አዲስ አበባ፣ ቆሻሻ የዋጣት ከተማ

Wednesday, 11 March 2015 12:23

በአስናቀ ፀጋዬ         

 


መዲናችን አዲስ አበባ እነሆ ከተቆረቆረች 127 ዓመታትን አስቆጥራለች። ይህች በእድሜ አንጋፋ የሆነችው ከተማችን የአፍሪካ ህብረት ድርጅት ዋና መቀመጫ እንዲሁም የበርካታ ዓለም አቀፋዊ ድርጅቶችና የብዙ ሀገራት ኢምባሲ መገኛም ጭምር ናት። ይህ ብቻ ሳይሆን በተለይ አሁን ኢኮኖሚያዊ እድገቷን ተከትሎ ብዛት ያላቸውን የውጭ ሀገር ጎብኚዎችን ቀልብ በመሳብ ላይ ትገኛለች።

ከተማዋ ከምስረታዋ አንስቶ እስከ አሁን ድረስ የተለያዩ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ሁነቶችን አሳልፋች። በተለይ ዛሬ ከተማዋ ከአራቱም አቅጣጫዎች እየሰፋችና መሠረተ ልማቷም በእጅጉ እየተስፋፋ ይገኛል።

በዚህ ሂደት ታዲያ ከከተማዋ እድገትና ስፋት ጋር ተያይዞ የነዋሪ ብዛት ከጊዜ ወደ ጊዜ በከፍተኛ ደረጃ እየጨመረ ይገኛል።

ከዚህ በተጨማሪም የቆሻሻ ይዘት የሚወሰነው እንደህብረተሰቡ አኗኗር ሁኔታ፣ ባህል፣ የአየር ፀባይ፣ የኑሮ ደረጃና የስራ ስምሪት ዘርፍ እንደመሆኑ መጠን በከተማዋም ያለው ቆሻሻ በየጊዜው በአይነትና በበዛት እየጨመረ መጥቷል። ይህን ተከትሎም የህብረተሰቡ የቆሻሻ አያያዝ፣ አሰባሰቡና አወጋገድ ሁኔታም ብቃት ያለው መሻሻል አላሳየም።

ስለሆነም የችግሩን አሳሳቢነትና በተለይ በህብረተሰቡ ጤና ላይ እየደረሰ ያለውን አሉታዊ ተፅዕኖ እንዲሁም በከተማዋ ውበት ላይ የሚፈጥረውን መጥፎ ገፅታ ከግምት ውስጥ በማስገባት በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የፅዳት አስተዳደር ኤጀንሲ የመልሶ መጠቀምና ማስወገድ ፕሮጀክት ጽህፈት ቤት የፅዳት አስተዳደር ምክትል ስራ አስኪያጅ የሆኑትን አቶ ታደለ ዱመኮን አነጋግረን ስለቆሻሻ አወጋገድ ስርዓት ችግሮች መንስኤና ችግሮችን ለመቅረፍ ስለተወሰዱ የመፍትሔ አቅጣጫዎች የሰጡንን ምላሽ ለአንባቢ በሚመች መልኩ እንደሚከተለው አቅርበናል

የቆሻሻ አወጋገድ ስርዓት ዋና ዋና ችግሮች ምንድን ናቸው?

አቶ ታደለ ዱመኮ እንደተናገሩት ለዚህ ችግር እንደዋነኛ መንስኤ የሚታየው በተለይ በከተማዋ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ የመጣው የሰው ብዛት ሲሆን ለህዝብ ብዛቱ መጨመር ደግሞ ከተለያዩ የሀገሪቱ ክፍሎች በንግድና በተለያየ ምክንያት ወደ ከተማዋ የሚፈልሰው ህዝብ ራሱ ትልቅ አስተዋፅኦ አለው። በዚህም ምክንያት የህዝቡ ብዛትና የከተማዋ የመጸዳጃ ቤት አለመመጣጠን ሰው በየመንገዱ እንዲፀዳዳ እድል ይፈጥራል።

ሌላው እንደ ሁለተኛ መንስኤ የሚወሰደው በህብረተሰቡ ዘንድ የግንዛቤ እጥረት መኖሩ ነው። ይህም የሚመነጨው ህብረተሰቡ በራሱ ጽዳቱና ጤናው የኔ ነው ብሎ አለማሰቡ ነው።

ከዚህ በተጨማሪም በከተማዋ በቂ የህዝብ መፀዳጃ ቤቶች በበቂ ሁኔታ አለመስራት እንዲሁም በህብረተሰቡ ዘንድ ግዴለሽነትና ማንአለብኝነት በራሱ ሌላኛው መንስኤ እንደሆነ ጠቅሰዋል።

ከሕግ አንጻር የተወሰዱ እርምጃዎች ምንድን ናቸው?

በዚህ ረገድ የጽ/ቤቱ ምክትል ስራ አስኪያጅ እንደገለፁት ቅጣትን በተመለከተ በ1996/13 የወጣ ሕግ ቢኖርም ከቅጣት አኳያ የተወሰደ ርምጃ እንደሌለና ነገር ግን መጀመሪያ በህብረተሰቡ ዘንድ ሰፊ የግንዛቤ ማስጨበጫ ስራዎች እየተሰሩ እንደሆነ ተናግረዋል።ከዚህ በተጨማሪም ደንቡን ተፈፃሚ የሚያደርገው የደንብ ማስከበር ጽ/ቤት እንደመሆኑ መጠን ከጽህፈት ቤቱ ጋር የሁለትዮሽ እቅድ አዘጋጅተው መፈራረማቸውንና ወደተግባርም ለመግባት እንዳቀዱ ጠቁመዋል።

ለችግሩ የተቀመጡ የመፍትሔ አማራጮች?

ይህን ሰፊና አንገብጋቢ የከተማዋን ችግር በዘላቂነት ለመቅረፍ የፅዳት ኤጀንሲው አማራጭ መፍትሔዎችን እንዳስቀመጠ ጠቁመው በተለይ የችግሩን መንስኤ ማጥናትና መመርመር ቀዳሚው ተግባር እንደሆነ ገልፀዋል። በመሆኑም ከውሃና ፍሳሽ ባለስልጣን መስሪያ ቤት ጋር በመተባበር በከተማዋ ከ1000 በላይ የመንገድ ዳር ሽንት ቤቶችን ለማስገንባት ዝግጅቱን ማጠናቀቁን ገልጸዋል።

ለውጦች ይኖራን?

ህብረተሰቡ በቆሻሻ አወጋገድ ዙሪያ ግንዛቤውን እንዲያሰፋ በኤፍ ኤም 98.1 የሬዲዮ ጣቢያ ላይ በየሳምንቱ ፕሮግራሞች እየተዘጋጁ ይቀርባሉ። በሌላ በኩል ደግሞ በ36 ቱም ወረዳና በ10ሩም ክፍለ ከተማ የቤት ለቤት የግንዛቤ ማስጨበጫ ስራዎች ተከናውነዋል። ከዚህ በተጨማሪም በኤጀንሲው ደረጃ ፕሮጀክት ተቀርፃ ዘጋቢ ፊልሞች፣ ፎቶዎችና ብሮሸሮች ተዘጋጅተው ለህብረተሰቡ የሚቀርቡበት መንገድ መመቻቸቱን ምክትል ሥራ አስኪያጁ ያስረዳሉ።

ከላይ ከተጠቀሱት ነጥቦች አንጻር ካለፈው ዓመት ይልቅ በዘንድሮ የተሻለ ለውጥ እየታየ መምጣቱንና ለውጡም በብዙ መንገድ ሊገለፅ እንደሚችል ጠቅሰው።

    ይህን መሰረት በማድረግም ከተማችን አዲስ አበባ በ2012 ዓ.ም ጽዱና የአፍሪካ ሞዴል ከተማ እንደትሆን ሁሉም የድርሻውን መወጣት እንዳለበትና በተለይ ደግሞ ህብረተሰቡ የቆሻሻ አወጋገድ ዙሪያ ግንዛቤውን እንዲያሰፋ እንደሚደረግ ጨምረው ገልጸዋል።

ይምረጡ
(1 ሰው መርጠዋል)
1205 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us