፖርቱ ሳይቀርብ መዘግየት ደስተኛ አለመሆናቸውን ደጋግመው በሰጡት ሀሳብ አንጸባርቀዋል። አንዳንዶችም' ሪፖርቱ ግዜውን የጠበቀ አይደለም። ከዚህ የበለጠ ምን አጀንዳ ሊኖር ይችላል?' ሲሉ መረር ባለ ቃል ጠይቀዋል።


የቅኝት ቡድኑ ግጭቱ የሕዝብ ለሕዝብ አለመሆኑን አረጋግጫለሁ ማለቱን ተከትሎ የምክርቤቱ አብዛኛው አባላት እነዚህ ወንጀለኞች እነማንናቸው፣ ለምንድነው ለፍርድ የማይቀርቡት? የፌደራል መንግሥትስ ለምን ዝምታን መረጠ? በማለት አጥብቀው ጠይቀዋል። ‘መሸፋፈን ይቅር' ያሉ አባላት በወንጀሉ እጃቸው ያለበት ከፍተኛ አመራሮች ጭምር ለፍርድ መቅረብ አለባቸው ሲሉ ጠንካራ አቋማቸውን ገልጸዋል።


በመድረኩ ላይ በግጭቱ ጉዳይ የተቋቋመው ብሄራዊ ኮምቴ ሰብሳቢ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ደመቀ መኮንን ጨምሮ የፌደራል አርብቶ አደር ሚኒስትሩ አቶ ከበደ ጫኔ፣ የመከላለያ ሚኒስትር አቶ ሲራጅ ፈጌሳ፣ የፌደራል ፓሊስ ኮምሽነር አቶ አሰፋ አብዩ፣ የብሄራዊ አደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ኮምሽነር አቶ ምትኩ ካሳ በትላንቱ የፓርላማ መድረክ በአስረጅነት ተገኝተዋል።


የፌዴራል አርብቶ አደር ጉዳዮች ሚኒስትር አቶ ከበደ ጫኔ ግጭቱ መከሰቱ ከተሰማ በኋላ በፌዴራል መንግሥት በኩል ተከታታይ ውይይቶች መደረጋቸውን ያስታውሳሉ፡፡ የመጀመሪያው ጳጉሜ 3 ቀን 2009 ዓ.ም ጠቅላይ ሚኒስትሩ እና የሁለቱ ክልል ርዕሰ መስተዳድሮች በተገኙበት በተደረገ ውይይት ክልሎቹ ግጭቱን እንዲያረጋጉ፣ የተዘጉ መንገዶች እንዲከፈቱ ስምምነት ላይ ተደርሶ ነበር፡፡ ሆኖም ግጭቱ ሊበርድ አልቻለም ብለዋል፡፡ አያይዘውም መስከረም 6 ቀን 2010 ዓ.ም የሀገር ሽማግሌዎች፣ የጎሣ መሪዎች፣ የሃይማኖት አባቶች በተገኙበት በጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት ምክክር ተደረገ፡፡ የታሰበውን ያህል ግን ለውጥ አልመጣም ሲሉ አስረድተዋል፡፡ ከመስከረም 8 ቀን ጀምሮ የዕለት እርዳታ ሥራዎች መጀመራቸውን፣ ነገር ግን በየዕለቱ የተፈናቃዩ ቁጥር ይጨምር ስለነበር አቅርቦቱ በቂ አልነበረም፡፡ በግጭቱ የደረሰውን ጉዳት በተመለከተም ሲያብራሩ እጅግ ከባድ፣ ዘግናኝ እና መቼም መደገም የሌለበት ነው ሲሉ ገልፀውታል፡፡


ዕርዳታ በወቅቱ ለምን ማድረስ እንዳልተቻለ አቶ ምትኩ ካሣ የአደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ኮምሽነር በሰጡት ማብራሪያ መጀመሪያ ላይ የመረጃ ችግር ነበር። ምን ያህል ሰው ተፈናቀለ፣ የት ነው ያለውና የመሳሰሉ መረጃዎች ሳይሟሉ ዕርዳታ ማቅረብ አስቸጋሪ ነበር ብለዋል። ስራው በጸጥታ ችግርና በመንገዶች መዘጋት ምክንያት ዕርዳታ የጫኑ ተሽከርካሪዎች ከአንድ ሳምንት በላይ ጭምር አንድ ቦታ ለመቆም የሚገደዱበት ሁኔታ አጋጥሟል። በተሽከርካሪዎች ላይ ጥቃቶች መድረሳቸው የተሽከርካሪ ባለቤቶች አንሄድም እስከማለት አድርሷቸዋል፡፡


መልሶ ለማስፈር የሠላም ኮንፈረንስ መካሄድ ነበረበት፣ ይህን ማካሄድ ባለመቻሉ አልተሳካም ብለዋል።


የፌደራል ፓሊስ ኮምሽነሩ አቶ አሰፋ አብዩ የተጠያቂነት ጉዳይ ከሰብዓዊ መብት እና ከወንጀል አንጻር በሁለት መንገድ እየተሰራበት መሆኑን ጠቅሰዋል። ፖሊስ የወንጀል ምርመራ ግብረ ሀይል አቋቁሞ ወንጀለኞችን ማደን ጀምሯል። በእስካሁኑ ሥራ ከወንጀሉ ጀርባ እንዳሉ የተጠረጠሩ የፖሊስ፣ የልዩ ሀይል፣ የሚሊሽያ፣ የወረዳ አስተዳደር አካላት መኖራቸውን ፍንጭ ሰጥተዋል። እስካሁን በኦሮሚያ በኩል 98 ተጠርጣሪዎች የተያዙ ሲሆን በሶማሌ ክልል በኩል የተያዙት 9 ብቻ መሆናቸውን ኮምሽነሩ ሲናገሩ የፓርላማ አባላት በስላቅ ሳቅ አጅበዋቸዋል። በአጠቃላይ ከሁለቱም ክልሎች ሌሎች 98 ያህል ተጠርጣሪዎች እንደሚፈለጉና የወንጀል ተጠርጣሪዎችን አሳልፎ በመስጠት ረገድ ከባድ ችግር ማጋጠሙን ይፋ አድርገዋል።


ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ደመቀ የሚፈለጉ ተጠርጣሪዎች ቁጥር ወደ 126 ከፍ አድርገው ተናግረዋል። ክልሎቹ ተፈላጊ ወንጀለኞች ለፌደራል መርማሪ አካላት አሳልፎ የመስጠት ግዴታ እንዳለባቸው ማስጠንቀቂያ አዘል ንግግር አሰምተዋል። መንግሥት ኃላፊነቱን አልተወጣም ለሚለው ትችት በችግሩ ስፋት የሚመጥን እርምጃ አለመወሰዱን አቶ ደመቀም አምነዋል። ሆኖም ከፍተኛ የመንግሥት አመራሮች ያሉበት ኮምቴ በማቋቋም ብዙ ስራዎች መሰራታቸውን አስረድተዋል። ተሰርቷል ካሉት መካከል በግጭት አካባቢዎች ከማንኛውም የክልል ታጣቂ ሀይል ነጻ ማድረግ ተችሏል፣ በዚህም እርምጃ አንጻራዊ ሠላም እየመጣ ነው ብለዋል። የሠላም ኮንፈረንሱ ባለመሳካቱ ክልሎች በተመረጡ አካባቢዎች በግዜያዊነት ተፈናቃዮችን እንዲያሰፍሩ ወስነው እየተሰራበት ነው ብለዋል።


ፓርላማው የሱፐርቭዥን ቡድኑን ሪፖርት ጥቂት ማሻሻያዎች አክሎበት በ3 ድምጸ ተአቅቦ በአብላጫ ድምጽ ተቀብሎታል። 

ክፍል ወቅታዊ
Page 1 of 3

ድርጅትዎ ያስተዋውቁ!

  • Advvrrt4.jpg

እዚህ ያስተዋውቁ!

  • Aaddvrrt5.jpg
  • Advertt11.jpg
  • Advertt22.jpg
  • Advverttt.jpg

 

Advvrrt4

 

 

 

 

Who's Online

We have 117 guests and no members online

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us