እድሮች፡- ከማህበርነት ወደ አገልግሎት ሰጪነት

Wednesday, 01 April 2015 14:49

በአስናቀ ፀጋዬ

       

በሀገራችን መደበኛ ካልሆኑ ማኅበራዊና ኢኮኖሚያዊ ተቋማት ውስጥ አንዱ እድር ነው። እድሮች ብዙ ጊዜ በአንድ አካባቢ በጉርብትና የሚኖሩ ሰዎች የጋራ ችግሮቻቸውን በተለይም በሃዘን ጊዜ ለመረዳዳት በመሰባሰብ የሚያቋቁሙት መኀበራዊ ተቋም ነው። እድሮች በመኅበራቸው አማካኝነት በየወሩ ገንዘብ በማዋጣት ከማኅበርተኛው አባል አንዱ በሞ ሲለይ ወይም ከቤተሰቡ ውስጥ አንድ ሰው አደጋ ሲያጋጥመው ለዚሁ አላማ ከሚሰበሰበው ገንዘብ ወጪ በማድረግ እንዲጠቀሙበት ይደረጋል።

የሰው ልጅ ወደዚህች አለም መጥቶ በሚኖሩበት ጊዜ ሁሉ ሀዘንና መካራ፣ ተድላና ደስታ፣ ማግኘትና ማጣት ይፈራረቅበታል። እነዚህን ሁሉ ከስተቶች እየታገለ በሚኖርበት ወቅት ሁሉ ችግሩ እያሸነፈው ይመጣል። ይህንንም በመገንዘብ መልካም ኑሮውን የሚቃረኑ ችግሮች ሲያጋጥሙት በጋራ መቋቋም አማራጭ የማይገኝለት መሻገሪያ መሳሪያ በህብረት መቋቋም ነው። በኢትዮጵያም የእድር ማህበራት ዋንኛ ዓላማ በጋራ በመሆን በሀዘን ጊዜ ከመረዳዳት ባለፈ ቤተሰባዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ፋይዳ ባላቸው ጉዳዮች ላይ ጠቃሚ አንቅስቃሴዎችን ማድረግ ነው።

እድሮች ልክ እንደእቁብ ሁሉ ባህላዊ የገንዘብ ተቋማትና የረጅም ጊዜ መኀበራት ናቸው። በዚህም ምክንያት የኛ ኢትዮጵያውያን ማህበራዊ እሴቶችን ለምሳሌ በሀዘን ጊዜ መረዳዳትና ችግሮችን በጋራ የመካፈል ባህል የሚንፀባረቅባቸው ተቋማትም ጭምር ናቸው።

ይህ ብቻ ሳይሆን በተለይ አሁን ማህበራዊ እድገታችንን ተከትሎ እድሮች በልማቱም በኩል የሚያበረክቱት አስተዋፅኦ ቀላል የሚባል አይደለም። ለምሳሌ እድሮች በተለያዩ የልማት ጉዳዮች ላይ ተሳትፎ ያደርጋሉ። በማህበራቱ አማካኝነት በአካባቢያቸው ያሉ ችግሮችን ለመቅረፍ ገንዘብ ወጪ በማድረግ በውሃ አቅርቦት፤ መንገድ ስራ፣ የጋራ መፀዳጃ ቤቶችንና የመሳሰሉትን ስራዎች ያከናውናሉ።

እድሮች የኢኮኖሚ አቅማቸውን ከፍ ለማድረግ የተለያዩ የገቢ መፍጠሪያ አማራጮችን ቀይሰው ይንቀሳቀሳሉ። በመዲናችን አዲስ አበባም አንዳንድ እድሮች ገቢያቸውን ለማስፋት አክሲዮኖችን ይገዛሉ፣ አዳራሾችን ያከራያሉ፣ ወፍጮ ቤት በመስራት ተጨማሪ ገቢ ይፈጥራሉ።

ዛሬ በተለይም በመዲናችን አዲስ አበባ የአኗኗራችንን ዘመናዊነትና ከጊዜው ጋር መሻሻልን ተከትሎ እነዚህ ማህበራዊ ተቋማት በይዘት፣ በአይነት፣ በቅርጽና፣ በአደረጃጀት እንዲሁም በአገልግሎት እየተሻሻሉና እየተለወጡ መጥተዋል። ለምሳሌ ቀብር አስፈፃሚ ድርጅቶች በሀገራችን እምብዛም ያልታወቁና ያልተለመዱ ነበሩ። ነገር ግን አሁን በየቦታው የቀብር አስፈፃሚ ድርጅቶች እየበዙ መጥተዋል። ታዲያ የነዚህ ቀብር አስፈፃሚ ድርጅቶች እየበዙ መምጣት አንድም በተለይ እድር የሌላቸውን የህብረተሰብ ክፍሎች መጥቀም አልያም በእድር ማህበር ሰበብ ሊቃጠል የሚችለውን ጊዜ ማዳን ነው። ምክንያቱም በእድር ማህበራት ከሄድን አንድ የእድሩ አባል በሞት ሲለይ ወይም ከቤተሰቡ ውስጥ አንዱ አደጋ ሲደርስበት የአስክሬን ሳጥን መግዥያ ገንዘብ ከማህበሩ ወጪ ሆኖ፣ ድንኳን ተተክሎ፣ ሰው ተጠራርቶ፣ ዘመድ አዝማድ ተሰባስቦ ነው እንግዲህ ስርዓተ ቀብሩ የሚፈፀመው።

በተቃራኒው ግን በቀብር አስፈፃሚ ድርጅቶች የሚሰራው ስራ ግን ከዚህ በተለየ መልኩ ነው። ምናልባት ጎረቤት መጥራት ላያስፈልግ ይችላል። ነገር ግን ጥቂት የሀዘንተኞች ቤተሰብ ከተሰበሰበ ሌላው ስራ በነዚሁ የቀብር አስፈፃሚዎች ስለሚከናወን ከላይ የተጠቀሱት ነገሮች አይኖሩም። በርግጥ በቀብር አስፈፃሚ ድርጅቶች የቀብር ስነ-ሥርዓትን ማካሄድ ለማህበራዊ ህይወት የሚሰጠው ዋጋ ላይ የራሱ የሆነ ተፅዕኖ ያሳድራል። ለምሳሌ አብሮ ከጎረቤት ጋር ሀዘንን መካፈል፣ እርስበእርስ መፅናናት፣ መረዳዳትና የመሳሰሉት ማህበራዊ እሴቶች እዚህ ጋር ላይኖሩ ይችላሉ።

ነገር ግን እነዚህ ከላይ የተጠቀሱት በእድር ማህበራት ውስጥ በሀዘን ጊዜ የሚንፀባረቁ ባህላዊ እሴቶቻችን ለምሳሌ መረዳዳት፣ አንዱ ሌላውን ማፅናናት፣ ማበረታታትና የመሳሰሉት ሳይነኩ በተለይ በሴቶ በኩል የሚከናወኑ ስራዎችን እንሰራለን ከሚሉ ድርጅቶች ውስጥ አንዱ እናት የሴቶች እድር አገልግሎት ሰጪ ድርጅት ነው።

“ይህ ድርጅት ከስምንት አመት በፊት በጥቂት ወጣቶች ተሞክሮ በጊዜው ስራው በህብረተሰቡ ብዙም ያልተለመደ መሆኑና እምብዛም ተቀባይነት ማግኘት ባለመቻሉ ምክንያት ውጤታማ ሳይሆን ቢቀርም ነገር ግን አሁን በያዝነው 2007 ዓ.ም ስራውን እንደገና በመጀመር ውጤታማ እየሆነ እንደመጣ” ከድርጅቱ መስራቾች ውስጥ አንዱ የሆኑት አቶ ዘነበ በለጠ ይናገራሉ።

በዚህም መሰረት ድርጀቱ ስራው መልካምና አዋጭ መሆኑን በመገንዘብ እንዲሁም በተለይ እድር የሌላቸውን ሰዎች ለማገልገልና፣ የጊዜን ጉዳይ ከግምት ውስጥ በማስገባት እንዲህ አይነቱን ስራ ለሰዎች ለማስለመድ አላማ በማድረግ በ50,000 ብር ከፒታልና በ17 ሰራተኞች ስራውን እያከናወነ ይገኛል።

ከሌሎች የእድር ማህበራትም ልዩ የሚያደርገው በውስጡ የሚሰሩት ሰራተኞች ከዚህ በፊት ስራ ያልነበራቸውና ነገር ግን ይህን ሃሳብ በማፍለቅና በመሰባሰብ ሰዎች ሀዘን ሲደርስባቸው በስልክ በመደወል አገልግሎቱን ሲፈልጉ እቤታቸው በመገኘት የሴት እድር የሚሰጠውን አገልግሎት ሁሉ ማድረግ መሆኑ ነው።

የአገልግሎቱን አይነትና አሰጣጥ በተመለከተ የእናት ሴቶች እድር አገልግሎት ድርጅት ዋና ስራ አስኪያጅ የሆኑት ወ/ሮ መንበረ ታምራት ሲገልፁ “ሰዎች ሀዘን ሲደርስባቸው ለኛ ይደውሉልናል፣ በሚሰጡንም አድራሻ እቤታቸው ድረስ በመገኘት እንደፍላጎታቸው፣ እንደአቅማቸውና እንደትዕዛዛቸው እኛ የእቃና የጉልበት አገልግሎት እንሰጣለን። የአገልግሎት አይነታችንም በሴቶች በኩል በሀዘን ጊዜ የሚከናወኑ ስራዎችን ሁሉ መስራት ነው” ይላሉ፡፡

በአሁኑ ሰዓት ጥሩ ተቀባይነትንና ምላሽን ከህብረተቡ እያገኘሁ ነው የሚለው እናት የሴቶች እድር አገልግሎት ድርጅት ክፍያን በተመለከተ እንደአገልግሎቱ አይነትና እንደተጠቃሚው ፍላጎት የሚለያ ቢሆንም በትንሹ ለአንድ አገልግሎት 7000 ብር እንደሚያስከፍሉ ይገልፃሉ። ይህን በተመለከተ ዋና ስራ አስኪያጇ ሲናገሩ “አንድ አንድ ቦታ ሰልስት ሁለት ቀን ሌላ ቦታ ደግሞ ሶስት ቀን ሊሆን ይችላል። ስለሆነም በዚሁ መሰረት ቀኑ ከፍ ባለ ቁጥር የአገልግሎት ክፍያውም የዚያኑ ያህል እንደሚጨምር” ያስረዳሉ። አክለውም “ለኛ የሴት እድራቸውን ወደ ድርጅታችን ያዞሩ ደምበኞች አሉን። ያ ማለት እህትማማችነታቸው በሀዘን ጊዜ መረዳዳታቸው እንዳለ ሆኖ ነገር ግን ሀዘን ሲያጋጥማቸው በሴቶች የሚሰሩ ስራዎችን ለኛ ይሰጡናል። ይህም የሚሆነው በየወሩ ከሚያዋጡት ብር ላይ ለኛ በመክፈል ነው”

አንድ የሴት እድር ሊኖረው የሚችለውን እቃ ሁሉ አጠቃሎ የያዘው ድርጅቱ፤ በአንዳንድ እድሮች ውስጥ አቅመ ደካማ ሴቶችን ከግምት ውስጥ በማስገባት እንዲሁም ከኑሮ ውጣ ውረድ፣ ልፋትና ጊዜ አኳያ በሀዘን ጊዜ የማጀቱን ስራ በመስራት የሰውን የስራ ጫና ማቃለል ተቀዳሚ አላማቸው እንደሆን የድርጀቱ መስራቾች ይናገራሉ፡፤ ከዚህም ጋር በተያያዘ የድርጅቱ ዋና ስራ አስኪያጅ ወ/ሮ መንበረ ታምራት እንደሚሉት “ይሄ የኛ ስራ አብሮ መተዛዘኑንና መረዳዳቱን በምንም መንገድ አይቀንሰውም። ምክንያቱም ሰው ሀዘን ሲደርስበት ስራውን ትቶ የማጀት ስራ ላይ ጊዜውን እንዳያጠፋ እኛ ክፍተቱን ስለምንሞላ ነው” እንደሳቸው አባባል “በሀዘን ጊዜ በተለይ ሴቶች ላይ የስራ ጫና ስለሚበዛ ይህንን ስራ መሸፈን ቀላል አይደለም” ይላሉ።

አኗኗራችን ዘመናዊነትን እየተላበሰ ከመምጣቱ ጋር ተያይዞ እድሮችም ከዘመኑ ጋር አብረው እየዘመኑ መጥተዋል። የእድር ድርጅቶች በእንዲህ አይነት መልኩ መቋቋምና አገልግሎት መስጠት ይበል የሚያሰኝ ተግባር ቢሆንም ቅሉ በጊዜ ሂደት ግን ማህበራዊ እሰቶቻችንና ባህሎቻችን ተፅዕኖ እንዳይደርስባቸውና ከእነካቴውም እንዳይጠፋ ምን ማድረግ ይኖርብናል? ምንስ ይጠበቅብናል? ይህ ሁሉም ሊመልሰው የሚገባ ጥያቄ ነው። 

ይምረጡ
(1 ሰው መርጠዋል)
1678 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us