ሰው ጊዜ እና ዘመን

Wednesday, 14 September 2016 14:54

(ሪያድ አብዱል ወኪል)

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

እንደ ጎርጎረሳውያኑ የዘመን ቀመር ጁላይ 20- 1969 የሰው ልጅ ለመጀመሪያ ጊዜ ገጸ-ጨረቃን መርገጡ ተሰማ። ጨረቃ ላይ ለሁለት ሰዓት ከግማሽ ያህል ቆይተው የመጡት ጠፈርተኞቹ ኒል አርምስትሮንግና በዝ አልድሪን ወደ ምድር ሲመለሱም ደማቅ አቀባበል ተደረገላቸው።

ከሃምሳ አመታት በፊት እግሩን ጨረቃ ላይ በማሳረፍ ቀዳሚው ሰው የሆነው ኒል አርምስትሮንግ “የእኛ አንድ እርምጃ ለመላው የሰው ዘር ታላቅ እመርታ ነው!” ብሎም ነበር በወቅቱ። አንጋፋው ድምጻዊ ጋሽ ማህሙድ አህመድ ተከታዩን ዜማ የተጫወተው ይኸው ዜና በፈጠረው ንሸጣ መሆኑን አድምጫለሁ፤-

“ለሁሉም ጊዜውን ይጠብቅለታል፤

በማለት ሰለሞን ቀድሞ ተናግሮታል፤

ሳትደፈር ኖራ ጨረቃም እርቃ፤

በሰው ተፈተነች ጊዜዋን ጠብቃ።”

--------////-----------

 

እነሆ ስለ ሰው. ጊዜ እና ዘመን ልናወራ ጊዜው ሆነ። ጊዜ ለቅጽበት ሳይቆራረጥ እንደሚፈስ የተፈጥሮ ጅረት ነው። የሰው ልጅ ደግሞ በጅረቱ ፍሰት የሚከሰቱትን እንግዳ ነገሮች እያስተዋለና ለጅረቱ ክፍልፋይ እያበጀ ጊዜን በወቅቶች ስያሜ የሚያጥር በክረምትና በጋ፣ በበልግ፣ መጸውና ጸደይ፣ በሰአት ደቂቃና ሰኮንድ የሚከፋፍል ታላቅ ፍጡር!

እውቁ የቲያትር አዘጋጅ፣ የመድረክ ሰውና ገጣሚ ጌትነት እንየው ይህንን የዘመን ተፈጥሯዊ ፍሰት እንዲህ ነው የገለጸው፤-

ከዘመን ልቃቂት፤ ዘመን ተተርትሮ

ጊዜን ጊዜ አርግዞት፤ ቀን በቀን ተጥሮ

ተወለደ አስልቶ፤ ዓመት-ዓመት ቆጥሮ

በከርሞ ሊቀበር፤ ያምና ልጅ ዘንድሮ።

-------/////--------

 

ዓመት በሚባለው አንዱ ተለምዊ የጊዜ መስፈሪያ ኢትዮጵያውያን ትላንት “አዲስ” ብለን የተቀበልነውን የዛሬ አሮጌ አመት ሸኝተንና የናፈቅነውን የነገ .አሮጌ. የዛሬ ግን አዲስ ዓመታችንን ተቀብለን የአዲስ ዓመታችንን አዳዲስ ቀናት መቁጠር፣ በአዲሱ ዓመት አዳዲስ ቀናት ውስጥም ውለን ማደር ጀምረናል።

ይህ ጽሁፍ በሰው፣ በጊዜና በዘመን ላይ ገጣሚዎቻችን ምን አሉ ይሆን በሚል መጠይቅ የተቃኘና በተመረጡ ግጥሞች ላይ የተደረገ የአንድ ግጥም ወዳጅ (ግን ሞያዊ ያልሆነ!) ዳሰሳ ሆኖ የማህበረሰባችንን አረዳድ ከዚሁ አንጻር ለመፈተሸ የሚሞክር፣ ሙግቱም “ሰው የጊዜ ማንጸሪያ ነው!” የሚል ነው።

 

እንደ መነሾ!

ብዙዎቻችን “ወይ ጊዜ አያሳየን የለው!” ስንል እንደመጣለን። በጊዜ ውስጥ ሁሉን የምናየው እኛው ሰዎች ሆነን ሳለ። “ዋ ደጉ ዘመን!” እያልን የሆነ ፤ደግ ወቅት፤ን እንናፍቃለን። በዘመን ውስጥ ኖረው ያለፉ ደግ ሰዎች እንጂ ደግ ጊዜ በሰዎች ውስጥ አልፎ እንዳልነበር እያወቅን።

“አይ ጊዜ!” እያልን እንቆዛዝማለን። “የጊዜ እንጂ የሰው ጀግና የለውም!” እያልን ጊዜን አግንነን የሰው ጀግኖቻችንን እውቂያ ነፍገንና ሰው የተባለውን ታላቁን ፍጥረት የጊዜ ባሪያ አድርገን እናስቀምጠዋለን።

ርዕሴ ስላይደለ ልተወው እንጂ የሙዚቃ ግጥሞቻችን ውስጥም የዘመን አድራጊ ፈጣሪነት የጊዜ ሁሉን-አቀፍነት ሲገን አስተውያለሁ። ቀላሉና አሁናዊው ምሳሌ የአብዱ ኪያር “ጊዜ ጌታ!” የሚለው ነው።

 

እኛ ወይስ ጊዜው!?

ፍተሻዬን የምጀምረው እጅግ ከማከብረውና ግጥምን እንድወድ ካደረጉኝ ገጣሚያን አንዱ በሆነው የጥበብ ሰው ነው። አንጋፋው የስነ-ጽሁፍ፤ የፎክሎር ምሁርና መምህር ዶክተር ፈቃደ አዘዘ “ዐሻራ” በተሰኘች የግጥም መድብሉ በኩል ባቀበለን “ዱሮም ዛሬም ጊዜ!” የሚል ማለፊያ ግጥም።

“አየሽው?

ዱሮም ማሩ ጊዜ ነው

ፍቅራችንን ያጣፈጠው

ልባችንን ያቃረበው

ገጻችንን ያለመለመው

ደስታችንን ይፋ ያረገው::

ዛሬም ኮሶው ጊዜ ነው

ፍቅራችንን ያመረረው

ልባችንን ያራራቀው

ገጻችንን ያከሰመው

ጠባችንን የደበቀው::”

--------////----------

 

ለኔ ይህ የፈቃደ ግጥም ከላይ ያነሳሁትን አምልኮተ-ጊዜ የተጣባው የዘመን ፍካሬያችንን ነገር ከሚያሳዩልን ስራዎች ግንባር ቀደሙ ይመስለኛል። በአንድ በኩል የሰው ልጆችን ከራሳቸው ህጸጾች ተጠያቂነት እያሸሸና በሌላው ደግሞ የጊዜን በሰው ላይ ፍጹም የመሰልጠን ነገር የሚጠቁም ስለሆነ። ቆየት ካሉት ግጥሞች ሌላ ማሳያ ልጨምር ።

የኢትዬጵያ ደራስያን ማህበር “የዘመን ቀለማት” በሚል ርዕስ ካሳተማቸው የግጥም መድብሎች በሁለተኛው ቅጽ ከተካተቱ ግጥሞች ውስጥ “ጊዜ ያ ጨካኙ!” የሚለው የአወል እድሪስ ግጥም ተጠቃሽ ነው። አወልም እንደፈቃደ ሁሉ ጊዜን የሙጥኝ ሲል እናገኘዋለን እንዲህ፤-

“ይወራ የነበር መውደድሽ መውደዴ

                   ዛሬ ተቀይሮ፣

ከግንድ ቢያዋድህ ጉዳዬ ነው እንዴ፤

      ------/////--------

ደስ ይለኝ የነበር ካንጀትሽ ስትስቂ

ዛሬ ተቀይሮ፣

   ጥርስሽን ያርግፈው አትሞላቀቂ፤

    --------////---------

እልሽ የነበረ ፍቅሬ፣ እናቴና እቴ

ዛሬ ተቀይሮ፣

ምኑዋ ጨረባ ነች፣ ባለዛር አቴቴ፤

      ------/////--------

ጊዜ ያ ጨካኙ ሲዘግም እያደባ

ያን ውብ ችንን ይቀይረው ገባ።”

   --------//////--------

 

ፈቃደ ከላይ በጠቀስኩት መድብሉ ውስጥ (ዐሻራ-1994) “ለእንቁጣጣሽ” ብሎ በሰየመው ደግሞ እላይ የተጠቀሰውን ሃሳብ መልዕክቱ ያው ቢሆንም እንዲህ ዞር ሲያደርገው እናገኘዋለን፡-

የዘመን ጎተራ ምን እንዳተልን

የማናስብ ሆነን

ሆነን-ሆነን-ሆነን…

የየዕለቱን ሰከንድ፤ደቂቃ ሰዓቱን፤

ንቀን-ንቀን-ኖረን፤

በመናቃችንም ተጀንነን ኮርተን፤

አይደንቅም መስከረም በዓል ማክበራችን “አዲስ ዓመት!” ብለን።

         -----------///////------------

 

አንጋፋው ገጣሚና የስነ-ጽሁፍ ባለሞያ አያልነህ ሙላት-ማን ይሆን የበላ የሚል ርዕስ በሰጠው የመጀመሪያ የግጥም መድብሉ ከሰው መውደቅ መነሳት ይልቅ የጊዜን አንሺና ጣይነት ያገነነበት  “ጊዜና ሰው” የሚል ግጥም አለው።

“ቀን ያለፈበትን የወደቀ ዕቃ

ጊዜ ያነሳዋል በጊዜ ሲያበቃ።

       ግንበኛ የናቀው ድንጋይ የተጣለ

       ውብ ማዕዘን ይሆናል ካደረ ከዋለ።

ጊዜ የጣለውን እንደ እብቅ አን

ጊዜ ያወጣዋል አልማዝ ዕንቁ ብሎ።

       በጊዜ የቀረ የታለፈም በአግቦ

       በጊዜ ብቅ ይላል ትዝታን አንግቦ።

ጊዜን ሰው አይቀድምም

ጊዜን ሰው አይገታም

ጊዜን ሰው አይከስም

ጊዜን ሰው አይረታም

አሻራም የለውም

ሲመታም ሲመታም።”

ከእንስት ገጣሚያን የሙሉ ሰለሞንን አንድ ስራ ደግሞ ላንሳ “ጊዜ እና ሌሎች ግጥሞች” በሚል ርዕስ በ-1994- ያሳተመችውንና ለመድብሉ ርዕስነት የተጠቀመችበትን ረጅም ግጥም እማኝ ላድርግና ላለንበት የጊዜ ውንሽፍሽፍ ፍልስፍና አስረጅ ላድርግ። ገጣሚዋ እንዲህ ታጣይቃለች፤-

“ሁሉም ነገር በጊዜ ይሻሻላል፤

ይለወጣል፤

ይገሰግሳል ወደፊት፤

ታድያ ምን ጎተተን የሊት፤

ይህንን አንስናነብ ገጣሚዋ ጊዜ ሁሉን አድራጊ ፈጣሪ ሳይሆን አስደራጊ ሲሆን የሰው ልጅ በጊዜ ሂደት ነገሮችን የማሻሻልና የመለወጥ ሀይል ያለው ፍጡር ነው የምትል ይመስለናል። ነገር ግን ሙሉ በዚህ ሃሳ ብዙም አትቆይም። “አላፊና ጠፊ” የምትለውን የጊዜን ዘለዓለማዊነትም ትነግረናለች። ጥቂት ስንኞችን ወረድ ስንል  ደግሞ የጊዜን አድራጊ ፈጣሪነት ብሎም “አልሚና አጥፊነት” ስትሰብክ እናገኛታለን፤-

“ጊዜ ሁሉን ይዘህ አላፊ፤

አንዱን አልሚ አንዱን አጥፊ፤

አንተ አታላይ ቀጣፊ”

በመጨረሻ ግን በጊዜ ፍሰት ውስጥ አላፊና ጠፊው “ሰው!” መሆኑን ነገሮች ቢከወኑም ከዋኙ በጊዜ ውስጥ ያለው “ሰው!” መሆኑን በመግለጽ ረጅም ግጥን በተከታዮቹ ስንኞች ታስራለች።

“ስለዚህ ወገኔ

እኛ እንጂ አላቂ ጊዜ

        አይደለም

እንስራበት ግድ የለም::”

    --------////---------

ዘመን መች አረጀ፤

ጋሽ ደበበ ሰይፉ “ጊዜ በጊዜ ቀለበት ሰተት!” ብሎ እንደገለጸው ቀናት ሳምንታት ወራትና ዓመታት… ከተፈጥሮአዊ ዑደታቸው ሳይዛነፉ፤ ወቅቶች ከወትሮ ስርዓታቸው ሳያስታጉሉ ይዞራሉ። በዙረቱ ውስጥ የሰው ልጅ ዘመኑን ይኖራል። የሰው ልጅ ተወልዶ ሞቱን መቅረብ ይጀምራል። አንዱ ሲሞት ሌላው በእርሱ ይተካል።

ይህ ማለት ደግሞ የሰው ልጅ እንጂ ዘመንና ጊዜ እንደጅረት ከመፍሰስ የተለየ አዲስነት የላቸውም ማለት ነው። ቢያረጅ የሚያረጀው ሰው እንጂ ዘመን አይደለም። የሚሞት ሰው እንጂ የሚሞት ዘመንም የለም። ሁለት ግጥሞችን እንካችሁ።

ገጣሚ ግርማይ ሃይሌ “ጊዜም ይታዘባል!” የሚል ርዕስ በሰጠው የድራማዊ ግጥሞች ስብስብ በሆነ የቪሲዲ ስራው ውስጥ “ዘመን መች አረጀ?” በሚለው ጠያቂ ግጥሙ ስለ ዘመን ሁሌ-ጊዜያዊ ወጣትነት ሲገልጽ፡-

“ዘንድሮን ስንጀምር-በተስፋ እንዳልነበር

ጥቂት እንኩዋ ሳንርቅ-አልቆ የተስፋው ስንቅ

ከርሞን ስንናፍቅ

ቀቢጽ ተጸናውቶን-ስልችት ትክት ብሎን

መታደስ አቅቶን-በከፋ ስራችን

ጅጅት እርጅት ብለን

ዘመናት የገፋን እጅግ ሽማግሌ

አልጋ ላይ የዋለ

እኛ ሆነን ሳለ

ዘመን ዳዴ እያለ

ገና አመት ሳይሞላው-አሮጌ ነህ ያልነው

ሰላሳ ስልሳ እጥፉን-ዘመን ያሳለፍን

እኛ ነን ያረጀን-እኛ ነን ያፈጀን

እንጂማ ዘመኑ ምን ታይቶ ከምኑ

የእኛኑ እርጅና ዳዴ እያለ ገና

ለዘመን ሰጥተነው-አርጅተሃል ያልነው

ይልቅ እኛ አረጀን-ይልቅ እኛ ጃጀን

የእኛ ዕድሜ አለቀ-ከለውጥ እየራቀ

እንጂማ ልጅ ጨቅላ-አንድ ዓመት ያልሞላ

አንድ ዓመት ያልፈጀ-ገና ከታወጀ

ዘመን መች አረጀ?”

  ------------////////------------

 

ሃሳበ ብዙው፣ አንደበተና ብዕረ ርቱዑ ደራሲ፣ የስነ-ጽሁፍ ሰው እንዲሁም ገጣሚ አንዳለጌታ ከበደ “ከዘመን ወደ ዘመን” በሚለው ግጥሙም ይህንኑ ነው የሚነግረን።

“ቢያምረንም

ቢመረንም

ዕድሜ ሙዛችንን ላጥነው

ዋጥነው።

       እየበላን

       እያብላላን

ባንጠግብም ጨረስነው

          ኖርነው

ዕርጅናን ቀረብነው

ትላንትን ቀበርነው።

         አፍላነት አለፈ

        ነገን ተመኘነው

      ለሌላ አዲስ ዘፈን

      ደግሞ ሌላ ዘመን

የሚያስተዛዝበን

የሚያስተቃቅፈን

የሚያነቃቅፈን…

     -------/////--------

 

የሁልጊዜና የብዙዎቻችን መምህር የሆኑት ክቡር ዶ/ር ከበደ ሚካኤል ምንም እንኩዋ በምድር ታላቁ ፍጡር ቢሆንና ጊዜ ላይ የመሰልጠን ስልጣን ከፈጣሪው ቢሰጠውም የሰው ልጅ ላይ ሞት ደግሞ በተራው እንደሚሰለጥንበት ሲገልጹ እንዲህ ይሉናል፤-

“ዛሬ ከነገ ጋር እየተደመረ፣

ሳምንቱ በወር ላይ እየተጨመረ፣

ዓመት ሁለት ዓመት ሲሄድ እያያችሁ፣

ጊዜው ገሰገሰ ለምን ትላላችሁ።

በዘመን ግሳንግስ ዕድሜያችን ተማርኮ፣

ያለፍነው እኛ’ንጂ ጊዜ አይደለም’ኮ!

ይሄዳል ይመጣል ዘመን መቼ ታጣ

ሰው ብቻ ነው’ንጂ ከሞተ ማይመጣ፤፤

      ---------/////-------

 

በዘመን ዙረት ውስጥ የሰው ልጅ ይወለዳል ያድጋል ይሞታል! ዘመን ይመጣል ዘመን ይሄዳል ታድያ ስለምን ሰርክ እየታደሰ በመጣ ቁጥር “አዲስ” ይሆንብናል?

በኔ እምነት በኢትዮጵያችን ጥበብ ውስጥ እንደ ዘመን የተዘፈነለት፣ የተገጠመለትና የተወራለት ጉዳይ ቢኖር ፍቅር ብቻ ነው። ለዘመን መለወጫ የተሰሩ ዘፈኖች ከሌሎች ለየት ብለው መበርከታቸውም የዚሁ ፍካሬያችን አንድ ማሳያ ይመስለኛል።

የዘመን በዘመን የጊዜ በጊዜ መተካት የማያቋርጥ ሂደት ቢሆንም ለአዲስ ዓመት በአዲስ መንፈስ መነሳትን፣ ባለፈውና ባሳለፍነው አጉል ጊዜ መቆጨትን፣ ለወደፊቱ መሻልን ማሰብን ባልነቅፍም የዘመን መቀየር የተለየ አዲስነት አለው ብዬ አላምንም። ለመለወጥም የግድ የዘመን መቀየርን መጠበቅ ያሻናል ብዬ አላምንም።

ገጣሚትና ተዋናይት ሜሮን ጌትነት ሀ/ጊዮርጊስ የበኩር ስራዋ በሆነውና “ዙረት” (ጥቅምት 1999) በተሰኘ የግጥም መድብሉዋ ውስጥ “የምን አዲስ አመት” የሚል ድምጸትና ርዕስ ያለውን ግጥም አካታለች።

“እልፍ አመታት ከፊት፤

አዕላፍ ከላ በዕድሜ ተሰልፈው፤

እንደዘበት ሲያልፉ ድርሻቸውን ይዘው፤

እናንተ ጨፍሩ .አዲስ ዓመት መጣ.፤

“ዕልል…” እያላችሁ፤

ከድሜያችሁ አንዳንዱን

ለዘመን ሰልፈኛ እየገበራችሁ።”

    -------//////-------

 

ሙሉ ግጥሙን አፈላልጌ ላገኘው ባልችልም የኮተቤው የኔታ የሻው ተሰማ ዘለግ ባለ ግጥሙ ዘመንን መውቀሳችንን “ዘመን ምን በደለህ?” ሲል ይጠይቃል። ጊዜን አትራገም በማለትም ይህንኑ ምልከታ ይተቻል። ጠቢቡ ሱለይማንም “ቦ ጊዜ ለኩሉ!” ሲል ነገሮች በጊዜ ውስጥ ተከሳች መሆናቸውን ሲጠቁም እንጂ ጊዜ በራሱ ነገሮችን ከሳች ነው ማለቱ እንዳይደለ የታመነ ነው።

የታደለ ገድሌን “ዘመን ነውር የለውም” የሚለውን ግጥም ከ “ቅኔ እና ቅኔያዊ ጨዋታ ለትዝታ” እንውሰድና እንደመጨረሻ ማሳያ እንመልከት።

“ጊዜውን አንርገም ምናለ ዘመኑ

ይመሻል ይነጋል ሌሊትና ቀኑ

ዘመን ነውር የለው ሀጢያትም አይሰራ

ሰው ነው ደፍቶ መካር

ሰው ነው አመንዝራ

ዘመን ነውር የለው ከጥንት እስከዛሬ

የሚያቃጥል ሰው ነው የቁንዶ በርበሬ”

      ----------//////////-----------

 

መሹለኪያ!

የኢትዮጵያ ደራስያን ማህበር የቀድሞው ፕሬዝዳንት አቶ ጌታቸው በለጠ በማህበሩ “የዘመን ቀለማት” ቅጾች ውስጥ ግጥሞቻቸው ከተካተቱላቸው ደራስያን ውስጥ ይጠቀሳሉ። አቶ ጌታቸው ጊዜ ራሱ ዳኛ ሆኖ በተሰየመበት ችሎት “ዘመን” ን ለፍርድ ሸንጎ አቅርቤ የሆነውን ስሙ ሲሉ “ዘመኔን በችሎት” በተሰኘ ሪፖርታዊ ግጥም እንዲህ ያስቆዝሙናል፡- 

“ዳኛው ፈረደብኝ

ይግባኝ መብቴን ገፎ

“ዘመን አይከሰስ፣ ዘመን አይደፈር

እንደለመድከው ኑር፣ ለዘመን ገብረህ።”

ደግ እሱስ ልቻለው፣

ለምን ያህል ዘመን፤

አረ ለመሆኑ ቁጥሩ ስንት ነው፤

የዘመኔን ቀኑን ስሌቱን ልወቀው፤

ብዬ ብጠይቀው ክቡር ፍርድ ቤቱን

“በእኛ አቆጣጠር ዘመን ጊዜ የለውም፣

እንዳስቻለህ ቻለው፣

የማይቻል የለም፤

ዘመን የሚረታው ዘመን ሲወለድ ነው።

ለዘመን መወለድ ያንተ ሞት ግድ ነው።

ጣሩ ከበዛብህ፣ ሞትህን አፍጥነው

ፍትህ ዳኝነቱ ብይኑ ይሄው ነው፤

ዘመን ሞት አያውቅም ቁርጥህን እወቀው።”

   -------/////--------

 

በዚህ ግጥም ውስጥ ለዘመን መወለድ የሰው ልጅ ሞት በሚባል ሽግግር ይህቺን ዓለም የመሰናበቱን ግዴታነት ስናስብ የበዕውቀቱ ስዩምን “ነዋሪ አልባ ጎጆዎች” (1995) የግጥም መድብል ውስጥ “ዘመን ሲታደስ” የሚል ብዙ አመራማሪ ግጥም እናስባለን።

“እኛ’ኮ ለዘመን ክንፎቹ አይደለንም፣

ስንኮፍ ነን ለገላው፣

በታደሰ ቁጥር የምንቀር ከሁዋላው።”

     -------///////--------

 

በመጨረሻም……

በጊዜና ዘመን ላይ አብዝተው ከቃተቱ ገጣምያን አንዱ ደበበ ሰይፉ ነው። ለነገሩ ጋሽ ደቤ “ለምን ሞተ ቢሉ….” ማለቱም የዚሁ ከዘመንና ጊዜ ጋር (ከእሱ ዘመን ሰዎች ጋ) የመረፍና መጣላቱ ማሳያ ይመስለኛል።

ደራሲና ሃያሲ መስፍን ሃ/ማርያም የጋሽ ደበበ ስራ በሆነው “ለራስ የተጻፈ ደብዳቤ-የብርሃን ፍቅር ቅጽ 2” መግቢያ ላይ በጻፈው ሀተታ “እኔ እንደማውቀው ደ.ሰ ሁሌም ዝምተኛ ነው። አይጮህም። ለእሱ ዉበት ማለት ሰማዩና ምድሩ ብቻ አይደሉም። ዋናው ምሶሶው ሰው ይመስለኛል-የሰው ፍቅር።” ብሎ ነበር።

እነሆ እኔም ሰውን ማዕከል አድርጌ የጊዜና ዘመንን ነገር እንነጋገርበት ባይ ሆኛለሁ። መልዕክቴን የምጨው በፋና ዴሞክራሲ አሳታሚነት በአምስት ቅጽ ከታተሙት የ “እፍታ” መጻህፍት ሁለተኛው ቅጽ ላይ የሺጥላ ኮከብ የተባሉ ጸሃፊ “አህያና ዘመን” በሚል ርዕስ ካስነበቡት መጣጥፍ ላይ ባገኘሁት ሃሳብ ነው።

እኔም “አዲሱን ዓመት” በዚሁ አመለካከት እንድንኖርበት ይሁን እላለሁ። ጸሃፊው የጊዜና ሰውን ተናጥሎ መኖር አለመቻል ጠቅሰው አህያ ወርቅም ብትጫን አፈር እሺ ብላ እንደምትጫን ሁሉ “ዘመንም የአህያ ጀርባ ነው። በራሱ የሚለውጠው አንዳች ነገር የለውም… ዘመን ያለሰው ሌጣ አህያ ነው። በዘመን የምንጉዋዝ እኛ ነን እንጂ ዘመን እኛን አይጋልበንም።” (ይቀጥላል)

-ሠላም ለእናንተ ይሁን 

ይምረጡ
(3 ሰዎች መርጠዋል)
944 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us