የተዘነጋው የቢሊዮኖች ሚና

Wednesday, 10 December 2014 13:45

     ዓለማችን በታሪክ ታይቶ በማይታወቅ መልኩ የወጣቶቿ ቁጥር በ2014 ዓ.ም 1 ነጥብ 8 ቢሊዮን ደርሷል። ይህ ማለት ከዓለም ህዝብ 18 በመቶው እድሜው ከ15  እስከ 24 ዓመት ክልል ውስጥ የሚገኝ ወጣት ነው። በማደግ ላይ ካሉ ሀገራት ህዝብ መካከልም 88 በመቶዎቹ በዚህ የወጣትነት የዕድሜ ክልል ውስጥ የሚገኙ ናቸው” ሲል ስቴት ኮቭ ወርልድ ፖፑሌሽን በ2014 ሪፖርቱ አመልክቷል።

ይህን ያህል ቁጥር ያላቸው የአለማችን ወጣቶች ታዲያ በአሁኑ ወቅት ትኩረት ከማግኘት ይልቅ በሌሎች ተሸፍነው እንደሚገኙ ነው የተገለፀው። በመሆኑም እነዚህ ወጣቶች ይልቁንም ለተፈጠረው የሀብት እጥረት እንደ ምክንያት እየተቆጠረ ይገኛሉ። በርካታ ሀገራት ወጣቶችን በፖሊሲያቸው፣ በህግ አወቃቀራቸው እና በውሳኔ ሰጪነት ውስጥ እያሳተፏቸው አይደለም። እስከ 60 በመቶ የሚሆኑት በታዳጊ ሀገራት ያሉ ወጣቶች ትምህርት ቤት የማይሄዱ፣ በመደበኛ ሥራ ላይ ያልተሰማሩ ነገር ግን መደበኛ ባልሆኑ ስራዎች ላይ ተሰማርተው ይገኛሉ። ከ500 ሚሊዮን በላይ ወጣቶችም የቀን ገቢያቸው ከሁለት ዶላር በታች የሆነ እና ኑሮን ለመቋቋም ብርቱ ጥረት እያደረጉ የሚገኙ ናቸው። ለእነዚህ ወጣቶች ትኩረት ካለመስጠት የተነሳም ከፍተኛ ቁጥር ያለው ወጣቶች ያሉባቸው ታዳጊ ሀገራት ከዓለማችን ደሃ ሀገራት መካከል ቀዳሚ ተጠቃሾች ናቸው።

በዚህ የወጣትነት የእድሜ ክልል ውስጥ ያሉ ዜጎች በየሀገራቸው ሁለንተናዊ ተሳትፎ ማድረግ ባለመቻላቸው ከሁሉም ነገር የተገለሉ በመሆናቸው ከሌላው የህብረተሰብ ክፍል እኩል ያሉትን ነገሮች መጠቀም አልቻሉም። በተለይ ይህ የወጣትነት የእድሜ ክልል አንድ ሰው ወደ ስነ-ተዋልዶ የሚገባበት፣ የወሲባዊ ግንኙነት ስሜት የበለጠ የሚዳብርበት እድሜ እንደመሆኑ በስነ-ተዋልዶ ጤና ዙሪያ ያላቸው እውቀት አነስተኛ መሆኑን የተባበሩት መንግሥታት የስነ-ህዝብ ልማት አስቀምጧል። በተለይ ግሎባላይዜሽን፣ ስልጣኔ እና እየተቀየረ የመጣው የሰዎች የአኗኗር ዘይቤ ወጣቶች በስነ-ተዋልዶ ጤና ላይ ሰፊ እውቀት ከማጣታቸው ጋር ተደማምሮ ወጣቶች ከፍተኛ ስጋት ከፊት ለፊታቸው እንዲደቀን አድርጓቸዋል ተብሏል።

በወጣቶች ላይ ካንዣበቡት የስነ-ተዋልዶ ጤና ችግሮችም ያለ ዕድሜ ጋብቻ፣ ያልተፈለገ እርግዝና፣ ጥንቃቄ የጎደለው ውርጃ፣ ኤች አይ ቪ ኤድስ እና የአባላዘር በሽታ የሚጠቀሱ ናቸው። የአባላዘር በሽታን በተመለከተ የተባበሩት መንግሥታት እንደገለፀው በየዓመቱ 340 ሚሊዮን አዲስ የአባላዘር በሽታ ተጠቂዎች የሚገኙ ሲሆን፣ ከእነዚህ ውስጥም አንድ ሶስተኛው እድሜያቸው ከ25 ዓመት በታች የሆኑ ወጣቶች ናቸው። በየዓመቱ በኤች አይ ቪ ኤድስ አዲስ ከሚያዙት ዜጎች መካከልም ከግማሽ በላይ የሚሆኑት እድሜያቸው ከ15 እስከ 24 ዓመት ያሉ ወጣቶች ናቸው።

በሚገርም ሁኔታ ደግሞ ተመርምረው ራሳቸውን ያወቁት 10 በመቶ ወንዶች እና 15 በመቶዎቹ ሴቶች ብቻ ናቸው። የዓለማችን ከአንድ ቢሊዮን በላይ የሚሆኑ ወጣቶች ወደ መራቢያ እድሜ እየደረሱ መሆኑን የገለፀው ሪፖርቱ፤ ከእነዚህ ወጣቶች መካከል ታዲያ ያለእድሜያቸው የልጅ እናት እንዲሆኑ የሚደረጉ በርካቶች መሆናቸውን ይፋ አድርጓል። በዓለማችን ላይ ስምንት ሚሊዮን 50ሺ የሚሆኑ ሴቶች እድሜያቸው ከ15 ዓመት በታች ሆኖ አርግዘው ይወልዳሉ። እንደ ሪፖርቱ በታዳጊ ሀገራት በሚገኙ እድሜያቸው ከ18 ዓመት በታች ከሆኑ ሴቶች 19 በመቶዎቹ በዚህ እድሜያቸው ያረግዛሉ።

 

 

እነዚህ ሴቶች ወደ ትምህርት ቤት በሚሄዱበት እድሜያቸው አርግዘው በመውለዳቸው ያለ እድሜያቸው ኃላፊነት ይጣልባቸዋል። ባልጠነከረ ሰውነታቸው ፀንሰው ከመውለድ በተጨማሪም ከትምህርት ገበታቸው ላይ መቅረት፣ በቤት ውስጥ በተለያዩ የጉልበት ሥራዎች ላይ መሰማራት እንዲሁም ከእድሜያቸው ለጋነት እና ተስፋ ከመቁረጥ የተነሳ በሌሎች ተፅዕኖ ስር መዋል እና ስለራሳቸው መወሰን አለመቻል ያጋጥሟቸዋል። የዓለማችን ዘጠና አምስት በመቶ ውልደት የሚከናወነው በታዳጊ ሀገራት እንደመሆኑ ይህን ያህል ወጣት ሴቶች በዚህ አይነቱ ሂደት ውስጥ አልፈው ተስፋቸው እንደሟሸሸ መገመት ይቻላል።

በሀገራችን ኢትዮጵያ ከሚከናወኑ በርካታ ጎጂ ልማዳዊ ድርጊቶች አንዱ የሆነው ያለ እድሜ ጋብቻም የአለም ወጣቶች የሚጋሩት ችግር እንደሆነ ተገልጿል። ልክ እንደ ኢትዮጵያ ያሉ ታዳጊ ሀገራት ወጣቶች ታዲያ ይህ ያለ እድሜ ጋብቻ እጅጉን እንደሚያሰጋቸው ተገልጿል። በታዳጊ ሀገራት ከሚገኙ ዘጠኝ ወጣት ሴቶች መካከል አንዷ እድሜዋ 15 አመት ከመሙላቱ በፊት ትዳር ትመሰርታለች። በአሁኑ ወቅት 50 ሚሊዮን የሚሆኑ ወጣት ሴቶች ያለ እድሜያቸው ሊዳሩ ይችላሉ ተብለው በስጋት ቀጠና ውስጥ ናቸው።

በአሁኑ ወቅት በሚሊዮን የሚቆጠሩ ወጣቶች በለጋ እድሜያቸው ወደ ልጅ እናትነት የመሸጋገር አደጋ እንደተጋረጠባቸው የገለፀው የተባበሩት መንግሥታት፤ በዚህም የወጣቶቹ የወጣትነት እና የጎልማሳነት እድሜ መለያ እንደሌለው ያትታል። ከእነዚህ የወጣትነት እርግዝና ጋር በተያያዘ የሚነሳው ደግሞ ጥንቃቄ የጎደለው ውርጃ ነው። በዓለም ላይ ከሚከሰቱት ጥንቃቄ የጎደላቸው ውርጃዎች መካከል 44 በመቶዎቹ በማደግ ላይ ባሉ ሀገራት የሚከናወኑ ናቸው። በዓለማችን ላይ በየዓመቱ 3 ነጥብ 2 ሚሊዮን የሚሆኑ ጥንቃቄ የጎደላቸው ውርጃዎች በወጣት ሴቶች ይፈፀማሉ።

ጥንቃቄ የጎደለው ውርጃን ለመፈፀም የሚወስኑትም ወጣት ሴቶች ስለስነ-ተዋልዶ ጤና በአስፈላጊው ቦታ አስፈላጊ ውርጃ ማግኘት ባለመቻላቸው አንዱ ምክንያት ነው። በተጨማሪም ጥንቃቄ የተሞላበት መረጃ አገልግሎት የሚሰጡ ባለሞያዎች እና የጤና ተቋማት አለመሟላት፣ በጥንቃቄ ውርጃ ለመፈፀም የሚያስፈልጉ የገንዘብ እና የመሳሰሉት ድጋፎች እጥረት እንዲሁም እርግዝናው እንዳይከሰት አስቀድሞ ለመከራከል የሚረዳ የቤተሰብ ምጣኔ አገልግሎት ለማህበረሰቡ አለመለመድ እንደ ምክንያት የተቀመጡ ናቸው።

በየዓመቱ ከዓለማችን ህዝብ መካከል 340 ሚሊዮን ሰዎች አዲስ በአባላዘር በሽታ ይያዛሉ። እነዚህ ሰዎች ደግሞ እድሜያቸው ከ15 ዓመት እስከ 24 ዓመት በሆናቸው ወጣቶች ላይ ነው። በአሁኑ ወቅት በዓለማችን ላይ 2 ሚሊዮን እድሜያቸው ከ15 እስከ 19 ዓመት የሆናቸው ወጣቶች ከኤች አይቪ ጋር የሚኖሩ ሲሆን ከእነዚህ ውስጥ 780 ሺዎቹ ሴት ወጣቶች ናቸው።

እነዚህ ሴት ወጣቶች ከባህል፣ በፆታዊ እናበተለያዩ ማህበራዊ ምክንያቶች የተነሳ ከወንዶች ይልቅ በከፍተኛ ደረጃ ለአባላዘር በሽታ የተጋለጡ ናቸው። ነገር ግን ይህን የአባላዘር በሽታ ወሲብን በማዘግየት፣ ህክምና በማድረግ እና በሌሎችም መንገዶች መከላከል እንደሚቻል ግንዛቤው ያላቸው በጣም ጥቂት ሴቶች ብቻ ናቸው።

ያለ እድሜ ጋብቻም ሆነ ጥንቃቄ የጎደለው ውርጃ ዞሮ ዞሮ የእናቶች ሞትን በከፍተኛ ደረጃ እንዲከሰት ማድረጉ አይቀርም። አንዲት ሴት በለጋነት እድሜዋ ጋብቻ ፈፅማ ልጅ ስትወልድ በሚፈጠረው የሰውነት አለመጠንከር፣ አነስተኛ ክብደት ያለው ልጅ መውለድ እንዲሁም ረጅም ጊዜ የሚወስድ ምጥ ምክንያት ሴቷ ለሞት የምትዳረግበት አጋጣሚ ከፍተኛ ነው። በዓለማችን ላይ በየዓመቱ 70ሺ ወጣት ሴቶች በወሊድ ወቅት በሚፈጠር ውስብስብ ችግር ምክንያት ህይወታቸውን ያጣሉ። እነዚህ ወጣት ሴቶች ታዲያ ወደ ትምህርት ቤት በመሄጃ፣ ወደ ሥራ አለም በመግቢያ እድሜያቸው ህይወታቸው ይቀጠፋል።

ይህ ሴቷ ያለ እድሜዋ የልጅ እናት ለመሆን በምትጥርበት ወቅት በአንዲት ወጣት ሴት ላይ የሚደርሰው ችግር ጉዳቱ በእርሷ ብቻ አያበቃም። ጉዳቱ ለሚወለደው ህጻን፣ ቤተሰብ፣ ማህበረሰብ እና ሀገርም ጭምር ነው። ከእነዚህ ወጣት ሴቶች ከሚወለዱ ህጻናት መካከል 1 ቢሊዮን የሚሆኑት አንድ ዓመት ሳይሞላቸው ህይወታቸው ያልፋል።

ወደ ኢትዮጵያ ስንመጣ የሚገኙት መረጃዎች ውስን ቢሆኑም ልክ እንደ ሌሎች ታዳጊ ሀገራት ሁሉ ኢትዮጵያውያን ወጣቶች በችግሮች የተተበተቡ ናቸው። ኤች አይ ቪን የተመለከትን እንደሆነ ከአራት ኢትዮጵያውያን ወጣት ሴቶች አንዷ እንዲሁም ከአስር ወጣት ወንድ ኢትዮጵያውያን መካከል አንዱ ስለ ኤች አይ ቪ ምንነት በቂ የሆነ ግንዛቤም ሆነ ኤች አይ ቪን መከላከል እንደሚቻል አያወቅም። ያለ እድሜ ጋብቻ ከፍተኛ እንደሆነ በሚነገርባት ሀገራችን ካሉ ወጣት ሴቶች መካከል 41 በመቶዎቹ እድሜያቸው 18 ዓመት ከመሙላቱ በፊት ትዳር የመሰረቱ ሆነው ተገኝተዋል።

በኢትዮጵያም ሆነ በአንዳንድ በማደግ ላይ ባሉ ሀገራት በተለይ ሴት ወጣቶችን በለጋነት እድሜያቸው ትዳር እንዲመሰርቱ ለማድረጋቸው ወላጆችም ሆኑ ማህበረሰቡ የሚያቀርቧቸው ምክንያቶች አሉ። ከእነዚህ ምክንያቶች መካከልም ወላጆች በህይወት እያሉ እና በጠንካራ እድሜያቸው የልጆቻቸውን ወግ ማዕረግ ማየት መፈለጋቸው፤ ከጥሎሽ በሚገኘው ገንዘብ ኑሯቸውን ለማሻሻል፣ በሁለቱ ቤተሰብ መካከል ግንኑነት ለመፍጠር፣ ሴቷ ጨዋነቷን እንደጠበቀች ትዳር በመመስረቷ ከጨዋ ቤተሰብ መገኘቷን ለማስመስከር እንዲሁም ሴቷ በማህበረሰቡ በተደነገገው የትዳር እድሜ ማግባት ስላለባት የሚሉት ይገኙበታል።   

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
983 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us