“በገናን የበለጠ ማስተዋወቅ እፈልጋለሁ”

Wednesday, 16 August 2017 12:25

 

የበገና መምህርና ዘማሪት የትምወርቅ ሙላት

 

በጥረቷና በፍላጎቷ ከፍ ያደረገችውን የበገና አጨዋወት አሁን ላይ ለበርካቶች በማስተማር ላይ ትገኛለች። “ደጋግሜ በመጣርና አብረውኝ የሚሰሩ የዜማ አዋቂዎችን በመጠየቅ ነው ለዚህ የበቃሁት” የምትለው የዛሬዋ እንግዳችን የበገና የከበሮና የዋሽንት ስልጠናዎችን ቤት- ለቤት ጭምር በማስተማር አንቱታን ያተረፈች ዘማሪ ናት።

ገና በልጅነት ዕድሜዋ በጆሮዋ የሚንቆረቆረውን የበገና ዝማሬ በተመስጦ ታደምጥ እንደነበር የምትናገረው የዛሬዋ እንግዳች፤ አሁን ላይ በገናን ይዞ በመቃኘት በከተማችን ከሚጠቀሱ የበገና ተጫዋቾች ውስጥ አንዷ ለመሆን በቅታለች። በቅርቡም “አየሁት በዓይኔ ጎሎጎታን” የተሰኘ የበገና መዝሙር ለአድማጭ አድርሳለች። እንዲህ እንደሰሞኑ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን አማኒያን ዘንድ የፆም ወቅት ሲሆን የበገና መዝሙሮች ተዘውትረው እንደሚደመጡም የትምወርቅ ትናገራለች።

በገናን ለመማር ፅኑ ፍላጎት የነበራት የትምወርቅ ምሳሌ የምታደርጋትን ሴት በአንድ መድረክ ላይ የበገና ቅኝትን ስትደረድር እንደተመለከተች ታስታውሳለች። ሶስና ገ/ኢየሱስ የተባለችው የመጀመሪያ መምህሯ የምትፈልገውን ሁሉ ለማሳየትና ለማሰልጠን ፍቃደኛም በመሆኗ ራሷን እንደእድለኛ ትቆጥራለች።

በዕምነቱ ተከታዮች ዘንድ በገና ከሙዚቃ መሳሪያነትም በዘለለ ትልቅ ትርጉም ያለው መሆኑን የምታስረዳው የትምወርቅ፤ ለመጀመሪያ ጊዜ ወደአውደ-ምህረት ስትቀርብ በእጅጉ ፈርታም እንደነበር ታስታውሳለች። በመንፈሳዊ የዝማሬ ሥራዎች ላይ በከበሮና በዋሽንት የማጀብ ተግባርን ትፈፅም እንደነበር የምታስታውሰው የትምወርቅ፤ የመጀመሪያ የመዝሙር ስራዋ “የችግረኛን ጨኸት እግዚአብሔር ሰማ” የተሰኘ እንደነበር ገልፃለች። ያም ሆኖ ብዙ ሰው ዘንድ አለመድረሱንም አትረሳም።

በተለያዩ መድረኮች እና መንፈሳዊ ጉዞዎች ላይ በመታደም የበገና ሥራዎቿን ከማቅረብ ባለፈ ከዓመት በፊት በተካሄደው የአለም አብያተ ክርስትያናት ጉባኤም ላይ ተጋብዛ ሥራዎቿን በአፍሪካ ኮሚሽን አዳራሽ ውስጥ አቅርባ እንደነበር ትናገራለች። ይህ ጉልህ እንቅስቃሴዋ በሌሎች ወጣት ተማሪዎችም የትኩረት ምንጭ እንዳደረጋት መረዳት ይቻላል። ለዚያም ይመስላል፤ በተለያዩ ቦታዎች በገናን የምታስተምራቸው ሰዎች ከጊዜ ወደጊዜ ቁጥራቸው እየጨመረ ስለመምጣቱ በአግርሞት የምትናገረው።

ወደእርሷ በገናን ለመማር የሚመጡትን ሰዎች ሁሉ በተመሳሳይ የምትጠይቃቸው ጥያቄ፤ “በገናን መማር የፈለጋችሁት ለምንድነው?” የሚል እንደሆነ ታስታውሳለች። ይህም በገና ያለውን የተለየ ቦታና ክብር እንዲረዱት ለማድረግ ተማሪዎቿን የበለጠ ለማዘጋጀት እንደሚረዳት ትናገራለች። አብዛኞቹ ተማሪዎች በገናን መማር የሚፈልጉት ራሳቸውን ለማረጋጋት፣ መንፈሳቸውን ዘና ለማድረግና ለፀሎት ጊዜ የፅሞና መዘመሪያ ነው ብለው ከማሰብ የመነጨ እንደሆነም ካጋጠሟት መልሶች በመነሳት ትናገራለች። ከተማሪዎቿ አብዛኞቹ ሴቶች መሆናቸውንም ጠቆም አድርጋለች። ትምህርት ቤት ለቤትም ሆነ በእርሷ የማስተማሪያ ቦታ እንደሚሰጥም የትምወርቅ ታስረዳለች።

በትምህርት አሰጣጧ ወቅት እንደተግዳሮት የሚጠቀሰው የበገና መሣሪያን ተማሪዎቹ በግላቸው እንዲያመጡ መደረጉ መሆኑን የገለፀች ሲሆን፤ “በገና ከቦታ ቦታ በቀላሉ የማይንቀሳቀስ ከመሆኑ አንፃር ሁሉም የራሱን እንዲገዛ ተማሪዎቼን እነግራቸዋለሁ። በዚህም በትንሹ እስከ ሶስት ሺህ ብር ለግዥ ያወጣሉ” ትላለች።

“በገና ልታስታምመው የሚገባ የዜማ መሣሪያ ነው” የምትለው የትምወርቅ፤ በተረበሸችበት ስሜት ውስጥ ሆኖ በገናን በምትጫወትበት ጊዜ የሚያረጋጋት የሚያፅናናት እንደሆነም አልደበቀችም። ስለበገና አሰራር ሳይቀር የቀረበ ዕውቀት እንዳላት የምትናገረው የትምወርቅ፤ “በገና ከእንሳትና ከእፅዋት” ውህድ እንደሚሰራም ታስረዳለች። ከእንስሳት የሚወሰደው ቆዳና የበግ አንጀት (በተለይም ለአስሩ አውታሮች) የተለየ ዜማ እንዲወጣው አስፈላጊ ነው የምትለው የትምወርቅ፤ በእፅዋት በኩል ደግሞ ግዙፉን በገና የምናቆምበትና የምንቃኝባቸው የዛፍ ውጤቶች እንደሆኑ ታስታውሳለች። “የበገና አሰራሩ በርካቶችን ያስገርማቸዋል” የምትለው ዘማሪ የትምወርቅ፤ በተለይም” አስሩን አውታራት” በመደነቅ የሚመለከቱ ሰዎች ስለአሰራሩና ስለተምሳሌታዊነቱ ስታስረዳ፣ “አስሩ አውታሮች በመፅሐፍ ቅዱስ የተጠቀሰውን የአስርቱ ትዕዛዛት ተምሳሌት ነው” ትላለች።

ቆየት ባለው ጊዜ የበገና ዜማዎች በፆም ጊዜ ብቻ የሚደመጥ እንደነበር እያስታወሰች፤ አሁን ላይ ግን በገናን በተለያየ ጊዜ የመጠቀም ሁኔታ እየታየ መሆኑን ትናገራለች። “ያም ሆኖ በገና የምስጋና መሣሪያ መሆኑ መረሳት የለበትም” ስትል በአፅንኦት ትናገራለች።

በቅርቡ የምናከብረው የቡሄ (የደብረ-ታቦር) በዓል ምንም እንኳን የወንዶች ቢሆንም፤ በበዓል አከባበሩ ወቅት በገናን ለምስጋና የምንጠቀምበት አጋጣሚ አለም ባይነች። በርካቶችን በበገና በማጀብና የበርካቶችን መንፈስም በበገና በማረጋጋት ስራ የተጠመደችው ዘማሪ፤ የሌሎ መንፈስ ከማደስና ከማዝናናት ባለፈ ለራሷስ ምን የተለየ ጊዜ ይኖራት ይሆን? ብለን ጠይቀናል። “ብቻዬን በፅሞና መቆየት መንፈሴን ያረጋጋኛል። ያዝናናኛልም። የብቸኝነት ጊዜዬ ውስጥ ዜማና ግጥም እፈጥራለሁ” ስትል ብቸኝነቷ ከመዝናናት ባለፈ ለፈጠራ ስራዎቿ መዳበር ፋይዳው ትልቅ እንደሆነም ትገልጻለች።  

በተለያዩ አገራት በመጓዝ በገናን በማስተዋወቅና በመጫወት የራሷን አሻራ በመተው ላይ የምትገኘው ዘማሪት የትምወርቅ ሙላት፤ በቀጣይም በገናን በተመለከተ ሰፊ ሰራዎችን ለመስራት በዝግጅት ላይ እንደምትገኝ ትገልፃለች። ከተለያዩ ሰዎች ከሚነሱላት ጥያቄዎች በመንተራስ ከሁለት ዓመት በፊት ጀምሮ “በገና ትናንትና እና ዛሬ” በሚል ርዕስ የመድረክ ስራ ለማሳየት ተሰናድታለች። ይህም የበገናን አጀማመርና ቀደምት አመጣጡን በማስተዋወቅ አሁን የደረሰበትን ደረጃ ከራሷ ስራዎች ጋር በማቀናጀት ለማቅረብ እየተዘጋጀች ነው። በስራዋማ የኢትዮጵያን ቅኝቶች አንባሰልን፣ አንቺሆዬን እና በትዝታ ቅኝቶች ውስጥ በገናን የመጫወት እቅዷን ይዛ በመዘጋጀት ላይ ትገኛለች። ይህንንም ስራዋን ለህዝብ በመድረክ ለማቅረብ ድጋፍ የሚያደርጉ አካላትን ምላሽ በማፈላለግ ላይ እንደምትገኝም ጠቁማለች። “በገናን የበለጠ ለማስተዋወቅ እፈልጋሁ” የምትለው እንግዳችን፤ በጥረቷ እዚህ እንድትደርስ የረዷትን ባለሙያዎች ሁሉ ታመሰግናለች።

እንደማስታወሻ

ሐምሌ 29 ቀን 2009 ዓ.ም በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን የሰንበት ትምህርት ቤቶች ማደራጃና መምሪያ ማህበረ-ቅዱሳን ስር የሚገኘው የአቡነ -ጎርጎሪዎስ ስልጠና ማዕከል በበገናና በመዝሙራት ዙሪያ የጥናት ፅሁፎችን በማቅረብ ውይይት አካሂዷል፡፡ በመድረኩም በመጥፋት ላይ ባሉት የበገናና የመዝሙራት ጉዳዮች ላይ ሊቃውንት አባቶች፣ የአቡነ-ጎርጎሪዎስ የዜማ መሣሪያዎችና የልሳነ-ግዕዝ ተመራማሪዎች እንዲሁም ባለድርሻ አካላት ግብአት የሚሆኑ ሀሳቦች አንስተው ተነጋግረዋል፡፡

ይምረጡ
(1 ሰው መርጠዋል)
14314 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us