ድብርት እንደ ጤና ቀውስ

Wednesday, 22 March 2017 12:20

 

ዮሴፍ አለሙ 
  
ድብርት /depression/ በአለማችን ቀዳሚ በሚባል ደረጃ  ጤናን በማጉደልና በጤና ላይ  እክል በመፍጠር  አሁን አሁን ከቁጥጥር  ውጭ እየሆነ የመጣ አስከፊ የጤና ውጥረት መሆኑን ዩናይትድ ኔሺን የአለም የጤና ድርጅት ኢጀንሲ እንደፈረንጆች አቆጣጠር  የካቲት 14፣ 2017 ዓ.ም  በጥናታዊ  ዘገባዉ ገለፀ።
ጥናታዊ ዘገባውን መሰረት በማድረግ   በፕላኔታችን ላይ ከ300 ሚሊዮን በላይ የሚሆኑ ሰዎች  የድብርት ሰለባ  መሆናቸውን ኤጄንሲው በዘገባው ላይ  በጥናት የተደገፈ ግምቱን አስቀምጧል፤  ይህ ማለት ኤጄንሲው በዘገባው ላይ እንደ ሚያሳየን ከ4.4 በመቶ በላይ የሚሆነው የአለም ህዝብ የድብርት እክል እስረኛ  መሆኑን በቀላሉ መገመት ይቻላል፤  ከዚህም ውስጥ  ሴቶች፣ ወጣቶችና ሽማግሌዎች  ከፍተኛውን ቁጥር እንደሚሼፍኑ ጥናታዊ ሪፖርቱ ይጠቁማል።


በየአመቱ  ደግሞ ከ800 ሺ  ያላነሱ ሰዎች በድብርት እክል እራሳቸውን ይገድላሉ እንደ  ዩናይትድ ኔሽን የአለም የጤና ድርጅት ጥናታዊ ዘገባ መሰረት። ከእነዚህም ውስጥ  ወሳኝ ቁጥር ያላቸው ሟቾች  ከ15 እስከ 29 የእድሜ ክልል ውስጥ የሚገኙ አዋቂ ወጣቶች ናቸው። ከ2005-2015 የድፕሬሺን ሕመምተኞች ቁጥር 18 በመቶ እድገት ማሳየቱን ጥናታዊ ሪፖርቱ አክሎ ይገልፃል።


በፕላኔታችን ላይ የደቡብ ምስራቅ ኤዥያና የምራባዊ ፓስፊክ ክልሎች የመጄመሪያዎቹ የድብርት በሽታ ተጠቂዎች መሆናቸዉን  ኤጄንሲው  በጥናቱ  ያሳያል፦ ደቡብ ምስራቅ ኤዥያ 27 በመቶ እና የምዕራብ ፓስፊክ አገሮች ደግሞ 21 በመቶውን በመሸፈን  አንደኛና ሁለተኛ የድብርት ተጠቂዎች መሆናቸውን የጤና ኤጄንሲው በስዕል አስደግፎ ዘገባዉ ላይ አስቀምጦታል። እንዲሁም  የምስራቅ ሜዲትራኒያን ክልል 16 በመቶ፣ የአሜሪካ ክልል 15 በመቶ፣ የኢሮፕ ክልል12 በመቶ እና አፍሪካችን ደግሞ  9 በመቶ በመሸፈን ከ3 እስከ 6 ባለው ደረጃ የድብርት እክል ተጠቂዎች መሆናቸውን  ይህ ጥናታዊ ዘገባ ያሳያል።


ድብርት /የአእምሮ እክል/ ከማህበረሰቡ ጋር በሚፈጠሩ ውስብስብ  ግንኙነቶች፣ ስነ-ልቦናዊ በሆነ ክፍተት እንዲሁም ተፈጥሮአዊ  በሆነ ምክኒያት ሊከሰት እንደሚችል ዘገባው ይጠቁማል።
ድብርት ህይወታችንን እለት እለት ከሚፈታተኑት  ለአጭር ጊዜ ከሚሰማን የስሜቶች  ወከባ  እንዲሁም ሙድ/mood /ብለን በተለምዶ ከምንጠራው  የሙድ መለዋወጥ ጋር የተለየ መሆኑን ሪፓርቱ ይጠቅሳል። የድብርት  ተጠቂዎች ከቁጥጥር ውጭ የሆነ ሀዘንና መከፋት  ወይንም ደግሞ ደስታ ሊፈጥሩ በሚችሉ ነገሮች ላይ ፍላጎት ማጣትና የቀን ተቀን የህይዎት ተግባሮቻቼው ላይ  ፍሬ እንዳይኖራቼው ግዴለሾች እንዲሆኑ  ዋነኛዎቹ የድብት ምልክቶች ናቼው እንደ ኤጄንሲው ዘገባ።


የፊታችን መጋቢት ላይ ከሚከብረው አለም አቀፋዊ የጤና ቀን አስቀድሞ በወጣው በዚሁ ሪፖርት መሰረት የበሽታው  ስርጭት በአዋቂዎች ላይ በተለይ ደግሞ የ60 አመት ጎልማሶች ላይ ፈጣን በሚባል ሁኔታ ማንሰራራት  መቻሉንና አስከፊ በሚባል መጠን እያደገ ቢመጣም  በህፃናቱም ላይ  መታየት መጀመሩን  ሪፖርቱ ይገልፃል።ድፕሬሺን ለረጅም ጊዜ ከቆየና  መካከለኛ  ኦር በጣም አደገኛ የሚባል ደረጃ  ላይ ሲደርስ ጤናን በአስከፊ ሁኔታ በመበጥበጥ  አልፎም እራስን አስቶ እስከማጥፍት ይጋብዛል።


ድብርት በዋናነት ከሶስት ነገሮች  ሊመነጭ እንደሚችል፦ ከማህበራዊ፣ ከስነ -አእምሮአዊ ቀውስ እንዲሁም በተፈጥሮአዊ ምክኒያቶች ሊከሰት እንደሚችል፤ በተጨማሪም ድብርት በበሺተኛው ላይ ብዙ የአእምሮ  ጭንቀትን /more stress /በመፍጠር  በሽተኛው የመኖር ተስፋ እንዲያጣና  ፈፅሞ  የበሽተኛውን ህይዎት በማበላሸት አስከፊ መሆኑን  ዩናይትድ ኔሺን የአለም የጤና ድርጅት/  WHo/ በዘገባው አክሎበታል።
ድፕሬሺንን ለመቀነስ  ትምህርትን መሰረት ያደረገ  ዝግጅት በመቅረፅ  ስለበሺታው አስከፊነት፣ መንስኤውን፣ የበሽታውን ፀባይና ምልክቱን እንዲሁም መከላከል የሚቻልበትን ዘዴ ለህብረተሰቡ የአቅም ግንባታ ስልጠና በመስጠትና ሙያተኞች ታች ወርደው ከህብረተሰቡ ጋር የልምምድና የትግበራ ጊዜ እንዲኖራቸው  በማድረግ ይልቁንም የማያቊርጥ ሙያዊ ድጋፍና የክትትል  ዘመቻ በማድረግ በሽታውን መግታት እንደሚቻል  ዩናይትድ  ኔሺን  ኤጄንሲ  ጥናታዊ እይታውን አስቀምጧል።


ብዙ አይነት የስነ - አእምሮአዊ ቀውስ ክብካቤ እንዲሁም ከተለያየ የስነ-ማህበራዊ መስተጋብሮች የሚወለዱ ችግሮች ከመፍትሄአቼው ጋር በዚሁ ሪፖርት ተጠቅሷል። የጤና አምራች ድርጅቶችም  ልዩ ልዩ የስነ-ልቦ /psychology/ እና የስነ-አእምሮ /psychiatry / ምዘናና ክብካቤዎችን በድብት ተጠቂ ለሆነው ማህበረሰብ  ማቅረብ አለባቸው ሲል ዩናይትድ ኔሺን ኤጄንሲ በጥናታዊ ሪፖርቱ ያሳስባል።
በጤናው ዘርፍ እየሰሩ ያሉ  ኦር  እሰራለው የሚል መንግስታዊም ሆነ መንግስታዊ ያልሆነ ድርጅት የሚከተሉትንና ሌሎችንም  የስነ-አእምሮ ክብካቤ ላይክ


- የቢሄቤራል አክሺን /  Behavioural  Action/
- የኮግኒቲቭ  ቢሄቤራል ቴራፒ /Cognitive Behavioural therapy --CBT/
- የኢንተርፐርሰናል ሳይኮ ቴራፒና/Interpersonal Psychotherapy ...IPT/
- የአንቲ ዲፕረሳንት ሚዲኬሺን/ Antidepressant Medication / ለተጎጂ በሺተኞች ማቅረብ ሀላፊነታቼውም እንደሆነ ኤጄንሲው  በዘገባው ላይ ጥሪ  አድርጒል።
ነገር ግን ከምርመራ ውጤቶች መካከል   የአንቲ ዲፕሬሳንት  /antidepressant/   ህክምናዎች       ለህፃናት መስጠት እንደማይፈቀድና  ለጎረምሶችና ለኮረዶችም ቢሆን አፋጣኝ  በሚባል መልኩ ይህ አይነቱን ህክምና መስጠት  እንደማይቻል ጥናታዊ ሪፖርቱ  ያስጠነቅቃል ።ምክኒያቱ ደግሞ በታዳጊ ህፃናት ላይ እንዲሁም በታዳጊ ወጣቶች  ላይ የፀባይ ለውጥ በመፍጠር በእድገታቼው ተፅኖ ሊያደርግ ይችላል  ሲል ኤጄንሲው ይጠቁማል።
በተጨማሪም እንደዚህ የመሳሰሉ ፈት ለፈት  በግልም ሆነ በቡድን የሚሰጡ የስነ-አእምሮአዊም ሆነ የስነ-ልቡና  ክብካቤ ህክምናዎች /psychiatry  or psychological treatments/ መሰጠት ያለባቼው በዘርፉ ላይ በተካኑ ባልሙያዎች እንዲሁም ወሳኝ ክትትልና ሙያዊ ድጋፍን መሰረት ባደረገ የሀኪሞች  እገዛ መሆን እንዳለበት የአለም የጤና ድርጅት  በጥናታዊ ዘገባው ያሳስባል።¾

ይምረጡ
(1 ሰው መርጠዋል)
258 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us