“አውሮራ” - የጦርነት አረር፣ የፍቅር ቀለሃ

Wednesday, 21 February 2018 11:40

 

በአለማየሁ ገበየሁ /UK/

 

ታሪኩ የተገነባው ብዙዎቻችን በምናውቀው እውነት ላይ ነው ። ጠላትህ ጠላቴ ነው ተባብለው የተማማሉ ሁለት ብሄርተኛ ቡድኖች ለረጅም አመታት ታግለው እንደ ሀገር የሚያስበውን ቡድን አሸንፈው ስልጣን ያዙ ።
በስልጣን ማግስት ሀገር የፈለገውን ይበል ብለው መስመር ባለፈ ፍቅር ከነፉ። እንደ ደራሲ ከበደ ሚካኤል ግጥም ‹ሁለት አፍ ያለው ወፍ› ሆኑ ። በፍቅር ተጎራረሱ። ተቃቅፈው በረሩ፣ አለም ጠበባቸው ... ተጣብቀው ዘመሩ ‹አይበላንዶ ...› እያሉ ።ተያይዘው ፈከሩ ! ‹ነፍጠኛ ሰመጠ፣ ተራራ ተንቀጠቀጠ› በማለት ... አብረው ተዛበቱ ‹ትግል ያጣመረውን ህዝብ አይለየውም› በሚል ስልቂያ ... ኪስህ ኪሴ ነው፤ ሚስትህ ሚስቴ ናት፤ ግዛትህ ግዛቴ ... ምን ያልተባባሉት አለ? ከአይን ያውጣችሁ ያላቸው ግን አልነበረም።


እየቆየ አይንና ናጫ ሆኑ ... በአጎራረስህ እየተጎዳው ነው በሚል አንደኛው አፍ የጫካ ውንድሙን ካደ። የእህል ምርቱንም ሆነ የሚያጌጥበትን ማእድን ደበቀ። የብር ኖቶችን ቀየረ፣ የድንበር ንግድ ግብይት በዶላር እንዲሆን ድንገተኛ ህግ አረቀቀ። ይህ ተግባር ለሁለተኛው አፍ የማይታመን ክህደት ነበር። ባጎረስኩ እጄን ተነከስኩ አለ። ጠፍጥፎ በሰራው ልጅ ተናቀ ... ሹካ አያያዝ አስተምሬው? በኔ ደም ለወንበር በቅቶ እንዴት ክብሬን ያራክሳል በማለት ለጦርነት ተዘጋጀ።


‹አውሮራ› ይህን የምናውቀውን ታሪክ ይዞ ነው መዋቅሩን የገነባው። የኢትዮ ኤርትራ ጦርነት እንዴት ተጀምሮ እንደምን እንዳለቀ እናውቃለን፣ ምን እንዳስከተለም የብዙ ወገኖች መረጃ አለን። የመንግስት ሚዲያዎችን ጨምሮ የድርጅቶቹ ልሳኖች የአውደ ውጊያውን ታሪክና የታሪክ ሰሪ ሰዎችን ህይወት በመዳሰስ አታካች በሆነ መልኩ በተከታታይ አቅርበውልናል። ታዲያ አውሮራ ምን የተለየ ነገር ሊነግረን ታሪክ ቀመስ ልቦለድ ሆነ? ቢባል ትክክል ነው።
ደራሲው ሀብታሙ አለባቸው ግን ብልህ ነው፣ ገና በጠዋቱ፣ ሁለተኛው ምዕራፍ ላይ ያስተዋወቀንን የታሪክ በከራ እንዴት ሳይሰለች እያጠነጠነ እስከ ምዕራፍ 43 መዝለቅ እንዳለበት በሚገባ ተረድቷል። ስለተረዳም ሳቢና ተነባቢ አደረገው።


ይህን ለማከናወን ከረዳው ስልት አንደኛው የትረካውን ኳስ ለመለጋት በመረጠው የመቼት አንግል የተወሰነ ይመስለኛል። ደራሲው 80 ከመቶ የሚሆነውን ታሪክ የሚያቀብለን ከኤርትራ አንጻር ሆኖ ነው። በትረካው የአስመራን ውበት፣ የወታደራዊ ካምፖችን ሚስጢር፣ የደህንነት ተቋማት ፕሮፓጋንዳ፣ ሳዋ ስለተባለው የሰው ቄራ፣ የፕሬዝዳንቱን ጽ/ቤት ከነተግባርና ግዴታቸው እንመለከታለን። የህዝቡን አበሻዊ ጥላቻ፣ ፖለቲካዊ ሹክሹክታ እና ስነልቦና እንመረምራለን። የባለስልጣናቱን በተለይም የፕሬዝዳንቱን እምነት፣ አስተሳሰብ እና ፍላጎት እንታዘባለን። በአጠቃላይ ከአስመራ የምናገኘው አዲስ መረጃ ታሪኩ ሰቃይና አጓጊ እንዲሆን ትልቅ ሚና ተጫውቷል። የታሪኩ ልጊያ ከአስመራ እየተነሳ ወደ ኢትዮጽያ፣ ጅቡቲና ሌሎች አካባቢዎች ሲያመራ ደግሞ ተዝናኖት ብቻ ሳይሆን አማራጭ እሳቤ ይፈጥርልናል። በመሆኑም የኢትዮ ኤርትራ ጦርነት አዲስ ሆኖ እንዲሰማን አድርጓል።


ሌላም አለ። ታሪኩን የሚደግፉት የሴራ ቅንብሮች ባለሁለት አፍ ወፎቹ ይፋ በሆነ መልኩ በመድፍ እንዲቆራቆሱ ብቻ አይደለም የሚያደርገው - ወፎቹ በየሰፈራቸው በተዳፈነው ረመጥ እንዲለበለቡም ጭምር እንጂ።
የአስመራው ወፍ /ኢሳያስ/ ክብሩንና ጥቅሙን ለማስጠበቅ መጠነ ሰፊ፣ የተደራጀና ህቡዕ ተኮር እንቅስቃሴ ያደርጋል። ኢትዮጽያዊው ወፍ /መለስ/ አንድም አናት አናቱን ከሚጠቀጥቁት ወንድም ግንደ ቆርቁሮች በሌላ በኩል ከሩቅ አጎቱ የሚወረወርበትን ሞርታር ለመከላከል መከራውን ሲበላ እንመለከታለን።


በነገራችን ላይ ከአስመራ ወደ ኢትዮጽያ የሚጋልበው የታሪክ ጅረት ሁለት መቆጣጠሪያ ቤተመንግስቶች አሉት። የአቶ ኢሳያስ አፈወርቂ እና የአቶ ሃይላይ ሃለፎም። በፍትህ ሚ/ሩ አቶ ሃይላይ ቤት አራት የታሪኩ ቁልፍ ሰዎች ይገኛሉ። ቤተሰቦች ናቸው። ሳህል በረሃ የተወለደችው ፍልይቲ፣ ወንድሟ ሰለሞን እና ባለስልጣን እናታቸው አኅበረት። ሃይላይ በርግጥም ለሰላምና ፍትህ የቆመ ብቸኛ ሚኒስትር ነው። ከኢትዮጽያ ጋር የሚደረገው ጦርነት መሰረት የሌለው የዜሮ ድምር ፖለቲካ በመሆኑ መቆም አለበት በሚለው አቋሙ ከዋናው ቤተመንግስት ሰውዪ ጋር ይጋጫል።


በሌላ በኩል ኢሳያስ የሃይላን ልጅ ፍልይቲን እንደ ጆከር ሲጠቀምባት እናያለን። ኢትዮጵያ ውስጥ የሚከናወነውን የዶላር ዘረፋ፣ የስለላ ስራና ህቡዕ ግድያ ትመራለች። በጅቡቲ ወደብ ወደ ኢ/ያ የሚገባውን ስትራቴጂካዊ ንብረት ለማውደም ተመራጭዋ ሰው እሷ ናት። ባድመ በመዝመት ለሌሎች ያስቸገሩ የመረጃና የተመሰጠሩ መልእክቶችን የመፍታት ስራ ትሰራለች። ፍልይቲ የፕሬዝዳንቱ ቀኝ እጅ፣ ብሩህ አእምሮ ያላት፣ ደፋር፣ አፍቃሪ እና ጨካኝ ገጸባህሪ ናት።


ከኤርትራ ህዝብ አንጻር /አማራ ጠላት ነው የሚል ቆሻሻ ሀሳብ/ ግን አንድ ይቅር የማይባል ክህደት ትፈጽማለች። ክህደቱ ለኤርትራ የቴሌ እና ኤሌክትሮኒክስ ግንባታ ትልቅ ድርሻ ያከናወነውን ኢትዮጽያዊ ሰው በማፍቀሯ ነው። አስራደ ሙሉጌታ ይባላል። ሻእቢያ ጉልበቱንና እውቀቱን እንደ ሽንኮራ ከመጠጠው በኋላ ሊያስወግደው ቀነ ቀጠሮ ይዞለታል። ለአስመራ ፖለቲካ ትልቅ አይን የሆነችው ፍልይቲ ከመንግስታዊው ተልዕኮ ጎን ለጎን ፍቅረኛዋን ለማዳን ህቡዕ ትግል ስታከናውን እንመለከታለን። የሃይላይ ወንድ ልጅ ሰለሞን ‹ናጽነት› በሚለው ነጠላ ዜማው በከተማው የታወቀ ዘፋኝ ሆኗል። ሙዚቃው ማዝናኛ ብቻ ሳይሆን የዘመቻ መቀስቀሻም ነው። ናጽነት ብሎ የዘፈነው ግን በኢሳያስና በአባቱ ለተመራው ትግል ማስታወሻ ለመስራት ብቻ አይደለም ። እንደውም በዋናነት የዘፈነው ነጻነት የተባለች ቆንጆ ወጣት በማፍቀሩ ነው። ነጻነት ለኤርትራ ወጣት የእግር እሳት ወደሆነበት ሳዋ ስትገባ እሱም እንዳላጣት ብሎ ፈለግዋን ይከተላል። እሷን ፍለጋ ላይ ታች ሲል ነጻነት በሁለት የባደመ ጦር ጄነራሎች አይን ውስጥ ትወድቃለች። ልክ እንደ ባድመ መሬት ሊቆጣጠሯት ሌት ተቀን ስትራቴጂክ ይነድፋሉ።


እናም የአንደኛው ቤተመንግስት ሰውዪ ከኢ/ያ ድል ለማግኘት ሲራራጥ፣ የሁለተኛው ቤተመንግስት አባላት ደግሞ ከራሱ ከኢሳያስ ጭቆና ለመላቀቅ እንዲሁም ፍቅረኛዎቻቸውን ለመታደግ ላይ ታች ሲሉ በታሪኩ ተወጥረን እንያዛለን።


መጽሐፉ ጥቃቅን ቴክኒካል ችግሮች የሉበትም ማለት አይቻልም፣ ለአቅመ ግነት የሚበቁ ስላልመሰለኝ ዘልያቸዋለሁ። ይልቁንስ ደራሲው የራሱ እምነት የሚመስል ጉዳይ መጀመሪያ ምዕራፍ ላይ ቆስቁሶ እንዲረሳ ወይም እንዲጨነግፍ ማድረጉ የሚቆጭ ይመስለኛል። ያነሳቸው ጥያቄዎች የአንባቢም መሰረታዊ ጥያቄዎች ሊሆኑ የሚችሉ ናቸው። የባርካ ማተሚያ ቤት ባለቤት የሆኑ ግለሰብ አቶ ሃይላይ ሊጽፉ ባሰቡት መጽሐፍ ውስጥ አራት መሰረታዊ ጥያቄዎችን አዳብረው እንዲሰሩ ሀሳብ ያቀርባሉ። ከቀረቡት ሃሳብ ውስጥ ሁለቱ የሚከተሉት ናቸው፣


1. የኤርትራ ነጻነት ትግል ለምን በ1885 ምጽዋ በኢጣሊያ መያዝን በመቃወም አልተጀመረም?
2. ከኤርትራ ልዩ ማንነት የተፀነሰ ትግል ከሆነ ለምን 30 አመታት ፈጀ?


ደራሲው ስራውን ከሰሩት 285 ሺህ ናቅፋ እንደሚያገኙም ውል ታስሮ ነበር። ሆኖም የማተሚያ ቤቱ ባለቤት ሲያዙ፣ አቶ ሃይላይም ሲገደሉ ሃሳቡ ይመክናል። እንደ ስነጽሁፍ ሃያሲ የሁለቱ ሰዋች መጥፋትን በአስመራ ወስጥ የመጻፍ፣ የመናገር፣ የማሰብ እና የዴሞክራሲ መሞትን ለመተርጎም ያስረዳን ይሆናል። ከዚህ በላይ ግን ታሪኩ ባይጨነግፍ የበለጠ ጠቃሚ ያደርገን ነበር ብሎ መከራከር ያስኬዳል። አቶ ሃይላይ ለእውነት የቆሙ ገጸባህሪ በመሆናቸው እየመረራቸውም ቢሆን ከኤርትራ ጀርባ የተደበቁ ጉዳዮችን ያነሱ ነበር። ይሄን አንስተው ቢሞቱ ደግሞ ሞታቸውንም ይመጥን ነበር። የበለጠ ጀግና መስዎዕት እናደርጋቸው ነበር።


‹አውሮራ› ጦርነት ላይ መሰረት አድርገው እንደተሰሩት ልቦለዶቻችን ማለትም ኦሮማይ እና ጣምራጦር የተሳካ ስራ ነው። ድንበር ያቆራርጣል፤ እዚህና አዚያ እንደ ቴኒስ ኳስ ሲያንቀረቅበን ጨዋታው ሰለቸኝ ብለን ከሜዳው ዞር ማለት አንችልም። ፈጣን ነው፤ በድርጊት የተሞላና በመረጃ የደነደነ። መንቶ ነው፤ ፍቅርና ጦርነትን በእኩል ጥፍጥና ከሽኖ ማቅረብ የቻለ። ሰባኪ ነው - ፍቅር ያሸንፋል የሚል አይነት፤ ተዛምዶ ተጋብቶ ተዋልዶ የተካደ ትውልደን የሚያባብል። የሆነውን ብቻ ሳይሆን የሚሆነውን ቁልጭ አድርጎ የሚናገር። በተለይም የአንድነት አሳቢዎችን ገድለን ቀብረናል ብለው ለሚመጻደቁ ጠባቦች «ውሸት ነው!» ብሎ ጥበባዊ ምስክርነት የሚሰጥ።


በታሪኩ ውስጥ ማንነቱን ደብቆ ስሙን አቦይ ግርማ አስብሎ ቀን ከለሊት በባድመ የልመና ተግባር የሚያከናውነው እንኮዶ /የደርግ ኮማንዶ የነበረ/ አንድ እጁ ስለተቆረጠና አይኑ ስለተጎዳ ማንም ግምት ውስጥ ያሰገባው አልነበረም። ሆኖም መጀመሪያ የባድመን መሬት ፈልፍለው የገቡ የሻእቢያ ወታደሮችን፣ በመጨረሻም እጁን በመጋዝ ቆርጦ የጣለውን ጄኔራል ግዜ እየጠበቀ መበቀል ችሏል «ለገንጣይና ጡት ነካሽ ዋጋው ይሄ ነው» እያለ። ይህ ትርክት በስነጽሁፍ ቋንቋ ፎርሻዶው ወይም ንግር የሚባለው ቴክኒክ ነው - ነገ እንዲህ መሆኑ አይቀርም ለማለት።

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
14463 ጊዜ ተነበዋል

ድርጅትዎ ያስተዋውቁ!

  • Advvrrt4.jpg

እዚህ ያስተዋውቁ!

  • Aaddvrrt5.jpg
  • adverts4.jpg
  • Advertt1.jpg
  • Advertt2.jpg
  • Advrrtt.jpg
  • Advverttt.jpg
  • Advvrt1.jpg
  • Advvrt2.jpg

 

Advvrrt4

 

 

 

 

Who's Online

We have 931 guests and no members online

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us