“የእግዜር ጣት” የዕጣ ፈንታ እስራት

Wednesday, 05 July 2017 12:24

 

የቴአትሩ ርዕስ - “የእግዜር ጣት”

ድርሰት - ጌትነት እንየው

ዝግጅት - ሉሌ አሻጋሪና በተዋንያን ህብረት

ዝግጅት አስተባባሪ - ስናፍቅሽ ተስፋዬ

የመድረክ ገፅ ቅብ - ታፈሰ ለማ

መብራት -  ቅጣው ክፍሌ እና ዘይድን አማን

ድምጽ - ባለኝ ሽብሩ እና ውብሸት

ተዋንያን - ካሌብ ዋለልኝ፣ ስናፍቅሽ ተስፋዬ፣ ዋሲሁን በላይ፣ ህንፀተ ታደሰ እና   የማታወርቅ ታደሰ

የሰው ልጅ በፍፁም ከዕጣ -ፈንታው ሊያመልጥ አይችልም። “የእግዜር ጣት እንደው መስመሩ ረቂቅ ነው። እሱ (ፈጣሪ) የነደፈውን ማን ያጠፋዋል?” ይህን የሚሉት የቹቹዬ አባት አቶ ሰይፉ ደበላ (ዋሲሁን በላይ) ናቸው። አንጋፋው ደራሲ፣ ገጣሚና ተዋናይ ጌትነት እንየው ከዓመታት በፊት ለመድረክ ያበቃው “የእግዜር ጣት” ቴአትር ተመልሶ በመታየት ላይ ይገኛል። ለመሆኑ አሁን ተመልሶ ወደመድረክ መምጣቱ ለምን አሰፈለገ? ለዚህ ምላሽ የምትሰጠን የቴአትሩ ዝግጅት አስተባባሪ ተዋናይት ስናፍቅሽ ተስፋዬ ናት። “የአዳዲስ ስራዎች ወደመድረክ መምጣት ሲቀንስ፤ ከዚህ ቀደም ተሰርተው አሪፍ የነበሩ ቴአትሮች እንዲመጡ አስተዳደራዊ ፈቃድ ሲሰጠን ያን ተጠቅመን ነው የእግዜር ጣትን መርጠን ያቀረብነው” ትላለች።

“የእግዜር ጣት” ቴአትር ቀደም ብሎ ሲሰራም በርካታ ተመልካች አይቶት ሳይጠግበው እንደወረደ የምታስታውሰው ስናፍቅሽ፤ ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ቴአትር የአዳራሽ እድሳት ጋር ተያይዞ ቴአትሩ ሲቋረጥ ያኔ ያላገኘውን ተመልካች ለማስደሰት ስንል አሁን ይዘነው መጥተናል፤ ለውጤቱም ተሳክቶልናል ትላለች።

ከአስር ዓመታት በፊት ቴአትሩ ወደመድረክ ሲመጣ ተስፋዬ ገ/ሃና፣ አለማየሁ ታደሰ፣ ሱራፌል ወንድሙ፣ ህንፀተ ታደሰ እና ስናፍቅሽ ተስፋዬ የተወኑበት ሲሆን፤ አሁን ላይ ግን ሶስት አዳዲስ ተዋንያንን ተተክተው እየተሰራ መሆኑን ስናፍቅሽ ተስፋዬ ታስረዳለች።

መቼቱን ከዘመናት በፊት በነበረችው ጅማ ከተማ ላይ ያደረገው “የእግዜር ጣት” ቴአትር የሁለት ወጣቶችን ፍቅር ተንተርሶ የዕጣ-ፈንታን አይቀሬነት እና ወጥመድነት ይተርካል። መልካሙ (ካሌብ ዋለልኝ) በተከራይነት አንዲት ክፍል ቤት ውስጥ ድንገት ከአከራዩ ልጅ ጋር ከፍቅር ያለፈ ነገር ሲፈጠር በማሳየት ይጀምራል። በአባቷ ቤት ተቀማጥላ ያደገችው ቹቹ (ስናፍቅሽ ተስፋዬ) በቤታቸው ተከራይቶ መኖር ከጀመረ አራት ወራትን ካስቆጠረው መልካሙ ጋር እፍ-ክንፍ ወዳለ ፍቅር መግባቷን እንመለከታለን። ነገር ግን ፍቅራቸው እንደተቦረቦረ አገዳ ክፍተቱ ሲገልጽ ቹቹ ግን ክፍተታቸውን በግድ የሚሞላ ፅንስ በሆዷ መያዟን ትነግረዋለች። አልፈልግም ባዩ መልካሙ ግንኙነታቸው እንደማይቀጥል ይናገራል። ለዚህ ደግሞ ዋነኛው ምክንያት መልካሙ ከቀድሞ ፍቅረኛው ትሩፋት ጋር የነበረው የፍቅር ቃልኪዳን መላልሶ ስለሚያስታውሰው ነው።

ለዚህም ይመስላል በቴአትሩ ውስጥ ከመነሻው ጀምሮ ገኖ የሚሰማው የተፈራ ካሳ፤

“ባሳብ ካንቺ ጋር ነኝ፤ በእውነት ነው ያጣሁሽ፤

እሩቅ ስለሆንሽ፣ መቼ ትመጫለሽ ለሊት በህልሜ አየሁሽ?”

ዘፈን መምጣቱ። ልቡ ወዲያ ወዲህ የሚዋልልበት መልካሙ፤ የእንጋባ ጥያቄ የምታቀርብለት ቹቹን “እኔና አንቺ እንኳንስ ልንጋባ ልንግባባ አንችልም” ይላታል። ነገር ግን የሚሰጠው ምላሽ ይበልጥ ተመልካች ዘንድ ሳቅን የሚያጭር ነው። “ከተጋባን በኋላ ቀስ ብለን እንግባባለን” የቹቹ መልስ ነው።

ይህቺን ገፀ ባህሪይ ተላብሳ የምትጫወተው ስናፍቅሽ ተስፋዬ ስለባህሪዋ እንዲህ ትላለች “ቹቹዬ ተሞላቃ ያደገች፤ ግልጽና የዋህ ገፀ-ባህሪይ ናት”  . . የቴአትሩ ርዕስ የሆነውን “የእግዜር ጣት” በተመለከተ ደግሞ፣ “ብዙ ጊዜ በህይወታችን የሚገጥመን ነገር ነው። ብዙ ሰው የወደደውን ብቻ አያገባም። በዕጣ-ፈንታችን የተጻፈልን ነገር ነው የምንኖረው” ስትል የቴአትሩ ሃሳብ በእውን በግልጽ እንደሚታይ ታስረዳለች።

በአባቷ ቤት ተቀማጥላ ያደገችው ቹቹ፤ ምንም እንኳን እናቷን ድንገት በወሊድ ምክንያት ያጣች ብትሆንም ያ ታሪክ በእርሷም እንዳይደገም የምትሄድበት ርቀት የታሪኩ ጠንካራ ማሳያ ነው። ሰው ከዕጣ ፈንታው እንደማያመልጥ በአፅንኦት የሚገለፅበት ሌላው መንገድ የወንዶች በደልና ዋሾነት ለማጋነን የምትሞክረው ቹቹ ደጋግማ “ወይ ወንዶች! ግን ይሄን ሁሉ ነገር እያደረጉን ለምን እንወዳቸዋለን?” ስትል ትጠይቃለች።

በአንፃሩ ከወጣትነታቸው ጀምሮ በእግር ኳስ ፍቅር ያበዱት አባቷ አቶ ሰይፉ፤ የመስማት ችሎታቸው በእጅጉ ከመውረዱ ጋር ተያይዞ ለሚጠየቁት ጥያቄ የሚሰጡት የማይገጥም ምላሽ በተመልካቹ ዘንድ የሳቅ ማሟሟቂያ ሆኖ ቀርቧል ማለት ይቻላል። የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን የሚያደርገውን የእግር ኳስ ጨዋታ በተመለከተ ከቴአትሩ ባለታሪኮች ግጭት ጋር አብሮ እንዲሄድ መደረጉ ውበት ሰጥቶታል። እዚህች’ጋ የአባትየውን የጆሮ ድክመት ተንተርሶ መልካሙ የተባለው ገፀ-ባህሪይ የሚሰጣት ሽሙጥ አዘል አስተያየት ተመልካቹን በሳቅ ፍርስ የምታደርግ ናት። አቶ ሰይፉ፣ “ከጓደኛዬ ጋር ስጫወት አምሽቼ መጣሁ” ከማለታቸው መልካሙ፣ “በየትኛው ጆሯቸው ነው የሚጫወቱት” ይላል።

በሁለት ገቢሮች (በቤት ውስጥ እና በአዊቱ መናፈሻ ቦታ) እንዲሁም በአምስት ትዕይንቶች የሚቀርበው “የእግዜር ጣት” ቴአትር ሰው ምን ያህል የዕጣ ፈንታው እስረኛ መሆኑን በበቂ ማስረዳት የቻለ ነው ማለት ይቻላል።

ከሀዋሳ ወደ ጅማ ከተማ ለስራ ተመድቦ የመጣው ደንበል (የማታወርቅ ታደሰ) ዕጮኛው ትሩፋትን (ህንፀተ ታደሰ) ይዞ በመናፈሻው ይገኛል። እዚህ’ጋ ሆን ተብሎ በሚመስል መልኩ ሰው ሁሉ ከቤቱ ወጥቶ በመናፈሻው የተገኘው ግንኙነቱን ለማጠናከር አስመስሎታል። ለምን ቢባል? ገፀ ባህሪያቱ መናፈሻ ውስጥ ባይሆን የመገናኘታቸው ነገር እጅግ አናሳ በመሆኑ ያን ክፍተት ለማጥበብ ይመስላል። (እግረ መንገዱንም “የእግዜር ጣት” የትም ቢሆን እንደሚያገናኝ እንድናምን ተፈልጎ ሳይሆን አይቀርም) ቴአትሩ የኢትዮጵያን የአኗኗራችንና የስብጥር ሁኔታ በጥቂቱም ያመላከተ ነው። (ጅማ ከተማ የተገናኙት ገፀ- ባህሪያት ከደብረሲና ከሀዋሳና ከተለያዩ የኢትዮጵያ አካባቢዎች የመጡ መሆናቸውን ልብ ይሉዋል)

ኩራቱና አጉል መቀናጣቱ በተመልካቹ ዘንድ ሳቅ የሚፈጥረው ደንበል፤ ቹቹን ገና እንዳያት ቢወዳትም በመልካሙ ፊት እንደዛ መሆኑና የመልካሙም የትግስቱ መጠን መብዛቱ እጅግ የተጋነነ ይመስላል። “በእጅ ያለ ወርቅ እንደመዳብ ይቆጠራል” እንዲሉ ቹቹ፤ በእጇ የያዘችውን “አይስከሬም” በደንበል ወሬ ተመስጣ መጣሏን ስንመለከት የግኝኙነታቸውን እድሜ እንድንገምት አድርጎናል።

በቴአትሩ ውስጥ የፍቅርና የፆታ ትንቅንቅም ተቀምጧል። ሴቶቹ፣ “ወንድና ፈረስ እስኪገሩ ድረስ ነው እምቡር እምቡር የሚሉት” ሲሉ፤ ወንዶቹ በበኩላቸው “ሴቶች እንደወደድካቸው ካወቁ በግ ነው የሚያደርጉህ” ሲሉ እንሰማለን።”

“የእግዜር ጣት” በተለይም በመጨረሻው ትዕይንት ላይ የሚደረገው የቡድን ንግግር፤ ከአባትየው የሬዲዮ ዘገባ ጋር ተዳምሮ ጥምረቱ ውበት ነበረው ማለት ይቻላል። እዚህ’ጋ የመብራት አጠቃቀሙንም ሳናደንቅ አናልፍም። በተለይም የእግር ኳሱ “ፍፁም ቅጣትምት” ጉጉትና የባለታሪኮቹ የውሳኔ ጫፍ መገናኘቱ የቴአትሩን ህይወት እንደዋንጫ ጨዋታ ውጤት በጉጉት እንድንመለከተው አድርጎናል። እናም ምን ለማለት ነው? በስተመጨረሻ ምንም ሰው ከዕጣ ፈንታው (ከእግዜር ጣት) አያመልጥም።  

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
10643 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us