Items filtered by date: Wednesday, 04 April 2018 - Sendek NewsPaper

“የዶክተር አብይን ጠቅላይ ሚኒስትር ሆኖ መመረጥ የምገልጸው በረጅም ዋሻ ጫፍ ላይ እንደሚታይ ብርሃን ነው”

ዶክተር ወዳጄነህ መሐረነ
የህክምና እና የማህበራዊ ሳይንስ ምሁር

በይርጋ አበበ

 

ዶክተር ወዳጄነህ መሐረነ ምንዳ የህክምና ባለሙያ ሲሆኑ የስነ ልቦና አማካሪ እና የሀይማኖት መምህርም ናቸው። የሁለት ሴት ልጆች አባት የሆኑት እኒህ ዘርፈ ብዙ ምሁር በአገሪቱ ወቅታዊ የፖለቲካ እና ማህበራዊ ጉዳዮች ዙሪያ ከሰንደቅ ጋዜጣ ጋር ቃለ ምልልስ አካሂደዋል። ኢትዮጵያ አሁን በፖለቲካውና በማህበራዊ ዘርፍ ቀውስ ውስጥ ገብታለች የሚሉት ምሁሩ፤ የቀውሱን መንስኤ እና መፍትሔ በግልጽ አስቀምጠዋል። ዶክተር አብይ አህመድ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆነው መመረጣቸውንም ለኢትዮጵያ በአስፈላጊ ወቅት የተዘጋጁ ሰው ሲሉ ይገልጹታል። የቃለ ምልልሱን ሙሉ ከፍል ከዚህ በታች አቅርበነዋል።


ሰንደቅ፡- የወቅቱን የኢትዮጵያ ሁኔታ እንዴት ያዩታል?


ዶክተር ወዳጄነህ፡- የነበርንበት ሁኔታ እጅግ በጣም ፈታኝ እና ከባድ እንደነበረ ነው የሚታየኝ። ለኢትዮጵያ በሁለት መንገድ የሚፈጠሩ ግጭቶች ማለትም በሀይማኖት እና በብሔር ልዩነት የሚነሱ ግጭቶች በጣም አደገኛ ናቸው። በእነዚህ ሁለት መንገዶች የሚፈጠሩ ግጭቶች ከቁጥጥር ውጭ እንደሚሆን እናውቃለን። በዚህ የተነሳ ሁላችንም ደንን……በኛ ፍርሃት ውስጥ ነበርን። ፍርሃታችን ደግሞ ለግል ብቻ ሳይሆን የነበረው ረብሻ የእያንዳንዳችንን ቤት እያንኳኳ ነበር። በእኛ አገር ሁኔታ ደግሞ ስታየው አንድ ፋብሪካ ሲቃጠል እንደ አሜሪካኖች በአንድ ወይም በሁለትና በሶስት ወራት የሚተካ አይደለም። እኛጋ በሚፈጠር ግጭት የሚደርስ የንብረት ውድመት መተኪያ አልባ ናቸው። ተፈጥሮ የነበረው ግጭት ያስከተለው ውድመትም ሆነ የሰብዓዊ ጉዳት በቀላሉ የማይተካና ከቁጥጥር ውጭ የሆነ ነበር። ሰዎች ስራ እያቆሙ፣ ቱሪዝሙ እየተጎዳ፣ በዓለም አቀፉ ማህበረሰብ የነበረን ተቀባይነት እየቀነሰ እና በአደገኛ ቁልቁለት ላይ ነበርን። በዚህ የተነሳም የነበረውን ክስተት በግሌ በጣም በሚያስፈራ ሁኔታ ነበርን ብዬ ነው የማምነው።


ሰንደቅ፡- እርስዎ የሚሉትን አሳሳቢ ሁኔታዎች መከሰት ተከትሎም መንግስት መፍትሔ ብሎ የወሰደው አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ማወጅ ነው። ይህ አዋጅ አንዳንዶች ችግሩን ለጊዜው ቢያበርደውም ዘላቂ መፍትሔ አይሆንም ሲሉ፤ መንግስትን ጨምሮ በሌላ ወገን የተሰለፉ ወገኖች ደግሞ የአዋጁን ተገቢነት አስረግጠው ይሞግታሉ። በግልዎ አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መታወጁን እንዴት ያዩታል?


ዶክተር ወዳጄነህ፡- በግሌ ስለ አዋጁ የማምነው አስፈላጊ መሆኑን ነው። አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በእኛ አገር ብቻ ሳይሆን ለምሳሌ ግብጽ፣ ቱርክ፣ ፈረንሳይ እና ሌሎች አገራት ሲጠቀሙበት አይተናል። አስጨናቂ ወቅት ሲፈጠር ለማረጋጋት አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መታወጅ አስፈላጊ ነው። እንደኔም ሃሳብ አሁን የታወጀው አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ሳይሆን ችግር የሚያመጣው አፈጻጸሙ ነው። አፈጻጸሙ ሲባል ሰዎች በአዋጁ ክፍተት አግኝተው የራሳቸውን ጥቅም ከተጠቀሙበት አደገኛ ነገር ያመጣል። አዋጁ ከታወጀ በኋላ ግን በመንግስት በኩል ሊደረግ የሚገባው አፈጻጸሙ ላይ ጥንቃቄ ማድረግ ነው። በሚወሰደው እርምጃ ላይ ጥንቃቄ ካልተደረገበት ሰዎች የግላቸውን ቂም ሊወጡበት ይችላሉ፣ የጸጥታ ሀይሉን የደንብ ልብስ ለብሰው የሰዎችን ንብረት ሊዘርፉበት ይችላሉ፣ የተለያየ ጥቃት ሊያደርሱ ይችላሉ።


ሰንደቅ፡- የኢህአዴግ ምክር ቤት ሰፋ ላለ ጊዜ በፈጀ ስብሰባ አዲስ ጠቅላይ ሚኒስትርና የግንባሩን ሊቀመንበር መርጧል። የጠቅላይ ሚኒስትሩን ምርጫ ሂደት እንዴት አዩት?


ዶክተር ወዳጄነህ፡- በኢህአዴግ የምገረምበትን ልንገርህ። ድርጅቱ በጣም ሚስጢራዊ ድርጅት ነው። ቀደም ባሉት ጊዜያት እንደሚያደርጉት ሁሉ አሁንም ጉዳያቸውን ሲያካሂዱ የነበረው በሚስጢር ነበር። በጣም ጥቂቱን ብቻ ይንገሩን እንጂ እዛ ውስጥ የተፈጠረው ነገር በጣም ከባድ እንደነበር በመግለጫቸው ነግረውናል። እልህ አስጨራሽ ትግል አካሂደናል ብለውናል። እዛ ውስጥ ሲካሄድ የነበረው ሙግትም በለው ትግል ምን እንደነበረ ግን አናውቅም። ለጋዜጠኞችም ለህዝቡም በራቸውን ዘግተው የሚሆኑትን ሁሉ ሆነው ውሳኔያውን ይዘው ይወጣሉ። ይህ ደግሞ የፓርቲው ባህሪ ነው። ልክ ባልና ሚስት የራሳቸውን ጉዳይ በራቸውን ዘግተው ይጨርሱና ሰላማዊ መስለው እንደሚታዩት ማለት ነው። የኢህአዴግ አንዱ የሚያስገርመኝ ባህሪውም ይኸው ሚስጢራዊነቱ ነው። የምርጫ ሂደቱንም እነሱ ከነገሩን ተነስቼ ስነግርህ የራሳቸው የሆነ የውስጥ ዴሞክራሲ እንዳላቸው አሳይተዋል ብዬ አምናለሁ።


ሰንደቅ፡- አዲሱን ጠቅላይ ሚኒስትር እንዴት አገኟቸው? አገሪቱ በርካታ ጥያቄዎች ያሉባቸው ዜጎች አገር እንደመሆኗ ከእሳቸውስ ምን ይጠበቃል?


ዶክተር ወዳጄነህ፡- አንዳንድ ሰዎች ለአንዳንድ ዘመን ይዘጋጃሉ። ለምሳሌ ፕሬዝዳንት ኦባማን ብንወስድ ሲመረጡ ዓለም ነው የተደሰተው ማለት ይቻላል። የፕሬዝዳንት ኦባማ እናት ነጭ በመሆናቸው እና አባታቸው ጥቁር በመሆናቸው አሜሪካ ውስጥ ነጮችም ጥቁሮችም ተደስተዋል። አፍሪካዊያን ደግሞ የባራክ ኦባማ አባት ከኬንያ በመሆናቸው በኦባማ ምርጫ ተደስተዋል፤ ኤስያዎች በበኩላቸው ባራክ ኦባማ የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርታቸውን በኢንዶኔዥያ ጃካርታ በመከታተላቸው እነሱም በባራክ ኦባማ መመረጥ ተደስተዋል። በዚህ የባራክ ኦባማ ምርጫ የተገጣጠመ ‹‹ፐዝል›› ነው የምታየው። በዚያ ላይ ግለሰቡም የህግ ባለሙያ በመሆናቸውና የተማሩም በመሆናቸው በዚያ ወቅት ለአሜሪካ የተዘጋጁ ሰው ነበሩ።


ልክ እንደዚሁ ዶክተር አብይንም ስንመለከት የትምህርት ዝግጅታቸው ሲነገረን በጣም ጥሩ ነው። የግጭት አፈታት ላይ ጥናት እንዳደረጉ አይተናል፤ በጣም አስፈላጊ ትምህርት ነው። ስለዚህ በስልጣን ዘመናቸው ትምህርታቸውን ሊጠቀሙበት ይችላሉ። የመጡበት የፖለቲካ ጉዟቸውና ስራቸውም አሁን ለሚረከቡት ስራ አስፈላጊ ነው። ሌላው ቀርቶ የብሔር ስብጥራቸውም ከሁለት ብሔር መፈጠራቸውና ወጣትም መሆናቸው ለዚህ ጊዜ የተዘጋጁ ሰው ይመስሉኛል። ነገር ግን እሳቸው እንደግለሰብ ስልጣን ላይ ከመቀመጣቸው ይልቅ ፓርቲያቸው ኦህዴድ እንደ ፓርቲ ስልጣን በመያዙ ደስተኛ ነኝ። ምክንያቱም የኦህዴድ መሪዎች ሲናገሩ እንደሰማነው የረጅም ጊዜ የኦሮሞ ህዝብ ትግል ውጤት ነው ብለዋልና። የኦሮሞ ህዝብ ትግል ውጤት ደግሞ ይህ ከሆነ እዚህ ቦታ ላይ አሁን ኦሮሞን የሚወክለው ድርጅት ኃላፊነት ላይ መቀመጡ እጅግ በጣም ደስ ይላል። ምክንያቱም ለአንድ ህዝብ እንደ ድል ነው የሚቆጠረው።


ሰንደቅ፡- የዶክተር አብይን ሹመት ከኦሮሞ ህዝብ ትግል ጋር አገናኝተው ተመልክተውታል። ለኦሮሞ ህዝብ ትልቅ ድል ነውም ብለዋል። በዚህ አይነት ሌሎች ብሔሮችስ ቅሬታ እና ለስልጣኑ ትግል ላለማድረጋቸው ምን ዋስትና አለን?


ዶክተር ወዳጄነህ፡- ቀደም ሲል ፕሬዝዳንት ኦባማን አንስቻለሁ። እሳቸው ወደ ስልጣን የመጡት ተስፋን ሰብከው ነው። እንዲያውም ገና ሴናተር ሆነው እያሉ The Audacity of Hope የሚል መጽሃፍ ጽፈው ተስፋን ሰብከው ነበር። ለአሜሪካ ህዝብ ተስፋን ሰጥተው ነው ወደ ስልጣን የመጡት።


አሁን ኦህዴድም ያደረገው ለኦሮሞ ህዝብ ብቻ ሳይሆን ለመላው የኢትዮጵያ ህዝብ የኢትዮጵያዊ አንድነት ተስፋን እየሰበኩ ነው የመጡት። አቶ ለማ ኢትዮጵያነትን ሰበኩ፤ ዶክተር አብይም እንዲሁ። እነዚህ ሰዎች ወደ ስልጣን ሲመጡ የራሳቸውን ብሔር ብቻ ሳይሆን ኢትዮጵያዊነትን የሚያቀነቅኑ እና ኢትዮጵያዊነትን የሚወዱ መሆናቸውን እየገለጹ ነው የመጡት። ኢትዮጵያዊነትን ስትሞቀው የምታወልቀው ሲበርድህ የምትለብሰው አይደለም እያሉ በግልጽ ስለ ኢትዮጵያዊነት ፍቅር እየሰበኩ ነው እዚህ የደረሱት። አሁን ለኢትዮጵያ ህዝብ የሚያስፈለገው ተስፋ ሲሆን እነሱም ይዘውልን የመጡት የአንድነት ተስፋን ነው። በአንድነት የመኖር እና ያለመፈራረስን ተስፋ። ኢትዮጵያ እንደ አገር አንድነቷ ተጠብቆ ትኖራለች የሚል ተስፋ አስቀድመው በንግግሮቻቸው ሰበኩ። አሁን ወደ ስልጣን ሲመጡም የራሳቸውን ብሔር ጥቅም ብቻ ሳይሆን የሚያስጠብቁት የሌሎቹን ብሔሮች ጥቅምና ኢትዮጵያዊነት የሚለውን ጥቅምና አንድነት ያስጠብቁልናል ብለን ተስፋ አደረግን።


ሰንደቅ፡- ዶክተር አብይ በዚህ ከፍተኛው የኃላፊነት መንበር የሚጠብቃቸው ፈተና ቀላል አይደለም ሲሉ ሃሳብ የሚያቀርቡ ወገኖች አሉ። በእርሰዎ እምነት ለጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚጠብቃቸው የፖለቲካ እና የአስተዳደር ፈተና ምንድን ነው?


ዶክተር ወዳጄነህ፡- የመጀመሪያው ፈተና ይሆናል ብዬ የማስበው በአንድ በኩል ራሳቸው የሚያምኑበት የራሳቸውን ፖለቲካዊ አስተሳሰብ መሄድ በሚፈልጉበት መንገድ እንደመሪ ይዘው መሄድ ይፈልጋሉ። ተቃዋሚዎችንም አካተው በዚህ መንገድ መሄድ ይፈልጋሉ። በዚህ በኩል ደግሞ ‹‹ጠቅላይ ሚኒስትሩ ኢህአዴግ ነው›› ብሎ ኢህአዴግ እቅጩን ነግሮናል። ይህ ምን ማለት ነው ያልን እንደሆነ በዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት የጥምር አስተሳሰብ አመራር ነው ውሳኔ የሚሰጠው ማለት ነው። በኢህአዴግ አሰራር የሚቀመጠው ጠቅላይ ሚኒስትርም የሚያስፈጽመው የኢህአዴግን ፖሊሲ ነው፤ አለቀ። የእነሱን የፖለቲካ ባህላቸውን ግልጽ አድርገው አስቀምጠዋል። ኢህአዴግ ራሱ የአስተሳሰብ ለውጥ አድርጎ የፖለቲካ ምህዳሩን ማስፋት፣ ተቃዋሚ ፖለቲካ ድርጅቶችን ማሳተፍ፣ የፖለቲካ እስረኞችን መፍታት፣ ይህ ሁሉ የድርጅቱ ውሳኔ ነው። በኢህአዴግ አሰራር አንድ ግለሰብ መሪ ሆኖ ተቀምጦ ብቻውን የሚያሳልፈው ውሳኔ የለም።


ስለዚህ ዶክተር አብይ በአንድ በኩል ከፍተኛ ለውጥ ማምጣት ይፈልጋሉ፤ በሌላ በኩል ደግሞ የኢህአዴግን ፖሊሲ ነው የሚያስፈጽሙት። እነዚህ ሁለት ነገሮች ደግሞ ከቀኝ እና ከግራ ወጥረው የሚጎትቷቸው ይመስለኛል። ይህ ደግሞ ቀላል ፈተና አይደለም።


ነገር ግን ውጭ ያሉትም ሆነ አገር ቤት ያሉት የተቃዋሚ ፓርቲ መሪዎች ሲናገሩ እንደሰማኋቸው ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ‹‹ጊዜ እንስጣቸው፣ እንታገሳቸው›› የሚል አዎንታዊ የሆነ ምልከታ አይቻለሁ።


በአጠቃላይ የዶክተር አብይ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆኖ መመረጥን የምገልጸው ፈረንጆቹ ‘There is Light the End of the Tunnel’ ወይም በአማርኛ በረጅም ዋሻ ጫፍ ላይ ብርሃን ታይቷል እንደሚሉት ነው የሚታየኝ። ከረጅም ዋሻ ጫፍ ላይ ብርሃን ታየ ማለት ከጨለማው ዋሻ መውጣት እንደሚቻል ተስፋ ያሳያልና።


ሰንደቅ፡- ከፖለቲካ ጉዳዮች ወጣ ባለ መልኩ ወደ ማህበራዊ ጉዳዮች ትኩረት የሚያደርጉ ጥያቄዎችን አንስተን እንወያይ። ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ የማህበራዊ ዝቅጠት በአገሪቱ ተከስቷል ሲሉ የሚናገሩ ምሁራን በርክተዋል። ለዚህ ሃሳባቸው የሚያቀርቡት አስረጅ ነጥብ ደግሞ የወጣቱን በሱስ በተለይም በጫት ሱስ መጠመድ ነው። በእርሰዎ አረዳድ አገሪቱ ውስጥ የማህበራዊ ቀውስ አለ?


ዶክተር ወዳጄነህ፡- በዚህ ላይ የተጠኑ ጥናቶች አሉ። ባለፈው የወጣቶችና ስፖርት ሚኒስቴር ባቀረበው ጥናት ወጣቱ በሱስ እንዴት እንደተያዘ ያንንም ለመቋቋም ምን አይነት ስትራቴጂ መቀረጽ እንዳለበት ሲነገር ነበር። እውነት ነው፤ አገራችን ውስጥ የማንክደው የማህበራዊ ቀውስ አለ። ለዚህ ደግሞ ምሳሌዎች ልንገርህ፤ በየከተሞች ባሉ ዩኒቨርስቲዎች የሚማሩ ተማሪዎች ከግቢ ወጥተው የሴተኛ አዳሪነት ስራ ይሰራሉ። ይህ በጣም የሚያሳዝን የማህበራዊ ቀውስ ነው። ድሃ ወላጆች ልጆቻቸውን ለማስተማር ወደ ከተማ ልከው ልጆቻቸው ግን በዚህ ስራ ተሰማርተው በግላጭ ፎቷቸው በየሆቴሎቹ ሪሰፕሽን ተቀምጦ ወደ ዚህ ስራ ሲሰማሩ ማየት ማህበራዊ ቀውስ ነው።


የተለያዩ ሱሶች በተለይ ጫት በመላው አገሪቱ ከጥግ እስከ ጥግ ድረስ ይቃማል። ይህ የጫት መቃም ተግባር ደግሞ በእንግሊዝኛው Habituation (የዕለት ተዕለት ተግባር ሊባል ይችላል) በሚባል ደረጃ ነው የሚቃመው። የመጠጡን መጠነ ሰፊነት ትመለከታለህ። የስነ ምግባር መውረድም እንዳለ ትመለከታለህ። ይህም በወጣቱ ተስፋ መቁረጥ፣ በተለይ በስራ ማጣት የተነሳ ነገ የተሻለ ነገር አለማየት የተነሳ ወደዚያ አይነት ሱስ ይገባል። በአጠቃላይ ስናየው ግን ከፍተኛ ሊባል የሚችል የማህበራዊ ቀውስ በአገራችን አለ።


ሰንደቅ፡- በዚህ ሃሳብ የሚስማሙ ሰዎች ለዚህ አይነት ማህበራዊ ቀውስ መፈጠር የሚያቀርቡት የፖለቲካው አለመረጋጋትና ጤናማ አለመሆን ኢኮኖሚውን ጎዳው። እነዚህ ተመጋጋቢ ምክንያቶች ወደ ማህበራዊ ቀውስ እንድናመራ አድርጎናል፤ እንደዚህ አይነት የማህበራዊ ቀውስ ሲያጋጥም መድሃኒት የነበሩት የሃይማኖት ተቋማት ነበሩ። አሁን ግን እነሱም ራሳቸው በዚህ አይነት አዙሪት ገብተዋል፤ የሚጠበቅባቸውን የቤት ስራ አልሰሩም ሲሉ ይናገራሉ። እርስዎ በዚህ ጉዳይ ላይ ምን ይላሉ?


ዶክተር ወዳጄነህ፡- የሃይማኖት ተቋማት ስራቸውን አለመስራታቸው በጣም ግልጽ ነው። የኢትዮጵያ ህዝብ ሀይማኖተኛ ነው። ወይ ሙስሊም ነው አለዚያ ደግሞ ክርስቲያን (ኦርቶዶክስ፣ ፕሮቴስታንት እና ካቶሊክ) ነው። አብዛኛው ከዚህ አይወጣም። ስለዚህ እያንዳንዱ የሃይማኖት ተቋም እረኝነት የሚባለውን የቤት ስራውን ቢሰራ ኖሮ እንደዚህ አይነት የማህበራዊ ቀውስ ውስጥ ባልገባን ነበር። እያንዳንዱ ቤተክርስቲያን እና መስጊድ በስሩ ያሉ ምዕመናንን በስም እና በአድራሻ ማወቅ አለባቸው። ይህን የእረኝነት ተግባር መፈጸም ደግሞ ግዴታቸው ቢሆንም የሚከናወነው ግን የተለመደው ሃይማኖታዊ ተግባር (ስብከት፣ ፀሎት ወይም ስግደት) ከተፈጸመ በኋላ የሃይማኖቱ ተከታዮች የት እንደሚውሉ፣ ምን እንደሚበሉ፣ ምን እንደሚሰሩ ክትትል አይደረግም። ይህን አለማድረግ ደግሞ የእረኝነትን ተግባር አለመወጣት ወይም መዘንጋት ነው። በዚህ የተነሳም ምዕመኑ እረኛ እንደሌለው በግ ይሆናል ማለት ነው።


ሰንደቅ፡- በማህበራዊም ሆነ በፖለቲካው መስክ አንደ አገር ቀውስ ውስጥ ነን ከተባለ እና መንስኤውንም ካስቀመጡ ከዚህ ችግር ለመውጣት መፍትሔ ነው የሚሉት ምንድን ነው?


ዶክተር ወዳጄነህ፡- ሁለት ነገሮች መናገር እፈልጋለሁ። አገርን መውደድ ማለትም ፈረንጆቹ Nationalism ወይም schism የሚሉትን ሳይሆን patriotism በሚባለው መልኩ ነው አገር መውደድ ሊገለጽ የሚገባው። ሁለቱ ቃላት ሌሎችን አግላይና ለራስ የተለየ ግምት የሚሰጡ በመሆኑ እኔ አልወዳቸውም። እኔ በዚህ ሰዓት የምፈልገውም አገርን የመውደድ ስሜት በኢትዮጵያዊያን ልብ ውስጥ እንዲነድ እፈልጋለሁ። ለዚህ አንድ ምሳሌ ልስጥህ። አሜሪካዊያን አገራቸውን እንደሚወዱ ይነግሩሃል። ለምንድን ነው አገራችሁን የምትወዱ ብለህ ስትጠይቃቸው የሚመልሱልህ መልስ በጣም ይገርምሃል። ምን ይላሉ መሰለህ ‹‹አሜሪካ እኮ የተመሰረተችው በነጻነት ዲክላሬሽን ላይ ነው። ሁሉም ሰው እኩል ተፈጥሯል ብለን ነው የምናምነው፤ አሜሪካ የነጻነት እና የእኩልነት ምድር ነች። ስለዚህ አገሬን እወዳለሁ ይሉሃል። ስለዚህ አሜሪካዊያን አገራቸውን የሚወዱት አሜሪካ የቆመችበትን መሰረት ነው።


እኛ ኢትዮጵያዊያንም መሰረት አለን፤ አትንኩኝ ባይነታችን፣ ነጻነታችን መደፈር አለመፈለጋችን፣ ሉአላዊነታችን እነዚህ በደንብ ተቀምጠው ኢትዮጵያ የምትባለው አገር የተመሰረተችበት መርህ መሆናቸው መነገርና መቀመጥ አለባቸው። ስለዚህ ኢትዮጵያን እንወዳለን ስንል ኢትዮጵያ የተመሰረተችበትን መርህ መውደድ ማለት ነው።


ሁለተኛው ነጥብ ደግሞ ኡቡንቱ የሚባል አፍሪካዊ ፍልስፍና አለ። ኡቡንቱ የሚያምነው በእርስ በእርስ መደጋገፍ (Interdependence) አንዱ በአንዱ ላይ መደገፍ አለበት ብሎ ነው። እኔ ላንተ አስፈልግሃለሁ ወይም አንተ ለእኔ ታስፈልገኛህ ማለት ነው። ያንተ መኖር ለእኔ ስኬት አስፈላጊ ነው። የእኔ መኖርም ላንተ ስኬት እንዲሁ። እኔ በመኖሬ ለአንተ ወይም አንተ በመኖርህ ለእኔ ጠላት አለመሆንህን የሚገልጽ አስተሳሰብ ነው። እኔ የዚህ ፍልስፍና ሰባኪ ነኝ። ስለዚህ በኢትዮጵያ አገራችን ውስጥ የአማራው ህዝብ ለኦሮሞው ህዝብ ያስፈልገዋል፤ ኦሮሞውም ለአማራው ያስፈልገዋል። ትግሬው ለአማራው ያስፈልገዋል፤ አማራውም ለትግሬው እንዲሁ። አፋሩ ለኦሮሞው ኦሮሞው ለሶማሌው በአጠቃላይ ሁሉም የኢትዮጵያ ብሔሮች አንዱ ለአንዱ ያስፈልጉታል። ስለዚህ የአንዱ ህዝብ ወይም የአንዱ ብሔር ፍላጎት ብቻ ሳይሆን ኢትዮጵያዊነት መሆን ያለበት ታስፈልገኛለህ በሚል መያያዝ አለበት። አንዳንዶቻችን የብሔር ማንነታችን ግራ የሚጋባን ሰዎች ነን። ለአብነት ያህል እኔ የተወለድኩት ሐረር ሲሆን አባቴ ጅጅጋ የተወለዱ ሲሆን እናቴ ደግሞ ድሬዳዋ ነው የተወለዱት። አሁን የእኔን አስተዳደግ ስታይ አባቴ ፊታውራሪ መሐረነ ምንዳ ሶማሊኛ ቋንቋ ተናጋሪ ነው። እኔን አስበኝ ልጅ ሆኜ ቤታችን ውስጥ ሶማሊኛ ይነገራል፤ ኦሮምኛም ይነገራል፤ አማርኛም እንዲሁ። በዚህ ሁሉ መሃል እኔ የየትኛው ብሔር ወይም ከየትኛው ዘር ነኝ ብዬ አልጠየኩም ነበር። ልክ መንግስት ሲቀየር የብሔር ወሬ ሲመጣ ነው አድጌ ዘመድ ጠይቄ አባቴ ከየትኛው ነገድ፣ እናቴም ከየትኛው እንደሆኑ ያወኩት። ተገድጄ ነው ብሔሬን ያወኩት። አሁንም ቢሆን የብሔር ማንነት ወይም አይደንቲቲ አይሰማኝም፤ ኢትዮጵያዊነት ብቻ ነው የሚሰማኝ።


ስለዚህ ሁላችንም በየብሔር ማንነት ፍለጋ ከመግባታችን በፊት ሁሉም ለሁሉም አስፈላጊ መሆናችንን አይተን ያለፈው ንጉስ እንዲህ ነበር፤ እንዲህ አድርጓል የሚለውን ቂም በመተው ወደ ፊት መሄድ፤ መከባበር እና መፈላለግ ያስፈልገናል። ያኔ ችግሮቻችን መፍትሔ ያገኛሉ ብዬ አምናለሁ።

 

 

ክፍል ፖለቲካ
Wednesday, 04 April 2018 14:36

ቁጥሮች

19 ሺህ 569 ከሰኔ 2008 እስከ የካቲት 2010 ዓ.ም የወጪ መጋራት ክፍያ የከፈሉ ተማሪዎች ቁጥር፤

273 ሚሊዮን 130 ሺህ ብር ከ1999 እስከ 2002 ዓ.ም ከወጪ መጋራት ለመሰብሰብ ታቅዶ የነበረው ገንዘብ፤
23 ሚሊዮን 180ሺህ 384 ከ1998 እስከ 2002 ዓ.ም ከወጪ መጋራት መሰብሰብ የተቻለው ገቢ፤
ምንጭ ፡- አዲስ ዘመን ጋዜጣ መጋቢት 13 ቀን 2010


የኢህአዴግ ምክርቤት በፈቃዳቸው ሥልጣናቸውን በለቀቁት የቀድሞ ጠቅላይ ሚኒስትር ምትክ ዶ/ር አብይ አህመድ የግንባሩ ሊቀመንበር እና የአገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር አድርጎ በመሰየም በፓርላማ ሹመታቸውን አስጸድቋል። ኢህአዴግ በተለይ ባለፉት ሶስት ዓመታት እየተባባሰ የመጣው ሕዝባዊ ቁጣ ተገቢውን መልስ ለመስጠት ጥልቅ ተሀድሶ እንደሚያካሂድ ለሕዝብ በገባው ቃል መሠረት ሥር ነቀል ለውጥ ማካሄድ ለምርጫ የሚቀርብ ሳይሆን የህልውና ጥያቄም ጭምር ሆኖ ከፊቱ ተደቅኗል። አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አቢይ ይህን ለውጥ የተሳካና ብዙሃኑን ያረካ እንዲሆን አስተዋጽኦቸው ላቅ ያለ እንደሚሆን ይገመታል።


ጠቅላይ ሚኒስትሩ በበዓለ ሲመታቸው ላይ ያደረጉት ንግግር መሳጭና የብዙዎች ቀልብ የሳበ ነበር። በዚሁ ንግግራቸው ስለኢትዮጵያዊነትና አንድነት ደጋግመው በማንሳት የህዝብን ስሜት መኮርኮር ችለዋል። በተጨማሪም በወሳኝነት በሕገመንግሥቱ የሰፈሩ የህግ የበላይነት፣ የፕሬስ ነጻነት፣ የሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶችና ነጻነቶችና የመሣሠሉ አበይት ጉዳዮች በአፈጻጸም እንዳይሸረሸሩ እንደሚሰሩ ዘርዘር ባለ ገለጻቸው ተናግረዋል።


በውጭ ግንኙነት ረገድም እንደኤርትራ ካሉ መንግሥታት ጋርም ሠላምን እንዲሰፍን እንዲሁም በውጭ የሚኖረው ዲያስፖራ ወገን ወደአገሩ እንዲገባ ጥሪ አቅርበዋል።


ይህ የጠ/ሚኒስትሩ ንግግር ሕዝብን አረጋግቷል፣ መጪውን ጊዜ ተስፋ እንዲያደርግ፣ በአገሩ ተስፋ እንዳይቆርጥ አድርጓል። ይህ አስተዋፅኦ ብቻውን ከባድ ዋጋ ያለው ነው። ይህ ዓይነት አቅም ያለው መሪ ማግኘትም መታደል ነው።


ይህም ሆኖ ግን እጃችንን አጣጥፈን ኢዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ተአምር እንዲያወርዱልን ማናችንም መጠበቅ አንችልም። ዶ/ር አቢይ ህልማቸውን ማሳካት የሚችለው ይሄ ሕዝብ ነው። ሕዝቡ ሙስናና ብልሹ አሠራርን በመዋጋት፣ ለአገሩ ልማትና ዕድገት በንቃት በመሳተፍ ገንቢ ሚናውን በየደረጃው ሲወጣ የአዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ውጤት መታየት ይጀምራል።


የኢህአዴግ አባላትና ደጋፊዎችም ቢሆኑ ከዘረኝነትና ጠባብነት አስተሳሰብ ተላቀው አገራችን ከገባችበት ማጥ እንድትወጣ ያላቸው ሚና የላቀ ነው። በኢትዮጵያዊ ሕብረብሔራዊ ስሜት መጓዙ ከማንም በላይ ጠቀሜታው ለራሱ ለኢህአዴግ መሆኑን መረዳት ይገባል። መጪው ጊዜ የእርቅና የሰላም እንዲሆን ኢህአዴጎች ለአዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ልባዊ ድጋፍና ትብብር በማድረግ የጥልቅ ተሀድሶ ሒደቱን ሊደግፉና ሊያሳኩ ይገባል።

 

ላለፉት አራት ዓመታት በእርስ በርስ ጦርነት እየፈራረሰች የምትገኘው የመን፣ የህዝቦቿ አንድነት የተናጋባት የመን፣ የውጭ ሀገር ስደተኞች መተላለፊያና የባርነት ንግድ የሚካሔድባት የመን፣ ሰሞኑን አለም ሁሉ በአድናቆት የተመለከተው መልካምዜና ተሰምቶባታል። በኢትዮጵያዊው አሰልጣኝ አብርሀም መብራቱ የሚመራው ብሔራዊ የእግር ኳስ ቡድኗ በታሪኩ ለመጀመሪያ ጊዜ ለእስያ ዋንጫ ማለፍ ችሏል።


በአሁኑ ወቅት በዚህች ምስቅልቅሏ በወጣ የበረሀ ሀገር እግር ኳስን መጫወት ቅንጦት ሊመስል ይችላል። ነገር ግን የእግር ኳስ ስፖርት የተረጋጋችና አንድ የሆነች የመንን ለመፍጠር ከፖለቲከኞች የበለጠ ሚና ያለው መሰረታዊ ሀይል ነው። ሰሞኑን ብሔራዊ ቡድኗ ለእስያ ዋንጫ የውድድር መድረክ ያለፈበትን ውጤት ሲያስመዘግብ የመናዊያን ደስታቸውን ሲገልጹ ታይተዋል። ውጤቱ ተስፈኛ ወጣቶችን ለማየትም የተቻለበት ነበር።


የመን በተለያዩ ሀይሎች ተከፋፍላ በምትገኝበት በዚህ ወቅት በእግር ኳስ ያስመዘገበችው ውጤት በእርግጥም ለሀገሪቱ ሰላምና አንድነት ለማምጣት ሚና እንዳለው ብዙዎች እየመሰከሩ ነው።
በፖለቲካ ቀውስ ምክንያት የሀገር ውስጥ የእግር ኳስ ውድድሮች መካሔድ ከቆመ አራት አመት ሆኗል። ሀገሪቱ የዓለም አቀፍ ግጥሚያዎችን በሜዳዋ አታደርግም። ከሀገሯ ውጪ ርቆ በሚገኘው ኳታር ነው የምትጫወተው።


በዚህ ሁሉ ፈተናዎች እየተጨነቀ የሚጓዘው ብሔራዊ ቡድኗ ለ2019 የእስያ ዋንጫ ማለፉ መነጋገሪያ ሆኗል። ከዚህ ትልቅ ስኬት ጀርባ ደግሞ ኢትዮጵያዊው አሰልጣኝ አብርሀም መብራቱ ይጠቀሳል። እ.ኤ.አ. በ2016 ዋናውን ብሔራዊ ቡድን የማሰልጠን ኃላፊነት የወሰደው ኢትዮጵያዊው አሰልጣኝ አብርሀም መብራቱ የመንን ታላቅ ለሚባል የእግር ኳስ የውድድር መድረክ በማብቃት የመጀመሪያው የውጭ ሀገር አሰልጣኝ ሆኗል።


በየመን እግር ኳስ ውስጥ ለረጅም አመታት የቆየው አሰልጣኝ አብረሀም ቀደም ሲል ከ21 አመት በታች ብሔራዊ ቡድን አሰልጥኗል። በወቅቱም ለ2013 መድረክ ማብቃት ችሎ ነበር።


አብርሃም ከሁለት አመት በፈት የተረከበውን ዋናውን የየመን ብሔራዊ ቡድንን ለ2019 የእስያ ዋንጫ ለማብቃት በአስቸጋሪ ሁኔታዎች ውስጥ ማለፍ ነበረበት። ከአራት አመት በላይ የሀገር ውስጥ የሊግ ውድድሮች በተቋረጡበት ሁኔታና ያለ ደጋፊዎች ብሔራዊ ቡድንን ለውድድር ማዘጋጀት ከባድ እንደነበር ተናግሯል። ይሁንና የማጣሪያ ጨዋታዎቹን ባልተጠበቀ ሁኔታ ነው ያስመዘገበው። ቡድኑ በምድብ ማጣሪያ ሁለት ጨዋታዎችን በማሸነፍና አራቱን አቻ በመለያየት ያለምንም ሽንፈት የነው ያጠናቀቀው።


ቡድኑ ወደ እስያ ዋንጫ ማለፉን ያረጋገጠው በመጨረሻው የምድብ የማጣሪያ ጨዋታ ኔፓልን 2ለ1 በማሸነፉ እና በተመሳሳይ ምድብ የምትገኘው ፊሊፒንስ ታጅክስታንን በተመሳሳይ ውጤት በመርታቷ ነበር።


በየመን ኦሊምፒክ ኮሚቴ ውስጥ በአመራርነትም የማገልገል ኃላፊነት የነበረው አሰልጣኝ አብርሀም፣ የመንን ለ2019 የእስያ ዋንጫ ያሳለፈበት ውጤት በእግር ኳስ ህይወቱ ትልቅ ስኬት ሆኖ ይጠቀሳል። እርሱም በዚህ ውጤት የተሰማውን ደስታ ለቢቢሲ በሰጠው አስተያየት እንዲህ ሲል ገልጾታል።


‹‹ለእስያ ዋንጫ ለመድረስ ያደረግነው ጉዞ ሁሉ እጅጉን አስቸጋሪ ሁኔታዎች የተሞላ ነበር። የማይሳካ የሚመስለውን ነገር በማሳካቴ በጣም ደስ ብሎኛል። የመን በእርስ በእርስ ጦርነቶች ባለመረጋጋቷ በሀገር ውስጥ የእግር ኳስ ውድድሮች አይካሔዱም። ኢንተርናሽናል ጨዋታዎችንም በሜዳችን ማድረግ አንችልም። በዚህ ሁኔታ ብሔራዊ ቡድን መገንባትና ለኢንተርናሽናል መድረክ ለማዘጋጀት በጣም ፈታኝ ነው። ይህንን ሁሉ አስቸጋሪ ሁኔታዎች አልፈን ለእስያ ዋንጫ በመብቃታችን በጣም ደስ ብሎኛል።›› ብሏል።


አሰልጣኝ አብርሃም የየመንን ብሔራዊ ቡድን ለትልቅ የውድድር መድረክ በማብቃት የመጀመሪያው የውጭ ሀገር አሰልጣኝ ሆኖ በታሪክ መመዝገቡ የፈጠረበትን ስሜት በተመለከተም ‹‹ይህንን ስኬት ማስመዝገብ የቻለ ኢትዮጵያዊ አሰልጣኝ በመሆኔ ደግሞ ይበልጥ ኮርቻለሁ›› ብሏል።¾

ክፍል ስፖርት

ዶ/ር አቢይ አህመድ በገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ አቅራቢነት ከትላንት በስቲያ ሰኞ መጋቢት 24 ቀን 2010 ዓ.ም በሕዝብ ተወካዮች ምክርቤት የጠቅላይ ሚኒስትርነት ሹመታቸው ከጸደቀ በኋላ ቃለመሀላ ፈጽመዋል፡፡ በዚሁ ዕለት ለኢትዮጵያ ሕዝብ ያደረጉት ንግግር ሙሉ ቃል እንደሚከተለው ቀርቧል፡፡ ለአንባቢዎቻችን በተመቸ መልኩ ለማቅረብ የጠቅላይ ሚኒስትሩ ንግግር ጭብጦችን ንዑስ ርዕስ በመስጠት እንደሚከተለው አሰናድተነዋል፡፡

 

*** *** ***

 

ሀገራችን ኢትዮጵያ በመንግስት አስተዳደር ስርዓቷ ሰላማዊ የስልጣን ሽግግር በምታከናውንበት በዚህ ታሪካዊ ቀን በተከበረው ምክር ቤት ፊት ቀርቤ ይህን ንግግር ለማድረግ ስለበቃሁ የተሰማኝን ልዩ ክብር ለመግለፅ እወዳለሁ፡፡ ከሁሉ አስቀድሜ፣ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በአገራችን ለተከሰተው ፖለቲካዊ አለመረጋጋት የመፍትሄ አካል ለመሆን፣ የሀገር ክብርና ብሔራዊ ጥቅም በተሻለ ሁኔታ በአዲስ አመራር ሊጠበቅ ይችላል ብለው በማሰብ፣ ለአህጉራችን ምሳሌ በሆነ መልኩ ሥልጣናቸውን በፈቃዳቸው ላሸጋገሩት ለክቡር አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ ከፍ ያለ አክብሮቴን እገልጻለሁ፡፡ በተመሳሳይ የመንግስታዊ ስልጣን ሽግግሩ ያለ እንከን እንዲከናወን ልዩ ሚና ሲጫወቱ ለቆዩት ሁሉ በመላው ህዝባችን ስም ከልብ አመሰግናለሁ፡፡

ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓት እና ለህዝብ መገዛት


በታሪካችን በተለያዩ አጋጣሚዎች አዲስ የፖለቲካ ምዕራፍ የመጀመር ዕድሎችን አግኝተን ብዙዎቹን በወጉ ሳንጠቀምባቸው አምልጠውናል፡፡ አሁንም፣ ይህ የስልጣን ሽግግር አዲስ ምዕራፍ የምንጀምርበት ሌላ ታሪካዊ ዕድል ነው፤ በመሆኑም በከፍተኛ የኃላፊነት ስሜት ልንጠቀምበት ይገባል፡፡


ኢትዮጵያ ማህፀነ ለምለም ናት፡፡ ከፍ ባለ የአገር ፍቅር መንፈስ ሰርክ የሚተጉ ልጆን አፍርታለች፡፡ ልጆቿም ወደቀድሞ ክብሯ እንድትመለስ፣ የሕዝቧ ሰላምና ፍትህ እንዲጠበቅ፣ ብልፅግና ያለ አድልኦ ለመላው ዜጎች ይዳረስ ዘንድ አጥብቀው ይመኛሉ… ይደክማሉ፡፡ በሀገር ውስጥና በውጪ ሆነው ስለ ሀገር አንድነትና ሰላም… ስለፍትህና እኩልነት… እንዲሁም ስለብልፅግና ይጮሃሉ.. ይሞግታሉ.. ይሟገታሉ፡፡


ይህ የሥልጣኔ ሽግግር ሁለት አበይት እውነታዎችን የሚያመለክት ነው፡፡ ክስተቱ፣ በአንድ በኩል በሀገራችን ዘላቂ፣ የተረጋጋና ሁሉን አቀፍ የህገ መንግስታዊ ስርዓት መሰረት ስለመጣላችን ማሳያ ሲሆን፣ በሌላ በኩል ደግሞ ከጊዜው የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚ እና የማህበራዊ ሁኔታዎች ጋር እኩል የሚጓዝና በህዝብ ፍላጎት የሚገዛ፣ ህዝብን አለቃው አድርጎ የሚያገለግል ስርዓት እየገነባን መሆኑን ያመለክታል፡፡

 

በተስፋና በስጋት መካከል ውስጥ ነን


መሪ ድርጅታችን ኢህአዴግ ልማታዊ ዲሞክራሲያዊ መስመሩን አጥብቆ በመያዝ ሀገራችንን ከሁለት አስርተ ዓመታት በላይ ባስተዳደረበት ወቅት በሁሉም መስክ መሠረታዊ ለውጥ ያመጣ ህገ-መንግስታዊና ፌዴራላዊ ስርዓት ገንብቷል፡፡ ዓለም በአንድ አኩል በጥሞና፣ በአግራሞና በጉጉት በሌላ በኩል ደግሞ በስጋት እየተመለከተው ያለ ሀገራዊ ለውጥ ላይ እንገኛለን፡፡ ያሳካናቸው በርካታ ድሎች እንዳሉ ሁሉ በፍጥነት መቀረፍ የሚገባቸው በርካታ ጉድለቶች እንዳሉም እናምናለን፡፡ ከስህተቶቻችን ተምረን ወደ ፊት በመራመድ ማተኮር ያለብን ጉዳይ የተሻለች ሀገር ለሁላችንም በመገንባቱ ላይ ነው፡፡ ዋናው ቁም ነገር፣ አገራችንን ከፍ ወዳለ ምዕራፍ ማሸጋገሩ እና አንድነቷን ጠብቃ የምትቆይበትን ሁኔታ በቀጣይነት እያረጋገጡ መሄዱ ነው፡፡ ኢትዮጵያዊነት ያስተማረን እውነታ በጊዜያዊ ችግሮች ተሸንፊ መውደቅን ሳይሀን ፈተናዎችን ወደ ዕድልና መልካም አጋጣሚ ቀይሮ ድል መቀዳጀትን ነው፡፡


ትላንት፣ አባቶቻችን በመተማ፣ በአድዋ፣ በማይጨውና በካራ ማራ አጥንታቸውን ከስክሰው የከበረ ደማቸውን አፍስሰው በክብርና በአንድነት ያቆይዋት አገር አለችን፡፡ እኛ እድለኞች ነን፡፡ ውብ አገር- አኩሪ ታሪክ አለን፡፡ እኛ መነሻችንን እናውቃለን፡፡ በርካታ ዘመናትን የሚሻገር ታሪክ ያለው ታላቅ ህዝብ ነን፡፡ ህብረታችን ለአለም ምሳሌ መሆን ይችላል፡፡ ጠላቶቻችንን አንበርክኳል፡፡ ሉአላዊነታችንን ጠብቆ ዛሬ ላይ ከማድረሱም በላይ ለሌሎች ህዝቦችም የነፃነት ትግል አርአያ ሆኗል፡፡

ማንነታችን እንዳይለያይ ሆኖ የተሰናሰለ፣ እንዳይነጣጠል ሆኖ የተገመደ፣

የተዋደደ እና የተዋሃደ ነው


አማራው በካራ -ማራ ለሀገሩ ለአላዊነት ተሰውቶ የካራ-ማራ አፈር ሆኖ ቀርቷል፡፡ ትግራይ በመተማ ከሀገሬ በፊት አንገቴን ውሰዱ ብሎ የመተማ አፈር ሆኗል፡፡ ኦሮሞው በአድዋ ተራሮች ላይ ስለሀገሩ ደረቱን ሰጥቶ የሀገሩን ሉዓላዊነት ለማስጠበቅ ከአድዋ አፈር ተቀላቅሏል፡፡ ሱማሌው፣ ሲዳማው፣ ቤንሻንጉሉ፣ ወላይታው፣ ጋምቤላው፣ ጉራጌው፣ አፋሩ፣ ስልጤው፣ ከምባታው፣ ሐዲያው እና ሌሎቹም የኢትዮጵያ ህዝቦች ሁሉ በባድመ ከሀገሬ በፊት እኔን ብለው እንደወደቁ ከባድመ አፈር ጋር ተዋህደዋል፡፡ አንድ ኢትዮጵያዊ አባት እንዳሉት እኛ ስንኖር ሰዎች፣ ስናልፍ አፈር፣ ስናልፍ ሀገር እንሆናለን፡፡ የየትኛውንም ኢትዮጵያዊ ክቡር ስጋና ደም በየትኛውም የኢትዮጵያ ክፍል ውስጥ አፈር ሆኖ ታገኙታላችሁ፡፡ ኢትዮጵያውያን ስንኖር ኢትዮጵያዊ ስንሞት ደግሞ ኢትዮጵያ እንሆናለን፡፡

 

ኢትዮጵያ ከፖለቲካ አመለካከት በላይ ነች


በአንድ አገር ውስጥ የሀሳብ ልዩነቶች ይኖራሉ፡፡ የሀሳብ ልዩነት እርግማን አይደለም፡፡ ልዩነቱ እንዳለ ሆኖ መደማመጥና በመርህ ላይ ተመስርተን መግባባት ስንችል የሀሳብ ልዩነት በረከት ይዞልን ይመጣል፡፡ በሀሳብ ፍጭት ውስጥ መፍትሄ ይገኛል፡፡ በመተባበር ውስጥ ኃይል አለ፡፡ ስንደመር እንጠነክራለን፡፡ አንድነት የማይፈታው ችግር አይኖም… አገር ይገነባል፡፡ የኔ ሀሳብ ካላሸነፈ ሞቼ እገኛለሁ ማለት ግን እንኳን አገርን ሊያቆም ቤተሰብን ያፈርሳል፡፡ ያለችን አንድ ኢትዮጵያ ነች ከየትኛውም የፖለቲካ አመለካከት በላይ አገራዊ አንድነት ይበልጣል፡፡ አንድነት ማለት ግን አንድ አይነትነት ማለት እንዳልሆነ ሊሰመርበት ይገባል፡፡


አንድነታችን ልዩነቶቻችንን ያቀፈ ብዝሃነታችንን በህብረ-ብሔራዊነት ያደመቀ መሆን አለበት፡፡

 

ነፃነት ከመንግስት ለህዝብ የሚበረከት ስጦታ አይደለም


ዲሞክራሲ ለኛ ባዕድ ሃሳብ አይደለም፡፡ በዓለም ውስጥ በብዙ ማህበረሰቦችና ሃገራት ዲሞክራሲ በማይታወቅበት ዘመን በገዳ ሥርዓታችን ተዳድረን ለዓለም ተምሳሌት ሆነን፣ ኖረናል፡፡ አሁንም ዲሞክራሲን ማስፈን ከየትኛውም ሀገር በላይ ለኛ የህልውና ጉዳይ እንደሆነ እናምናለን፡፡ ዲሞክራሲ ያለነፃነት አይታሰብም፡፡ ነፃነት ከመንግስት ለሕዝብ የሚበረከት ስጦታም አይደለም፡፡ ከሰብዓዊ ክብር የሚመነጭ የእያንዳንዱ ሰው የተፈጥሮ ፀጋ እንጂ፡፡ ነጻነትን በዚህ መልኩ ተረድቶ እውቅና የሰጠውን ሕገ መንግሥታችንን በአግባቡ መተግበር፣ የሰባዓዊ እና ዴሞክራሲያዊ መብቶች በተለይም ሃሳብን የመግለፅ፣ የመሰባሰብና የመደራጀት መብቶች በህገ መንግስታችን መሠረት ሊከበሩ ይገባል፡፡ የዜጎች በሀገራችን የአስተዳደር መዋቅር በዲሞክራሲያዊ አግባብ በየደረጃው የመሳተፍ መብትም ሙሉ በሙሉ እውን መሆን አለበት፡፡


ሁላችንም መገንዘብ ያለብን የዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታ መደማመጥን ይጠይቃል፡፡ ሕዝብ አገልጋዩን የመተቸት፣ የመምረጥ፣ የመጠየቅ ሙሉ መብት አለ፡፡ መንግሥት የህዝብ አገልጋይ ነው፡፡ ምክንያቱም ገዢ መርሃችን የህዝብ ሉዓላዊነት ነውና፡፡ በዴሞክራሲያዊ አስተዳደር ውስጥ፣ የመጀመሪያውም የመጨረሻውም መርህ፣ በመደማመጥ የሀሳብ ልዩነትን ማስተናገድ መሆን አለበት፡፡ ኢትዮጵያ የጋራችን፣ የኛ የሁላችን መሆኗን ተገንዝበን የሁሉም ድምፅ የሚሰማበት፣ ሁላችንንም የሚያሳትፍ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት የመገንባቱን ትግል አጠናክረን እንቀጥላለን፡፡


ዲሞክራሲ ሲገነባ መንግስት የዜጎችን ሀሳብን በነፃነት የመግለጽ መብት ማክበር አለበት፡፡ ዲሞክራሲን ከዜጎች ሰላማዊ እንቅስቃሴና ከመንግስት መሪነት፣ ደጋፊነትና ሆደ ሰፊነት ውጭ ማዳበር አይቻልም፡፡ በመሆኑም መንግስት የዜጎች ሰላማዊ እንቅስቃሴ እንዳይስተጓገል በፅናት ይሰራል፡፡


በተመሳሳይ ዜጎች ሀሳባቸውን ሲገልፁ ሰላማዊ በሆነ መንገድ መሆን ይገባዋል፡፡ የራስን ዲሞክራሲያዊ መብት እየጠየቁ የሌላውን መብት መጋፋት እርስ በእርሱ ይጣረሳል፣ ዲሞክራሲንም ያቀጭጫል፡፡ መንግስት ህግን ማክበር አለበት፣ ማስከበርም ግዴታው ነው፣ ታጋሽነትም ኃላፊነቱ ነው፡፡ የመንግስት ታጋሽነት ሲጓደልም ዲሞክራሲ ይጎዳል፡፡ በሁለቱም አካሄድ የምንናፍቀው ዲሞክራሲ ሊመጣ አይችልም፡፡


በዴሞክራሲያዊ አስተዳደር ውስጥ የህግ የበላይነት መስፈን ይገባዋል፡፡ የሕግ የበላይነትን ለማስፈን በምናደርገው ትግል መርሳት የሌለብን ቁም ነገር ህዝባችን የሚፈልገው የሕግ መኖርን ብቻ ሳይሆን የፍትህ መረጋገጥንም ጭምር ነው፡፡ የህዝብ ፍላጎት ከፍትህ የተፋታ ደረቅ ሕግ ሳይሆን፣ በፍትህ የተቃኘ፣ ለፍትህ የቆመ የሕግ ስርዓትን ነው፡፡ የህዝብ ፍላጎት የሕግ አስከባሪ ተቋማት ገለልተኛና ለፍትህ ታማኝ፣ ለዜጎች መብት ቀናኢ እንዲሆኑ ነው፡፡ ህግ ሁላችንንም እኩል የሚዳኝ መሆን አለበት፡፡ እንዲህ ሲሆን ህግ በተፈጥሮ ያለንን ሰብዓዊ ክብራችንን ያስጠብቅልናል፡፡ ይህን እውነታ በመረዳት በሀገራችን ዲሞክራሲ እንዲያብብ፣ ነፃነትና ፍትህ እንዲሰፍን፣ የህግ የበላይነት እውን እንዲሆን አስፈላጊውን ማሻሻያ በማድረግ በዘርፉ ያለውን ክፍተት እንሞላለን፡፡


ለሰላም መሠረቱ ፍትህ ነው፡፡ ሰላም የግጭት አለመኖር ብቻ አይደለም፡፡ ሰላም በመግባባት ላይ የተመሰረተ ፅኑ አንድነታችን ነው፣ ሰላም መተማመናችን ነው፡፡ ሰላም - በሁላችንም ፈቃድ ዛሬም የቀጠለ የአብሮነት ጉዞአችን ነው፡፡ ሰላም አለመግባባትና ተቃርኖዎችን በሰለጠነ መንገድ መፍታት የሚያስችለን መንገድና ግባችን ነው፡፡

 

ለኤርትራ መንግሥት የቀረበ የሰላም ጥሪ


ያለንበት ጊዜ የአፍሪካ ቀንድ በቀውስ ውስጥ ያለበት፣ ብዙ የየራሳቸው ፍላጎና ዓላማ ያላቸው ኃይሎች የሚራኮቱበት፣ ውስብስብ መጠላለፍ በቀጠናው ያለበት ወቅት ነው፡፡ በዚያው ልክ ደግሞ በደም፣ በባህል፣ በቋንቋ እና በረጅም ጊዜ የጋራ ታሪክ የተሳሰርን ህዝቦች ያለንበት አካባቢ ነው፡፡ የውጭ ግንኙነታችንን በተመለከተ ሀገራችን የፓን አፍሪካኒዝም መሰረት፣ የአፍሪካ ህብረት መስራችና መቀመጫ፣ የቀደምት ዓለም አቀፍ ተቋማት መስራችና በዓለም አቀፍ፣ በአህጉር አቀፍ እንዲሁም ቀጠናው ጉዳዮች ላይ ጉልህና ገንቢ ሚና የምትጫወት ሀገር ናት፡፡ ይህንኑ በጋራ ተጠቃሚነትና እኩልነት ላይ የተመሰረተውን ፖሊሲያችንን አጠናክረን እንቀጥላለን፡፡ ከአፍሪካዊያን ወንድሞቻችን ጋር በአጠቃላይ፣ እና ከጎረቤቶቻችን ጋር በተለይ በችግርም በተድላም አብረን እንቆማለን፡፡ ከኤርትራ መንግስት ጋር ለዓመታት ሰፍኖ የቆየው አለመግባባት እንዲያበቃም ከልብ እንፈልጋለን፡፡ የበኩላችንንም እንወጣለን፡፡ በጥቅም ብቻ ሳይሆን በደም ለተሳሰሩት የሁለቱ ሀገር ህዝቦች የጋራ ጥቅም ሲባል ልዩነቶቻችንን በውይይት ለመፍታት ያለንን ዝግጁነት እየገለፅኩ የኤርትራ መንግስትም ተመሳሳይ አቋም እንዲወስድ በዚሁ አጋጣሚ ጥሪዬን አቀርባለሁ፡፡

 

አንዱ ሰርቶ ሌላው ቀምቶ የሚኖርባት ሀገር አትሆንም


ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የህዝባችንን ብሶት ካጋጋሉት ዋና ዋና ምክንያቶች ውስጥ ሙስና አንዱ ነው፡፡ ሙስናን ጸረ-ሙስና ተቋም በመመሥረት ብቻ መከላከል እንደማይቻል ተረድተን፣ ሁላችንም፣ ኢትዮጵያችን፣ አንዱ ሰርቶ ሌላው ቀምቶ የሚኖርበት አገር እንዳትሆን ለመጠበቅ የምንችለውን ሁሉ እንድናደርግ በትህትና እጠይቃችኋለሁ፡፡


ትናንት የተፈጠረን ሃብት ከሌላው በመቀማት ሂሳብ ለማወራረድ የሚተጋ አገርና ሕዝብ ወደፊት ለመራመድ አይችልም፡፡ ገበታው ሰፊ በሆነባት፣ ሁሉም ሰርቶ መበልፀግ በሚችልባት ኢትዮጵያችን አንዱ የሌላውን ለመንጠቅ የሚያስገድድ ይቅርና የሚያሳስብ ምንም ምክንያት የለም፡፡ ይልቁንም ወቅቱ የፈጠረልንን ልዩ አጋጣሚና ሃገራዊ አቅማችንን አቀናጅተን የእጥረትና እጦት አስተሳሰብን በማስቀረት ለጋራ ብልፅግና እንትጋ፡፡ ታዋቂው የህንድ የነፃነት ንቅናቄ መሪ ማህተመ ጋንዲ በአንድ ወቅት እንደተናገረው፣ አገር ለሁሉም የሚሆን በቂ ሀብት አላት፣ ሁሉም እንደልቡ የሚዘርፈው ሀብት ግን ሊኖራት አይችልም፡፡ አሁን በጀመርነው አዲስ ምዕራፍ፣ ዘረፋን፣ የሀብት ብክነትን እና የተደራጀ ሙስናን፣ መላው ህዝባችንን በሚያሳትፍ እርምጃ ለመመከት ሌት ተቀን እንተጋለን፡፡

 

ግብርናው በቴክኖሎጂ አልታገዘም


ሀገራችን ባለፉት ዓመታት ባስመዘገበችው ፈጣን እድገት የተነሳ በድህነት ቅነሳ፣ በመሠረተ ልማት ግንባታ፣ በሰው ኃይል ልማት እና በመሳሰሉት ያገኘናቸው ስኬቶች ለሁሉም የሚታዩ ናቸው፡፡


ከዚህ አኳያ መንግስት የዋጋ ንረት እና የውጪ ምንዛሪ ዋጋን ለማረጋጋት፣ የፋይናንስ ዘርፉን ጤናማነት ለመጠበቅ፣ ለኢኮኖሚ የሚቀርበውን የፋይናንስ አገልግሎት ተደራሽነት እና አካታችነትን ለማስፋት፣ የውጪ ምንዛሪ ግኝትን እንዲሁም ቁጠባን እና ኢንቨስትመንትን ለማበረታታት፣ የስራ እድል ለመፍጠር፣ የህዝቡን የነፍስ ወከፍ ገቢ ለማሳደግ እንዲሁም አስከፊ ድህነትን ለመቀነስ የሚያስችሉ የፖሊሲ እና የትግበራ እርምጃዎችን ወስዷል፡፡


በአንጻሩ፣ ባለፉት ዓመታት በተለያዩ ጊዜያት የኢኮኖሚ እድገቱና እና የማክሮ ኢኮኖሚ መረጋጋቱን የሚፈታተኑ ተግዳሮቶች ተከስተዋል፡፡ ከእነዚህም ችግሮች መካከል ዋና ዋናዎቹ የውጪ ንግድ በምንፈልገው መጠን አለማደጉ፣ ይሄን ተከትሎ የውጪ ምንዛሪ አቅርቦት እና ፍላጎት አለመመጣጠን፣ የዋጋ ንረትና የኑሮ ውድነት፣ የውጪ እዳ ጫና እና የሀገር ውስጥ ቁጠባና ኢንቨስትመንት መካከል ያለው ልዩነት እየሰፋ መምጣቱ ናቸው፡፡ በግብርናው ዘርፍ እየተሰሩ ያሉ ስራዎች አበረታች ቢሆኑም ዘርፉን በተገቢው ሁነታ በቴክኖሎጂ መደገፍ ባለመቻሉ እንደ ሀገር ማግኘት የሚገባንን የኢኮኖሚ ትሩፋት ሳናገኝ ቆይተናል፡፡ እንደ ትልቅ ሀገር እና ህዝብ ከምናስበው የስኬት ጫፍ ላይ መድረስ የምንችለውና ችግሮቻችንን የምንፈታበትን ዋና ቁልፍ የምናገኘው በትምህርት እና በትምህርት ብቻ እንደሆነ በማመን መንግስት ለትምህርት ዘርፉ ትኩረት ሰጥቶ እየሰራ ቢሆንም በተለይ የትምህርትን ጥራት ከማስጠበቅ አንጻር እጅግ ብዙ የቤት ስራዎች ከፊታችን እንዳሉ በውል በመገንዘብ በርካታ ስራዎች ይሰራሉ፡፡ የትምህርት መስፋፋት ይበል የሚያሰኝ የመንግስታችን ስኬት ቢሆንም ይህ የትምህርት ሽፋን እድገት በጥራት እስካልተደገፈ ድረስ ልፋት ጥረታችን ሁሉ የምንተጋለትን ውጤት ሊያመጣልን አይችልም፡፡ በመሆኑም ከመጀመርያ ደረጃ እስከ ከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ያሉትን የእውቀት አለሞቻችንን በጥራት ላይ አተኩረው እንዲሰሩ መንግስት በፍፁም ቁርጠኝነት ይረባረባል፡፡ በተለይም ከከፍተኛ ትምህርት ተቋሞቻችን እና ከቴክኒክ እና ሙያ ኮሌጆች የሚወጡት ተማሪዎቻችን ከሚገበዩት እውቀት የሚነፃፀር ክህሎት እንዲኖቸው ከፍተኛ ጥራት ይደረጋል፡፡


እነዚህንና ሌሎቹንም ችግሮቻችንን ለመቅረፍ የሁለተኛውን የእድገት እና ትራንስፎርሜሽን እቅዱን የሁለት ዓመት ተኩል አፈጻጸም በመገምገም አስፈላጊ የሆኑ የፖሊሲ እርምጃዎችን በመውሰድ፣ ፈጣን የኢኮኖሚ እድገትን ለማስቀጠል እንተጋለን፡፡

 

የወጣቱ ጥያቄ ከኢኮኖሚ በላይ ነው


ኢትዮጵያ የናንተ ነች፣ መጭውም ዘመን ከሁሉ በላይ የእናንተ ነው፡፡ አሁንም የአገሪቷን በመገንባት ግንባር ቀደም ሆናችሁ መሳተፍ ይኖርባችኋል፡፡ የወጣቱ ጥያቄ የኢኮኖሚና የእኩል ተጠቃሚነት ብቻ ሳይሆን የዲሞክራሲና የፍትህ ነው ብለን እናምናለን፡፡ የሁሉም ዜጎችን ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት፣ ማህበራዊ ፍትህ እና ፖለቲካዊ ተሳትፎ ከማሳደግ አንጻር ክፍቶች ነበሩ፡፡


አገራችን፣ ጥሩ የሚባል ኢኮኖሚያዊ እድገትን እያስመዘገበች እንደመሆነ ቢታወቅም እድገቱ በቅርጽና በይዘት ተለዋዋጭ የሆነውን የወጣቱን ትውልድ ፍላጎት በሚፈለገው ደረጃ የሚያረካ አልነበረም፡፡ ይህም፣ ሕዝባችንን ለብሶት እንደዳረገው እንገነዘባለን፡፡ ያለወጣቶች ተሳትፎ እና ተጠቃሚነት አገር የትም ልትደርስ እንደማትችልም እንረዳለን፡፡ ኢትዮጵያ ለወጣቶቿ ተስፋ የምትሰጥ እንጂ፣ ተስፋ የምታስቆርጥ አገር እንዳትሆን የምንችለውን ሁሉ እንደምናደርግ ቃል እገባለሁ፡፡ በሚቀጥሉት ጊዜያት ለወጣቱ የስራ እድል መፍጠር ብቻ ሳይሆን ወጣት ባለሀብቶች በብዛት እንዲፈጠሩ እንሰራለን፡፡ ለዚህ እንቅፋትና መሰናክል የሚሆኑ አመለካከቶችና የተንዛዙ አድሏዊ የሆኑ አሰራሮችን አስወግደን ፍትሃዊ የማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ሥርዓት እንዲኖረን መንግሥት ምቹ ሁኔታን ይፈጥራል፡፡ መርሳት የሌለብን ሀቅ ግን ለራሱም ሆነ ለሀገሩ በሥራውና በጥረቱ ሀብት የሚፈጥረው ወጣቱ እራሱ መሆኑን ነው፡፡

 

ሴቶችን የምናግዘው ለህልውናችን ነው


በብዙ አስቸጋሪና ፈታኝ ሁኔታ ውስጥ ኢትዮጵያን ገንብታችሁ፣ ታሪክ ሰርታችሁ፣ ትውልድ ቀርፃችሁ ዛሬ ላይ ደርሰናል፡፡ በትግላችሁም የተሻለች ሀገር እንድትኖረን ብዙ መስዋዕትነት ከፍላችኋል፡፡ ትግላችሁ የፍትህ ትግል ነው፣ ትግላችሁ ክቡር ትግል ነው፣ ትግላችሁ ትግላችን ነው፡፡ መንግስት የሴቶችን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ እና በሀገራችን ሁለንተናዊ የእድገት ግስጋሴ ውስጥ የበኩላቸውን ሚና እንዲወጡ ለማስቻል የተለያ ስራዎችን በመስራት ላይ የሚገኝ ቢሆንም አሁንም ከሰራነው ይልቅ ያልሰራናቸው ስራዎች እጅግ እንደሚበዙ እናምናለን፡፡ በመሆኑም በቀጣይ የሀገራችን ሴቶች ተፈጥሮ እና ኑሮ የሰጧችሁን በረከቶች ተጠቅማችሁ ለሀገራችን እድገት እና ብልፅግና እንዲሁም ለፖለቲካችንም ስምረት አዎንታዊ ሚና እንደምትጫወቱ ተስፋዬ የላቀ ነው፡፡


አገራዊ ማንነታችን ያለ እናንተ ያለ ኢትዮጵያውያን ሴቶች ምንም ነው፡፡ አገሪቷን የገነቡ፣ ያገለገሉ፣ ያቆሙ ሴቶችና እውቅና በመንፈግ ሀገራዊ ትንሳኤን ማረጋገጥ አይቻልም፡፡ መንግስታችን ለሴቶች መብትና እኩልነት የሚቆመው፣ ለሴቶቻችን ውለታ ለመዋል ሳይሆን ለሁላችንም ብለን ነው፡፡ ግማሽ አካሉን የረሳ ሀገር ሙሉ የሀገር ስዕል ይኖረው ዘንድ ከቶ እንደማይችልና ወደፊትም እንደማይራመድ መንግስት በውል ይገነዘባል፡፡ በመሆኑም መንግስታችን ከዚህ ቀደም ከነበረው ፍጥነት እና የትግበራ ስኬት በላቀ መልኩ ለሴቶች ሁሉን አቀፍ ተሳትፎ እና ተጠቃሚነት በቁርጠኝነት ይሰራል፡፡

 

በአንድ ጀንበር የሚፈታ ችግር የለም


የዳበረ የዲሞክራሲ ባህል አለመኖር፣ ሥር የሰደደ ድህነት፣ የተደራጀ የሙስና እና ብልሹ አሰራር መስፋፋት፣ የመልካም አስተዳደር እጦት ተደማምረው ሰፊና ውስብስብ ፈተና ደቅነውብናል፡፡ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በርካታ ወገኖቻችን ከመኖርያ ቀዬአቸው ለመፈናቀል፣ ለህይወት እና ለንብረት መጥፋት ተዳርገው እንደነበር ይታወሳል፡፡ ዜጎች በሀገራቸው ውስጥ ከቦታ ቦታ የመዘዋወር እና ሃብት የማፍራት መብታቸው መከበር አለበት፡፡ በመሆኑም እንደዚህ አይነት ተገቢ ያልሆነ ድርጊት እንዲያበቃና ዳግም እንዳይፈጠር መሥራት ይኖርብናል፡፡


ችግሮቻችንን፣ ተለያይተን ቀርቶ ተባብረን እና ተዋደንም ለመፍታት ዓመታት ያስፈልጉናል፡፡ በመሆኑም የባከነውን ግዜ በማካካስ ወደፊት መጓዝ እንችል ዘንድ በአዲስ መንፈስ መረባረብ ይጠበቅብናል፡፡


ሁሉም ችግሮቻችን በአንዲት ጀንበር ሊፈቱ አይችሉም፡፡ ነገር ግን የጀመርነውን የተሻለች ሀገር የመገንባት ሂደት ማፋጠን እንችላለን፡፡ የተሻለች አገር መገንባት የሚያስችል ጠንካራ ተነሳሽነት አለ፡፡ ጠንካራ አገር ለመገንባት ሁላችንም ኃላፊነት አለብን፡፡ እንደ ተለያየ አገር ዜጋ በባእድነት እና ባይተዋርነት ሳይሆን፣ ሁላችንም እንደ ባለቤቶች እጅ ለእጅ ተያይዘን መጓዝ ይጠበቅብናል፡፡ ይህ ሲሆን ስንወድቅም፣ ስንነሳም በጋራ ይሆናል፡፡


በቀሪው የሁለተኛው የእድገትና ትራንስፎርሜሽን እቅድ ዓመታት ቀሪ የልማት መርሀ-ግብሮቻችንን በፈጠነ ጊዜ ለማሳካት ጥረት ይደረጋል፡፡ ከመደበኛው የሥራ ሰዓታችን በሚሻገር ጊዜ፣ ከፍ ባለ ፍጥነትና ተነሳሽነት በመሥራት በቅርብ ዓመታት ውስጥ በተከሰተው ፖለቲካዊ አለመረጋጋት የደረሰብንን ኢኮኒሚያዊና ማህበራዊ ጉዳት ለማካካስ አገራዊ ንቅናቄ እንድናደርግ ከአደራ ጭምር መልዕክቴን አስተላልፋለሁ፡፡

 

በውጭ ሀገራት ለሚኖሩ ኢትዮጵያውያን የቀረበ ጥሪ


እያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ለስራም ሆነ ለትምህርት በሄደበት ሁሉ ኢትዮጵያን ተሸክሟት ይዞራል፡፡ ኢትዮጵያዊውን ከኢትዮጵያ ታወጡት እንደሆነ ነው እንጂ ኢትዮጵያን ከኢትዮጵያዊው ልብ ውስጥ አታውጧትም የሚባለውም ለዚህ ነው፡፡ ሁላችሁም በታታሪነታችሁ፣ በልቀታችሁ እና የትም በሚከተላችሁ የሀገራችሁ የጨዋነት ባህሪ የኢትዮጵያና የእሴቶቿ እንደራሴዎች ናችሁ፡፡


አንዳንድ ጊዜ ከኢትዮጵያ ያነሰ የተፈጥሮም ሆነ የታሪክ ሀብት ባላቸው ነገር ግን እጅግ በበለፀጉ ሀገራት ውስጥ ራሳችሁን ስታገኙት ስለሀገራችሁ ቁጭት ሳይሰማቹ አይቀርም፡፡ ሁላችንም ውስጥ ያ ቁጭት አለ፡፡ እንደሀገር ያለንን ሃብት አሟጠን ለመጠቀም የምናደርገው ጥረት በቂ ሳይሆን ሲቀር መቆጨታችሁ አይቀርም፡፡ መቆጨትም አለባችሁ፡፡ ይሄንንም ሁኔታ ለመለወጥ ለሁላችንም የምትበቃ በዚያው ልክ ግን የሁላችንንም ተሳትፎ የምትፈልግ ሀገር አለችንና እውቀታችሁንና ልምዳችሁን ይዛችሁ ወደሀገራችሁ መመለስና ሀገራችሁን አልምታችሁ መልማት ለምትሹ ሁሉ እጃችንን ዘርግተን እንቀበላችኋለን፡፡ በውጭ ሀገራት ኑሯችሁን ላደረጋችሁትም ቢሆን በማንኛውም መልኩ በሀገራችሁ ጉዳይ ላይ ንቁ ተሳታፊ እንድትሆኑና ሀገራችንን በሁሉም መልክ ለመቀየር ለምታደርጉት አስተዋጽኦ መንግስት ያልተቆጠበ ድጋፍ ማድረጉን ይቀጥላል፡፡

 

እገዛችሁ አይቋረጥብን


እስከዛሬ ባደረግነው የሰላምና የልማት እንቅስቃሴ ከጎናችን የቆማችሁ የልማት አጋሮቻችን የአገራችን ጥብቅ ወዳጆች እንደሆናችሁ እንገነዘባለን፡፡ የአገራችንን ልማት እና ሠላም ለማረጋገጥ በምናደርገው ጥረት እንደ ወትሮ ሁሉ ከጎናችን እንደምትቆሙ ባለሙሉ ተስፋ ነኝ፡፡

 

መጪው ጊዜ በኢትዮጵያችን የፍቅርና የይቅርታ ጊዜ ነው!


ሀገራችን ፍትህ፣ ነፃነትና ሰላም የሰፈኑባት፣ ዜጎችዋ በሰብዓዊነት የሚተሳሰቡባት፣ በእህት/ ወንድማማችነት የተሳሰሩባት እንድትሆን እንፈልጋለን፡፡ ይህ ህልማችን ዕውን የሚሆነው ከእንቅልፋችን ነቅተን ስንሰራ ነው፡፡ መመኘታችን መልካም ነው፡፡ ነገር ግን ምኞታችን ብቻውን በቂ አይደለም፡፡ መሥራት፣ መትጋት፣ መታገል ይጠበቅብናል፡፡ በመጀመሪያ ሥራችን ልናደርገው የሚገባንና ትግላችን ማተኮር ያለበት ራሳችን ላይ ነው፡፡ አመለካከታችንን ከጥላቻ፣ ከቂም በቀል ስሜትና ከዘረኝነት ማፅዳት ይገባናል፡፡ በብሔር፣ በፆታ በፖለቲካ አመለካከት፣ በሃይማኖት… ወዘተ ያሉንን ልዩነቶች እንደ በረከትነታቸው በፍቅር በማስተናገድ ከልዩነቶቹ የሚነሳ አለመግባባት ቢኖር እንኳ ከፍትህ እንጂ ከበደል ጋር ባለመተባበር ሞራላዊ እይታዎቻችንን ልናስተካከል ይገባል፡፡ ፍትህ ዋናው መርሃችን፣ ለሰው ልጆች ሁሉ ፍቅርና ክብር የሞራል መልህቃችን ሊሆን ይገባል፡፡ ይህ ሰርተን የማናገባድደው፣ ሁሌም ልፋት፣ ሁሌም ትግል የሚጠይቅ የእድሜ ዘመን ሁሉ የቤት ሥራ ነው፡፡


ሀገራችን በአሁኑ ወቅት ለደረሰችበት ምዕራፍ በርካታ ትውልዶች መስዋዕት ሆነዋል፡፡ አዲሱ ዴሞክራሲያዊ ስርዓታችን እውን እንዲሆንም አእላፎች ተሰውተዋል፡፡ ታዳጊውን ዴሞክራሲያችንን ለማዳበር ግን ተጨማሪ የህይወትም ሆነ የአካል መስዋእትነት አያስፈልገንም፡፡ ባለፉት ዓመታት እንደመንግስትም እንደ ዜጎችም ከዴሞክራሲ ባህላችን አለመዳበር ጋር ተያይዞ በታዩብን እጥረቶች በዜጎቻችን ህይወት እና በግልም በጋራም ንብረቶቻችን ላይ ቀላል የማይባል ጉዳት ደርሷል፡፡ ይህንን ሁላችንም ማስቀረት እንችልና ይገባንም ነበር፡፡ በተለያየ ጊዜ፣ መስዋዕትነት ለከፈሉ የመብት ተከራካሪዎችና ፖለቲከኞች፤ በቅጡ ሳይቦርቁ ህይወታቸው ለተቀጠፈ ለውጥ ፈላጊ ወጣቶች፣ ለስነልቦናዊና አካላዊ ቀውስ ለተዳረጉ ቤተሰቦችና ግለሰቦች ከልብ የመነጨ ይቅርታ እጠይቃለሁ፡፡ እንዲሁም ሰላም ለማስከበርና ህገመንግስታዊ ግዴታቸውን ለመወጣት ሲንቀሳቀሱ ህይወታቸውን ላጡ የፀጥታ ኃይሎች አባላት ለከፈሉት መስዋእትነት ያለኝን አድናቆትና አክብሮት ለመግለፅ እፈልጋለሁ፡፡ ለተፈጠሩ ችግሮች እልባት በማበጀት ህዝባችንን እንደምንክስም ጭምር በዚሁ አጋጣሚ ቃል እገባለሁ፡፡


በአገር ውስጥም ሆነ በስደት ከአገር ውጭ የምትኖሩ ኢትዮጵያውያንና ትውልደ ኢትዮጵያውያን፣ በሙሉ ከልባችን ይቅር ተባብለን፣ የትናንትናውን ምዕራፍ ዘግተን፣ በብሔራዊ መግባባት ወደ ቀጣይ ብሩህ ሀገራዊ ምዕራፍ እንሻገር ዘንድ ጥሪዬን አቀርባለሁ፡፡

 

ከተቃዋሚ ወደ ተፎካካሪ የፖለቲካ ትርክት


ከኢህአዴግ ውጪ ያሉ ፓርቲዎችን የምናይበት መነፅር እንደተቃዋሚ ሳይሆን እንደተፎካካሪ፣ እንደጠላት ሳይሆን እንደ ወንድም፣ አማራጭ ሃሳብ አለኝ ብሎ እንደመጣ አገሩን እንደሚወድ የዜጋ ስብስብ ነው፡፡ ስለዚህ ተፎካካሪ ፓርቲዎች በነፃነት እንዲንቀሳቀሱ የተመቻቸና ፍትሃዊ የመወዳደርያ ሜዳ እንዲኖር በመንግስት በኩል ፅኑ ፍላጎት ያለ በመሆኑ ስለሰላምና ፍትህ በልዩ ልዩ መንገድ የምትታገሉ የተፎካካሪ ፓርቲ መሪዎች፣ አብሮነታችንንና ሰላማችንን አደጋ ላይ የሚጥሉ፣ ብሄራዊ ጥቅሞቻችንንም አሳልፈው የሚሰጡ የአስተሳሰብ መስመሮችን በአርቆ አስተዋይነትና ሀገራዊ ፍቅር፣ በሰጥቶ መቀበል መርህ የተሻለ የፖለቲካ ባህል ለመፍጠር የምናደርገውን ጥረት እንድታግዙ ጥሪዬን አስተላልፋሁ፡፡


የሃገራችን አርሶ አደሮችና አርብቶ አደሮች፣ በሁሉም ደረጃ የምትገኙ የሀገራችን የፀጥታ ኃይሎች፣ ምሁራን፣ ባለሀብቶች፣ በገጠርም ሆነም በከተማ የምትገኙ የተለያየ ሞያ ባለቤቶች፣ የአገር ሽማግሌዎች፣ ሙስሊሞች፣ ክርስቲያኖ፣ ዋቄፈታዎች እንዲሁም ሌሎች ሃይማኖቶችን የምትከተሉ ወገኖች፣ ከሰሜን እስከ ደቡብ፣ ከምስራቅ እስከ ምዕራብ የምትገኙ ብሄር፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች፣ ሁላችንም የዳበረ ዴሞክራሲ ለመገንባት እንረባረብ! አገራችንን ከድህነት አዘቅት ውስጥ ለማውጣት እንትጋ! ዘረኝነትና መከፋፈልን ከአገራችን እናጥፋ! የተማረና በምክንያት የሚከራከር ዜጋ እንፍጠር!


የዛሬው እለት በአኩሪ ኢትዮጵያዊ ወኔ የተጀመረው ታላቁ የህዳሴ ግድባችን ሰባተኛ ዓመት ነው፡፡ በዚህ ግድብ ግንባታ የታየው አንድነት እና መሰባሰብ የሀገራችንን ችግሮች በሙሉ መቅረፍ እና መሻገር እንደምንችል ያረጋገጠልን በመሆኑ ይህንኑ መንፈስ ይዘን ከግድቡ መጠናቀቅ ባሻገር የሀገራችንን ብልጽግና እስከምናረጋግጥበት ከፍታ ድረስ እንድንዘልቅ ጥሪዬን አቀርባለሁ፡፡

 

ምስጋናና ዕውቅና


በመጨረሻም በዚህ ወቅት ሀገሬን እና ህዝቤን ለማገልግል ይህንን ከባድ ኃላፊነት ስቀበል አመሰግናቸው ዘንድ የሚገቡኝን አካሎች እንዳመሰግን ትፈቅዱልኝ ዘንድ በትህትና እጠይቃለሁ፡፡


በመጀመሪያ ለዚህ ኃላፊነት የመረጡኝና እምነት የጣሉብኝ ድርጅቴ ኢህአዴግን እና የአገሬን ህዝብ በተለየ አክብሮት እና ፍቅር አመሰግናለሁ፡፡


ሁለተኛ የሰባት ዓመት ልጅ እያለሁ እንዲህ ከፊታችሁ እንደምቆም የምታውቅ እና ይህንን ሩቅ ጥልቅ እና ረቂቅ ራዕይ በውስጤ የተከለች፣ ያሳደገች እና ለፍሬ ያበቃች አንዲት ኢትዮጵያዊት እናት እንዳመሰግን በትህትና እጠይቃለሁ… ይህች ሴት እምዬ ናት፤


እናቴ ከሌሎቹ ቅን የዋህ እና ጎበዝ ኢትዮጵያውያን እንደ አንዶቹ የምትቆጠር ናትና ቁሳዊ ሃብት ብቻ ሳይሆን አለማዊ እውቀትም የላትም፡፡ በእናቴ ውስጥ ሁሉንም የኢትዮጵያ እናቶች ዋጋ እና ምስጋና እንደመስጠት በመቁጠር፣ ዛሬ በህይወት ካጠገቤ ባትኖርም ውዷ እናቴ ምስጋናዬ ከአፀደ ነፍስ ይደርሳት ዘንድ በብዙ ክብር ላመሰግናት እወዳለሁ፡፡ ሌሎች ኢትዮጵያውያን እናቶቼ በልጆቻቸው የነገ ራዕይ ላይ ትልቅ ድርሻ እንዳላቸው በመገንዘብ ነገ ለሚያጭዱት መልካም ፍሬ ዛሬ ላይ የሚዘሩት ዘር ዋና ጉዳይ መሆኑን በመገንዘብ ለሚከፍሉት መስዋእትነት ያለኝን በምንም የማይተካ አድናቆት ምስጋና እና ክብር በብዙ ልባዊ ፍቅር ሳቀርብ በቀጣይም ልጆቻችን የዚህች ሀገር ህዳሴ እንዲረጋገጥ ዋና ተዋንያን መሆን እንዲችሉ እናታዊ አይተኬ ሚናችሁን እንድትወጡ አደራ በማለትም ጭምር ነው፡፡


ሶስተኛ የሚስቶች ስኬት ሁለት ሶስት ነው፡፡ ሁለት ሲሆን፤ አንዱ የራሳቸው ሌላው የባላቸው፡፡ ሶስት ሲሆን ደግሞ የልጆቻቸውም ይጨመርበታል፡፡ አንዳንዴ ድል ስኬታቸው ከዚህም ይሻገራል፡፡ የእናቴን ራዕይ ተረክባ በብዙው የደገፈችኝና የእናቴ ምትክ የሆነችልኝ ውዷ ባለቤቴ ወ/ሮ ዝናሽ ታያቸው ከነዚህ ሚስቶች ተርታ ትመደባለችና እጅግ አድርጌ ላመሰግናት እወዳለሁ፡፡


በመጨረሻም ከትግል ጓዶቼ እና በዝለት ጊዜ ብርታት፣ በድካም ጊዜ ሃይል ከሆኑኝ የቅርብ - የሩቅ ወዳጆቼ ውጪ ዛሬ እኔ ከፊታችሁ መቆም ባልቻልኩ ነበር፤ ለሁላችሁም ከልብ የመነጨ ምስጋና አቀርባለሁ፡፡


“ኢትዮጵያ በልጇ ጥረት ታፍራ፣ ተከብራና በልጽጋ ለዘላለም ትኑር!”
ፈጣሪ ኢትዮጵያንና ህዝቦቿን ይባርክ!
አመሰግናለሁ!!!

ክፍል ወቅታዊ


የአዲስ አበባ ንግድ ቢሮ ለመንገድ ላይ ነጋዴዎች ክፍት የገበያ ስፍራ ሊያዘጋጅ መሆኑን ከሰሞኑ ገልጿል። እነዚህ የመንገድ ላይ ነጋዴዎች በተደጋጋሚ ችግር እያስከተሉ መሆናቸው ሲነገር ነበር። እነርሱም ስራቸውን ተቆጣጣሪዎች አዩን አላዩን እያሉ በሰቀቀን ውስጥ ሆነው ነው የሚሰሩት። በዚህ መካከል የሌላውን ሰው እንቅስቃሴም እያወኩ እነርሱም ለተለያዩ ኪሳራዎች የሚዳረጉበት ጊዜ አለ። ሁልጊዜም የምንመለከተው በራሳችን አቅጣጫ ብቻ በመሆኑ ግን ይሄንን ችግራቸውን ልንረዳላቸው አልቻልንም። ቢሮው አሁን ያሰበው ነገር ለማህበረሰቡም ሆነ ለነጋዴዎቹ የሚያዋጣ እና እጅግ ጠቃሚ ነው። እቅዱ በፍጥነት ተግባራዊ ቢደረግ ደግሞ የበለጠ ጠቃሚ ይሆን ነበር። ከዚህ እቅድ ተግባራዊነት ጋር ተያይዞ ግን የሚያሰጉን አንዳንድ ነገሮች አሉ። ከዚህ ቀደም እንደተለመደው የመደብ ቀረጥ እና የሱቅ ኪራይ እየተባለ የተለያዩ ጫናዎች የሚደረጉባቸው ከሆነ ነጋዴዎቹ በሚሸጧቸው እቃዎች ላይ የዋጋ ጭማሪ እንዳያደርጉ ያሰጋናል። ይሄ ደግሞ በማህበረሰቡ ላይ ሌላ ችግር ሊፈጥር ይችላል። እንዲህ አይነቱ ችግር ከዚህ ቀደምም የተስተዋለ እና አሁንም እየተስተዋለ ያለ በመሆኑ ከእቅዱ ጎን ለጎን ይህን ችግር መከላከል የሚቻልበትን መንገድም አብሮ ማሰብ ያስፈልጋል። ይሄን ማድረግ ካልተቻለ ግን አንዱን ለማስተካከል ሌላውን ማበላሸት ይከሰታል።

 

ታከለ ኃይሉ - ከመገናኛ

 

 


ማረሚያ


ባለፈው ሳምንት ዕትማችን የዶ/ር አቢይ አህመድ የኢህአዴግ ሊቀመንበር ሆነው መመረጣቸውን በሚመለከተው ዜና ውስጥ የዕጩዎች ድምፅ አስመልክቶ የቀረበው የቁጥር መረጃ በዘገባ ወቅት ስህተት መፈጠሩን ተረድተናል፡፡ ለተፈጠረው ስህተት ይቅርታ እንጠይቃለን፡፡
የሰንደቅ ጋዜጣ ዝግጅት ክፍል

ክፍል መልዕክቶች


 

የኢትዮጵያን ከ20 አመት በታች የወንዶች ብሔራዊ የእግር ኳስ ቡድንን የተረከቡት አሰልጣኝ አጥናፉ በመጀመሪያ ጨዋታቸው በሜዳቸው ሽንፈት ገጥሟቸዋል። አሰልጣኝኙ ለደረሰባቸው ሽንፈት ልምድ ያላቸው ተጫዋቾችን አለመምረጣቸው እንደሆነ የሚገልጹ አስተያየቶች ተሰንዝረዋል። እርሳቸው ግን ቡድናቸው ለደረሰበት ሽንፈት የተጋጣሚያቸው ቡድን ከእድሜ በላይ ተጫዋቾችን በማሰለፉ መሆኑን ነው የገለጹት።


ኒጀር ለምታስተናግደው ከ20 አመት በታች የአፍሪካ ዋንጫ ለመሳተፍ የመጀመሪያ የማጣሪያ ጨዋታውን በሜዳው ከብሩንዲ ጋር የተጫወተው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን በሜዳው የ2ለ0 ሽንፈት ደርሶበታል። በኢትዮጵያ ቡድን ሁለቱንም ግቦች ያስተናገደው በመጀመሪያው የጨዋታ አጋማሽ ነበር። የመጀመሪያዋ ግብ የተቆጠረችው ጨዋታው በተጀመረ በሶስተኛው ደቂቃ ሲሆን፤ ሁለተኛዋ ደግሞ በ22ኛው ደቂቃ ላይ ነበር የተመዘገበችው።


የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን በጨዋታው በተደጋጋሚ ወደ ተጋጣሚው የግብ ክልል ቢደርስም የተሳኩ የግብ ሙከራዎችን ማድረግ ሳይችል ቀርቷል። በአንጻሩ ደግሞ በመከላከል ላይ ያመዘነ እንቅስቃሴ ያደረጉት ብሩንዲዎች በመልሶ ማጥቃት ጊዜ ግቦችን ማስቆጠር ችለዋል።


ጨዋታውን በስታዲየም ተገኝተው የተከታተሉ ተመልካቾች አሰልጣኝ አጥናፉ አለሙ ልምድ የሌላቸውን ታዳጊ ተጫዋቾች መምረጥ የሚችሉበትን እድል አለመጠቀማቸውን ተችተዋል። በተለይም በኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ በሚገኙ ክለቦች ውስጥ የሚጫወቱ ከ20 አመት በታች የሆናቸው ተጫዋች በብዛት በሚገኙበት ሁኔታ አሰልጣኙ እድሉን አለመጠቀማቸው ለሽንፈት እንደዳረጋቸው ነው የሚገልጹት።


‹‹ተጫዋቾቼ የሚችሉትን አድርገዋል። ለሽንፈቱ ሀላፊነቱን እወስዳለሁ›› ያሉት አሰልጣኝ አጥናፉ አለሙ ግን ቡድናቸው ለደረሰበት ሽንፈት ተጋጣሚያቸው ከእድሜ በላይ ተጫዋቾችን ያካተተ በመሆኑ ነው ብለዋል።


‹‹ከጨዋታው በፊት ልምምድ ላይ የምናያቸው ነገሮች ነበሩ። በእድሜ ደረጃ ያለው የጎላ ልዩነት ግልጽ ነበር። የእኛ ተጫዋቾች በእድሜ ደረጃ ተፈትነው ወይም በዶክተሮች ተመርምረው የመጡ ናቸው። በአቅምና በፊዚካል ተበልጠናል። ይህ ደግሞ በውጤቱ ላይ ልተጽእኖ ፈጥሯል።›› ብለዋል።


የብሩንዲው አሰልጣኝ ጆስሊን ቢፕፉቡሳ ግን ተጫዋቾቻቸው ከእድሜ በላይ ናቸው የሚለውን ወቀሳ አልተቀበሉም። የቡድናቸው ተጫዋቾች አካላዊ ገጽታ ግዙፍነት ተፈጥሯቸው እንደሆነ ነው የተናገሩት።


‹‹ተጨዋቾቼ ከ20 አመት በታች ናቸው። የባሀሪ አካባቢ ወጣቶች በተፈጥሯቸው ግዙፍ ናቸው። የአየር ሁኔታውም ይመቻቸዋል። ወጣቶቹ በሙሉ ከእድሜያቸው በላይ ትልቅ የሚመስሉ ናቸው። በአካል ብቃት በታክቲክና ቴክኒክ ላይ ስንዘጋጅ ነበር።››


አሰልጣኝ ጆስሊፊን የኢትዮጵያን ቡድን ያሸነፉት በጨዋታ ታክቲክ በመብለጣቸው እንደሆነ ነው የተናገሩት። ‹‹ተጋጣሚያችን አጫጭር ኳስ የሚጫወትና ወደ ተቃራኒ ቡድን ቶሎ ቶሎ የሚመጣና የሚያጠቃ መሆኑን በማወቃችን እኛ ደግሞ በመልሶ ማጥቃት ለመጫወት ወሰንን። እንዳሰብነውም ተሳክቶልናል።›› ብለዋል።
የሁለቱ ቡድኖች የመልስ ጨዋታ ከሶስት ሳምንት በኋላ አፕሪል 21 ቀን በንጎዚ ከተማ በስታድ ኡሩኩንዶ ይደረጋል።

ክፍል ስፖርት

 

በእግር ኳስ ስፖርት በውጭ ሀገሮች ሊግ ውስጥ የሚጫወቱ ኢትዮጵያውያን ወንድ የእግር ኳስ ተጫዋቾች ቢኖሩም በሴቶች ግን ተመሳሳይ ታሪክ አናገኝም። በሴቶች እግር ኳስ የረጅም ጊዜ ታሪክ ያላት ኢትዮጵያ በከፍተኛ ደረጃ በሚጠቀስ ሊግ ውስጥ የመጫወት አጋጣሚ ያገኙ ተጫዋቾች የሏትም። የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን አባል የሆነችው ዳግማዊት መኮንን ግን ይህንን ታሪክ የቀየረች ተጫዋች ሆናለች። በውጭ ሀገር የእግር ኳስ ክለብ መጫወት የቻለች የመጀመሪያዋ ኢትዮጵያዊት ሆናለች።


ዳግማዊት መኮንን የመጀመሪያ ቆይታዋም በሀገሪቱ ሁለተኛ ዲቪዚዮን ለሚወዳደረው አክዴኒዝ ነርሼሊክ ክለብ ነው። በክለቡ ቆይታዋ የምታሳየው ብቃት ታይቶ ለታዋቂው የቤሽኪሽታሽ ክለብ እንደምትዛወር ይጠበቃል።


በሴቶች እግር ኳስ ከጠንካራዎቹ የአውሮፓ ሀገሮች አንዷ የሆነችው ቱርክ በሁለተኛ ዲቪዚዮን ላይ እንኳን የሚደረጉ ፉክክሮች ጠንካራ ናቸው። ክለቦች ከተለያዩ ሀገሮች ተጫዋችን በማስፈረም ጭምር ለውጤታማነት የሚፎካከሩበት ነው። ዳግማዊት የምትገኝበት አክዴኒዝ ነርሼሊክ ክለብም አንደኛው ጠንካራ የሁለተኛ ዲቪዚዮን ክለብ ነው።


ረጅምና ግዙፍ ተክለሰውት ያላት ግብ ጠባቂዋ ዳግማዊት በኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ ከተጫወተችባቸው ክለቦች ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ አንዱ ነው። ተክለሀይማኖት ፔፕሲ የሴቶች እግር ኳስ ቡድን ደግሞ የተጫዋቿ የቀደመ መሰረት ነው። በእግር ኳስ ህይወቷ እስከ ብሔራዊ ቡድን የመሰለፍ የረጅም ጊዜ ልምድ ያላት ተጫዋች ናት።


ዳግማዊት ለኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን አንጋፋ ከሚባሉ ተጫዋቸች መካከል አንደኛዋ ናት። ለመጀመሪያ ጊዜ በኢንተርናሽናል የጨዋታ መድረኮች የተሰለፈችው ደግሞ እ.አ.አ. በ2004 ደቡብ አፍሪካ ባስተናገደችው የአፍሪካ ዋንጫ ላይ ነበር። በወቅቱ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን ግብ ጠባቂ የነበረችው አለምነሽ አበበ ኢትዮጵያ ከናይጄሪያ ጋር የነበራትን ጨዋታ ከማድረጓ ከቡድኑ ተለይታ በመጥፋቷ ሁለተኛ ምርጫ የነበረችው ግብ ጠባቂ ዳግማዊት እንድትሰለፍ ነበር የተደረገው። እንደ ሰሚራ ከማልና አዲስ ፈለቀን የመሳሰሉ ተጫዋቾችን ያካተተው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን በውድድሩ የተሳትፎ ታሪኩ አራተኛ ደረጃ ነበር ያስመዘገበው።


ከደቡብ አፍሪካው የ2004 የአፍሪካ ዋንጫ በኋላ ዳግማዊት በተደጋጋሚ ለኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን የመሰለፍ እድል አግኝታለች። በክለብ ደረጃም ከኢትዮጰያ ንግድ ባንክ ክለብ ጋር በተደጋጋሚ ዋንጫ ማንሳት ችላለች። የፍጹም ቅጣት ምቶችን በማዳን በኩል ደግሞ የተዋጣላት ናት። ንግድ ባንክ ለፍጻሜ በደረሰባቸው ጨዋታዎች የፍጹም ቅጣት ምቶችን በማዳን ሶስት ጊዜ ዋንጫዎችን አንስታለች።

ክፍል ስፖርት

 

ከአሰፋ አደፍርስ

 

መንግሥት ይሠራሉ ብሎ የገመታቸውን በየመስኩ ያሰማራል፤ የተሰማሩት ደግሞ ለተመደቡበት ቦታ ኃላፊነት የመወጣት ግዴታ አለባቸው። በተመደቡበት ቦታ ግዴታቸውን መወጣት በማይችሉበት ጊዜ ተወቃሹ ወይንም ተጠያቂው መንግሥት መሆኑ ነው።


መንግሥት ይህንን ሳያሟላ፤ ይህንን ሳይሠራና በግድየለሽነት ተቸገርን፤ ተራብን ተጠማንና ተራቆትን የመሳሰሉት ወቀሳዎች የሚወርድበት በመንግሥት ላይ መሆኑ የታወቀ ነው።


መንግሥት የማይታይና የማይጨበጥ ጉዑዝ ቢሆንም እንደ ሕዝብ መሪ አካልና አምሳል ሆኖ ወኪሎቹን ሰይሞ በስሙ የሚከበርና የሚታመን ያንድ አገር መመሪያ አውጭ የበላይ አካል ነው።


ታዲያ አንዳንድ ስልጣኑን የያዙት እንደማይደፈርና እንደማይነካ አካል በመሆን በማን አለብኝነትና በእንዝህላልነት በሚፈጽሙት፤ ሥራቸውን በተገቢው ሥነሥርዓት ባለመፈጸማቸው መንግሥትን ያስወቅሳሉ፤ ተገልጋዩንም ሕዝብ ይጎዳሉ፤ ይበድላሉ፤ አገርንም ከልማት ወደኋላ ይጎትታሉ፤ ተረጂውንም ሕዝብ እጅ እግሩን አስረው እንዳይቀሳቀስ ያደርጉታል። ይህንን የሚከታተል ጠንካራ ወኪል ሊያየውና ሊያቃና የሚችልም መኖር አለበት። ይህ ካልሆነ፤ ሁሉ ቃልቻ ማን ይሸከም ስልቻ ይሆንና ከንቱ ልፋት፤ ከንፈር መምጠጥና የአሽሙር አደባባይ ወደ መሆን ተለውጦ ያገርንና የሕዝብን ርምጃ ወደኋላ ጎትቶ የበይ ተመልካች ያደርጋል። እላይ የዘበዘብኳቸውን ተወት ላድርግና ወደ ተነሳሁበት መለስ ብዬ አስተያየቴን ሰጥቼ ስሚ ባገኝ መልካም፤ ጆሮ ዳባ ከተባለም ይህ አስተያየት ለትዝብትና ለታሪክ እንዲቀመጥ በማለት አስተያየቴን ተስፋ ሳልቆርጥ እቀጥላለሁ።


ቀደም ሲል በየጋዜጦች ስለትራፊክ ጋጠ ወጥነት፤ ስለሴቶች መብት ኢትዮጵያ ቀደምት እንደነበረችና በመሳሰሉት ጉዳዮች ላይ ሰፋ ያሉ አስተያየትቶችን ማስመዝገቤን ያነበባችሁ ትኖሩ ይሆናል። ይሆናል ያልኩበት ትችትም ሆነ አስተያየት ተሰንዝሮ ባለማየቴ ነው።


ዛሬ ለማሳሰብ የተነሳሁት ስለከተማ ማስተር ፕላን ስለ መረን የለቀቀ የአነዳድ ሥርዓትን የተመለከተ ይሆናል። የከተማን ፕላን አስተካክሎ ለመቀየስም ሆነ መስመር አስይዞና በሰለጠነው መልክ ለማሰራትም ሆነ ለመሥራት የከተማውን ከንቲባ ጥንካሬና ወሳኝ ክትትልን፤ ቁርጠኝነትና በሳምንትም ይሁን በሁለት ሳምንት የሚያስተዳድረውን ከተማ የተቻለውን ያህል በእግር፤ በመኪናና ከተቻለም በሄሊኮፕተር ተዘዋውሮ የከተማውን ውበት፤ በሚገባ መሠራቱን፤ መስመር መያዙንና ጠቅላላ ሁኔታውን ዞሮና ተዘዋውሮ ወደ አንድ ግንዛቤ ላይ ለመድረስ ብችል በራሱ ስልጣንና ከበላዩ ጋር በመመካር ተገቢውን ሁሉ ለማድረግ እንኳ ባይችል የተቻለውን ለሕብረተሰቡ በማስገንዘብ የበኩሉን ድርሻ መወጣት ይገባዋል።


ለምሳሌ ቀደምቶቹን ከንቲባዎች ብንመለከት፤ ከከንቲባ ዘውዴ በላይነህ፤ ከንቲባ ዘውዴ ገብረሥላሴ፤ ከንቲባ ዘውዴ ገብረሕይወትንና ከንቲባ ኃይለጊዮርጊስ ወርቅነህን ብንወስድ፤ በሙሉ ጊዜያቸውን በማጥፋት ምክትሎቻቸውን እንደነ ም/ከንቲባ ሙሉጌታ ሥነጊዮርጊስ ያሉት ካኪያቸውን ግጥም አድርገው ከመንደር መንደር ከቀዬዬ በመዘዋወር ያነሳውን በመመልከት፤ የጎደለውን በማሟላት በኋላ ቀር ቴክኖሎጂ የተቻላቸውን ሠርተው ወገናቸውን አገራቸውን አገልግለው ለመጪው አስረክበው አለፉ።


ምናልባት፤ የትኛውን ፎቅ ሠሩ የምትሉ ትኖሩ ይሆናል። እነርሱ እኮ ከምንም ተነስተው ነው። ዛሬ ድንክዬ የሆነችው በሰንጋ ተራ ወይንም በንግድ ትምህርት ቤት አካባቢ የምትታየዋ የአውራ ጎዳን ሕንፃ ሰማይ ጠቀስ ተብላ ከየጠቅላይ ግዛቱ ወጣት ተማሪዎች ጉድ እንዲያዩ የተጋበዝንበት ዘመን ነበር። ስለዚህ ከምንም ተነስተው ዛሬ ክቡር ከንቲባዎቻችን የተቀመጡበትን ታላቁን ሕንፃ፤ የብሔራዊ ባንክን ሕንፃ፤ የአዲስ አበባን (የቀ.ኃ.ሥን) ዩኒቨርሲቲ፤ የንግድ ምክር ቤትን ሕንፃና የመሳሰሉትን ሥልጣኔያችን ከጀመረበት ከ1933 ዓ,ም እስከ 1966 ድረስ ከምንም ተነስተው በ33 ዓመታት ውስጥ ስፍር ቁጥር የሌላቸውን የትምህርት ቤቶችና አነስተኛ ግን በጥራታቸው ከኦክስፎድ ሐርቫርድ ጋር የሚያወዳደሩ ዩኒቨርሲቲዎች ሠርተውልን ነው እንዳልሠሩ ደርግ ስማቸውን በማጥፋት ያፈረሳቸው። ከንቲባዎቹ እምብዛም በየዩኒቨርሲቲው ዞረው ተመራቂዎችን ጋዎን ለብሰው ለመመረቅ ጊዜም አልነበራቸውም። ዛሬ እንደምንመለከተው የግንባታ ፈቃድ ሰጪው ስለከተማ ፕላን እውቀት ሳይሆን ባለፈበትም ያለፈ የማይመስል ነው። ያሳዝናል።


ሰው እንደያቅሙ በፕላን ሊሠራ ይችላል፤ ግን አድርግ ብሎ የሚመራው የከተማ አስተዳደር ያለ አይመስልም። በጥሩ ፕላን የተሠራን ፕላን ሲያበላሹ ነው የሚታየው። ለዚህም ነው የከንቲባው ከተማውን ዞሮ ማየት ጠቃሚነቱ። በዚህ ጉዳይ በጣም ይቆጨኛል፤ ለምን? ትናንትና የተነሳች ሩዋንዳ ቀድማ ስትሄድ እኛ ምን ይሆን የጎደለን? ክቡር ከንቲባው በዚህ ጉዳይ ቢያስቡበት መልካም ይሆናል።


ወደ ውጥንቅጡ የወጣበት የትራፊክ ጉዳይ ልግባና ቢወደድም ቢጠላ ትንሽ አስተያየት ልስጥ። የዚህ ተጠያቂ እንደሚመስለኝ በመጀመሪያ ፈቃድ ሰጭው ክፍል በሁለተኛ ደረጃ የጋጠ ወጥ ነጂዎች አሰልጣኞች ግን ለማሰልጠንስ ፈቃድ ማን ሰጠውና? አሁንም ተጠያቂ ፈቃድ ሰጪ ክፍል ከመሆን አያልፍም።


ስለሁኔታው መዘዘር አያሻም እንጂ ብዙ፤ ብዙ ማለት ይቻላል፤ ግን እንዲሁ ሾላ በድፍኑ እንለፈው። የየክልሉ ፖሊስ ኮሚሽነሮች ሳያሰለጥኑ የትራፊክ ፖሊሶችን በየመንገዱ የመደቡት?


በ1960ቹ በኢትዮጵያ ከግራ አነዳድ ወደ ቀኝ በተዘወረችበት ዘመን በኢትዮጵያ ቴሌቪዥን አልነበረም። በዘመኑ የነበረ ራድዮና ጋዜጣ ብቻ ነበሩ። በነኝህ የመገናኛ ዘዴዎች ተለፍፎ ያለአንዳች አደጋ ነበር ሁሉም መስመሩን ይዞ ሥርዓትን ጠብቆ ይነዳ የነበረው። ዛሬ ኢትዮጵያ ውስጥ የአነዳድ ሕጉ በግራ ይሁን በቀኝ አይታወቅም። በየደረስኩበት መኪናዬን አቁሜ ፖሊሶችን ስጠይቅ በጨዋ ደምብ ነው የሚመልሱልኝ፤ ይህንን አድርጉ አታድርጉ አልተባልንም፤ አደጋ ሲፈጠር አደጋው የደረሰበትም ሆነ አደጋውን ያደረሰ በአስቸኳይ ቀለም አምጥቶ ፖሊስም ከጣቢያ አምጥቶ ነው የአደጋው ሁኔታ የሚለካው፡፡ በብዛት ስልክ የሚነጋግገርና ቀበቶ ያላሰረን ነው የምንከታተለው የሚል መልስ ነው የማገኘው። ታዲያ የማን ጥፋት ነው? ያጠፋ እንዳላጠፋም የሚፈረጅበትም ጊዜ አለ። ይህንንም እጅ ከፍንጅ በተያዘ ማስረጃ ለማቅረብ ይቻላል።


የአዲስ አበባ ፖሊስ ም/ኮሚሽነር በተሌቪዥን ኢንተርቪው ሲሰጡ ቢሮዬ ለወገኔ ባለጉዳይ ሁልጊዜ ክፍት ነው ብለው ነበር፤ በርግጥም ክፍት ነው፤ እርሳቸውን ማግኘት ግን ያን ያህል ቀላል አይደለም።


ይህ ሁሉ የጋራ ጉዳያችን ስለሆነ ተደፈርኩ ሳይሆን ይህንን ጉዳይ እንዴት ልናሻሻል እንችላለን ብለን ካልተነሳን፤ ይህንን የጻፈውን አግኝቼው በተበቀልኩት ሳይሆን በርግጥ ያላቸው ሁሉ ትክክለኛ ይሆኑ ብሎ አጣርቶና አረጋግጦ ተገቢውን ርምጃ መውሰዱ ለሁላችንም ጥቅም ይኖረዋል።


በመስኩ ያልሰለጠኑትን መመደቡ ያንድን ሰው ጥቅም ቢያሟላም አገርና ይጎዳል፤ ውጥንቅጣችንን ያባብሰዋልና እናስብበት። በንግድ ሚኒስቴር፤ በጉምሩክ፤ በፍርድ ቤቶች በኩል ያየሁትን ጉድ በሚቀጥለው ለመንግሥታችን እንዲመለከተውና የማያዳግ እርምጃ እንዲወስድ ለማቅረብ ዝግጁ ነኝ።

ክፍል የኔ ሃሳብ

 

የሃሳዊ ነቢያት፣ የዕኩይ ራዕይ ጥማት፣
ለአገራችን ሥጋት፣ ለሕዝባችን ጥፋት፤

 

ሕወሃት መራሹ ኢሕአዴግ የምኒሊክ ቤተ-መንግሥትን በአፈ-ሙዝ ከተቆጣጠረበት ማግሥት አንስቶ፣ በማናቸውም መስፈርቶች አንዳች ቅቡልነት ያልነበራቸው አስገራሚ የተሰኙ የምርጫ ቴአትሮችን ሲተውን ቆይቷል። በተለይም በ5ኛው ዙር ጠቅላላ ምርጫ ‘በዴሞክራሲያዊ መንገድ በአብላጫ የሕዝብ ድምፅ ተመርጫለሁ’ በሚል ፈሊጥ፣ የመንግሥት ሥልጣንን በምርጫ ሽፋን ተቆናጥጦ፣ መቶ በመቶ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት መቀመጫዎችን በመቆጣጠር አቻ ያልተገኘለት ትወናውን ቀጥሏል።


ከሕወሓት/ኢሕአዴግ እኩይ ራዕይና አምባገነናዊ ግብሩ በመነጩ የሩብ መቶ ክፍለ-ዘመን አገራዊ ግፍና ሕዝባዊ በደል የተነሳ፣ አንዴ ጋም አንዴ ድንብሽ እያለ ተዳፍኖ የከረመው ሕዝባዊ ብሶት፣ ልክና ደርዝ አጥቶ እንደ ኢትዮጵያዊ ተቋቁሞ ሊታለፍ ከማይቻልበት አንገፍጋፊ የብሶት ጫፍ ላይ በመድረሱ፣ ዛሬ ላይ በመላው ኢትዮጵያዊ ሠላማዊና ሕጋዊ የሥርነቀል የሥርዓት ለውጥ ሕዝባዊ ጥያቄና፣ በተጓዳኝ በተነሳው መንግሥታዊ የጥገና መላላጥና የባሩድ አባዜ ሳቢያ፣ አገራችንና ሕዝቧ በሞት ሽረት ትግል አልቂትና ውድመት ማዕበል መናጣችን ሳያንስ፣ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በተሰኘ የአፈሙዝ እመቃ ተሸብበን እንገኛለን።


ከአገራዊና ሕዝባዊ ህልውና ይልቅ ድርጅታዊና መስመራዊ ህልውናው ከምንምና ከማንም በላይ የሞት ያህል የሚያስጨንቀው አብዮታዊ ግንባር፣ የምልዓተ ሕዝቡን ፍፁም ሠላማዊ እምቢተኝነት መቋቋም ሲሳነው፣ ‘ጥልቅ ተሃድሶ’ በተሰኘ የውስጠ ድርጅት ተሞዳማጅ እርብትብት ትርምሱ ማግስት፣ በአጥፊነት ኑዛዜ፣ በፀፀት ትካዜ፣ በይቅርታ ንስሃ፣ በእርምት ግዝት፣ በእድል ስጡን ተማጽኖ ድርጅታዊ መግለጫው የዕኩይ ራዕይ ባለቤትነቱንና አስፈጻሚነቱን ያለ አንዳች እፍረት ለዓለም በይፋ አረጋግጧል።


‘ራዕይ አስፈፃሚዎቻቸው ነን’ ባይ ሃሳዊ ነቢያቶቻቸው ቢክዱንም ቅሉ፣ የግንባሩ ቁንጮ ‘ባለራዕይ’ ተብዬዎች ድርጅታቸው ከአናቱ መበስበሱንና ከውስጥ መንቀዙን ደጋግመው ያበሰሩን ሃቅ እውን ሆኖ ገሃድ በመውጣቱ፣ የኢሕአዴግ ድርጅታዊ ህልውና ከመሠረቱ ተናግቶ እነሆ ዛሬ ላይ ሊቀመናብርቱን የተማሪዎች የክፍል አለቃ ያህል እንኳ ማፅናት ተስኖት፣ ‘ሥልጣኔን በፈቃዴ ለቀቅሁ’ ባሉት ሥዩመ-ሕወሃት ጠቅላይ ሚኒስትር ፈንታ፣ በተለመደው የጥገናዊ ለውጥ እሳቤ በመመራት ሰኞ፣ መጋቢት 24 ቀን፣ 2010 ዓ.ም ዶክተር ዓብይ አህመድን ሹመው ለመሸለም በቅተዋል።


በራዕይ ፓርቲ እምነት የጥገና ለውጥ ጊዜው ባለፈበትና፤ ሠላማዊ የሥርዓት ለውጥ የማይታለፍ ብቸኛ አማራጭ ሆኖ በወጣባት አገራችን፣ ከኢሕአዴግ ተፈጥሮአዊ ባህርይ በመነሳት የአዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ሹመት፣ የ‘ጉልቻ ቢቀያየር’ አይነት ተረት እንዳይሆን ስጋቱን ከወዲሁ ይገልፃል።


ሆኖም ግን ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር ዓብይ አህመድ የ21ኛው ክፍለ-ዘመን የአዲስ ትውልድ ተወካይ እና ምሑር ሲሆኑ፣ በግል ሕይወታቸውም ካካበቱት ልምድና ተሞክሮ አንፃር ሲመዘኑና፣ በተለያዩ የኅብረተሰብ ክፍሎች በተጣለባቸው ተስፋ፣ በኢሕአዴግ ውስጥ ሆነው ተራማጅ አስተሳሰብ ያላቸውን አመራር ግለሰቦች በከፍተኛ ጥንቃቄ ከጎናቸው በማሰለፍ፣ የሕዝብን መሠረታዊ ጥያቄ በብቃት ከመወጣት አኳያ፣ በእጃቸው የገባውን ታሪካዊ ወርቃማ እድል በአግባቡ በመጠቀም እስከ ሥርዓቱ ሪፎርሜሽን፣ ወይንም መሠረታዊ ለውጥ የሚያደርሰንን ታሪካዊ ጉዞ በእምነት፣ በቅንነት፣ በግልፅነትና በቆራጥነት ያለማወላወል በጊዜውና በቦታው እንዲወጡ።

 

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በተሰጣቸው የሥልጣንና ኃላፊነት ዘመናቸው፡-


1ኛ. ከድርጅታዊ ህልውናና ‘ዘልዓለማዊ’ የሥልጣን ጥማት በዘለለ፣ ለአገርና ለሕዝብ የቅንና የታማኝ አገልጋይነት ብቃታቸውን እንዲያስመሰክሩ፤
2ኛ. በሕገ-መንግሥቱ የተቀመጠውን የጠቅላይ ሚኒስትርነት ሥልጣንና ኃላፊነት ያለ አንዳች ጣልቃ ገብነት በሙሉ መብትና አቅማቸው መገልገላቸውን እንዲያረጋግጡ፤
3ኛ. እንደ አገርና እንደ ሕዝብ ከፊት ለፊታችን የተጋረጠብንን በህልውና የመቀጠል ሥጋታችንን ለመቅረፍ፣ ብቸኛ አማራጭ ለሆነው ‘አግላይ ያልሆነ ሁሉን አቀፍ ብሔራዊ መግባባት’ የአፋጣኝ ግብረ መልስ አስተዋጽኦ ለማበርከት ዝግጁነታቸውን በተግባር እንዲተረጉሙ፤ በታላቅ ትህትና እየጠየቅን፤


ኢራፓ እንደ ባለ ራዕይ ፓርቲ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በመፃዒ የሥራ ዘመናቸው ለኢትዮጵያና ለኢትዮጵያዊነት ሊያበረክቱ በሚችሉት አዎንታዊ አስተዋጽኦ ልክ፣ ፓርቲአችን ከአገራዊና ሕዝባዊ ወሳኝ አጀንዳዎች ዙሪያ ሠላማዊ የመፍትሄ አማራጮች፣ ዴሞክራሲያዊ አስተሳሰቦችና አሠራሮች ጎን የመሰለፍ ብቃቱን ከወዲሁ እያረጋገጠ፣ ለጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር ዓብይ መልካም የሥራ ዘመን እንዲገጥማቸው ያለንን ምኞት በሙሉ ልባዊ ፍቅር ለመግለጽ እንወዳለን።

 

እግዚአብሔር ኢትዮጵያን ይባርክ!!

ክፍል የኔ ሃሳብ
Page 1 of 2

ድርጅትዎ ያስተዋውቁ!

  • Advvrrt4.jpg

እዚህ ያስተዋውቁ!

  • Aaddvrrt5.jpg
  • adverts4.jpg
  • Advertt1.jpg
  • Advertt2.jpg
  • Advrrtt.jpg
  • Advverttt.jpg
  • Advvrt1.jpg
  • Advvrt2.jpg

 

Advvrrt4

 

 

 

 

Who's Online

We have 99 guests and no members online

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us