“ለአየር ንብረት ለውጥ የማይበገር የአረንጓዴ ዞን ግንባታ በአቃቂ ወንዝ ዳርቻ”

Wednesday, 22 October 2014 12:27

 

እዉነትም ተስፋ
    ቦታዉ አዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ቦሌ ክፍለ ከተማ ወረዳ 1 ዉስጥ ነዉ። ይህ ቦታ የአካባቢዉ ነዋሪወች የደረቅና ፍሳሽ ቆሻሻወችን የሚጥሉበት፤ ለእይታ አይደለም በተወሰኑ ሜትሮች ርቀት በአካባቢዉ ለመጓዝ የሚታሰብ አልነበረም። ቦታዉ የተለያዩ ወንጀሎች የሚፈፀሙበት እንደነበር ነዋሪወች ያስታዉሳሉ፡
     ዛሬ ላይ ግን እድሜ ለተስፋ እርሻ የጓሮ አትክልት የህብረት ስራ ማህበር አካባቢዉ ተለዉጦ ለእይታ የሚስቡ አረንጓዴ ምርቶች ያሉበትና ለአካባቢዉ ነዋሪዎች እፎይታን የፈጠረ አካባቢ መሆን ችሏል።
     ማህበሩ አካባቢዉን ወደ አረንጓዴነት በመቀየር ያለፉበት ሂደት በጣም ፈታኝ በመሆኑ ሲቋቋሙ ከነበሩት 70 አባላት ዛሬ ድረስ ፀንተዉ የሚገኙት 13ቱ ብቻ ናቸዉ። አባላቱ ስራዉን ሲጀምሩ ለስራቸዉ መነሻ የነበረዉ ካፒታል በነፍስ ወከፍ ያዋጡት 80 ብር ነበር። መነሻ ካፒታላቸዉም 5600 ብር ነበር ማለት ነዉ። በቦታዉ የነበረዉን ቆሻሻ ማስወገድ ደግሞ   ከመዋጮዉ የበለጠ ከባድና ፈታኝ እንደነበር አባላቱ ያስታዉሳሉ።
     በ2001 ዓ.ም ህጋዊ እዉቅና አግኝተዉ የተቋቋሙት ተስፋዎቹ ግን ፈተናዎች እያለፉ ከቦሌ አለም አቀፍ አየር ማረፊያ የሚወጣዉን ፍሳሽ በመጠቀም የመጀመሪያ ምርታቸዉን ለማየት ቢችሉም ገዥ ማግኘት ግን በወቅቱ ሌላዉ አስቸጋሪ ጉዳይ ነበር። ምክንያቱ ደግሞበአካባቢዉ የነበረዉን ቆሻሻ የሚያዉቁ ሰዎች ከዛ ቦታ ላይ የተመረተን አትክልት መጠቀም የሚዋጥላቸዉ አልነበረም።
     ይህን አስቸጋሪ ሁኔታ ለማለፍ የራሱን ጊዜ የጠየቀ እንደነበር የማህበሩ አባል ወ/ሮ እቴነሽ የማነ እንዲህ ያስታውሱታል። “እኛ እራሳችን አትክልቱን ስንመገብ ያዩ የአካባቢው ነዋሪዎች አመለካከት እየተቀየረ መጣ።” ዛሬ ላይ የአካባቢው ነዋሪወች በ1 ነጥብ 75 ሔክታር መሬት ላይ በተስፋ እርሻ የጓሮ አትክልት ልማት የህ/ስ/ማህበር የሚመረቱ የጎመን፤ የቆስጣ፤ ሰላጣ፤ ጥቅል ጎመን፤ ቀይስር፤ ሸንኮራ አገዳ፤ ካሮት፤ ቲማቲም የድንችና ሽንኩርት ምርቶችን በጥርጣሬ መመልከታቸውን ትተው የማህበሩን ትኩስ የአትክልት ምርቶች ተጠቃሚ መሆን ጀምረዋል። በቦታው አትክልት ሲገዙ ያገኘናቸው ወ/ሮ መቅደስ ተገኘም ይህንኑ ነዉ የሚያረጋግጠት። “አትክልት ለመግዛት ሩቅ ቦታ አንሄድም፤ በዛ ላይ ደግሞ ትኩስ ነዉ። አካባቢዉም ቢሆን ሙሉ በሙሉ ወደ አረንጓዴነት ተቀይሯል።” አካባቢዉ ወደ አረንጓዴነት የተቀየረዉ በተስፋዎቹ ጥረት መሆኑን የሚናገሩት ወ/ሮ መቅደስ አካባቢዉከዚህም በላይ   ተቀይሮ እንደሚያዩት እምነታቸዉ ከፍተኛ ነዉ።
      የተስፋዎቹ ስራም በቆሻሻ ቦታነት የተፈረጁ ሌሎች አካባቢዎችንም አረንጓዴና የገቢ ምንጭ ማድረግ እንደሚቻል አንድ ማሳያ ነዉ። ካፒታላቸዉንም ወደ 60000.0 ብር ማሳደግ ችለዋል። የማህበሩ አባላት በማሳቸዉ ወደፊት ቋሚ አትክልቶችን በመትከል በጊዜ ሂደት ቦታዉ የመናፈሻ አገልግሎት የሚሰጥበትን ሁኔታ ማመቻቸት የአጭር ጊዜ እቅዳቸዉ ነዉ። ዛሬ ላይ የልፋታቸዉን ያክል እንደማያገኙ የሚገልፁት አባላቱ ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነታቸዉ በሂደት እንደሚረጋገጥ እንደ ስማቸዉ ተስፋ ያደርጋሉ። እስከዛዉ ግን የተገኙ ማህበራዊና አካባቢያዊ የጓሮ አትክልት ተጠቃሚጠቀሜታዎችን ይበልጥ እያሳደጉ በተለይም የአካባቢዉ ማህበረሰብ በአካባቢዉ መለወጥ ያገኘዉ ደስታ እነሱም የማህበረሰቡ አካል በመሆናቸዉ የደስታዉ ተጋሪ መሆናቸዉን በማመን ዛሬም የነገ እድገታቸዉን ተስፋ በማድረግ የፆታና የእድሜ ልዩነት ሳይገድባቸዉ በጋራ ይሰራሉ።
 
************************************************************************************************************

 


የዝናብ መምጣት ተከትሎ በማህበሩ አባላት የጉልበት ተሳትፎ የተሰሩ የውሃ መቀልበሻ ግድቦች በአንድ ቀን ዝናብ የሚፈርሱበት ሁኔታ በቀበናና ቡልቡላ አትክልት አምራቾች የህ/ስ/ማህበር ለአብነት መመልከት ችለናል


ተግዳሮቶች                 
     የከተማ ግብርና የስራ እድል በመፍጠር፤ የአካባቢን ገፅታ በመቀየርና ለአካባቢው ነዋሪዎች ትኩስ የአትክልት ምርቶችን በማቅረብ እያበረከተ ያለው አስተዋፅዖ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ ነው። ዘርፉም ከተማውን ማእከል ያደረገ ፖሊሲና ስትራቴጅ ተቀርፆለት ወደ ስራ መገባቱ የሚበረታታ ነው።
      ይህ ዘርፍ ግን የሚፈለገውን ውጤት ለማስገኘት እንዲቻል ችግሮችን እየለዩ የመፍትሄ አቅጣጫ እያስቀመጡ መሄድን ይጠይቃል። በቦሌና አቃቂ ቃሊቲ ክፍለ ከተማ በጥቃቅንና አነስተኛ ኢንተርፕራይዝ ተደራጅተው በከተማ ግብርና ላይ ከተሰማሩት መካከል በ አምስቱ ቅኝት አድርገን ነበር። ማህበራቱም አሉ የሚሏቸውን ችግሮቻቸውን አንስተዋል።
1.    የግብዓት አቅርቦት
     ምርታማነትን ለማረጋገጥ አስፈላጊ ናቸው ከሚባሉት ግብአቶች መካከል ምርጥ ዘር አንዱ ነው። ምርጥ ዘር በተወሰነ ቦታ ላይ የምርት መጠንን ለማሳደግና የምርት ጊዜን ለማሳጥር ያለው ጠቀሜሚታ ከፍተኛ ነው። ይህ ሲባል ምርጥ ዘር ስለተዘራ በቀላሉ የምርት ጭማሪ ይገኛል ማለት አይደለም። ዘሩ ከመዘራቱ በፊትና ከተዘራ በኃላ ሌሎች አስፈላጊ ክትትሎች ካልተደረጉለት ውጤቱ እንደሚፈለገው አይሆንም። በቦሌና አቃቂ  ቃሊቲ ክፍለ ከተማ ያነጋገርናቸው ማህበራት በምርጥ ዘር አቅርቦት በኩል ችግሮች እንዳሉ ያነሳሉ። የተሻሉ የዘር አይነቶች ለሁሉም የአትክልት አይነቶች እንደማያገኙ የገለፁት ማህበራቱ በተወሰኑ አትክልቶች የሚቀርቡ ዘሮችም ቢሆን የአቅርቦት ችግር እንዳለ ያነጋገርናቸው ማህበራት ጥያቄ ነው።
2.    ገበያ
      በጓሮ አትክልት ልማት የተሰማሩ ማህበራት የድካማቸውን ዋጋ ከነሱ ይልቅ ደላሎች እንደሚጠቀሙበት ያነሳሉ። ገበያውን የሚሰቅሉትም የሚያወርዱትም ደላሎች መሆናቸውን የገለፁት ማህበራቱ አሁን አሁን ደላላ ከሚበላው መሬት ይብላው እያሉ ምርቱን ከማሳው ላይ እያለ ለነጋዴ መሸጥ እንደጀመሩ እንደ መካነ ብሩህ ያሉ ማህበራት ያወሳሉ።
     የመሸጫ ቦታ በማእከል ደረጃ እንዲሰጣቸው ቢጠይቁም ማግኘት ስላልቻሉ አማራጭ የሌላቸው ማህበሮች በደላሎች አማካኝነት የድካማቸውን ዋጋ ሳይሆን እንጥፍጣፊ እየቀመሱ ይገኛሉ። አትክልት በባህሪው ቶሎ የሚበላሽ መሆኑ ደግሞ አንዳንዴ ባዶ እጃቸውን የሚመለሱበት አጋጣሚ እንዳለ ማህበራቱ ያነሳሉ።
3.    የባለሙያ ድጋፍ
     የግብርና ስራ - አይደለም በከተማ በገጠርም የባለሙያ ድጋፍ ያስፈልገዋል። ለዚህም ነው በእያንዳንዱ የገጠር ቀበሌ ሶስት የግብርና ባለሙያዎች የሚመደቡት። በከተማ የሚሰሩ የግብርና ስራዎች በመጠናቸው አነስተኛ ቢሆኑም የባለሙያ ድጋፍ ግን ይሻሉ። ድጋፉን ደግሞ ከገጠሩ ማህበረሰብ በተሻለ በቀላሉ ወደ ተግባር የመለወጥ እድሉ በከተማ ከፍተኛ ነው። በቦሌና አቃቂ ቃሊቲ ክፍለ ከተማ በከተማ ግብርና የተሰማሩ ማህበራት ከባለሙያዎች የሚያገኙት ድጋፍ ግን ጉራማይሌ ነው። አንዳንድ ቦታዎች ባለሙያ እንደተመደበ ቢያውቁም የባለሙያው ድጋፍ ግን በቀናት እንኳን ያልታየበት እንደ ተስፋ እርሻ የጓሮ አትክልት የህ/ስ/ማህበር አይነት አለ። በሌሎች ደግሞ ለግብረ ይውጣ በሳምንት አንዴ ሪፖርት ለመልቀም ብቻ የሚመጡ ባለሙያዎች እንዳሉ ማህበራቱ ያነሳሉ። ይህ ሲባል በአንፃሩ የተሻለ ድጋፍ የሚያደርጉ ባለሙያዎች የሉም ለማለት ሳይሆን በአብዛኛው ግን ድጋፉ አነስተኛና ለአንዳንድ ማህበራት ደግሞ ከናካቴው የሌለ በመሆኑ ክፍለ ከተማዎቹ አስፈላጊውን እርምጃ ሊወስዱ ይገባል።
4.    ጎርፍ
     የዝናብን መምጣት ተከትሎ በማህበሩ አባላት የጉልበት ተሳትፎ የተሰሩ የውሃ መቀልበሻ ግድቦች  በአንድ ቀን ዝናብ የሚፈርሱበት ሁኔታ እንዳለ በቀበናና ቡልቡላ አትክልት አምራቾች የህ/ስ/ማህበር ለአብነት መመልከት ችለናል። በሌላ መልኩ ወቅቱን ያልጠበቀ ዝናብ በምርቶቻቸው ላይ የሚፈጠረው ጥፋት ከፍተኛ ነው። በአጠቃላይ እነዚህ ችግሮች ካልተፈቱ የማህበራትን ህልውና የሚፈታተኑና ወደዚህ ዘርፍ ለመግባት ፍላጎት ያሳዩ ግለሰቦችና የተደራጁ አካላትን የሚያርቅ በመሆኑ መፍትሄ ያሻዋል።

 

 

 

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
977 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us