አእምሮን መጋቢው

Wednesday, 14 January 2015 12:50

ወጣት ባህሩ ሰለሞን      

መፅሐፍት ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ልክ እንደሌሎች መሠረታዊ ነገሮች በአውደ ርዕይ መልክ መቅረብ ጀምረዋል። ባለፈው የገና በዓለም ኤግዚቪሽን ማዕከል የመፅሐፍ አውደ ርዕይ እንደ አማራጭ ቀርቦ ነበር። ይህን አዲስ ነገር ይዞ የመጣው ደግሞ በመፅሐፍ አቅርቦትና አሳታሚነት ዘርፍ የተሰማራው ወጣት ባህሩ ሰለሞን ይሰኛል። ይህ ወጣት በያዝነው ዓመት ብቻ ከ10 ያላነሱ ደራሲያንን መፅሐፍት ለአንባቢያን እንዲቀርቡ ከማስቻሉም በተጨማሪ በመሰል አውደ- ርዕይዎች ላይ በቀጣይ የመሳተፍ ሃሳብ እንዳለው ነግሮናል። ወጣቱ ስለመጣበት የህይወት መንገድና በሥራዎቹ ዙሪያ ጥቂት ቆይታ አድርገናል።

ሰንደቅ፡- ከቤተሰቦችህ ጋር ከነበረህ የሆቴል ቢዝነስ ወደመፅሐፍት ሥራው እንዴት ልትመጣ ቻልክ?

ባህሩ፡- እንደሚታወቀው ሆቴል በምግብ አቅርቦቱ የሰዎችን የምግብ ፍላጎት የምትሞላበት ነው። መፅሐፍት ደግሞ ልክ እንደሆዳችን ሁሉ ለአእምሯችን ብልፅግና በእጅጉ የሚያስፈልጉ ነገሮች በመሆናቸው ወደዚህ ፊቴን አዙሬያለሁ ማለት ነው። በልጅነቴ መፅሀፍትን ማንበብ ፈልጌ የተቸገርኩ በመሆኑ ወደዚህ ስራ ስመጣ አንዱ አላማዬ መፅሐፍትን ማድረስ ነው።

ሰንደቅ፡- ከሆቴል ንግድ ወደመፅሐፍት ስራ ለመምጣት የግል ህይወትህ ተፅዕኖ ያለበት ይመስለኛል። ለመሆኑ ስለመፅሐፍት ያለህ ልምድ እንዴት ነበር?

ባህሩ፡- በልጅነቴ ምናልባት እኔ የአርሶ አደር ልጅ ስለሆንኩኝ እስከ 8ኛ ክፍል ድረስ መፅሐፍትን ማግኘት አልችልም ነበር። ምክንያቱም ተወልጄ ያደኩት ከዳንግላ ከተማ 5 ኪ.ሜ ወጣ ብላ የምትገኝ አካባቢ ነበር። ከ8ኛ ክፍል በኋላ ወደከተማ ገብቼ ስለነበር የምማረው በዛው አካባቢ ከአንዳንድ መምህራንና ልጆች መፅሐፍ እየተዋስኩ ነበር። በተለይ ግን የማልረሳው 10ኛ ክፍል ስደርስ የአማርኛ መምህራችን አንድ ልቦለድ አንብበን ስናበቃ አሳጥረን ታሪኩን እንድንተርክ የሚደረግበት አጋጣሚ ነበር። ያ ሁኔታ ደግሞ መፅሐፍን በደንብ የማንበቡን አጋጣሚ የፈጠረልኝ ነበር ማለት እችላለሁ። የሚገርምህ ልጅ እያለሁ ማንበብ ብፈልግም የማነበው ነገር የለም። ከአዲስ አበባ ተነስተህ ማርቆስ እስክትደርስ አንድ መፅሐፍት ቤት ነው ያለው። ያ ነገር አሁንም እንደዚያው ነው። በ1993 ዓ.ም ባህርዳር ገባሁ፤ ከዚህ ጊዜ በኋላ ግን አብዛኛው ህይወቴ ከመፅሐፍት ንባብ ጋር የተያያዘ ነው።

ሰንደቅ፡- ምን አይነት መፅሐፎችን መርጠህ ታነባለህ?

ባህሩ፡- የታሪክ መፅሐፍት ደስ ይሉኛል። ወጥ ልቦለዶችና ወጎችንም ማንበብ አልጠላም። ምናልባት እኔ ብዙም የማልመርጣቸው የስነ-ልቦና መፅሐፍትን ነው። በተለይ ስኬትን እና ገንዘብን ወዲያው ማግኘት የምትችልባቸውን መንገዶች እንጠቁማለን የሚሉ መፅሐፍት አይመቹኝም። እንደኔ እምነት ስኬት ራሱን ችሎ፤ ጥረት አድርገህ በረጅም ጊዜ የሚመጣ ነገር ነው ብዬ ነው የማስበው። ከዚህ ውጪ ያሉ መፅሐፍትን አነባለሁ።

ሰንደቅ፡- ካነበብካቸው መፅሐፍት ውስጥ በተለይ የምታስታውሰው ይኖራል?

ባህሩ፡- መፅሐፍቶች ሁሉ የየራሳቸው ታሪክ አላቸው። ግን ለእኔ አሁን ድረስ ሳስበው የሚያሳዝነኝና የማልረሳው መፅሐፍ “አይ ምፅዋ” የሚለው መፅሐፍ ነው፡ ይህ መፅሐፍ 17ሺህ የደርግ ሰራዊት በተወሰኑ ቀናት ስለማለቃቸው የሚተርክ ነው። ይህ ነገር በሁለት ወንድማማቾች ጦርነት ውስጥ ይህን ያህል ሰው ስለመፈጀቱ ሳስብ በጣም ነው የሚደንቀኝ። ስለዚህም ጦርነቱ አላስፈላጊ ነበር ሁሉ ብዬ አስባለሁ። ለዛም ይሆናል ይህንን መፅሐፍ በተለይ የማስታውሰው እንጂ ያነበብኳቸውን መፅሐፍት ታሪክ በፍፁም አልረሳም።

ሰንደቅ፡- ምን ያህል መፅሐፍትን አንብበሃል?

ባህሩ፡- መገመት ያስቸግረኛል። በተለይ ከ1996 እስከ 1999 ዓ.ም ድረስ ብቻዬን እኖር ስለነበር ቢያንስ በሳምንት ውስጥ ሁለት ሶስት መፅሐፍትን አነብ ነበር። ከዚያ በኋላ ግን ትዳር መጣ፤ ልጆች መጡ የንባብ ሂደቴ በነበረበት ሊቀጥል አልቻለም። ያም ሆኖ ሳላነበ ውዬ አላድርም።

ሰንደቅ፡- ብዙዎች ስለንባብ ጥቅም ይናገራሉ፤ አንተ ከማንበብህ ምን አገኘህ?

ባህሩ፡- ህይወት አግኝቻለሁ። ነገሮችን በተለያዩ መንገዶች እንዳይ ረድቶኛል። ማንበብ ማለት ከመማርም በላይ ማወቅ ነው። አንዳንዴ መማር ትርጉም አይኖረውም። እያነበብክ ራስህን ከማህበረሰብና ከዓለም ጋር የማታገናኝ ከሆነ መማር ትርጉም አይኖረውም። ቅድም እንዳልኩት አባቴ ገበሬ ነው። በእጅ አሸራው ነው የሚፈርመው። ግን መቼ አርሶ፣ መቼ እንደሚዘራ፣ መቼ እንደሚኮተኩት፣ መቼ እንደሚያርም፣ መቼ እንደሚሰበሰብና እንደሚወቃ በደንብ ያውቃል። አንድ ሰውም ተምሮ በአንድ “ፕሮፌሽን” ስራ ብቻ ተከልሎ ከተቀመጠ ከእኔ አባት በምንም አይለይም። ጎን ለጎን መፅሐፍትን ማንበብ የሚችል ከሆነ ግን ከኔ አባት በላይ ይችላል ብዬ ነው የማስበው።

ሰንደቅ፡- ወደመፅሐፍት ቢዝነሱ ስትገባ እንዳሰብከው ሆኖልሃል?

ባህሩ፡- አሁን ባለበት ሁኔታ እውነቱን ለመናገር ዘርፉ አትራፊ አይደለም። ይሄን ነገር ደግሞ ገና ሳልገባበትም አውቄዋለሁ። ነገር ግን ተስፋ አለኝ እየተሻሻለ ይመጣል። ዘርፉ ለምን አላደገም? የፀሐፊያኑ ችግር ምንድነው? የሚሉትን ነገሮች ለማየት እየሞከርኩ ነበር። የመፅሐፍት ነጋዴዎች ውስን ናቸው። ውስን ከመሆናቸው የተነሳ መፅሐፍት አንባቢያን ወዳሉበትና ወደሚፈልጉበት አካባቢ አልሄደም። እኔ ወደ ዘርፉ ስገባ ያሳስበኝ የነበረው ደራሲያኑን እንዴት አገኛለሁ የሚለው ነበር። እድሜ ለሚዲያው አግኝቻቸዋለሁ። አሁን ጥያቄው በብቃት የማከፋፈሉ ላይ ነው። እኔ ለምሳሌ ወደ ክፍለ ሀገር ለመላክ እጠቀምበት የነበረው አሰራር ትንሽ ኋላ ቀር ነው። እንዲሻሻል በህብረት እየሰራን ነው።

ሰንደቅ፡- መፅሐፍትን በመደብርና በአዟሪዎች እጅ ከመሸጥ በተጨማሪ በአውደ-ርዕይ ላይ ማምጣት ተጀምሯል። በተለይም በዚህ በገና ኤከስፖ አንተ ፈር ቀዳጅ ሆነህ ታይተሃል እንዴት ደፈርክ?

ባህሩ፡- አውደ-ርዕይዎች በየወቅቱ ይዘጋጃሉ። በተለይ በኤግዚቢሽን ማዕከል ብዙ ይካሄዳል። በዚህ ፕሮግራም ላይ ከትናንሽ ቁሳቁሶች እስከቤት እቃዎችና እስከ መኪና ድረስ የሚቀርቡበት ነው። ታዲያ እኛስ መፅሐፍትን ይዘን ለምን አንገባም ስል አሰብኩ። እናተርፋለን፣ አናተርፍም እርሱ ሌላ ጥያቄ ነው። ሰው እዛ ሲመጣ ሊበላ ነው፣ ሊጠጣ ነው ወይም ዕቃ ሊገዛ ነው። ድንገት ግን መፅሐፍትን ቢያገኝ ምን ስሜት ሊሰማው ይችላል? የሚለውን ለማየት ነበር ቦታ የጠየቅነው። ከጠበቅነው በላይ ተመልካች አግኝተናል። ብዙዎቹ መፅሐፍቶቹን እዛ በማየታቸው ተገርመው ገዝተውናል። ለምሳሌ ጫማ ሊገዛ የመጣ ወጣት የ490 ብር መፅሐፍትን ገዝቶ ሲወጣ ተመልክቻለሁ። በዚህም በሁለት ነገር ግባችንን መተናል። አንደኛው የሰውን ስሜት ማየት ሲሆን፤ ሌላኛው ደግሞ ማነው በብዛት መፅሐፍ የሚያነበው ወይም የሚገዛው የሚለውን ለማጥናት ነበር።

ሰንደቅ፡- በሁለት ሳምንታት የኤግዚቢሽን ማዕከል ቆይታ ምን ታዘብክ፤ እነማን በብዛት መፅሐፍ ይገዛሉ ወይም ያነባሉ ብለህ አሰብክ?

ባህሩ፡- ወደአውደ ርእዩ የሚመጣው የዕድሜ ገደብ የሌለው ህዝብ ነው። መፅሐፍት መደብር ቢሆን ግን መፅሐፍትን ለመግዛት ብለው ነው። ባይገርምህ በአውደ ርዕዩ ለመካፈል 20ሺህ ብር ነው ለቦታ ኪራይ ብንከፍልም አልከሰርንም። የተወሰነ ትርፍም አግኝተን ወጥተናል። የታዘብኩት ነገር ህጻናት መፅሐፍትን ሲያዩ ወደመፅሐፍት ይመጣሉ። ይሄ ጥሩ ነገር ነበር። ሌላው ግን በጣም የገረመኝ በርካታ ሴቶች መፅሐፍትን ሲገዙ ተመልክቻለሁ። ይህን አልጠብቅም ነበር። ወንዶች በተለይም ጎልማሶች ናቸው ብዙ የሚገዙ የሚመስለኝ። ነገር ግን በጣም የሚደንቀው ነገር የሴቶቹ ተሳትፎ ነው። በዚህም መፅሐፍት መደብር ድረስ የሚመጡት ወንዶች ግምቴን የተሳሳተ እንዳደረጉት ተረድቻለሁ። ምናልባትም መፅሐፍትን በየመንደሩ ማድረስ ብንችል ብዙ አንባቢ ሴቶች መኖራቸውን ማወቅ እንችላለን ብዬ እንዳስብ አድርጎኛል። በተረፈ አብዛኞቹ ሴቶች ስነ-ልቦና ላይ፣ የፍቅር ታሪኮች ላይ፣ ልቦለዶች ላይና የስነ-ምግብና ውበት ላይ ያተረኮሩ መፅሐፍትን ሲመርጡ ፖለቲካ ግን የእነርሱ ምርጫ አለመሆኑን ታዝቤያለሁ። ሌላው ጎልማሳዎቹ ታሪክ ላይ ያተኩራሉ። ያው የዋጋቸው ነገር ግን ያዝ ሲያደርጋቸው ታያለህ።

ሰንደቅ፡- መፅሐፍትን ለአንባቢያን ቅርብ ከማድረግ አንጻር ምን ቢሰራ መልካም ነው ትላለህ?

ባህሩ፡- ከዚህ ቀደም ባልሳተፍም መፅሐፍት ላይ ብቻ ትኩረቱ ያደረገ አውደርዕይ ተካሄዶ ነበር። ይህ ነገር ቢቀጥል መልካም ይመስለኛል። በዚህ አጋጣሚ ግን ማስተላለፍ የምፈልገው ነገር መፅሐፍ ነጋዴዎች በጎ አመለካከት ኖሯቸው፤ ማህበር መስርተን በየቦታው፤ በየአካባቢው ለምሳሌ በአንድ ወቅት ጀሞ አካባቢ፣ በአንድ ወቅት ሰሚት አካባቢ፣ በአንድ ወቅት ሜክሲኮ አካባቢ ብቻ የሆነ ቦታ ላይ ለአምስት -ለአምስት ቀን የመፅሐፍት አውደ-ርዕይ እንዲዘጋጅ ብናደርግ ጥሩ ነው። በዚህም ለሰዎችም እንደርሳለን እኛም የምንፈልገውን ዓላማ ግብ እንመታለን የሚል እምነት አለኝ።

ሰንደቅ፡- አሁን የቤተሰብ ህይወት እየመራህ ነው። ልጆች እንዲያነቡ የተለየ የምታደርገው ነገር አለ?

ባህሩ፡- ባለቤቴ አሁን-አሁን ጥሩ አንባቢ ነች ማለት እችላለሁ። ድሮ ትዕግስቱ ኖሯት አንድ መፅሐፍ መጨረስ አትወድም ነበር። አሁን ጎበዝ ሆናለች። በተረፈ ግን ለልጆቼ እኔ አነብላቸዋለሁ። የመፅሕፍን ፍቅርም እየዘራሁባቸው እንደሆነ ይሰማኛል።

ሰንደቅ፡- ለነበረን ቆይታ አመሰግናለሁ?

    ባህሩ፡- እኔም በጣም አመሰግናለሁ። በዚህ አጋጣሚ ግን ለላቪስን የንግድ ትርዒት አዘጋጆች ያለኝን ምስጋና መግለፅ እፈልጋለሁ። በቀጣይም ፋሲካን ጨምሮ በሚኖሩ የንግድ ትርኢቶች ላይ የመሳተፍ ሃሳቡ አለን፤ ሌሎቹም አዘጋጆች ይተባበሩን ዘንድ በዚህ አጋጣሚ ጥሪ ማቅረብ እወዳለሁ፤ አመሰግናለሁ።

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
1596 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us