ትምህርት ቤቶቻችንና የደንብ ልብሶቻቸው

Wednesday, 25 March 2015 11:21

በአስናቀ ፀጋዬ

ያለሁት አውቶብስ ውስጥ ነው። አውቶብሷ ጢም ብላለች። ወደ መርካቶ ነው የምትጓዘው። ከአውቶብሱ ኋላ ሁለት ተማሪ ወጣቶች ቆመዋል። የግል ጨዋታ የያዙ ይመስላሉ። አንደኛው የዘመኑን ቃሪያ ሱሪ ወይም ስኪኒ (ከላይ ወደታች እየጠበበ የሚሄድ ሱሪ) አይነት ለብሷል። ቀበቶ የታጠቀ ቢሆንም፤ ሱሪው ግን ከወገቡ ወደ መቀመጫው ለመውረድ እየታገለ ነው። ይህን የተመለከቱ አንድ በእድሜ ገፋ ያሉ አሮጊት “አዬ የዘንድሮ ወጣት ሱሪውንም በደምብ መታጠቅ አቃተው?” አሉና የጀመሩትን ንግግር አቋረጡ። ይህን የሰሙት ሁለቱ ወጣቶች በሴትየዋ ንግግር በመገረም ትንሽ አልጎመጎሙ። አሮጊቷ ቀጠለ አደረጉና “ምን አለ እስኪ ሱሪውን መታጠቅ ካቃተህ አንደኛህን ባዶህን ብትሄድ እኮ ይሻላል” ሲሉ በአውቶብሱ ውስጥ የተሳፈረው ሰው ሁሉ አተኩሮ ይመለከታቸው ጀመር። ሴትየዋ እንደዚህ በድፍረት መናገራቸው ሳይገርማቸው አልቀረም። ተማሪዎቹ ግን እሳቸው ዘንድ ያልደረሰ ነገር ግን የታፈነ ስድብ ተሳደቡ። በርግጥ ሌላው ይህን ነገር ተመልክቶ ዝም ይላል ወይም በሆዱ ይሳደባል። እሳቸው ግን ስላላስቻላቸው አወጡት፣ ተናገሩት፣ ተነፈሱት፣ አዎ ይህን አይነቱን ከወግና ባህል ያፈነገጠ አለባበስ እንዲሁ በዝምታና በቸልታ ማለፍ አልፈቀዱም።

አሁን የምዕራባውያን ተፅዕኖ ባህላችንን እየገረፈው በመምጣቱ ዛሬ በተለይ በከተማችን በወጣቱ ተዘውትረው የሚለበሱ ልብሶች ያሳቅቃሉ። ወጣት ሴቶቻችን እምብርታቸውንና ጡታቸውን የሚያጋልጥ ልብስ፤ ወንዶች ደግሞ ከበስተኋላ መቀመጫቸው እስኪታይ ድረስ ሱሪ ዝቅ አድርጎ መልበስ እየተለመደ የመጣ ባህል ሆኗል።

ልጃገረድ ሴቶቻችን በይበልጥም የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ተማሪ ሴቶች ፀጉራቸውን ሳይፈሽኑ፣ ቅንድብ ሳይቀነደቡ፣ ከንፈራቸውን ሳያቀልሙ ወደ ትምህርት ቤት መሄድ ዘበት እየሆነ መጥቷል።

ወጣት ተማሪ ወንዶቻችንም እንደዚሁ ፀጉርን አንጨብርሮ፣ አንገት ላይ ሰንሰለት አንጠልጥሎ፣ ጆሮ ላይ ሎቲ አድርጎ ወደ ትምህርት ቤት መምጣት ልማድ ሆኗል።

በርግጥ ይህ ጉዳይ ለወጣት ተማሪዎቻችን የዘመናዊነት መገለጫ ቢመስላቸውም፤ ከእኛ ኢትዮጵያውያን ባህልና ወግ ያፈነገጠ ተግባር እንደሆነ ይታወቃል። ይህ ሲባል ግን እንደው ነጮቹ ያደረጉት ነገር ሁሉ ይቅርብን ማለት ሳይሆን ቢያንስ ከእኛ ባህል ጋር የሚቀራረበውን ወስደን ብንጠቀም የተሻለ ስለሚሆን ነው።

ምዕራባውያን ስለአለባበሳቸውና ድርጊታቸው የራሳቸው የሆነ ምክንያት ይኖራቸዋል። በርግጥ ይህን የባህል ወረርሺኝ እኛን በመሳሰሉ አዳጊ ሀገራት በመልቀቅ እነሱ የራሳቸውን የፖለቲካና፣ ኢኮኖሚያዊ ጥቅም ለማስጠበቅ የሚያደርጉት ጥረት ቀላል የሚባል አይደለም።

በነገራችን ላይ ይህ የአለባበስ ጉዳይ በከተማችን ወጣት ወንዶችና ሴቶች ላይ የሚንፀባረቅ ቢሆንም፤ በተለይ በሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ውስጥ የሚማሩ ተማሪዎችን በእጅጉ እየተፈታተነ ይገኛል።

ትምህርት ቤቶቻችን ለነገይቱ ኢትዮጵያ እድገት አስተዋፅኦ ያደርጋሉ ተብለው የሚጠበቁ የተማሩ ኃይሎች የሚፈሩበት ተቋም ነው። ትምህርት ቤቶቹ በስነ-ምግባር የታነፁና ማኅበረሰብን በቀጣይ ሊጠቅሙ የሚችሉ ሰዎች መፍለቂያ ቦታም ጭምር ነው። ተማሪዎች በእውቀትና በስነምግባር ታንፀው ሲወጡ ማኅበረሰቡን በቅንነትና በታማኝነት ያገለግላሉ። ከተማሪዎች መልካም የስነ-ምግባር ደምቦች መካከል ደግሞ አንዱ የደንብ ልብስን በአግባቡና በስርዓቱ መልበስ ነው።

የትምህርት ቤቶች የደንብ ልብስ ተማሪዎች የሚማሩበትን ትምህርት ቤት መለያና መኩሪያም ጭምር ነው። ይህ ብቻ ሳይሆን የደንብ ልብስ ሁሉንም ተማሪ በአለባበስ እኩል የሚያደርግና በመካከላቸውም አንድነትን የሚፈጥር ነው። ታዲያ ይህ መሆኑ እየታወቀ በአንዳንድ ትምህርት ቤቶች የሚታየው ግን ከዚህ በተቃራኒ ነው።

ወደ አንድ ትምህርት ቤት እያመራሁ ነው። የአራት ኪሎን የድል ሐውልት አደባባይ አልፌ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የሳይንስ ፋኩልቲ በኩል ሚኒሊክ መሰናዶ ትምህርት ቤት ደጃፍ ላይ ደርሻለሁ። ከደጅ የተወሰኑ አርፋጅ ተማሪዎችን ተመለከትኩ። ወደ አንዱ ጠጋ አልኩ፤ ተማሪ ቢንያም ይባላል። (በዚህ ጽሁፍ ስሙ የተቀየረ) የሚኒሊክ ትምህርት ቤት የ12ኛ ክፍል ተማሪ ነው። የለበሰው ሱሪ የትምህርት ቤቱ ደምብ ልብስ ቢሆንም፤ እንደ ዘመኑ ነው (ሲኪኒ)። ከላይ ነጭ ሸሚዝ አድርጓል። ከሸሚዙ ላይ የሚደረበውን ሰደርያ በእጁ አጣጥፎ ይዞታል። ለምን እንዳለበሰው ጠየኩት። የሰጠኝ መልስ፤ “ባክህ ይሞቃል፤ ሸሚዙንም አለማውለቄ እኔ ሆኜ ነው” የሚል ነበር። እና ወደ ትምህርት ቤት እንድትገባ ይፈቅዱልሃል? ስል በድጋሚ ጠየኩት። “ያው ወደ ውስጥ ስገባማ እለብሰዋለሁ፤ እስክገባ ነው” አለኝ። እንደ ተማሪ ቢኒያም የደንብ ልብሳቸውን በስርዓቱ የማይለብሱ ብዙ ተማሪዎች ይኖራሉ ብዬ ገመትኩ።

አሁን ወደ ትምህርት ቤቱ ቅጥር ግቢ ውስጥ እየገባሁ ነው። በቀጥታ ያመራሁት ወደ ርዕሰ መምህሩ ቢሮ ነበር። አቶ ተገኔ መንግስቱ ይባላሉ፤ የምኒሊክ መሰናዶ ትምህርት ቤት ርዕሰ መምህር ናቸው። እኔም በትምህርት ቤቱ ውስጥ የታዘብኩትን መነሻ በማድረግ ተማሪዎች የደንብ ልብሶቻቸውን በተለይ (ከላይ የሚለበሰውን) በመተው ለምን ቲሸርት እንደሚለብሱ እንዲሁም የደንብ ልብሱ የትምህርት ቤቱ መለያ እንደመሆኑ መጠን ቲ-ሸርቱ በተማሪዎች ተዘውትሮ መለበሱ የትምህርት ቤቱን ምስል አያጠፋም ወይ? ስል ያቀረብኩላቸው የመጀመሪያ ጥያቄ ነበር። ይህን አስመልክቶ ርዕሰ መምህሩ ሲመልሱ፤ “ትምህርት ቤቱ የራሱ የሆነ ቋሚ የደንብ ልብስ አለው። ነገር ግን ቲ-ሸርት የሚያደርጉት ተማሪዎች ሁሉም ሳይሆኑ የ12ኛ ክፍል ተማሪ የሆኑና ቲ-ሸርቱን ለማሳተም ፍላጎት ያላቸው ተማሪዎች የሆኑ ብቻ መሆናቸውን የሚናገሩት ርዕሰ መምህሩ፤ እነዚህ ቲ-ሸርቶች ሲታተሙ በተማሪዎች ፓርላማ በኩል እውቅና ያላቸውና ትምህርት ቤቱም የተስማማበት ጉዳይ ነው” ይላሉ።

“ይህ ብቻ ሳይሆን ቲ-ሸርቶቹ ሲታተሙ በትምህርት ቤቱ እውቅና ስለሚያገኙና ተማሪዎቹ ለመታሰቢያነት ብቻ የሚጠቀሙት ስለሆነ በትምህርት ቤቱ ላይ ምንም አይነት ተፅዕኖ እንደማያሳድርና የተለመደ አሰራር እንደሆነ” ገልፀዋል።

“ነገር ግን በቂ ክትትል ካልተደረገበት የትምህርት ቤቱን ገፅታ ሊያበላሽ የሚችል ነገር ሊፈጠር እንደሚችል ያላቸውን ስጋት ገልፀዋል።”

በደምብ ልብስ አለባበስ ስርዓት ላይስ በተማሪዎች በኩል ያሉ ችግሮች ምንድን ናቸው? እየተወሰዱ ያሉ እርምጃዎችስ አሉ ወይ? ለአቶ ተገኔ ያነሳሁት ሁለተኛ ጥያቄ ነበር። እንደሳቸው ገለፃ “በትምህርት ቤታቸው ውስጥ በአለባበስ ዙሪያ ችግሮች አልፎ አልፎ የሚያጋጥሙ ቢሆንም፤ በር ላይ በቂ ክትትልና ቁጥጥር ስለምናደርግ፣ ለተማሪዎች በስነ-ዜጋና ስነ-ምግባር ክበብ አማካኝነት የደንብ ልብሶቻቸውን በአግባቡ እንዲለብሱ ግንዛቤ ስለምንሰጥ ችግሩ ያን ያህል የጎላ አይደለም” ይላሉ። አክለውም “በአለባበሳቸው ወጣ ያሉ ተማሪዎች ቢያጋጥሙን እንኳን ጠበቅ ያለ እርምጃ እንደሚወስዱ ይገልፃሉ።”

ምንም እንኳን በሚኒሊክ ትምህርት ቤት በተማሪዎች የደንብ ልብስ አለባበስ ዙሪያ ያን ያህል የጎላ ችግር ባይኖርም፤ ከዚህ በተቃራኒ ግን በሌሎች ትምህርት ቤቶች የግል ትምህርት ቤቶችን ጨምሮ ብዙ ችግሮችን ማንሳት ይቻላል። ለምሳሌ አንዳንድ ተማሪዎች በደምብ ልብሶቻቸው ላይ በእስክርቢቶ ወይም በቀለም የተለያዩ ጽሁፎችንና ስዕሎችን መሳል፣ በደምብ ልብሳቸው ላይ ሌላ ተጨማሪ ይዘት ያላቸውን ነገሮች መጣፍ፣ ማሰፋትና የደንብ ልብሱን ሌላ የቅርፅ ይዘት በማላበስ ማስፋት ከችግሮቹ ዋና ዋናዎቹ ናቸው። ለእነዚህ ሁሉ ችግሮች ደግሞ ትምህርት ቤቶች፣ ወላጆች እንዲሁም መምህራን የድርሻቸውን ይወስዳሉ።

    ማኅበረሰብን በእውቀት የመለወጥና ሀገርን የመገንባት ኃላፊነት የተጣለበት የተማረ የሰው ኃይል የሚገኘው ከትምህርት ቤቶች እንደመሆኑ መጠን፤ ተማሪዎች በስነ-ምግባር የታነፀና በእውቀት የተገነቡ ብቁ ዜጋ እንዲሆኑ የትምህርት ቤቶቻቸውን ሕግና ደምብ ሊተገብሩ ግድ ይላል። በተለይም እነዚህ ተማሪዎች የትምህርት ቤታቸውን የደንብ ልብስ በአግባቡ መልበሳቸው እንደቀላል ጉዳይ የሚታይ ባለመሆኑ ተማሪዎች ትምህርታቸውን ጨርሰው በቀጣይ ወደመሃበረሰቡ በመቀላቀል የተለያዩ የስራ ዘርፎች ላይ ሲሰማሩ ሕግን አክብረው ስራቸውን እንዲሰሩ፣ ስርዓትን እንዲላበሱ እንዲሁም መልካም ስነምግባር እንዲኖራቸው የሚያበረክተው አስተዋፅኦ ላቅ ያለ ነው።

ይምረጡ
(3 ሰዎች መርጠዋል)
1266 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us