የድምፅ ብክለት በአዲስ አበባ

Wednesday, 26 November 2014 12:58

በአሁኑ ወቅት በሀገራችንም ሆነ በአዲስ አበባ ፈጣን ልማት እየተከናወነና ኢኮኖሚዋም እየገዘፈ በመሄድ ላይ ይገኛል። ይህም ለከተሞች መስፋፋት፣ ከገጠር ወደ ከተማ ለሚደረግ ፍልሰት ኢንዱስትሪዎችና የአገልግሎት ሰጭ ተቋማት እንዲሁም የትራንስፖርቱ ዘርፍ እየጎለበተና አዲስ የአኗኗር ዘይቤ እንዲፈጠር አድርጓል። የስራ ዕድል መፈጠርም ለዜጎች ተጨማሪ ገቢ ሲያስገኝ መንግስት በታክስ የሚሰበስበው ገቢም የዚያኑ ያህል እንዲያድግ እያደረገ ነው። እነኚህ ሁኔታዎች በከተሞች መስፋፋት እየተመዘገበ ያለውን ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ጥቅምን የሚያመለክቱ ናቸው። ይሁን እንጂ የዚያኑ ያህልም በከተሞች መስፋፋት ሳቢያ የሚከሰቱ የድምፅና የአየር ብክለቶች ለወደፊት ከተማ ለመኖሪያ ምን ያህል የተመቸ ነው? የሚለውን ጥያቄ እንድናጭር እያደረገ ነው።

ለምሳሌም አንዳንድ ኢንዱስትሪዎች በጣም ያረጁና መቀየር የሚገባቸውን ማሽኖች እስካሁን በስራ ላይ ማዋላቸው ላልተፈለገ ድምፅ መፈጠር የበኩላቸውን አስተዋፅኦ እያደረጉ ነው። ይህ ብክለትም በቀንም ሆነ በሌሊት የሚስተዋል ሲሆን የሌሊቱ ለሰዎች እንቅልፍ ሰዓት መዛባትና ዕረፍት በማሳጣት ረገድ አስከፊ ተፅዕኖ በማሳረፍ ላይ ነው። በሌላም በኩል በየቀበሌውና ከመኖሪያ አካባቢዎች ጋር ተጣምረው የተሰሩት ወፍጮ ቤቶች ያልተፈለገ ድምጽን በመፍጠርና ፀጥታን በማወክ ይታወቃሉ። የትራንስፖርት ዘርፉም ቢሆን በዚህ ጉዳይ ከመወቀስ የሚድን አይደለም። ጥናቶች እንደሚያመለክቱት በአዲስ አበባ ከተማ ጥቅም ላይ ከዋሉት ተሸከርካሪዎ 80 በመቶ በላይ የሚሆኑት ከ20 ዓመታት በላይ አገልግሎት የሰጡ ሲሆን የቴክኒክ ብቃታቸውም ከእርጅና ብዛት የተዳከመ በመሆኑ በሚሽከረከሩበት ወቅት ሞተሮቻቸው የሚለቁት ጭስና ድምጽ አካባቢን በመበከል ጥፋት በማስከተል ላይ ይገኛል። መኪኖች ከውጭ ሀገር አካባቢን በመበከል ጥፋት በማስከተል ላይ ይገኛል። መኪኖቹ ከውጭ ሀገር ሲገቡ ረጅም አገልግሎት ከሰጡ በኋላ ሲሆን ሀገር ውስጥ ካገለገሉ በኋላም እንደገና ለሶስተኛ ወገን በደላላ አማካኝነት እንደ አዲስ መሸጣቸው ለችግሩ መወሳሰብ የራሱን አስተዋፅኦ በማድረግ ላይ ነው።

አቶ ብርሃኑ አበራ በአዲስ አበባ የአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን በድምፅ ብክለት ምርምር ክፍል ውስጥ በመስራት ላይ ይገኛሉ። በትምህርታቸው የሁለተኛ ዲግሪ ያላቸው ሲሆን በስራ ህይወታቸውም የረጅም ጊዜ ተሞክሮ አላቸው። እንደ እርሳቸው ገለፃ የድምፅ ብክለት ማለት ያልተፈለገ ድምፅ ሆኖ በሰዎች አካልና ስነልቦናዊ ሁኔታ ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ የሚያሳርፍ እንዲሁም ለጤና መታወክ አሳልፎ የሚሰጥ ነው። ይህም ማለት ሰዎች ድምጽን ለተለያዩ ጉዳይ ሊጠቀሙበት ወይም በስራቸው አማካኝነት ድምጽን ሊለቁ ይችላሉ። ይህ ሁኔታ ግን መወጣት ካለበት የድምፅ መጠን ሲያልፍ ለሌላው ላይ ጉዳት ያስከትላል።

የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ መንግስትም ሆነ የፌዴራል አካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን አዋጅ ዜጎች ከብክለት ነፃ በሆነ ሁኔታ የመኖር መብት እንዳላቸው ደንግጓል። ከእነኚህ ድንጋጌዎች የወጣ መመሪያም ድምጽን ከተገቢው በላይ የለቀቀ ግለሰብም ሆነ አካል የተጠያቂነት ኃላፊነት እንዳለበት ደንግጓል። ድንጋጌው እንደሚያመለክተው ለመኖሪያ አካባቢዎች፣ ለንግድ አካባቢዎችና ለኢንዱስትሪ ዞኖች መውጣት የሚገባው የድምጽ መጠን በቀን ወቅት 55፣ 65 እና 75 ዲሺ ቤል ነው። እንዲሁም 45፣ 57 እና 75 ዲሺ ቤል በሌሊት እንዲሆን ይጠቅሳል። ነገር ግን ሕጉ ምን ያህል እየተከበረ ነው የሚለው ብዙ የሚያነጋግር ነው። በርግጥ በአዲስ አበባ ከተማ ለአብዛኛው ነዋሪ የድምፅ ብክለት ከግንዛቤ ማነስ ጋር ተያይዞ በቁጥር አንድ አጀንዳነት የሚታይ አይደለም። ነገር ግን ሳይታወቅ ስር እየሰደደና በሰዎች ላይ ችግር በማስከተል ላይ ይገኛል። በአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን የተደረጉ ጥናቶች እንደሚመለክቱት የመንገድና የአየር ትራንስፖርት ዘርፍ፣ የማምረቻ ተቋማትና ኢንዱስትሪዎች፣ የሙዚቃ ሱቆች፣ ባለቤት ያላቸውና የሌላቸው ውሾች፣ የምሽት ክበቦች፣ የድምፅ ማስታወቂያዎችና የሃይማኖት ተቋማት ቁጥር አንድ የድምፅ ብክለት መንስኤ ናቸው። በተለይ ከእነኚህ ተቋማት የሚለቀቁ ድምፆች በሌሊት በነዋሪዎች ላይ የሚያሳርፉት ጫና ቀላል የሚባል አይደሉም።

ወ/ሮ መሰረት አበበ የመንግስት ሠራተኛ ሲሆኑ መኖሪያቸው በንፋስ ስልክ ላፍቶ ክፍለ ከተማ በተለምዶ ሳሪስ ተብሎ የሚጣው አካባቢ ነው። እንደ እርሳቸው ገለፃ በመኖሪያቸው አካባቢ በተለይ በምሽት ላይ ያልተፈለገ ድምፅ ሰዎችን ከእንቅልፍ በመቀስቀስ እንዲሁም ጭራሹኑ በመከልከል ዕረፍት ይነሳል። በጠዋት ተነስቶ ወደ ስራ ለመሄድ ባለው ተነሳሽነት ላይ ጫና ያሳርፋል። ወደ ስራ ቢኬድም የሰውነት መዛልና የአእምሮ አለመረጋጋት የስራ ውጤታማነት እንዳይገኝ ምክንያት ሲሆን ይስተዋላል። ይህ ደግሞ ምርታማነት እንዲቀንስ በማድረግ ስራ እንዲቀዛቀዝ እስከማድረስ የሚሄድ ነው። በእርሳቸው ምልከታ በተለይ በሌሊት የኢትዮጵያ አየር መንገድና የውጭ ግዙፍና ዘመናዊ አውሮፕላኖች ከመኖሪያ ቤተችን አነስተኛ ርቀት ላይ ሆነው ከባድ ድምፅ በመልቀቅ መብረራቸው የሁኔታውን አሳሳቢነት እንደሚጠቁም አልሸሸጉም።

በርግጥ የአየር ትራንስፖርት አገልግሎት በፍጥነት እያደገ ለሚሄደው ኢኮኖሚያችን ከፍተኛ አስተዋፅኦ ከሚያደርጉት ተቋማት በዋንኛነት የሚጠቀስ ነው። ለሀገራችን የውጭ ምንዛሪ በከፍተኛ መጠን እያስገኙ ከመጡት ምርቶች መካከል ውስጥ እንደ አበባ፣ አትክልትና ፍራፍሬን ለአውሮፓ ገበያ ለማቅረብ ድንቅ አገልግሎት እየሰጠ ያለው የአየር ትራንስፖርት በጣም የሚደነቅ ነው። ከዚሁ ጋር ግን እያመነጨ ያለው ብክለት በሂደት እልባት የሚሰጠው መሆን ይኖርበታል። ምክንያቱም የልማት ሁሉ ግን ለሰው ልጅ ብልጽግናና የተረጋጋ ህይወት ማስገኘት በመሆኑና ልማት በዚህ በኩል ካልተተረጎመ ዘላቂነቱ አጠያያቂ ስለሚሆን ነው።

በሌላም በኩል በሳሪስ አካባቢ ከኑሮ መሻሻልና ከሰዎቸ የመዝናናት ፍላጎት የተነሳ በርካታ የምሽት ክበቦች ተስፋፍተዋል። ክበቦቹ ቀን በስራ የዋለን አእምሮ ከማዝናናት ባለፈ እረፍት ለማድረግ በመኝታው ላይ የተኛን ነዋሪ እረፍት መንሳታቸው በአሉታዊ ጎኑ እንደሚታይ ወ/ሮ መሰረት አስረድተዋል። እዚህ ላይ መታወቅ የሚገባው የንግድ ተቋማትም ሆኑ የምሽት ክበባት በሕግ ተመዝግበው ተገቢውን ግብር ለመንግስት በመክፈል ሠራተኞች ቀጥረው ስራውን ስራ አድርገው የሚንቀሳቀሱ ናቸው። በስራቸው አጋጣሚም ሰውን ለማዝናናት በሚል ድምጽ ይለቃሉ። ነገር ግን ድምጽ ከተፈቀደለት መጠን ሲያልፍ ማረፍ የሚፈልግን የህብረተሰብ ክፍል ሰላም መንሳቱ አግባብነት ካለመኖሩም በተጨማሪ በሕግ ተጠያቂነት ሊስከትል እንደሚገባ ባለቤቶቹ ሊገነዘቡት ይገባል። እያዝናኑ ገቢ ማግኘት እንደሚቻል ሁሉ እረፍት በመንሳትም በሀገር ኢኮኖሚ ላይ ኪሳራ እንደሚያስከትል ግንዛቤ ሊኖር ግድ ይላል።

አቶ ሙኒር አሊ የኢንቴግሬትድ የገጠር ልማት መንግስታዊ ያልሆነ ድርጅት ስራ አስኪያጅ ሲሆኑ በድምጽ ብክለት ላይ የተለያዩ ጥናቶችን በማድረግ ለሚመለከተው አካል በማቅረብ ይታወቃሉ። እንደ እርሳቸው ገለፃ የድምፅ ብክለት በሰውና በእንስሳት ጤና ላይ አሉታዊ ተፅዕኖ ያሳርፋል። በተለይም በእድሜ የገፉ አዛውነቶችና ህጻናት ለማንኛውም ጉዳት ተጋላጭ በመሆናቸው የህብረተሰቡን እንክብካቤ ይፈልጋሉ። ይሁን እንጂ እነኚህ ወገኖች በአሁኑ ወቅት ከመቼውም ጊዜ በላይ የድምጽ ብክለት ሰለባ በመሆን ላይ ናቸው። ለምሳሌ በእድሜ የገፉ አዛውንቶች በድንገት ከባድ የመኪና ክላስክ ድምፅ ሲሰሙ ደንግጠው ለመሸሽ ሲሞክሩ በሌላ መኪና የመገጨት አደጋ እየገጠማቸው ለአካል መጉደል ከዚያም ሲከፋ ለህልፈተ ህይወት ይዳረጋሉ። ከዚህ አንጻር በእድሜ የገፉ ሰዎች እጣ ፈንታቸው አሳዛኝ ከመሆኑም በላይ ይበልጥ ወደ ተረጅነት ይገፋሉ። የህፃናቶች ጉዳይም ተመሳሳይ ነው። ገና ያልበሰሉ ህጻናት ወደትምህርት ቤት ሲሄዱና ሲመለሱ በሚያጋጥማቸው የመኪና ጥሩንባ ጩኸት በመደንገጥና በመረበሽ በሌሊት እንቅልፍ እጦትና ቅዠት የሚዳረጉ ሲሆን ትምህርታቸውንም በወጉ እንዳይከታተሉ ያደርጋል።

አቶ ሙኒር በተጨማሪ ሲገልፁ ያልተፈለገ ድምፅ በሰዎች ጤና ላይ አሉታዊ ተፅዕኖ ከማሳረፉም በላይ ተጎጂዎችን ለከባድ የህክምና ወጭ ይዳርጋቸዋል። ይህም ተጨማሪ ለቤተሰብ ሸክም እንዲሆኑ ያደርጋል። ከባድና አስጨናቂ ድምፅ ሰዎችን ለአእምሮ መቃወስ በሽታ፣ ለልብ፣ ለልብ ድካም፣ ለጆሮ መደንቆር፣ ለኩላሊት ከስራ ውጭ መሆንና ለዕድሜ ማጠር ይዳርጋል።

በድምፅ ብክለት ሳቢያ እንቅልፍ ያጡ ሠራተኞች በስራ ገበታቸው ላይ ንቁ አይሆኑም። ይፈዛሉ፣ ተግተው ባለመስራታቸውም ተቋሙ ተወዳዳሪነቱን ይቀንሳል። በዚህ ሳቢያም ደንበኞችን እስከማጣት ይደርሳል። ይህም በድርጅቱ ላይ ኪሳራ በማስከተል የሰራተኞች ዕጣ ፈንታም በጥያቄ እንዲቀመጥ ያደርጋል። ችግሩ የሰው ልጆችን ህይወት ከማዛባት አልፎ የእንስሳትን ህልውናንም በመፈታተን ላይ ይገኛል። በከተማ ዳርቻዎች የሚገኙ አእዋፋትና አጥቢ እንስሳት በፋብሪካዎችና በሌሎች ረባሽ ድምፆች ድንጋጤ መኖሪያቸውን እየለቀቁ ወደማውቁት አካባቢ እንዲሰደዱ በማድረግ ላይ ሲሆን ይህም በአንጻሩ ኢኮ-ሲስተም እንዲዛነፍ አስገድዷል። ባዮዳይቨርስቲ እንዲመናመን ማድረጉን ሳይንቲስቶች እንዳረጋገጡ አቶ ሙኒር አሊ ገልጸዋል። በተመሳሳይም የቤት እንስሶችም የችግሩ ሰለባ ናቸው። ውስጣዊ ህዋሳቸው እየታወከ ለህመም ይጋለጣሉ።

አቶ ሰለሞን ተፈራ በተለምዶ ደጃች ውቤተብሎ በሚታወቀው ቦታ ነዋሪ ናቸው። እንደ እርሳቸው ገለፃ በአካባቢው መኖሪያ ቤቶችና የምሽት ክበቦች ተጠጋግጠው በመሰራታቸው በሌሊት ወቅት ከፍተኛ የድምጽ ብክለት ይስተዋላል። ከቡና ቤቶችና ከሬስቶራንቶች በምሽት የሚለቀቁ ያልተፈለጉ ድምጾች በእረፍት ላይ የሚገኘውን ነዋሪ ሰላም ይነሳሉሉ። በመኝታ ላይ ሆነው ራሳቸውን የሚያስታምሙ አዛውንቶች ከበሽታቸው በተጨማሪ በሌሊት ድምፅ ጩኸት ለበለጠ ስቃይ ይዳረጋሉ። ጥናት ለማጥናት የሚፈልጉ ተማሪዎችም በዚህ የተነሳ ከጥናታቸው ያስተጋገሉላሉ በአጠቃላይ በአካባቢው ያሉ አዛውንቶችና ባልቴቶች በድምፅ ሳቢያ ከእንቅልፍ በመንቃታቸው በማግስቱ ውጥረትን የተሞላበት ጊዜ ለማሳለፍ ይገደዳሉ።ከምሽት ክበቦች በተጨማሪ ንጋት ላይ ከቤት እምነት ተቋማት የሚለቀቁ ድምፆች ለተጨማሪ እንቅልፍ ዕጦትና ጭንቀት ይዳርጋሉ። በርግጥ የሃይማኖት ተቋማት መደበኛ መርሃ ግብራቸውን የሚጀምሩት በዚያው ሰዓት እንደመሆኑ የተለመደ ስራቸውን ያከናውናሉ በሌላ በኩል ሌሊት በሙዚቃ ድምፅ የተረበሸውና እንቅልፍ ያጣው ነዋሪ ትንሽ ሊያሸልብ ሲል ከእምነት ተቋማት ሌላ ድምፅ ሲለቀቅበት ምሬቱ ይበልጥ ይባባሳል።

እንደ አቶ ሰለሞን ገለፃ በርግጥ አንዳንደ የችግሩ ሰለባ የሆኑ ነዋሪዎች ችግሩን እልባት እንዲሰጠው ለቀበሌ መማክርቶች አቤቱታቸውን ያቀረቡ ቢሆንም ይህ ነው የሚባል ተጨባጭ መፍትሄ አላገኙም። በድምፅ ብክለት ሳቢያ ሰዎች አቤቱታ ሲያቀርቡ የህግ አካሄዱና አፈፃፀሙን በተመለከተ አቶ ብርሃነቱ አበራ ሲገልፁ አንዳንድ ጉዳዮች በአስተዳደራዊ አግባብ መፍትሄ እንደሚሰጣቸው ከዚህ በተጨማሪ የእርምት እርምጃ እንደሚወስድ አመልክተዋል። በአሁኑ ወቅት መንግስት ቅድሚያ ሰጥቶ እየሰራ ያለው በዚህ ረገድ የህብረተሰብ ንቃተ ህሊና ግንዛቤ እንዲዳብር ማድረግ መብቱን እንዲያውቅና እንዲጠይቅ ማድረግ ሲሆን ፈፃሚ አካላትም ተቋማዊ ጥንካሬ ተላብሰው እንዲንቀሳቀሱ ጥረት ተደርጓል። ከሃይማኖት ተቋማት የሚለቀቀውን የድምፅ ብክለት በተመለከተም በተለያዩ ወቅት ከተቋማቱ አመራር ጋር ውይይት ለማድረግ ችግሩ እንዳለ ከመግባባት ላይ መደረሱን አቶ ብርሃኑ ጠቅሰው በሂደት እንዲቀረፍ እምነት እንዳላቸው አስረድተዋል። በሌሊት የሚደረገውን የአየር በረራና የድምፅ ብክለት በተመለከተም በአሁኑ ወቅት በአለም አቀፍ ደረጃ አውሮፕላኖች በተመጠነ ድምፅ እንዲበሩ የሚያደርግ ኮንቬንሽን መኖሩን ጠቅሰው የኢትዮጵያ አየር መንገድም የኮንቬንሽኑ አካል እንደሚሆን ገልጸው፤ በአሁኑ ወቅት በአለም አቀፍ ደረጃ ለአየር ትራንስፖርት ቢዝነስ ተወዳዳሪ መሆን የሚቻለው የተመጠነ ድምጽን መልቀቅ በመሆኑ በሀገራችንም ይህ ሁኔታ ይፈጠራል የሚል ግምታቸውን ጠቅሰዋል። የድምጽ ብክለት በከተማችን መኖሩን ተቋማት ከተገነዘቡት መፍትሄውም ይገኛል።

ይምረጡ
(2 ሰዎች መርጠዋል)
856 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us