የመፍረስ ስጋት የተጋረጠባት “ትንሿ ኢትዮጵያ”

Wednesday, 19 July 2017 13:16

 

የኢትዮጵያን ታሪክ፣ ቅርስና ኪነ-ጥበብን ከማስተዋወቅ ባለፈ ታላቋን ሀገር በአንድ ግቢ ውስጥ የማሳየት አቅም ያለው ማዕከል ነው። ይህ የነገስታትን ታሪክ፤ የታሪካዊ ቦታዎችን፣ ባህላዊ እሴቶችን እና ዕደ-ጥበቦችን በምስል አስደግፎ በማስተዋወቅና የጎብኚዎችን ቀልብ በመግዛት ለበርካታ ዓመታት በመቆየት ዕውቅናን ያተረፈው ስፍራ “ብርሃን ኢትዮጵያ የባህል ማዕከል” ይሰኛል። የዚህ ማዕከል እናት ድርጅት ደግሞ “The Other face of Ethiopia` ሲባል፤ የተመሠረተውም ከ1987 ዓ.ም ጀምሮ በፔሩ ርዕሰ ከተማ ሊማ መሆኑን ከመስራችና ባለቤቷ ወ/ሮ ሳቤላ በላይነሽ አባይ ለመረዳት ችለናል።

የኢትዮጵያን በጎ ማህበራዊና ባህላዊ እሴቶች ለመላው አለም ለማስተዋወቅ በርካታ ስራዎችን የሰራው ይህ ማዕከል በላቲን አሜሪካ፣ በፔሩ ዋና ከተማ ሊማ የተፀነሰ ሲሆን፤ በእናት ድርጅቱም “The Other face  of Ethiopia” ጥላ ስር ሆኖ ዋንኛ አላማውም በውጪ ዓለም በረሃብና በእርስ በእርስ ጦርነት ብቻ በተዛባ መልኩ የተቀረፀውን የኢትዮጵያን ገፅታ ለመላው አለም በተሻለና ብሩህ በሆነ መልኩ ለማስተዋወቅ ያለመ ነው። ከአስራ ሁለት ዓመታት በፊት የአፍሪካ መዲና በሆነችው አዲስ አበባ የመጀመሪያ የግል ማዕከል ሆኖ የተቋቋመው “ብርሃን ኢትዮጵያ የባህል ማዕከል” የኢትዮጵያ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦችን አበይት መገለጫ የሆኑት ተፈጥሯዊ፣ ባህላዊ እና ታሪካዊ እሴቶችን በስፋት ለሀገር ውስጥ እና ለውጪ ጎብኚዎች (ቱሪስቶች) ሲያስተዋውቅ ቆይቷል። በተለምዶ በጎብኚዎች ዘንድ “ትንሿ ኢትዮጵያ” በመባል የሚታወቀው ይህ የባህል ማዕከል በበርካቶች ዘንድ እውቅና የተሰጠው ነው።   

በአገራችን የመጀመሪያ የግል የባህል ማዕከል ተብሎ ዕውቅናን ያገኘውና ከሜክሲኮ ወደቄራ በሚወስደው መንገድ ላይ ቡልጋሪያ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ የቆመው ማዕከሉ አሁን ላይ የመፍረስ ስጋት አጋጥሞታል። ከአምስት ዓመታት በላይ በክርክር የቆየው የዚህ ማዕከል ጉዳይ አሁን ከአቅማቸው በላይ እንደሆነ የሚናገሩት የማዕከሉ መስራችና ስራ አስኪያጅ ወ/ሮ ሳቤላ፤ “ይህ ቤት ኢትዮጵያን ለሀገር ውስጥና ለውጪ ጎብኚዎች የሚያስተዋውቅ  ማዕከል እንጂ እንደማንኛውም የግለሰብ መኖሪያ ይፍረስ ተብሎ የሚገለፅ አይደለም። እኔም የአገሪቱን ልማት የማደናቀፍ ተደርጎ መተርጎም የለበትም” ሲሉ ባሳለፍነው አርብ ሐምሌ 7 ቀን 2009 ዓ.ም ለመገናኛ ብዙሃን የቅሬታ ሃሳባቸውን ገልፀዋል።

ማዕከሉን ከመፍረስ አደጋ ለመታደግ በሚያስችል መልኩ ከከተማዋ ከንቲባ ጋር ጭምር በመነጋገር አንድ ኮሚቴ መቋቋሙን የሚገልፁት ደግሞ የአዲስ አበባ ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ኃላፊ አቶ ገ/ፃድቅ ሀጎስ ናቸው። እሳቸው እንዳሉት ሁኔታውን በማጣራት ላይ እንገኛለን፤ ይህ ማዕከል በግለሰብ ተነሳሽነት የተቋቋመ ከመሆኑ አንፃር ሊበረታታ የሚገባው መሆኑን ያስታወሱት ኃላፊው፤ ከከንቲባው ጽ/ቤት ጋር በመነጋገር ማዕከሉን ከመፍረስ ስጋት ለመታደግ እየሰሩ መሆኑን ይናገራሉ። “ምንም እንኳን መንገድ ልማት ቢሆንም ከልማት በላይ ለትውልድ የሚተላለፍ ቅርስ ስለሆነ በጋራ ተነጋግረን ችግሩን እንፈታዋለን የሚል ተስፋ አለ” ብለዋል። አሁን ላይ የተቋቋመው ኮሚቴ በእርሳቸው አነሳሽነት መቋቋሙን ያመለከቱት አቶ ገ/ጻድቅ፤ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመተባበር ማዕከሉን ከመፍረስ አደጋ ለመታደግ እየሰራን እንገኛለን ብለዋል።

ከተለያዩ የመንግስት ተቋማት ማዕከሉ የአገራችንን ባህልና ቱሪዝም ከማነቃቃት አንፃር ያበረከተውን አስተዋፅኦ በሚመለከት የዕውቅና እና የምስጋና የምስክር ወረቀት ማግኘቱን ያስታወሱት ወ/ሮ ሳቤላ፤ በሌላ በኩል ደግሞ የተቋሙን ዋጋ የሚያሳጡ ክስተቶች ገፍተው መምጣታቸው አሳዝነውኛል ሲሉ ተናግረዋል። ለቅሬታው መባባስ ምክንያት የሆነው ደግሞ በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የቂርቆስ ክፍለ ከተማ የመሬት አስተዳደርና ከተማ ማደስ ጽ/ቤት ሐምሌ 4 ቀን 2009 ዓ.ም በማዕከሉ በር ላይ ለጥፎት የሄደው ማስታወቂያ ነው። በማስታወቂያም የቤቱን ልኬት ለመውሰድ በተደረገ ጥረት ፍቃደኛ ባለመሆናቸው የልማት እንቅፋት መሆናቸውን ከመግለፁም ባለፈ፤ ይህ ደብዳቤ ከተሰጠበት ቀን ጀምሮ ለአምስት ተከታታይ የስራ ቀናት ወደመሬት ልማት ማኔጅመንት ጽ/ቤት ቀርበው ሪፖርት ካላደረጉ እርምጃ እንደሚወስዱ ያሳስባል። ሆኖም ግን ወ/ሮ ሳቤላ ልኬቱ ተለክቶ መስመርም ተሰምሮ እንደነበር አስታውሰው ይህ አግባብነት የሌለው ማስታወቂያ ነው ሲሉ ተችተዋል።

የኢትዮጵያ ቅርስ ጥናትና ጥበቃ ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር የሆኑት አቶ ዮናስ ደስታ በበኩላቸው፤ ብርሃን ኢትዮጵያ የባህል ማዕከልን በተመለከተ የቅርብ ጊዜ መረጃ እንደሌላቸው ገልጸው፤ ነገር ግን ከዚህ በፊት ማዕከሉን በሚመለከት መንገድ የሚሰራው አካል በዲዛይኑ ላይ በጥብቅ እንዲያስብበት አስገንዝበን ነበር ብለዋል። “ማዕከሉ የኔ የሚባል ሳይሆን የኛ የምንላቸውን ባህሎችና ታሪኮች የሚያስተዋውቅ ነው” ያሉት ዳይሬክተሩ፤ ከልማት ጋር በተገናኘ መፍረስ ካለበት እንኳን በቅድሚያ አሉ የምንላቸው አማራጮች መፈተሸ ይኖባቸዋል ብለዋል። ይህም ካልሆነ ሌላ ምትክ የሚሆን ቦታ በመፈለግ በተመሳሳይ ማዕከሉ እንዲቆም ቢደረግ ለሀገርም ለትውልድም የሚሆን ይዘት አለው ይላሉ።

የባህል ማዕከሉን በተመለከተ የውሳኔ ሃሳብ መስጠታቸውን ያመለከቱት የብሔራዊ ባህል ማዕከል ኃላፊ ዶ/ር እልፍነሽ ኃይሉ፤ የማዕከሉን አስፈላጊነት በሚመለከት ሃሳብ የሰጡ ቢሆንም ከልማት ጋር በተገናኘ ያለውን ጉዳይ ግን መወሰን አንችልም ብለዋል። ማዕከሉ ባለበት ሁኔታ በሩ ቢፈርስ የሚያሳያቸው የታሪክ ቅርሶች የሆኑ ምልክቶችም አብረው ሊፈርሱ ስለሚችሉ የሚመለከተው አካል ጥንቃቄ እንዲያደርግ የብሔራዊ ባህል ማዕከሉ ሃሳቡን አስቀምጧል።

ብርሃን ኢትዮጵያ የባህል ማዕከልን በተመለከተ የአዲስ አበባ ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ኃላፊው አቶ ገ/ጻዲቅ ሐጎስ ሲናገሩ፤ “የተወራው ነገር በራስ ተነሳሽነት ከመሆኑም ባለፈ የብሄር ብሄረሰቦችን ታሪክና ማንነት የሚያሳይ ነው። ጥሩ ስራ እንደተሰራም አስባለሁ” ይህ ማዕከል በዜጎች ቢጎበኝ ጥቅም ያለው ስለሆነ አተኩረን እየሰራን ነው” ብለዋል።  

ብርሃን ኢትዮጵያ የባህል ማዕከሉ ከአፄ ቴዎድሮስ አንስቶ እስከ ፕሬዝዳንት ግርማ ወ/ጊዮርጊስ ድረስ ኢትዮጵያን በመምራት የታሪክ አሻራ የነበራቸውን ሰዎች፤ የሥነ-ስዕል ጥበብ በሚታይባቸው ምስሎች በማስደገፍ በግቢው ለጎብኚዎች ያሳያል። የማዕከሉ መስራችና ባለቤት ወ/ሮ ሳቤላ እደሚያስረዱት ወደማዕከሉ የሚመጡ የሀገር ውስጥና የውጪ ጎብኚዎች አንድ ሰዓት ከአርባ አምስት ደቂቃ በሚወስድ ጊዜ ውስጥ በርካታ ነገሮችን እንዲያውቁ ይደረጋል ብለዋል። ማዕከሉ የኢትዮጵያን ታሪክና ቅርሶች በአምሳያ ምስሎች ከማሳየቱም ባለፈ ባህላዊ የምግብና የመጠጥ አሰራሮችንና ሀገር በቀል የዕደ-ጥበብ ስራዎች እንዴት እደሚሰሩ ጭምር በተግባር የሚያሳይ መሆኑ ልዩ ያደርገዋል ተብሎለታል።

የመፍረስ ስጋት ያጋጠመው ይህ “ትንሿ ኢትዮጵያ” የተሰኘው ማዕከል ለመንገድ ስራ በሚል የሚያጣው የ5 ሜትር ስፋቱ ማዕከሉ ሊያመለክታቸው የቆማቸውን የድሬዳዋ፣ የሀረር፣ የአክስምና የጎንደር ምልክት የሆኑ ጥበባዊ ስራዎችም አብረው የሚፈርስበት በመሆኑ ከዚያ በኋላ እንደማዕከል የመቀጠሉ ነገር የማይታሰብ መሆኑንም ወ/ሮ ሳቤላ በላይነሽ አባይ በአፅንኦት ተናግረዋል። የዚህን ማዕከል መቆም የሚደግፉ አካላት ያሏቸውን ተቋማት እና ግለሰቦች ያመሰገኑት ወ/ሮ ሳቤላ የቂርቆስ ክፍለ ከተማ ወረዳ 5 ባህልና ቱሪዝም ጽ/ቤት፣ የአዲስ አበባ ቱሪዝም ቢሮ እንዲሁም የቅርስ ጥናትና ጥበቃ ባለስልጣን መስሪያ ቤቶች ለባህል ማዕከሉ በቀናነት ላሳዩት ድጋፍ ምስጋናቸውን ቸረዋል። አሁን ላይ “ትንሿን ኢትዮጵያ” ከመፍረስ ስጋት ሊታደጋት የሚችለው ቀናነትና ማስተዋል እንደሆነ የጠቆሙት ወ/ሮ ሳቤላ፤ ይህንንም የሚመለከታቸው አካላት ተገንዝበው የመፍትሄ ሃሳብ እንደሚሰጧቸው ተስፋ አድርገው በመጠባበቅ ላይ እንደሚገኙ ለመገናኛ ብዙሃን ተናግረዋል።  

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
10583 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us