ለኪነት ድምቀት፤ ለዜጎች ደግሞ ክብር የሆነው የአድዋ ድል

Wednesday, 28 February 2018 12:35

 

በይርጋ አበበ

 

በ1888 ዓ.ም ማለትም የአፍሪካ መዲና አዲስ አበባ ከተመሠረተች 11 ዓመት በኋላ የአፍሪካዊያን ድል ተመዘገበ። ይህ ድል በኢጣሊያ ወራሪ ጦር እና ሃገራቸውን አላስደፍርም ታሪክ አላበላሽም፣ ማንነቴንና ባህሌን በባዕድ አላስነካም ብለው በተነሱ ኢትዮጵያዊያን ጀግኖች መካከል ጦርነት ተካሂዶ የተገኘ ድል ነው። በበርሊኑ “ዝግ” ስብሰባ አውሮፓዊያን አፍሪካን ለመቀራመት ሲስማሙ ኢትዮጵያን ለመውረር እጣ የደረሳት ጣሊያን ግን እንደ ጎረቤቶቿ እንግሊዝ፣ ጀርመን፣ ፈረንሳይ፣ ቤልጂየም፣ ፖርቹጋልና ሌሎች አውሮፓዊያን አገራት እድለኛ አልነበረችም። ለዚህ ደግሞ ምክንያቱ በወቅቱ የነበሩ ኢትዮጵያዊያን መሪዎችና አጠቃላይ ህዝቡ በባዕድ ስር ለመተዳደር እጅ የሚሰጡ አልነበረምና ነው። አውሮፓ ድረስ ስንቅ እና ትጥቅ አጓጉዞ የሀበሻን ምድር ለመውረር የተነሳውን የጣሊያንን ጦር በአጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ የሚመራው የኢትዮጵያ አርበኛ ጋር ‹‹አድዋ›› ድል አደረገው። በድሉ ምክንያት ኢትዮጵያ በኩራት ራሷን ቀና አድርጋ ስትራመድ ጣሊያን ግን ውርደትን ተከናነበች። ይህ ድል ነው የአድዋ ድል።


በዛሬው የመዝናኛ አምዳችን ላይም ይህን ድል ከኪነ ጥበብ፣ ፖለቲካ፣ ስነ ልቦና እና ከማንነት ጋር አያይዘን እንተነትነዋል። ከመንግስት የስራ ኃላፊዎች የተሰጡ መግለጫዎችን፣ ከድምጻዊያን አንደበት የወጡ ስንኞችን፣ ከምሁራን የተሰነዘሩ ሃሳቦችን እና ከሰነዶች የተገኙ ማስረጃዎችን በእማኝነት ተጠቅመን ነው መጣጥፉን ያዘጋጀነው።

 

የሰው ልጅ ማህተም


አርቲስት ሚካኤል ሚሊዮን በድንቅ የፊልም ትወና ብቃቱ በርካታ ኢትዮጵያዊያን የፊልም ተመልካቾች የሚያውቁትና የሚያደንቁት አርቲስት ነው። ይህ ወጣት አርቲስት የአድዋ ድል ለኢትዮጵያ ምንድን ነው? ተብሎ ሲጠየቅ እንዲህ ሲል መለሰ “የአድዋ ድል የሰው ልጆች ድል ነው። ለጥቁር ብቻ ሳይሆን ቢያውቁበት ለነጮችም ድላቸው ነው። የሰውኛ መፈክር ራስን መፈለግ፤ መሆን፣ መግዛት ነው። የአድዋ ድል እነዚህን ነገሮች በደንብ አድርጓል። ነጮች ራሳቸውን እንዲገዙ አድርጓል፤ ከእኛ በላይ ሰው የለም ብለው ያሰቡ ነበር፤ ከእነሱ በላይም ሰው ያለ አይመስላቸውም ነበር። በሌላ በኩል ደግሞ በስልጣኔ መራቅና በድህነት ምክንያት ራሳቸውን ከሰው በታች ነን ብለው ያስቀመጡ ጥቁሮች ነበሩ። አድዋ ከሰው በላይ ሰውም ሆነ ከሰው በታች ሰው የለም፤ የሰውነት ብቸኛ መለኪያም ሰውነት ብቻ እንደሆነ ያሳየ ድል ነው” ብሏል።


“ጥቁር ከማንነቱ ዝቅ እንዳይል ነጭ ደግሞ በትዕቢት ከማንነቱ በላይ እንዳይኮፈስ የሰውነት ማረጋገጫ የተሰጠበት የሰው ልጅ ማህተም” ሲል አድዋን የሚገልጸው አርቲስቱ፤ “በሰው ልጅ እኩልነት የሚያምኑ ብዙ ነጮች የተፈጠሩት ከአድዋ ድል በኋላ ነው። አባቶቻችን ያን ትልቅ ድል ያስመዘገቡትም ከሰው በላይ ሰው የሚባል ፍጥረት እንደሌለ ስለተረዱም ነው” በማለት የድሉን ምንነትና እንዴት ሊገኝ እንደተቻለ ይናገራል።


አዎ አድዋ የአንድ ጀምበር የጦርነት ታሪክ ብቻ አይደለም። አድዋ ሚስጢር ነው፤ አድዋ ማህተም ነው፤ ኢትዮጵያዊያን አገር ወዳድ ሴት እና ወንድ አርበኞች በአጼ ምኒልክና እቴጌ ጣይቱ ፊታውራሪነት እየተመሩ ያስመዘገቡት ድል የሰው ልጅ እኩልነት ዘመቻ የተጠነሰሰበት ድል ነው። ከአድዋ ድል 40 እና 50 ዓመታት በኋላ በልዕለ ሀያሏ አሜሪካ ሳይቀር ጥቁር እንደሰው በማይቆጠርበት ዘመን ኢትዮጵያዊያን ግን ነጭን አሸነፈው እኩልነታቸውን አረጋግጠዋል።


ያ ታላቅ ድል እንዴት ተገኘ? የሚል ጥያቄ ቢነሳ መልሱ ወዲህ ነው። ድምጻዊ ቴዎድሮስ ካሳሁን (ቴዲ አፍሮ) “ጥቁር ሰው” ሲል በሰየመው ዘፈኑ፤


“ወደ አድዋ ሲሄድ ምኒልክ ኑ ካለ
አረ አይቀርም በማሪያም ስለማለ
ታዲያ ልጁስ ሲጠራው ምን አለ?
ወይ ሳልለው ብቀር ያኔ
እኔን አልሆንም ነበር እኔ።
የቀፎ ንብ ሰቆጣ ስሜቱ፤
ከፊት ሆና መራችው ንግስቱ፤
ወይ አለና ስትጠራው ጣይቱ።
ወይ ሳልላት ብቀር ያኔ
እኔን አልሆንም ነበር እኔ”


ሲል ድሉ የተገኘው የህዝብ ቁጣ እና የመሪዎች ቆራጥነት የተዋሃደበት ፍልሚያ ውጤት መሆኑን በዜማው ይነግረናል። ይህ የጥቁር ህዝቦች ድል በጥቁር አርበኞችና ጥቁር መሪዎቹ እየተመራ ዘመን ተሻጋሪ፣ በህዝብ ልብ ላይ ተቀርጾ የሚቀር ማህተም እና የኩራት ምክንያት የሆነ ድል አስመዘገቡ።


ይህን ድል የባህልና ቱሪዝም ሚኒስትሯ ዶክተር ሒሩት ወልደማሪያም ሲገልጹት “የአድዋ ድል የኢትዮጵያ ብሔራዊ ማህተም፣ የጥቁር ህዝቦች እንዲሁም የቅኝ ግዛት ተጠቂ የነበሩ የመላው ዓለም ህዝቦች የነጻነት ተጋድሎ ቀንዲል፣ በእውቀትና በፍትህ ህልውና እና ምልዓት ላይ ያረፈ ታላቅ ድል ነው” ይሉታል። ዶክተር ሒሩት አያይዘውም የአድዋ ድል ሲመዘገብ “የኢትዮጵያ ህዝብ ብሔር፣ ቋንቋ፣ ሀይማኖት እና የቦታ ርቀት ሳይወስናቸው በአንድ ልብ ተነስተው ተዋግተው ያስመዘግቡት ድል ነው” ሲሉ የኢትዮጵያዊያን የሆነው የአድዋ ድል የተገኘበትን መንገድ ገልጸውታል።


“አድዋ የአንድነታችን ምሳሌ” መሆኑን ያስታወሱት ዶክተር ሒሩት ወልደማሪያም፤ “አድዋ ለእኛ ኢትዮጵያዊያን የኩራት ምንጭ ብቻ ሳይሆን በጠንካራ መሰረት ላይ የተገነቡ ማህበራዊ እሴቶቻችን ውጤት ነው። በሌላ አነጋገር አድዋ ታሪካዊ እሴት ብቻ ሳይሆን በረጅም ታሪካዊ ሂደትና ማህራዊ ትስስሮቻችን የተገነቡ እሴቶቻችንም ውጤት ነው። እነዚህ እሴቶቻችን ለነጻነት መሰጠትን (መስዋዕት መሆንን)፣ ራስን አክባሪነትን፣ በቀላሉ የማይናወጥ ስነ ልቦና ባለቤትነትን፣ ከግላዊነት ከፍ ያለ ስብዕና ባለቤትነትን፣ አብሮነትን፣ መንፈሳዊነትን፣ ጀግንነትን የሚያካትቱ ኢትዮጵያዊነት የተገነባበት የመሰረት ድንጋይ ውጤት ነው” በማለት የአድዋን ድል ሁለንተናዊ ይዘት ይገልጹታል።

ሰው ሊኖር ሰው ሞተ


የአድዋ ጦርነት እንዲካሄድ ምክንያት የሆነው ወራሪው የጣሊያን ጦር በወኪሉ አንቶኔኒ አማካይነት ከኢትዮጵያው ንጉሰ ነገስት አጼ ምኒልክ ጋር በውጫሌ “ስማ ንጉስ” የተባለ ቦታ ላይ የተፈራረሙት ውል 17ኛው አንቀጽ ነው። ይህን የተሳሳተ እና የጣሊያንን እኩይ አጀንዳ የያዘውን አንቀጽ ጣሊያንኛ ትርጉም እንዲስተካከል አጼ ምኒልክና እቴጌ ጣይቱ ቢጠይቁም “ጌታዋን የተማመነች በግ ላቷን ከደጅ ታሳድራለች” እንዲሉ የጣሊያኑ ወኪል “የምታመጡትን አያለሁ ሲል አሻፈረኝ” አለ። ይህን ጊዜ ግርማዊት እቴጌ ጣይቱ በቁጣ ነደዱ፣ ተነስተውም “እኔ ሴት ነኝ ጦርነትን አልወድም፣ ሆኖም ይህን ኢትዮጵያን ለጣሊያን ጥገኛ የሚያደርግ ውል ከመቀበል ጦርነትን እመርጣለሁ” ሲሉ በቁጣ ተሞልተው ተናገሩ። አይቀሬው ጦርነትም እንደሚጀመር የመጀመሪያውን ደወል ደወሉ።


በዚህ የተነሳም ግርማዊ ጃንሆይ አጼ ምኒልክ በአገራቸው የወረደውን ክፉ ዘመን (የሶስት ዓመታት ተከታታይ ድርቅ በህዝቡ እና በእንስሳቱ ላይ ከፍተኛ እልቂት አስከትሎ ነበርና) እስኪያልፍ ቢታገሱም ወራሪው ጦር ኢትዮጵያን ወርሮ በእጁ ለማስገባት አልመሽ አልነጋልህ አለው። አጼ ምኒልክ ከመንገሳቸው ጥቂት ዓመታት ቀደም ብሎ ከተቆጣጠረው የባህረ ነጋሽ (በኋላ ኤርትራ) ግዛት አልፎ በኢትዮጵያ ምድር ላይ እግሩን ያሳርፍ ጀመር። ከዚህ በላይ ትዕግስት ፍርሃት ይመስላል ብለው የተነሱት አጼ ምኒልክም ለህዝባቸው ጥሪ አቀረቡ።


“እግዚአብሔር በቸርነቱ እስካሁን ጠላት አጥፍቶ አገር አስፍቶ አኖረኝ። እኔም በእግዚአብሔር ቸርነት ገዛሁ። እንግዲህ ብሞት ሞት የሁሉ ነውና ስለኔ ሞት አላዝንም። ደግሞ እግዚአብሔር አሳፍሮኝ አያውቅም። ወደፊትም ያሳፍረኛል ብዬ አልጠራጠርም” በማለት የሚጀምረው የንጉሱ “አገርህን አድን” ጥሪ፤ “አገር የሚያጠፋ ሀይማኖት የሚለውጥ ጠላት እግዚአብሔር የወሰነልንን ባህር አልፎ መጥቷል። እኔም የአገሩን ከብት ማለቅ፣ የሰውን ድካም አይቼ እስካሁን ዝም ብለው ደግሞ እያለፈ እንደ ፍልፈል መሬት ይቆፍር ጀመር። አሁን ግን በእግዚአብሔር ረዳትነት አሳልፌ አልሰጠውም። ያገሬ ሰው ካሁን ቀደም የበደልኩህ አይመስለኝም። አንተም እስካሁን አላስቀየምኸኝም። ጉልበት ያለህ በጉልበት እርዳኝ። ጉልበትም የሌለህ ለልጅህ፣ ለሚስትህ፣ ለሀይማኖትህ ስትል በሀዘን እርዳኝ። ወስልተህ የቀረህ ግን በኋላ ትጣላኛለህ አልተውህም፤ ማሪያምን ለዚህ አማላጅ የለኝም። ዘመቻዬም በጥቅምት ነውና የሸዋ ሰው እስከ ጥቅምት እኩሌታ ድረስ ወረይሉ ከተህ ላግኝህ” በማለት ለህዝባቸው ጥሪ አቀረቡ።


ይህን የንጉሰ ነገስቱን ጥሪ ድምጻዊት እጅጋየሁ ሽባባው (ጂጂ)፤
“በደግነት፣ በፍቅር፣ በክብር ተጠርቶ፤
በክብር ይሄዳል ሰው ሊኖር ሰው ሞቶ” ስትል ትገልጸዋለች።


ተስረቅራቂ ድምጽ፣ ጉልበት ያለው መልዕክት እና ዘመን ተሻጋሪ የግጥምና የዜማ ስራዎችን አቀናጅታ ለህዝብ የምታቀርበው ጂጂ ስለ አድዋ ድል ስትገለጽ ከድሉ ታላቅነት በላይ የተሰዋውን የአገር ባለውለታ በማስቀደም ትጀምራለች፤


“የተሰጠኝ ህይወት ዛሬ በነጻነት
ሰው ተከፍሎበታል ከደም እና ከአጥንት።
ስንት ወገን ወደቀ በነጻነት ምድር
ትናገር አድዋ ትናገር ትመስክር” ስትል።


ጂጂ በእነዚህ ስንኞች “የህይወት መስዋዕት የሆኑትን አባቶች እና እናቶች ብዛት ከመግለጿም በዘለለ፤ መስዋእት የከፈሉት በገዛ አገራቸው በነጻነት ምድራቸው ላይ ወራሪን ለመዋጋት እንደሆነ” ትናገራለች። ዛሬ በነጻነት እንኖር ዘንድ የተሰጠን ህይወት ያኔ የሰው ደም እና አጥንት ዋጋ ባይከፈልበት ኖሮ እኛ ኢትዮጵያዊያን ምን እንሆን ነበር? የሚል ጥያቄ ሊነሳ ይችላል።


‹ምኒልክ ተወልዶ ባያነሳ ጋሻ


ግብሩ እንቁላል ነበር ይህን ጊዜ አበሻ” የሚለው የባርነት ቀንበር ሰለባዎች መሆናችን ሳይታለም የተፈታ ሃቅ ነው። ለዚህ ነው ጂጂ፤


“ትናገር አድዋ ትናገር አገሬ፤
እንዴት እንደቆምኩኝ ከፊታችሁ ዛሬ” ያለችው ለአሁኗም ሆነ ላለፈችውና ለምትመጣው ኢትዮጵያ ዜጎች ሁሉን አቀፍ ማንነት መጎናጸፍ ሚስጢር ስትናገር። ጂጂ ሃሳቧን ስትቀጥልም፤
“በኩራት፣ በክብር፣ በደስታ፣ በፍቅር፤
በድል እኖራለሁ ይኸው በቀን በቀን፤


ደሞ መከራውን ያን ሁሉ ሰቀቀን” በማለት አድዋ ለኢትዮጵያዊያን ያጎናጸፈውን ዘርፈ ብዙ ጠቀሜታ ትናገራለች።

 

የአድዋ ጀግኖች ውለታ
ቀደም ባሉት ንዑስ ርዕሶች የባህልና ቱሪዝም ሚኒስተሯ፣ አርቲስት ሚካኤል ሚሊዮን፣ ድምጻዊያኑ ጂጂ እና ቴዲ አፍሮ ስለ አድዋ ድል ጠቀሜታዎችና ድሉ የተገኘበትን መንገድ የገለጹትን ሃሳብ ተመልክተናል። አድዋ ላይ የተመዘገበው ድል ለመላው ጥቁር የነጻነት ፋና ወጊ፣ ለኢትዮጵያዊያን የክብርና የማንነት ማህተም መሆኑን ከተመለከትን ይህን ድል ያስመዘገቡትን አባት እና እናት አርበኞች እንዲሁም የድሉን መሪዎች (ንጉሰ ነገስቱ እና እቴጌ) ውለታቸውን እንዴት እያሰብነው ነው? ብሎ መጠየቅ ብልህነት ይመስለኛል።


እኛ ኢትዮጵያዊያን የረዥም ዘመን ታሪክ ያላት አገር ዜጎች እንደመሆናችን በርካታ አውደውጊያዎች ማካሄዳችን አይቀርም። እጅግ በጣም ብዙ በሆኑት አውደውጊያዎች ማሸነፋችን የሚታወቅ ቢሆንም በተወሰኑት ግን ድል መነሳታችን አልቀረም። ያሸነፍነው በጦር አበጋዞቹ እና ጦሩን በመሩት ሰዎች ብርታት ሲሆን ሽንፈቱን የተከናነብነው ደግሞ ከዚህ በተቃራኒ በሆኑ የጦር አመራሮች ድክመት መሆኑ አይካድም። “እረኛውን እመታለሁ በጎቹም ይበተናሉ” እንዲል ቃሉ፤ የጦሩ መሪ (የአገሪቱ መሪ) በጦርነት ግንባሮች ላይ አለመሸሻቸው፣ አለመማረካቸውና አለመሞታቸው በውጊያ ግንባሮች ላይ አኩሪ ድል መመዝገቡ አይቀርም። አድዋ ላይ የተደረገውም ይኸው ነው።
ጳውሎስ ኞኞ “አጼ ምኒልክ” በሚለው መጽሃፉ ላይ የንግስተ ነገስት እቴጌ ጣይቱ ብርሃን ዘ ኢትዮጵያ እና የንጉሰ ነገስት አጼ ምኒልክን የአድዋ ጦርነት ዘመቻ ሲናገር “ከፊት ሆነው ይመሩ ነበር” ሲል ይገልጸዋል። በዚህ ሃሳብ የሚስማማሙት ኢንጂነር አበበ ኃይለመለኮትም “የአድዋ ድል እና የኢትዮጵያ ጀግኖች ውለታ” በሚለው መጽሃፋቸው አጼ ምኒልክ 30 ሺህ እግረኛ እና 12ሺህ ፈረሰኛ፣ እቴጌ ጣይቱ ደግሞ 3ሺህ እግረኛ እና 6ሺህ ፈረሰኛ ጦር እየመሩ ወደ እሳቱ (አውደ ውጊያው) መግባታቸውን ይገልጻሉ።


ታሪኩ በዚህ መልክ ቢቀመጥም ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ ግን የአድዋ ድልን ስናስብ እነዚህን ሁለት መሪዎች በተለይም አጼ ምኒልክን ማዕከል ባደረገ መልኩ አይደለም ድሉ እየተዘከረ ያለው። እጅጋየሁ ሽባባው (ጂጂ)ም ይህ አሳስቧት ሳይሆን አይቀርም፤


“አድዋ ዛሬ ናት አድዋ ትናንት፤
መቼ ተነሱና የወዳደቁት።
ምስጋና ለእነሱ ለአድዋ ጀግኖች፤
ለዛሬ ነጻነት ላበቁኝ ወገኖች” ስትል ቁጭቷን የገለጸችው።


ወደድንም ጠላንም ስለ አድዋ ድል ስናነሳ በወቅቱ የነበሩት መሪ ሚናቸው እጅግ የጎላ መሆኑን አምነን መቀበል እና ክብር መስጠት ይኖርብናል። ማይጨው ላይ የተሸነፍነው በአጼ ኃይለሥላሴ ከአውደውጊው መሸሽ ሲሆን መተማ ላይ በድርቡሽ ድል የተነሳነው ደግሞ በአጼ ዮሐንስ መሰዋዕት ምክንያት መሆኑ ግልጽ ነው። አድዋ ላይ ያንን ድል እንድናገኝና ዛሬ በነጻነት እንድንራመድ የአድዋ ድል ሚናው የጎላ መሆኑ ዓሌ አይባልም። ገዢው ፓርቲ ኢህአዴግ “ለጣሊያን ያልተሸነፈ ክንድ ለድህነት እንዴት ይሰንፋል” ሲል የአድዋን ድል በድህነት ቅነሳ ላይ ለሚያደርገው ዘመቻ እንደ መነሻ ሀይል ይጠቀምበታል። ግን ድሉ እንዲገኘ ስለመሩት ንጉስ ተደጋግሞ ሲነገር አይሰማም። እንዲያውም በ2009 ዓ.ም 121ኛው የድል በዓል ሲከበር በመንግስት እና አፍቃሪ መንግስት በሆኑ የግል መገናኛ ብዙሃን “አጼ ምኒልክ” እንዳይነሱ ለጋዜጠኞች መመሪያ እንደተላለፈላቸው ይታወሳል።


ድሉ ካለፈ በኋላ የብሮድካስት ባለስልጣን “ከንግድ ብሮድካስት ተቋማት (ኤፍ ኤም ራዲዮችና ቴሌቪዥኖች)” ጋር አንድ የውይይት መድረክ በሒልተን ሆቴል አዘጋጅቶ ነበር። በዚያ የውይይት መድረክ “የባልስልጣኑ ባለስልጣናት” ስለ አድዋ ድል ሲናገሩ አንድን የግል ሬዲዮ ጣቢያ (ሸገር ኤፍ ኤም)ን በስም እየጠሩ “የአድዋን ድል ለመሪዎች መስጠት ለምን እንዳስፈለጋቸው ዓላማቸው ግልጽ አይደለም፤ ድሉ የኢትዮጵያ ብሔር ብሔረሰቦች በዓል ነው” ሲሉ ወቀሳ አቅርበዋል።


“የኋላው ከሌለ የለም የፊቱ” እንዲሉ አሁን ስልጣን ላይ ያለው መንግስት ጊዜውን ጠብቆ ለባለተራ አስረክቦ የእሱ የስልጣን ዘመን ታሪክ መሆኑ አይቀርም፤ አገሪቱ ግን ትቀጥላለች። ይህ ዓለም አቀፍ እውነታ (ጄኔራል ትሩዝ) ሆኖ ሳለ ዛሬ የተሰራውን ስራ ለነገው ትውልድ ሲነገር በወቅቱ የድርጊቱ የሃሳብ ጠንሳሾች፣ የድሉ መሪዎች እና ውድቀት ካለም የውድቀቱ ምክንያት ሲገለጽ የፓርቲው ወይም የመሪው ስም መነሳቱ አይቀርም። ዶክተር ያዕቆብ ኃይለማሪያም “አሰብ የማናት” በሚለው መጽሃፋቸው “አቶ መለስ እና ኢህአዴግ በታሪክ የሚታወሱት በሰሩት ልማት እና ባስገኙት እድገት ብቻ ሳይሆን አገሪቱን የባህር በር አልባ በማድረጋቸውም ጭምር ነው” እንዳሉት ማለት ነው። ስለ ህዳሴው ግድብ ሲወራ የመሰረት ድንጋይ ያስቀመጡትንና የወቅቱን መሪ የነበሩትን አቶ መለስ ዜናዊን ሳይጠቅሱ ግድቡን መግለጽ አይቻልም። አድዋን ስናስብም አጼ ምኒልክን ዘንግቶ ወይም የእሳቸውን ሚና አሳንሶ ማለፍም አይታሰብም። አጼ ምኒልክን እያነሱ ድሉን መዘከርም “ታሪክ ላይ መለጠፍ” ተደርጎ ሊወሰድ አይገባውም።


እኛ ኢትዮጵያዊያን እንደ አገር አብረን ለመቀጠል ያለፉትን መጥፎ ጠባሳዎችና አኩሪ ድሎቻችንን በአንድነት ስናስኬድ እንጂ ለጠፋው ታሪክ ተወቃሽ አኩሪውን ታሪክ እየሰወሩ መሄዱ የትም አያደርስም። ዶክተር ፍሰሃ አስፋው “ያለፍኩበት” በሚለው መጽሃፋው “ታሪክ በታሪክነቱ ሲቀመጥ ያምራል ደስም ይላል” እንዳሉት የአድዋ ድል ሲነሳ የታሪኩ ባለቤት የነበሩትን የአገሪቱን መሪ እና ተከታዮቻቸውን በስራቸው ልክ እያወደሱ ማለፉ ለብሔራዊ መግባባት እና ለፍቅር በር ይከፍት ይሆናል እንጂ ማንንም ለብቻ ተጠቃሚ ማንንም ደግሞ ተጎጂ ያደርጋል ተብሎ አይታሰብም።


አድዋ የመንፈስ ከፍታ፣ የዓለምን የእኩልነት ፖለቲካ የቀየሰ፣ የአፍሪካዊያን የነጻነት ፋና ወጊ፣ የስነ ልቦና ልዕልና እና የአገር አንድነት የታየበት ታላቅ ድል ሲሆን የታላቁ ድል ባለቤት የታላቋ ኢትዮጵያ ታላቅ ህዝብ ነው፤ ወደ ታላቁ ድል ሰራዊቱን የመሩት ደግሞ ታላቁ ንጉስ አጼ ምኒልክ ናቸው። የዛሬውን የመዝናኛ አምድ መጣጥፋችንም በአጼ ምኒልክ ዘመን ተሻጋሪ መልእክት እንዝጋውና ለሳምንት በሌላ ርዕሰ ጉዳይ ለመገናኘት ቀን ቆርጠን እንለያይ።


“እናንተ አንድ ልብ ከሆናችሁ በምቀኝነት እርስ በእርሳችሁ ካላለቃችሁ በቀር ኢትዮጵያ አገራችንን ለሌላ ለባዕድ አትሰጧትም፤ ክፉም ነገር አገራችንን አያገኛትም” ጳውሎስ ኞኞ አጤ ምኒልክ።

 

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
7305 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us