You are here:መነሻ ገፅ»ዜና

ላለፉት 36 ዓመታት ከጤና ባለሞያነት እስከ ሚኒስትርነት ባለው ሓላፊነት ሀገራቸውን ሲያገለግሉ የቆዩት ዶክተር ቴዎድሮስ አድሃኖም፣ በትላትናው ዕለት፣ በጄኔቫ ስዊዘርላንድ በተደረገው ውድድር፣ የዓለም ጤና ድርጅት ዋና ዳሬክተር በመሆን ተመረጡ፡፡

 

ኢትዮጵያን ወክለው የተወዳደሩት የ52 ዓመቱ ዶክተር ተዎድሮስ፣ ተወዳዳሪዎቻቸውን የእንግሊዙን ዴቪድ ናባሮንና የፓክስታኗን ዶክተር ሳኒያ ኒሽተርን በከፍተኛ ድምፅ በመብለጥ (ከ186 አጠቃላይ ድምፅ 133 በማግኘት) ማሸነፍ ችለዋል፡፡


በዓለም ጤና ድርጅት የ69 ዓመት ታሪክ ውስጥ፣ አፍሪካ የመሪነት ቦታውን አግኝታ አታውቅም፡፡ ዶክተር ቴዎድሮስ አፍሪካን በመወከል እንዲወዳደሩ የአፍሪካ ኅብረት በሙሉ ድምፅ መወከሉ ይታወሳል፡፡


ዶክተር ቴዎድሮስ አዲሱ ሥራቸውን እ.ኤ.አ. ሐምሌ 1 ቀን 2017 ይጀምራሉ ተብሎ ይጠበቃል፡፡


ፓክሲታናዊ ዕጩ፣ በመጀመሪያ ዙር ከውድድሩ ከተሰናበቱ በኋላ፣ ለኹለተኛ ዙር ምርጫ፣ የአባል አገራት ድምፅ ሰጭዎች ለዶ/ር ቴዎድሮስ ድምፅ እንዲሰጡ ቀስቅሰዋል፤ ዶ/ር ቴዎድሮስም በፌስቡክ ገጻቸው ለተሰጣቸው ድጋፍ ምስጋና አቅርበዋል፡፡


የዶ/ር ቴዎድሮስ በምርጫው ማሸነፍ፣ የኢትዮጵያ የጤና ልማት ሥራዎች እንዲሁም የውጭ ግንኙነትና የዲፕሎማሲ ሥራዎቻችን ስኬታማነት በዓለም አቀፍ ደረጃ ዕውቅናና ተቀባይነት ስለማግኘታቸው የሚያረጋግጥ ነው፤ በማለት በፉክክሩ ከዶ/ር ቴዎድሮስ ጎን ለቆሙ ኢትዮጵያውያን የእንኳን ደስ ያላችሁ መልእክት በፌስቡክ ገጹ ያስተላለፈው ኢሕአዴግ፤ ዶ/ር ቴዎድሮስ በዘርፉ ያላቸውን ልምድና ያካበቱትን ዕውቀት እንዲሁም የአመራር ብቃት ተጠቅመው የዓለም ጤና ድርጅትን ለላቀ ስኬት እንደሚያበቁት እንተማመናለን፤ ብሏል፡፡


ዶ/ር ቴዎድሮስ፣ የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን በሥነ ሕይወት ሳይንስ ከአሥመራ ዩኒቨርስቲ በ1978 ዓ.ም ወስደዋል። በ1984 ዓ.ም ከለንደን ዩንቨርስቲ በ“Immunology of Infectious Diseases” ሁለተኛ ዲግሪያቸውን ተቀብለዋል። እንዲሁም የዶክትሬት ዲግሪያቸውን በሕብረተሰብ ጤና የትምህርት ዘርፍ በእንግሊዝ ሀገር ከሚገኘው የኖቲንገሃም ዩኒቨርስቲ አግኝተዋል።


ወጣቱ ቴዎድሮስ ጤና ጥበቃ ሚኒስቴር መስሪያ ቤትን የተቀላቀለው ነሐሴ 10 ቀን 1978 ዓ.ም ነበር።


ጥቅምት 1 ቀን 1998 ዓ.ም. ዶክተር ቴዎድሮስ አድሃኖምን የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፕብሊክ የጤና ጥበቃ ሚኒስትር አድርጎ ሾማቸው፤ በኋላም በውጭ ጉዳይ ሚኒስትርነት ተሸመው አገራቸውን በቀናነት አገልግለዋል፡፡

 

ዶክተር ቴዎድሮስ በጤና ጥበቃ ሚኒስቴር


አቶ አሕመድ ኢማኑ በጤና ጥበቃ ሚኒስቴር መስሪያ ቤት በመቀጠር ከዶክተር ቴዎድሮስ በአራት ዓመት ቅድሚያ አላቸው። ከወባ ባለሙያነት እስከ ሚኒስትር ደረጃ ያለውን የዶክተር ቴዎድሮስ የካበተ የስራ ልምድ በቅርብ ከሚያውቁ ሰዎች መካከል አንዱ ናቸው። ከወጣትነት ዕድሜያቸው አንስቶ እስካሁን ድረስ በጤና ጥበቃ ሚኒስቴር መስሪያ ቤት ሀገራቸውን እያገለገሉ ይገኛሉ። በተለይም የሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ የሕዝብ ግንኙነትና የኮሚኒኬሽን ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ከመሆናቸው አንፃር የሚኒስትሩን የስራ አፈፃፀም ከእሳቸው በላይ በጥልቀት ለማወቅ የሚችል ለማግኘት ከባድ ነው።


አቶ አሕመድ የዶክተሩን የስራ አመራር አቀራረብ በዚህ መልኩ ያስቀምጡታል። “ቀላል አቀራረብ ይጠቀማሉ። ባለሙያዎችን ጊዜ ወስደው ያዳምጣሉ። ከሠራተኞች ጋር ያላቸውን የስራ ግንኙነት በጓደኛ ደረጃ ለማውረድ የተቻላቸውን ሁሉ ያደርጋሉ። በቀላሉ በሰራተኛው ላይ ሀገራዊ ኃላፊነቶች በማስረጽ ለአጠቃላይ ተቋማዊ ለውጥ የማነሳሳት አቅማቸው ከፍተኛ ነው።”


በመንግስት ደረጃ መሠረታዊ የሥራ ሂደት ለውጥ ጥናት በአቅጣጫነት በተቀመጠበት ጊዜ አዲስ የአሰራር ስርዓት እንዲዘረጋ ከፍተኛ አመራር ሰጥተዋል። በተለይ በተቋሙ ውስጥ የዘረጉት አደረጃጀትና ግንኙነቶች ሌላው መገለጫቸው መሆኑን አቶ አሕመድ ያስረዳሉ፤ “አዲሱን የአሰራር ስርዓት በሶሰት መሰረታዊ መርሆዎች አስቀምጠው አመራር ሰጥተዋል። አንደኛው፤ የጤና አገልግሎት አቅርቦትን ማስፋት። ሁለተኛው፤ የአቅርቦቱ ተደራሽነትን የሚከታተል የቁጥጥር ስርዓት መዘርጋት። ሶስተኛው፤ አገልግሎቱን ለሕብረተሰቡ ማቅረብ ናቸው። እንደሚታወቀው ሕብረተሰብ የቀረበለትን የጤና አገልግሎት ሙሉ ለሙሉ በክፍያ መጠቀም እንደማይችል ይታወቃል። ይህን መሠረታዊ ችግር ለመፍታት ከዓለም ዓቀፍ ተሞክሮ በመነሳት የጤና ኢንሹራንስ ስርዓት እንዲዘረጋ ዶክተር ቴዎድሮስ ከፍተኛ የአመራር ድርሻ ነበራቸው። በዚህ የጤና ስርዓት የሚቀርበውን የጤና አገልግሎት ሐብታም እና ደሃው ሕብረተሰብ ተጋግዘው እንዲያገኙ አስችለዋል። በአጠቃላይ ሲታይ ከላይ የሰፈሩት ሶስት የአሰራር ስርዓቶች በተገቢው ሁኔታ እንዲተገበሩ ከፍተኛ አመራር በመስጠት ውጤታማ ማድረግ ችለዋል” ብለዋል።


የተዘረጋው የአሰራር ስርዓት አገልግሎት ማቅረብ ብቻ ሳይሆን ድንገት የሚከሰቱ በሽታዎችንም ተገቢውን ምላሽ መስጠት የሚችል ነው። ለአብነት ለማሳየት በ2001 ዓ.ም ተከሰቶ ለነበረው የአተት በሽታ የተሠጠውን ምላሽ መመልከት ተገቢ መሆኑን ይናገራሉ። “በ2001 ዓ.ም በአፍሪካ ውስጥ የአተተ በሽታ በወረርሽኝ መልክ ተከስቶ ነበር። በአዲስ አበባ ከተማ ውስጥም እንዲሁ መከሰቱ ይታወሳል። ይህን የአተት በሽታ ክስተት በአንፃራዊነት ኡጋንዳ ውስጥ ከተከሰተው ጋር ስንመለከተው፤ ኡጋንዳ ወረርሽኙን ለማቆም የአራት ወራት ጊዜ ፈጅቶባታል። እንዲሁም 4ሺ የሰው ሕይወት ወረርሽኙ ቀጥፏል። በአንፃሩ በአዲስ አበባ ከተማ የተከሰተውን ወረርሽኝ በአንድ ወር ውስጥ መቆጣጠር ተችሏል። 20 የሰው ሕይወት ብቻ ነበር ወረርሽኙ መቅጠፍ የቻለው። ከዚህ መረዳት የሚቻለው የተዘረጋው የአሰራር ስርዓት ቅድሚያ መከላከል ብቻ ሳይሆን፤ ወረርሽኝም ሲከሰት መከላከል የሚያስችል ስርዓት ተቋሙ ውስጥ መዘርጋቱን ነው። ለዚህ አሰራር ደግሞ የዶክተር ቴዎድሮስ አመራር ሰጪነት ከፍተኛ ቦታውን ይወስዳል።” ሲሉ ምስክርነታቸውን ገልፀዋል።


አቶ አሕመድ ተላላፊ በሽታዎችን በመከላከልና በመቆጣጠር በኩል የተገኙውን ውጤት በአሀዝ ሲያስቀምጡት፤ “በ1997 ዓ.ም የኤች አይ ቪ ነፃ የART ፀረ-ኤች አይ ቪ ኤድስ መድሐኒት ተጠቃሚዎች ቁጥር 8 ሺ 276 የነበረው ወደ 286 ሺ 670 በላይ ማድረስ ተችሏል። የቫይረሱ የመያዝ መጠንም ከ7 ወደ 1 ነጥብ 5 በመቶ ወርዷል። በ1997 ዓ.ም ለወባ መከላከል ለ10 ሚሊዮን ቤቶች ሁለት የአልጋ አጐበር ለማሰራጨት ታቅዶ እስከ 2001 ዓ.ም አጋማሽ ድረስ 39.5 ሚሊዮን በላይ የአልጋ አጐበር ተሰራጭቶ ከመቶ ፐርሰንት በላይ የተሳካ ስራ ተከናውኗል። የፀረ-ወባ ትንኝ ኬሚካል ርጭት በአዲስ ዴልታ ሜትሪን በተባለ ኬሚካል በበቂ መጠን ተሰራጭቶ ወባማ አካባቢዎች በሚገኙ ቤቶች ውስጥ በመረጨቱ ላለፉት ስድስት ዓመታት የወባ ወረርሺኝ በሀገሪቱ ውስጥ እንዳልተከሰተ” ተረጋግጧል ብለዋል።


ሌላው በእናቶች ሞት መቀነስ ላይ በአማራጭነት ያመጡት “task shift” የማድረግ አሰራር ሌላ መገለጫቸው ነው ሲሉ አቶ አሕመድ ያብራራሉ፤ “አንድ የቀዶ ሕክምና ዶክተር ለማፍራት ሰባት አመታት ያስፈልጋሉ። በዚህ ሁኔታ በእናቶች ላይ የሚያጋጥመውን የወሊድ ችግር ለመፍታት ጊዜ መውሰዱ አያጠያይቅም። ስለዚህም ይህን ችግር ለመፍታት አስቸኳይ ቀዶ ሕክምና የሚሰጥበትን መንገድ ከዓለም ተሞክሮ እና በጦር ሜዳ ላይ የሚደረጉ የቀዶ ሕክምና አሰራሮች ከግምት ውስጥ በመውሰድ “Emergency surgen Nurse” የትምህርት ስርዓት ተዘርግቶ ከ200 በላይ ባለሙያዎች ሰልጥነው ወደ ስራ የገቡበት ሁኔታ አለ” ሲሉ ገልጸዋል።


አያይዘውም የሐኪሞች ቁጥር ትንሽ ብቻ መሆኑ ሳይሆን ያሉትም በከፍተኛ ክፍያ ከሀገር ውጪ ይወጣሉ። ይህን ክፍተት ለመሙላት በዶክተር ቴዎድሮስ አመራር ሰጪነት ሁለት አቅጣጫ በማስቀመጥ አጥጋቢ ውጤት ማምጣት ተችሏል ብለዋል። “ከሰባት ዓመታት በፊት የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ሐኪም ለማሰልጠን የመቀበል አቅማቸው ከሁለት መቶ ሃምሳ የሚበልጥ አልነበረም። ከእነዚህ ውስጥ ከሁለት መቶ እስከ መቶ ሃምሳ የሚደርሱት ተምርቀው ይወጣሉ። ይህን ችግር ለመፍታት በ13 ከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ውስጥ የሐኪም ትምህርት ክፍል እዲከፈተ ተደርጓል። ይህም በመሆኑ የቅበላ መጠኑም 3ሺ ደርሷል። በተጨማሪም የተፈጥሮ ሳይንስ እና የሕብረተሰብ ጤና ሳይንስ የመጀመሪያ ዲግሪ ያላቸው ባለሙያዎችን ተጨማሪ የአራት አመት የሐኪም ትምህርት ስርዓት ተቀርፆላቸው እንዲማሩ በመደረጉ 1ሺ የሚሆኑ በትምህርት ላይ ይገኛሉ። ሌላው ለነባር ሐኪሞች ተጨማሪ ገቢ እንዲያገኙ በትርፍ ሰዓታቸው በግል ሕክምና የሚሠጡበት የአሰራር ስርዓት በሚሰሩበት የመንግስት ሆስፒታሎች ተዘርግቶላቸዋል።፡


በተለይ አዲስ ተመርቀው ለሚወጡ ሐኪሞች ስለሀገራቸው ሁኔታ፣ ሀገራቸው ከእነሱ ምን እንደምትጠብቅ እና የተወሰነ አገልግሎት መስጠት እንዳለባቸው ዶክተር ቴዎድሮስ በየጊዜው ከሐኪሞቹ ጋር በሚያደርጉት ውይይት ላይ የማሳመን ስራዎች ይሰራሉ። ይህን መሰል አቀራረብ በመምረጣቸው ተቋሙ የተሻለ አፈፃፀም እንዲኖረው አስችለውታል። ከዚህም በላይ በመሄድ አዲስ ተመርቀው ለሚወጡ ሐኪሞች በሀገራቸው ውስጥ በስራ ላይ እንዲሰማሩ የሚያስችል የማትጊያ አሰራርም ዘርግተዋል ሲሉ የአመራር ሰጪ ሚናቸውን ከፍተኛ መሆኑን ገልፀዋል። አያይዘውም፤ “በጣም ሩቅ ቦታዎች ለሚሰሩ ሐኪሞች ሁለት አመት፣ መካከለኛ ቦታ ለሚሰሩ ሶስት ዓመት፣ አዲስ አበባና መሰል ከተሞች ለሚሰሩ አራት አመት ያገልግሎት የጊዜ ሰሌዳ ተቀምጧላቸዋል። አገልግሎቱን ለጨረሰ ሐኪም፤ ሙሉ የተጨማሪ ትምህርት ወጪውን መንግስት በመሸፈን እንዲያስተምረው ተደርጓል። ይህን የማትጊያ የአሰራር ስርዓት ለመዘርጋት በቀላሉ የተገኘ ሳይሆን ብዙ ርቀት መሄድ አስፈላጊ ነበር” ሲሉ አቶ አሕመድ አስረድተዋል።


ዓለም ዓቀፍ ሽልማቶች እና እውቅና


ዶክተር ቴዎድሮስ አድሃኖም ዓለም ዓቀፍ እውቅና ያላቸው የወባ ተመራማሪ ሳይንቲስት ናቸው። በዓለም ዓቀፍ ሳይንስ ጆርናል ላይ የምርምር ፅሁፎች አሳትመዋል። በተለይ እ.ኤ.አ. 1999 በሰሜን ኢትዮጵያ ግድቦች ውስጥ በሚጠራቀም ውሃ አካባቢ በሚኖሩ ሕፃናት ላይ ወባ የሚያስከትለውን አደጋ በተመለከተ በብሪቲሽ ሳይንቲፊክ ጆርናል ላይ ያሳተሙት የምርምር ፅሁፍ ተሸላሚ አድርጓቸዋል። ከአሜሪካ ሶሳይቲ ኦፍ ትሮፒካል ሜዲስን ኤንድ ሃይጂን ተቋም የወጣት ተመራማሪ የዓመቱ አሸናፊ ሆነው ተመርጠው ተሸልመዋል።


የኢትዮጵያ መንግስት የጤና ፖሊሲን በብቃት በመምራት እና በማስፈፀም በተለይ ተላላፊ በሽታዎችን በመከላከል እና በመቆጣጠር ላበረከቱት የላቀ አስተዋጽዖ እ.ኤ.አ. በ2011 “Jimmy and Rosalynn Carter Humanitarian Award” የተባለውን ዓለም ዓቀፍ ቅውቅና ያለውን ሽልማት ለመሸለም በቅተዋል። ይህ ሽልማት በአሜሪካ ብሔራዊ የተላላፊ በሽታዎች ፋውንዴሽን አማካኝነት በዓለም ለሰው ልጆች ጤንንት ደህንንት የላቀ አስተዋጽኦ ላበረከቱ ሰዎች የሚሠጥ የእውቅና ሽልማት ነው። ፋውንዴሽኑ የተመሰረተው በቀድሞ የአሜሪካ መንግስት ፕሬዚደነት በነበሩት ጂሚ ካርተር መሆኑ ይታወቃል።


እ.ኤ.አ. በኦገስት 2011 “the Advisory Board for the Harvard University School of Public Health’s new Ministerial Leadership in Health Program” ውስጥ የተለየ የፋክሊቲው አማካሪ በሚል ተመርጠው አገልግለዋል። እንዲሁም እ.ኤ.አ. በመስከረም 2011 “the 2012 Honorary Fellowship from the London School of Hygiene and Tropical Medicine” ሽልማትን እንዲወስዱ ተመርጠዋል።


ዓለም ዓቀፍ ተቋማትን በመምራት ረገድ፤ በዓለም አቀፍ ደረጃ ኤች.አይ.ቪ፣ ወባ እና ሣምባ ነቀርሳን በመወጋት የሚታወቀውን ግሎባል ፈንድ ተቋምን እ.ኤ.አ. ከ2009 እስከ 2011 ድረስ በቦርድ ሊቀመንበርነት በብቃት መርተዋል። ቀደም ባሉት ጊዚያት እ.ኤ.አ. ከ2008 እስከ 2009 ድረስ “the Roll Back Malaria Partnership” እንዲሁም እ.ኤ.አ. ከ2005 እስከ 2009 ድረስ “the UNAIDS Programme Coordination Board as well as the Partnership for Maternal, Newborn and Child Health”ን በቦርድ ሊቀመንበርነት መርተዋል።


በአጠቃላይ ሲታይ ካላቸው ሙያዊ ብቃት እና የላቀ የአፈፃፀም ደረጃ ለአፍሪካ ሀገሮች የዓለም ዓቀፉ ሕብረተሰብ ከሚሰጠው የገንዘብ ድጋፍ ትልቁን ድርሻ በመውሰድ እና በተገቢ ሁኔታ በመጠቀም ኢትዮጵያን የመጀመሪያውን ረድፍ እንድታገኝ አስችለዋል።


የአሜሪካ መንግስት የቀድሞ ፕሬዝደነት ደብሊው ጆርጅ ቡሽ “የዓለማችን ምርጡ የጤና ሚኒስትር” በማለት በጤናው ዘርፍ የላቀ ስራ ላባረከቱት ዕውቅና በመስጠት ዶክተር ቴዎድሮስ አድሃኖምን ገልፀዋቸዋል።

 

ከ2007 ዓ.ም ምርጫ ቀደም ብሎ በተፈጠረው ሁኔታ ጋር ተያይዞ በእነዘላለም ወርቃገኘሁ መዝገብ በሽብር ወንጀል ተጠርጥረው ከተመሰረተባቸው ክስ ነፃ ከተባሉት ሀብታሙ አያሌውና አብርሃም ሰለሞን መካከል የሚጠቀሱት የሰማያዊ ፓርቲ ሊቀመንበር አቶ የሺዋስ አሰፋ በፍርድ ቤቱ የመዝገብ ቤት ስህተት ምክንያት ትናንት (ማክሰኞ ግንቦት 15 ቀን 2009 ዓ.ም) ችሎት መቅረባቸውን አስታወቁ። በፌዴራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት 4ኛ ወንጀል ችሎት በስህተት የቀረቡት አቶ የሺዋስ፤ በመዝገብ ቤት የአሰራር ስህተት ምክንያት መቅረባቸው ተገልፆ ከይቅርታ ጋር መሰናበታቸውንም ለሰንደቅ ጋዜጣ ተናግረዋል።

 

ከትናንት በስቲያ ሰኞ ከሰዓት በኋላ ከማዕከላዊ ተደውሎልኝ እንደምፈለግ ተነገሮኝ ነበር የሚሉት አቶ የሺዋስ፤ በዕለቱ ባልችልም ማክሰኞ ከጠዋቱ 2፡00 ሰዓት በማዕከላዊ ቅጥር ግቢ ተገኝቻለሁ ይላሉ። የተጠሩበትን ምክንያት ሲጠይቁም በእነዘላለም ወርቃአገኘሁ መዝገብ” ስር አራተኛ ተከሳሽ መሆናቸውና ተይዘው እንዲቀርቡ ትዕዛዝ ከፍ/ቤት የወጣባቸው እንደሆነ እንደተገለፀላቸው ተናግረዋል። በተጠቀሰው መዝገብ በስር ፍርድ ቤትም ሆነ ይግባኝ በተጠየቀባቸው የጠቅላይ ፍርድ ቤት በኩል እርሳቸውን ጨምሮ ሃብታሙ አያሌውና አብርሃም ሰለሞን ነፃ መውጣታቸውን ቢገልፁም ፖሊስ ችሎት እንዲቀርቡ ከፍርድ ቤት የተላከ መጥሪያ እንዳሳያቸውና መቅረብ እንዳለባቸው መታዘዙንም ይናገራሉ።


ትናንት በችሎቱ በቀረቡበት ወቅት ዳኞቹ ከዚህ በፊት በዚህ መዝገብ ነፃ መባላቸውን አስታውሰው፤ ስህተቱ የፖሊስም ሆነ የዳኞቹ አለመሆኑ ተጠቅሶ የመዝገብ ቤት ስህተት ነው በሚል ይቅርታ ተጠይቀው መሰናበታቸውን ገልጸዋል። ከእሳቸው ጋር አብሮ በችሎት የቀረበው የቀድሞው የአንድነት ለፍትህና ለዴሞክራሲ ፓርቲ አመራር አባል አቶ ዳንኤል ሺበሺ በበኩሉ በቀረበባቸው ክስ ላይ የመከላከያ ምስክሮቹን ይዘው እንዲቀርቡ ለሰኔ 16 ቀን 2009 ዓ.ም ተለዋጭ ቀጠሮ የተሰጣቸው ሲሆን፤ አብሮ እንዲቀርብ የታዘዘው የአረና ፓርቲ ሊቀመንበር አቶ አብርሃ ደስታ መጥሪያው እንደደረሳቸውና እንዲቀርቡ መባሉ ይታወሳል።

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ፣ ከግንቦት 1 ቀን ጀምሮ ለዐሥራ አራት ቀናት ባካሄደው መደበኛ ስብሰባ፤ ሚያዚያ 10 ቀን በሚነበበው ስንክሳርና በፍትሕ መንፈሳዊ መጽሐፍ ላይ የሰፈረው ንባብና ሥርዋጽ አንቀጽ ሕገ ወጥ በመሆኑ ከአሁን በኋላ እንደይነበብና በቀጣይ ሕትመቶችም ከመጻሕፍቱ እንዲወጣ መወሰኑን አስታወቀ። ለውሳኔው እንደ ምክንያት የቀረበው፤ በፍትሕ መንፈሳዊ ላይ፣ “ኢትዮጵያውያን ከራሳቸው ሊቃውንት ጳጳሳትን አይሾሙም” የሚለው በ7ኛው መቶ ዓመት ግብፃውያን አባቶች በሥርዋጽ ያስገቡት ሕገወጥ ጽሁፍ ስለሆነ፤ ምልዓተ ጉባዔው ተነጋግሮ፤ ጽሁፉ የአገራችንና የቤተ ክርስትያናችንን ክብር የሚነካ ሆኖ በመገኘቱ ከአሁን በኋላ ጽሁፉ እንዳይነበብ፤ ከመጻሕፍቱም፣ እንዲወጣ እና ወደፊትም በሚታተሙ መጻሕፍት እንዳይገባ ሲል መወሰኑን አስታውቋል። 

የቅዱስ ሲኖዶሱ ምልአተ ጉባኤ በዓመት ሁለት ጊዜያት እንዲሆን፣ በፍትሕ መንፈሳዊ መጽሐፉ በተደነገገው መሠረት፣ መደበኛ የርክበ ካሕህት ስብሰባውን ከበዓሉ ዋዜማ ከግንቦት 1 ቀን 2009 ዓ.ም ጀምሮ ለ14 ቀናት ያካሄደ ሲሆን፤ ባለ አስራ አራት ነጥብ መግለጫም አውጥቷል። አክሎም፤ በሳዑዲ ዓረቢያ የሚገኙ ወገኖች ሕጋዊ ፍቃድ ሳይኖራቸው ለበለጠ ሥቃይ ከመዳረጋቸው በፊት፣ በተቀመጠላቸው ጊዜ ገደብ ውስጥ እንዲወጡም አሳስቧል።


የርክበ ካህናት ቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባዔ በመግለጫው ያወጣቸውን ባለ 14 ነጥቦች ውሣኔዎች ከዚህ እንደሚከተለው ቀርቧል።

*** *** ***

 

ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ

የተሰጠ መግለጫ
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን።

 

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ መደበኛ ስብሰባ፣ በዓመት ሁለት ጊዜያት እንዲሆን በፍትሕ መንፈሳዊ በተደነገገው መሠረት የቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባኤ የዘንድሮውን መደበኛ የረክበ ካህናት ስብሰባ ከበዓሉ ዋዜማ ከግቦት 1 ቀን 2009 ዓ.ም ጀምሮ ለ14 ቀናት ያህል ሲወያይ ሰንብቷል።

 

ምልዓተ ጉባዔው የተደረገውን የመክፈቻ ንግግር በተመለከተ፡-


- በቤተ ክርስቲያኒቱ የሥራ ዘርፍ ዙሪያ እየተሠሩ ያሉትን ማኅበራውያን ተግባራት የዳሰሰ፣
- በሀገራችን በአንዳንድ አካባቢ በዝናም እጥረት ምክንያት ድርቅ ባስከተለው ችግር ለተጎዱ ወገኖች ሊደረግ የሚገባውን ሰብአዊ አገልግሎት ያገናዘበ፣
- ለሀገራችንና ለቤተ ክርስቲያናችን ሁለንተናዊ እድገት የሚበጀውን በማመቻቸት በሁሉም አቅጣጫ ያለው ኅብረተሰብ የሥራ ተነሳሽነቱን በበለጠ አጎልብቶ እንዲንቀሳቀስ የሚያስችል መልዕክት መሆኑን ምልዓተ ጉባዔው ተመልክቶ ለተላለፈው አጠቃላይ መመሪያ ትኩረት ሰጥቶ በቀረበው አጀንዳ ከተወያየ በኋላ በርከት ያሉ ውሳኔዎችን አሳልፏል። ከውሳኔዎቹም መካከል ዋና ዋናዎቹ የሚከተሉት ናቸው።


1. ከፍ ብሎ እንደተገለጸው ሁሉ በአሁኑ ጊዜ በአገራችን በአንዳንድ አካባቢ በተከሠተው ድርቅ ለረሃብ የተጋለጡ ወገኖቻችንን ለመታደግ መንግሥት እያደረገ ያለውን ከፍተኛ ጥረት በመገንዘብ፣ በተ ክርስቲያናችንም የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ኃላፊነቱን ወስዶ ከእርዳታ ሰጪዎች ጋር በመነጋገርና በማስተባበር የሚገኘውን ርዳታ ድርቁ የተከሠተባቸው የክልል መሪዎች በሚሰጡት አቅጣጫ እንዲፈጸም ቅዱስ ሲኖዶስ ወስኗል።


2. ከቤተ ክርስቲያናችን እምነትና ሥርዓት ውጭ በመደራጀት የኑፋቄ ትምህርት ሲያካሄድ የነበረው አሰግድ ሣህሊ የተባለ ግለሰብ ለበርካታ ዓመታት የኑፋቄ ትምህርት ሲያሰራጭ መኖሩ በመረጃ የተደረሰበትና የተረጋገጠበት በመሆኑ ከአሁን በኋላ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ስም እንዳያስተምር፣ ምዕመናንም እንዳይከተሉት ምልዓተ ጉባኤው ከግንቦት 3 ቀን 2009 ዓ.ም ጀምሮ ቃለ ውግዘት አስተላልፏል። ከቤተ ክርስቲያኒቱ ዕውቅና ውጭ ምንም ዓይነት ፈቃድ ሳያገኙ በተመሳሳይ ሁኔታ አዳራሽ ተከራይተው በቤተ ክርስቲያናችን ስም ወንጌል እናስተምራለን፣ ዝማሬ እናሰማለን የሚሉ ሕገወጦች ከእንዲህ ዓይነት ድርጊታቸው እንዲታረሙ፣ ምዕመናንንም በተለይ ወጣቱ ትውልድ እንዲህ ዓይነት ሕገወጦችን ከመከተልና ሃይማኖታችሁን ከሚበርዙ ኃይሎች እንድትጠበቁ ቅዱስ ሲኖዶስ አበክሮ ያሳስባል።


3. የቤተ ክርስቲያኒቱ መገናኛ ብዙሃን ጉዳይን በተመለከተ የሚዲያ ድርጅቱ በሰው ኃይል እንዲጠናከር፣ የሚያስተላልፋቸው መልዕክቶችም ጥራት እንዲኖራቸው ማድረግ በሚቻልበት ሁኔታ ላይ የቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባኤ ተነጋግሮ ለ2010 በጀት ዓመት ብር 12,000,000.00 (አስራ ሁለት ሚሊየን ብር) ተፈቅዶለት በበጀት ተጠናክሮ ሥራውን እንዲቀጥል ተስማምቷል።


4. በእየሩሳሌም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ስለ ዴርሡልጣን ገዳም ችግር ጉዳይ ጉባኤው በስፋት ከተነጋገረ በኋላ ችግሩን አስመልክቶ መፍትሔ ማግኘት እንዲቻል ለኢፌዲሪ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር፣ በኢትዮጵያ ለእሥራኤል ኤምባሲና በእሥራኤል ለኢትዮጵያ ኤምባሲ ደብዳቤ እንዲጻፍላቸው ተወስኗል።


5. ሚያዝያ 10 ቀን በሚነበበው መጽሐፈ ስንክሳርና በፍትሕ መንፈሳዊ መጽሐፍ ላይ ኢትዮጵያውያን ከራሳቸው ሊቃውንት ጳጳሳትን አይሹሙ የሚለው በ7ኛው መቶ ዓመት ግብጻውያን አባቶች በሥርዋጽ ያስገቡት ሕገወጥ ጽሑፍ ስለሆነ ምልዓተ ጉባዔው ተነጋግሮ ጽሑፉ የአገራችንና የቤተ ክርስቲያናችንን ክብር የሚነካ ሆኖ በመገኘቱ ከአሁን በኋላ ጽሑፉ እንዳይነበብ፤ ከመጻሕፍቱም ውስጥ እንዲወጣ ወደፊትም በሚታተሙ መጻሕፍት እንዳይገባ ተወስኗል።


6. ሥርዓተ ምንኩስናና ሥልጣነ ክህነት አሰጣጥን አስመልክቶ ቀደም ባሉት ዓመታት የተወሰኑ ውሳኔዎች በአብዛኛው አፈጻጸም ላይ ችግሮች እንዳሉ ስለሚታይ ወደፊት የሚወስነው ተጠብቆ እንዲሠራበት ጉባኤው ተስማምቷል።


7. ሕጋዊ ፈቃድ የሌላቸው ሰባክያንና አጥማቂዎች በቤተ ክርስቲያኒቱ ውስጥ አገልግሎት እንዳይሰጡ የተወሰነ ቢሆንም ውሳኔው መከበር ስላልቻለ ችግሮችም በስፋት የሚታዩ ስለሆነ አሁንም በውሳኔው መሠረት የቁጥጥሩ ሥራ ተጠናክሮ እንዲቀጠል ተስማምቷል።


8. በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ስም በአዲስ አበባም ሆነ በየአህጉረ ስብከቱ በማኅበር ተደራጅተው ገዳማትን በማስጐብኘትም ሆነ በቤተ ክርስቲያኒቱ ስም በልዩ ልዩ አቅጣጫ የሚንቀሳቀሱ ማኅበራትን መቆጣጠር የሚቻልበት የማኅበራት ማደራጃ ደንብ እንዲወጣ ቅዱስ ሲኖዶስ ወስኗል።


9. የቤተ ክርስቲያኒቱ ሁለንተናዊ ችግር በባለሙያዎች ተጠንቶ እንዲቀርብ ቀደም ሲል በተወሰነው መሠረት ጥናቱ ተጠናቆ ከቀረበ በኋላ ጉባኤው ተመልክቶ የሕግ ባለሙያዎችና የቤተ ክርስቲያን ሊቃውንት ባሉበት ተመርምሮና ተስተካክሎ ለጥቅምቱ 2010 ዓ.ም የቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባኤ እንዲቀርብ ተወስኗል።


10. የስብከተ ወንጌል መስፋፋት፣ የሰንበት ት/ቤትና የመንፈሳውያን ኮሌጆች መጠናከር የአብነት ት/ቤቶች መደራጀትና በበጀት እንዲደገፉ ማድረግ የቤተ ክርስቲያኒቱ ዓይነተኛ ተግባር መሆኑን ምልዓተ ጉባኤው ተነጋግሮ በስብከተ ወንጌል ትምህርት አሰጣጥና በመንፈሳውያን ኮሌጆች ደቀመዛሙርት አያያዝ ጥብቅ ክትትል እንዲደረግ ጉባኤው ወስኗል።


11. የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የራሷ የሆነውን ሀብትና ቅርስ በባለቤትነት መጠበቅና ማስጠበቅ እንዲቻል ተዘጋጅቶ የቀረበውን ጥናት ቅዱስ ሲኖዶስ ካዳመጠና ከተወያየበት በኋላ የመጨረሻ ውሳኔ ለመስጠት በቅድሚያ በቋሚ ሲኖዶስ ታይቶ እንዲቀርብ ወስኗል።


12. ብፁዓን አበው በሌሉባቸው አህጉረ ስብከት የሚመደቡ ዕጩዎች ቆሞሳት ምርጫን በተመለከተ ከሀገር ውስጥና ከሀገር ውጪ የሚገኙ ቆሞሳትን በማወዳደር 16 ቆሞሳት ለኤጲስ ቆጶስነት ተመርጠዋል፤ በዓለ ሲመታቸውን ሐምሌ 9 ቀን 2009 ዓ.ም እንዲፈጸም ተወስኗል።


13. ኤጲስ ቆጶሳት የሌሉባቸውን የውጭ አህጉረ ስብከት በተመለከተም በጥቅምቱ 2010 ዓ.ም በቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባዔ እየታየና እየተጠና ብፁዓን አበው እንዲመደቡባቸው ለማድረግ ቅዱስ ሲኖዶስ ተስማምቷል።


14. በኦሮምያ ክልል በሰባት ዞኖች በሚገኙ ዩኒቨርሲቲዎች የሚማሩ ተማሪዎች መንፈሳዊውን ትምህርት በቋንቋችን እንዳንማር ማኅበረ ቅዱሳን በደል አድርሶብናል በሚል ባቀረቡት አቤቱታ ዩንቨርሲቲዎቹ ያሉበት አህጉረ ስብከት ጉዳዩን ግራና ቀኝ አጣርተውና ተመልክተው መፍትሔ እንዲሰጡና ውጤቱ ለቅዱስ ሲኖዶስ እንዲቀርብ ተወስኗል።


ቅዱስ ሲኖዶስ ከዚህ በላይ በተገለጹት የውሳኔ ነጥቦችና በሌሎችም ዓበይት ጉዳዮች ላይ ለ14 ቀናት ሲወያይ ሰንብቶ ስብሰባውን በጸሎት አጠናቋል።


እግዚአብሔር አምላክ ኢትዮጵያንና ሕዝቦቿን ይባርክ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር አሜን።
አባ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ
ሊቀ ጳጳስ ዘአክሱም ወእጨጌ ዘመንበረ ተክለ ሃይማኖት
ግንቦት 14 ቀን 2009 ዓ.ም 

ከበሰቃ ውሃ የሶላር ኃይል ለማመንጫ የቀረበው የጥናት ፕሮፖዛል በኮፐንሃገን ጁን 7 ቀን 2017 በአፍሪካ ኢነርጂ ፎረም ላይ ለመጨረሻ የምዘና ውጤት ከተመረጡት አምስት የፓወር ፕሮጀክት ጥናቶች አንዱ ሆኖ መቅረቡ ታውቋል።

አክሰስ ፓዎር እና በታዳሽ ሃይል አቅርቦት ላይ የሚሰራው EREN የተባለው ተቋም፣ ለ2017 “Access Co-Development Facility (ACF)” ውድድር የደረሱ አምስት በታዳሽ ሃይል ፕሮጀክቶች ላይ የቀረቡ እጩ ተወዳዳሪዎችን ይፋ አድርገዋል። እነሱም፣ ዚምባብዌ: 75MW ካዶማ ሶላር ፒቪ ፕሮጀክት፤ ታንዛኒያ 30MW ኮንዶ ሶላር ፒቪ ፕሮጀክት፤ ሩዋንዳ 9 ነጥብ 7 MW ሩካራራ ሃይድሮ ፕሮጀክት፤ ኢትዮጵያ 75MW በሰቃ ሀይቅ ሶላር ፕሮጀክት፤ እና ጋና 48MW ዊንኔባ ዊንድ ፕሮጀክት ናቸው።


በቀድሞ የአዋሳ ዩኒቨርስቲ የፊዚክስ መምህር በአሁን ሰዓት በኢትዮጵያ ባዬ ቴክኖሎጂ ኢኒስቲትዩት የኢመርጂንግ ቴክኖሎጂ ማዕከል ተጠባባቂ ዳሬክተር በሆኑት በአቶ ብሩክ እሰዬ የተፀነሰው በበሰቃ ሐይቅ ላይ “Concentrated solar power” (በእምቅ ሶላር ፓዎር) በመጠቀም የታዳሽ ሃይል አቅርቦት የማቅረብ ፕሮጀክት፣ ለመጨረሻው የምዘና ውድድር መቅረቡ የፕሮጀክቱን ፋይዳ የሚሳይ መሆኑን ያነጋገርናቸው ባለሙያዎች ለሰንደቅ ገልጸዋል።


የበሰቃ ሐይቅ በከፍተኛ መጠን እና ፍጥነት እየሞላ የአካባቢውን ነዋሪዎች ከማፈናቀሉም በላይ፣ በመተሐራ ስኳር ፋብሪካ ቀጣይ እጣፈንታ ላይ ያሳደረው ተፅዕኖ በቀላሉ የሚገመት አይደለም።


በበሰቃ ላይ የተጠናው የሶላር ፓዎር ፕሮጀከት ሰነድ ቴክኖሎጂው ለሁለት መሰረታዊ ጥቅሞች እንደሚውል ያትታል። አንደኛው፣ የበሰቃ ውሃን በሶላር ፓዎር በማትነን፣ ከሚገኘው የትነት ኃይል ተርባይኑን እንዲያንቀሳቀስ በማድረግ ሃይል ማመንጨት ሲሆን፤ ሁለተኛው፣ በትነት የተገኘው ኃይል ተርባይኑን ከመታው በኋላ ከነበረበት የትነት ደረጃ ወደ ፈሳሽነት ደረጃ ዝቅ ሲል፤ ውሃ ይፈጥራል። በዚህ መልኩ የሚፈጠረውን ውሃ ፋኦ ለመስኖ ውሃ ያስቀመጠውን የ“total evolved solid” መጠንን መሰረት በማድረግ ለመስኖ ማቅረብ ይቻላል። በተጨማሪም፣ የተገኘውን ውሃ ዳግም በማጣራት፣ ለሽያጭነት የሚቀርብ የመጠጥ ውሃ ማምረትም ያስችላል።


የበሰቃ ሐይቅ ምንጭ ተደርገው የሚወሰዱ ሁለት መላምቶች አሉ። አንደኛው፣ ከአካባቢው የመስኖ ልማቶች መሬት ለመሬት እየሰረገ ወደ በሰቃ ሐይቅ የሚቀላቀል ውሃ እንዳለ ይታመናል። ሁለተኛው፣ በተለያዩ ባለሙያዎች በተደረገው ጥናት ዘጠኝ የሚሆኑ በእሳተ ጎሞራ አማካኝት የተፈጠሩ ከከርሰ ምድር የሚወጡ የምንጭ ውሃዎች እንዳሉ ተረጋግጧል። 

 

በምህንድስና የሳይንስ ዘርፎች በኦንላይን (በኢንተርኔት) የድህረ-ምረቃ ትምህርቶችን መስጠት መጀመሩን ጅማ ዩኒቨርስቲ እና ሉሲ ኮንሰልቲንግ ኢንጂነርስ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር በጋራ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ አስታወቁ። የሉሲ ኮንሰልቲንግ ኢንጂነርስ ፕሬዝዳንት ዶክተር ሀብታሙ መለስ እንደተናገሩት፤ አሁን ላይ በሲቪል ኢንጂነሪንግ፣ በኮምፒዩተር ኢንጂነሪንግ፣ በማቴሪያል ሳይንስ ኢንጂነሪንግና በመሳሰሉት ዘርፎች ላይ ትምህርቱ በኦንላይን መስጠት መጀመሩን አስታውሰው በቀጣይም በቢዝነስና በህግ የትምህርት መስኮች የድህረ- ምረቃ ትምህርት መሰጠት እንደሚቀጥል አስታውቀዋል። የጅማ ዩኒቨርስቲ ምክትል ፕሬዝዳንት የሆኑት ፕሮፌሰር ታዬ ቶለማሪያም በበኩላቸው፣ ዩኒቨርስቲው በቀደምትነት የኦንላይን ትምህርት ለመስጠት ከሉሲ ኢንጂነርስ ጋር ተባብሮ መስራቱ በትምህርት አሰጣጡ ረገድ አንድ ርምጃ ቀዳሚ እንደሚያደርገው ገልፀዋል።


በኦንላይን ትምህርቱ ላይ ተሳታፊ የሆኑ መምህራንና ተማሪዎችን ጨምሮ የልዩ ፍላጎት (መስማት የተሳናቸው) ወገኖችም በገለፃና መግለጫው ወቅት በጁፒተር ሆቴል ተገኝተው ነበር። በወቅቱም የኦንላይን ትምህርት ጠቀሜታና አስፈላጊነት የተነገረ ሲሆን፤ በአገራችን ያለው የኢንተርኔት መስመር ደካማነትም ለዘርፉ ፈተና መሆኑ ተጠቅሷል። ይሁን እንጂ ኢንተርኔት ተጋላጭነቱ ባለባቸው ቦታዎች የመምህራንን እጥረት በመቅረፍ ሁሉ ትምህርቱ ጊዜን በማይሻማ መልኩ ስራን እየሰሩ ለመማር ምቹ መሆኑም ተወስቷል።


በቪዲዮ፣ በአኒሜሽን፣ በኦንላይን ዳታቤዝ እና በተለያዩ ጆርናሎች አማካኝነት የሚሰጠው የኦንላይን ድህረ-ምረቃ ትምህርት አለማቀፋዊ ተደራሽነት ይኖረዋልም ተብሏል። ትምህርት ፈላጊዎች ከስራቸውና ከቤተሰባቸው ሳይርቁ ባሉበት ቦታ ሆነው ትምህርቱን ማግኘት እንደሚችሉ የተገለፀ ሲሆን፤ በሌላው ዓለም የሚገኙ ልምድና ችሎታ ያላቸውን መምህራንንም የማግኘት ዕድል ይፈጥራል። ጅማ ዩኒቨርስቲ የውጤት ምዘናውን በመስጠትና መምህራንንም በማቅረብ የበኩሉን ይወጣል ተብሏል። ይህም በመሆኑ ዩኒቨርስቲው በዓለም አቀፍ ደረጃ ለሚመጡ ተማሪዎች ተመራጭ የመሆን ዕድሉንም ያሰፋል ሲባል ሰምተናል። በዓለም አቀፍሆነ በአገር አቀፍ ደረጃ ያሉ የዩኒቨርሲቲ መምህራኖችን ሳይደክሙና ለምርምር ማዋል ያለባቸውን ጊዜ ሳያጠፉ በቀላሉ ለማግኘት ይረዳል ተብሏል።


ሉሲ ኮንሰልቲንግ ኢንጂነርስ የአገራችን የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ዓለም አቀፍ ዕውቅና እንዲያገኙና ተወዳዳሪ እንዲሆኑ በመስራት ብቃት ያላቸው ባለሙያዎችን ለማፍራት እየሰራ እንደሚገኝም ፕሬዝዳንቱ አስታውሰዋል። አያይዘውም በፕሮግራሙ የሚሰለጥኑ ምሩቃን የሚያገኙት የትምህርት ማስረጃ ዓለም አቀፍ ዕውቅና ያለው እንደሚሆን አስታውቀዋል።

የገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን በ2009 በጀት ዓመት ያለፉት 10 ወራት ጠቅላላ ግምታቸው 729 ሚሊየን ብር የሆኑ የተለያዩ ዕቃዎች በሕገወጥ መንገድ ከሀገር ሲወጡና ወደሀገር ሲገቡ በቁጥጥር ሥር ማዋሉን አስታወቀ።

 

የባለሥልጣኑ ዋና ዳይሬክተር አቶ ከበደ ጫኔ ትላንት ለህዝብ ተወካዮች ም/ቤት ባቀረቡት የሥራ አፈጻጸም ሪፖርት ላይ እንደጠቀሱት ባለፉት 10 ወራት ግምታቸው 602 ሚሊየን ብር የሚያወጡ የተለያዩ የኮንትሮባንድ ዕቃዎች ወደሀገር ውስጥ ሊገቡ ሲሉ ተይዘዋል። ይህም ካለፈው ዓመት ተመሳሳይ ወቅት ሲነጻጸር በ117 ሚሊየን ብር ወይንም በ24 በመቶ ከፍ ያለ ነው። እንደአቶ ከበደ ማብራሪያ ከተያዘው የኮንትሮባንድ 80 በመቶ የሚሆነው ፍሰት የታየው በሞያሌ፣ በጅግጅጋ፣ በሐዋሳ፣ በሚሌ፣ እና በድሬደዋ ቅርንጫፎች ነው። ከተያዙት ዕቃዎች 73 በመቶ የሚሸፍኑት አልባሳት፣ የኤሌክትሮኒክስ ውጤቶች፣ ምግቦች፣ ያገለገሉ ተሽከርካሪዎች፣ ሲጋራና ትምባሆ ናቸው።


በሌላ በኩል ግምታቸው ብር 126 ሚሊየን ብር የሚያወጡ የተለያዩ የኮንትሮባንድ ዕቃዎች ወደ ውጪ ሊወጡ ሲሉ ተይዘዋል። ይህም ከባለፈው ዓመት ተመሳሳይ ወቅት ጋር ሲነጻጸር በ 8 ሚሊየን ብር ወይንም በ6 በመቶ ዝቅ ያለ ነው። የአዲስአበባ ቦሌ ኤርፖርት፣ ጅግጅጋ እና ጋላፊ ቅርንጫፍ ጽ/ቤቶች ከፍተኛ የውጪ ኮንትሮባንድ ታይቶባቸዋል። የተያዘው ኮንትሮባንድ በዕቃ ዓይነቶች ደግሞ ሲለይ ሕገወጥ የገንዘብ ዝውውር፣ ወርቅ፣ ጫት፣ እና የቀንድ ከብት ከፍተኛውን ድርሻ ይዘዋል።


የኮንትሮባንድ ንግዱ ለመባባሱ አቶ ከበደ እንደምክንያት ካቀረቡት መካከል ችግሩን ለመከላከል በቅንጅት፣ በጠንካራነት፣ በአብሮነትና በትብብር መንፈስ ከመስራት ይልቅ በአመለካከት በአንድ ተቋም ብቻ የሚፈጸም ተግባር አድርጎ መመልከት አንዱ ችግር ነው ብለዋል። ችግሩን ለመቅረፍ ከፍተኛ የኮንትሮባንድ ፍሰት በታየባቸው አካባቢዎች ሰፊ የሕዝብ ንቅናቄና ቅንጅት አለመፈጠሩም በተጨማሪ ምክንያትነት ጠቅሰዋል።

በ2009 ዓ.ም በጀት ለማዕከላዊ ስታስቲክስ ኤጀንሲ 180ሺ የታብሌት ኮምፒውተርና የፓወር ባንክ ግዢ ለመፈጸም በወጣው ጨረታ፣ የቻይናው ታብሌት ኮምፒውተር አምራች ሌኔቮ በቀጥታ ባልተሳተፈበት ሁኔታ ተወዳዳሪ ሆኖ ቀርቧል መባሉ እያወዛገበ ይገኛል።

 

የመንግስት ግዥና ንብረት ማስወገድ አገልግሎት ባወጣው የ180ሺ ታብሌት ኮምፒውተር ግዢ የጋበዛቸው ውስን አምራች ድርጅቶች ሲሆኑ፣ በዚህ ጨረታ የቻይናው ሌኔቮ በቀጥታ አለመሳተፉን እያወቅን በጨረታው እንዲሳተፍና ምዘና ውስጥም እንዲገባ ተደርጓል ሲሉ ባለድርሻ አካላት ለዝግጅት ክፍላችን ቅሬታቸውን አቅርበዋል።

 

የመንግስት ግዥና ንብረት ማስወገድ አገልግሎት ዋና ዳሬክተር አቶ ይገዙ ዳባ በበኩላቸው፣ “ሌኔቮ መሳተፉን ነው የምናውቀው” ሲሉ ለዝግጅት ክፍላችን ምላሽ ሰጥተዋል።

 

“ሌኔቮ ሀገር ውስጥ ባለው ወኪል ነው የቀረበው። በቀጥታ አልተሳተፈም። ወኪሉም ቢያንስ በሽርክና መስራቱን ማረጋገጫ አላቀረበም” የሚሉ ቅሬታዎች አሉ ተብለው ሲጠየቁም፤ “ሌኔቮ መሳተፉን ብቻ ነው የምናውቀው” የሚል ምላሽ ሰጥተዋል።

 

ቅሬታ አቅራቢዎቹ እንደሚሉት፣ በውስን ጨረታ እንዲሳተፉ የተጋበዙት አምራች ኩባንያዎች ሆነው ሳለ፣ የሌኔቮ ኩባንያ ምርት አከፋፋይ እንዲካፈል መደረጉ ስህተት ነው። “አምራቹ ለሶስተኛ ወገን እቃዎቹን እንዲጠቀም ፈቃድ ሰጥቷል” ተብሎ የቀረበበትም መንገድ ግልጽ አይደለም።

 

ተወዳዳሪ ድርጅቶች በዚህ ጉዳይ ዙሪያ ያቀረቡት ቅሬታ በመንግስት ግዥና ንብረት ማስወገድ አገልግሎት እየታየ ይገኛል።

 

 

የግዢ ኤጀንሲ ምክትል ዳሬክተር ጆንሴ ገደፋ በበኩላቸው፤ ሌኖቮ መወዳደሩን አረጋግጠው፣ በድርጅቱ ላይ የቀረበው ቅሬታ ውስን ቴክኒካል መመዘኛ እንጂ ሌላ ጉዳይ ባለመሆኑ ተጨማሪ ማጣራት እንዳላደረጉ ለባለድርሻ አካላት ገልጸዋል።

 

 

ለአቶ ይገዙ ሌኖቫ በቀጥታ መወዳደሩን የሚገልጽ በጽሁፍ ጥያቄ ቀርቦላቸው የሰጡት ምላሽ፤ የቅሬታ ሰሚው ቦርድ ሌኖቮ በጨረታው እንዲሳተፍ ወስኖ ወደ ፋይናንሺያል ምዘና ውስጥ መገባቱን ምላሽ ሰጥተዋል። ሆኖም በጽሁፍ ቀጥተኛ ምላሽ ከመስጠት ተቆጥበዋል።

 

የ180ሺ ታብሌት ኮምፒውተር ግዢ የቴክኒክ ኮሚቴ ባደረገው የምዘና ውጤት ሌኔቮን ከውድድር ውጪ አድርጎት እንደነበር ይታወሳል። ሆኖም ሌኖቮ በገንዘብና ኢኮኖሚ ትብብር ሚኒስትር ዴኤታ አቶ አድማሱ ነበበ ለሚመራው የቅሬታ ቦርድ ቅሬታውን አቅርቦ ተቀባይነት በማግኘቱ ዳግም ወደ ጨረታው ሒደት እንዲመለስ መደረጉ የሚታወስ ነው።¾

 

በማሕበራዊ ድረ ገጽ በኩል የግል ፌስቡኩን ተጠቅሞ በፃፋቸው ፅሁፎቹ ሽብርተኝነትን የማነሳሳት ወንጀል ፈፅሟል ሲል አቃቤ ሕግ ክስ የመሰረተበት የቀድሞ የሰማያዊ ፓርቲ የህዝብ ግንኙነት ሃላፊ አቶ ዮናታን ተስፋዮ ጥፋተኛ ተባለ፡፡

የፌደራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት አራተኛ ወንጀል ችሎት በትናንትናው ዕለት (ማክሰኞ ግንት 8 ቀን 2009 ዓ.ም.) ውሎው በእነዮናታን በኩል የቀረቡትን የመከላከያ ሃሳቦች ሙሉ ለሙሉ ውድቅ በማድረግ ጥፋተኛ ነው ሲል ብይን ሰጥቷል፡፡

የፌደራል አቃቤ ሕግ በክስ ዝርዝሩ እንዳተተው፣ ተከሳሽ የሽብር አዋጁን አንቀጽ 6 በመተላለፍ በሕዳር ወር 2008 ዓ.ም. በኦሮሚያ ክልል የተለያዩ አካባቢዎች የተነሳውን ሕዝባዊ አመጽ ተከትሎ በፌስቡክ ገጽ ሽብርተኝነትን የሚያበረታቱ ጽሁፎችን አሰራጭቷል ሲል ክስ እንደመሰረተበት፣ ይህንንም ቀድሞ ከቀረበው አንቀጽ አራት ይልቅ ፍርድ ቤቱ እንዲሻሻል አድርጎ ስለማቅረቡ የዮናታን ተስፋዬ ጠበቃ አቶ ሽብሩ በለጠ ለሰንደቅ ጋዜጣ ገልጸዋል፡፡ በክሱም ላይ በአቃቢ ሕግ በኩል በአሰረጅነት የቀረበው ራሱ የፃፋቸው ፅሁፎች መሆናቸው ተገልፃል ፡፡

በተከሳሽ ዮናታን ተስፋዬ በኩል የመከላከያ ምስክሮች ሆነው የቀረቡት፣ አቶ  ዮናታን ተስፋዬን ጨምሮ አባት እና እህቱ፣ አቶ በፈቃዱ በሃይሉ፣ ዶክተር ያዕቆብ ኃ/ማሪያም፣ ዶክተር መረራ ጉዲና፣ ዶክተር ዳኛቸው አሰፋ እና ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋን ጨምሮ ዘጠኝ ያህል ምስክሮችን ዘርዝሮ ማቅረቡ ይታወቃል፡፡  በምስክርነታቸው በሰጡት ቃል፣ በሕዳር ወር በኦሮሚያ ክልል በተነሳው ሕዝባዊ አመጽ ላይ የግሉን አስተያየት ስለማስፈሩ እና የመናገር ነፃነቱን በተግባር ማሳየቱን እንጂ፣ ከሽብርተኝነት ተግባር ጋር የተገናኘ ነገር እንደሌለው ማስረዳታቸው ይታወሳል፡፡

የፌደራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት አራተኛ ወንጀል ችሎት የግራ ቀኙን ክርክር ሲያደምጥ ቆይቶ፣ በትላንትናው እለት ተከሳሽ አቃቤ ሕግን የመሰረተበትን ክስ በሚገባ መከላከል አልቻለም ሲል፣ ዮናታን ተስፋዬን ጥፋተኛ ብሎታል፡፡ የቅጣት ውሳኔውን ለማሰማትም ለግንቦት 17 ቀን 2009 ዓ.ም. ቀጠሮ ይዟል፡፡ 

ጊፍት ሪል እስቴት ኃ/የተ/የግ/ማኀበር በሲኤምሲ እና አካባቢው ከሚገኙት ሦስት የመኖሪያ መንደሮቹ አንዱ የሆነውንና ከ850 ሚሊዮን ብር በሚበልጥ ወጪ የገነባውን መንደር ቁጥር ሁለት ሙሉ በሙሉ አጠናቆ ለደንበኞቹ አስረከበ።

 

የመንደሩ ምረቃ ሥነሥርዓት የተካሄደው ቅዳሜ ግንቦት 5 ቀን 2008 ዓ.ም መሪ ሉቄ አካባቢ በሚገኘው የመንደሩ ቅጥር ግቢ ውስጥ ሲሆን፤ በሥነሥርዓቱ ላይ  የኢፌዲሪ ፕሬዚዳንት ዶክተር ሙላቱ ተሾመ፣ የከተማ ልማትና ቤቶች ሚኒስትር ዶ/ር አምባቸው መኮንን እና ሌሎች ከፍተኛ የመንግስት ባለስልጣናት፣ ታዋቂ ሰዎችና የንግዱ ማኅበረሰብ አባላት ተገኝተዋል።

 

ሙሉ በሙሉ ተጠናቆ ለምረቃ የበቃው ይህ መንደር በ90 ሺህ 229 ካሬ ሜትር መሬት ላይ ያረፈ ሲሆን ቁጥራቸው ከ350 በላይ የሆኑ በተለያየ ዲዛይን የተገነቡ ቪላዎችን፣ ሮው ሃውስ መኖሪያ ቤቶችን እንዲሁም የተለያየ ስፋትና ዓይነት ያላቸው አፓርትመንት ቤቶችን ያካተተ ነው።

 

ከከፍተኛ እስከ መካከለኛ የኑሮ ደረጃ ያላቸውን ደንበኞች በማማከል የተገነቡትንና ለደንበኞች የተላለፉትን እነዚህን መኖሪያ ያካተተው አጠቃላይ የመንደሩ ግንባታ መንገድ፣ መብራት እና ውሃን የመሳሰሉ የመሰረተ ልማት ዝርጋታዎች የተሟሉለት ነው።

 

የጊፍት ግሩፕ ኩባንያዎች መሥራች እና ማኔጂንግ ዳይሬክተር አቶ ገብረየሱስ ኢጋታ በመንደር ምረቃ ሥነሥርዓቱ ላይ ለተገኙት ታዳሚዎች ባደረጉት ንግግር እንደገለፁት ጊፍት ሪል እስቴት የዜጎችን የመኖሪያ ቤት ፍላጎት ለማሟላት በሪል እስቴት ዘርፍ ከተሰማሩት ቀዳሚ ሃገር በቀል ተቋማት አንዱ ሲሆን ከመንግስት በሊዝ በተረከበው 16 ነጥብ 3 ሔክታር መሬት ላይ የሚያካሂዳቸው የ1 ሺህ 500 ቪላ፣ ታውን ሃውስ፣ ናሮው ሃውስ እንዲሁም አፓርትመንት መኖሪያ ቤቶች ግንባታ ጠቅላላ ኢንቨስትመንት ወደ 2 ቢሊዮን ብር ይጠጋል።

 

አቶ ገብረየሱስ እንደሚናገሩት ጊፍት ሪል እስቴት የሚያካሂደው የቤቶች ልማት እስካሁን ድረስ ከ1 ሺህ 500 ለማያንሱ ዜጎች ቋሚና ጊዜያዊ የሥራ ዕድል ፈጥሯል። ሪል እስቴቱ የመኖሪያ ቤቶች ግንባታ ከሚያካሂድባቸው ሦስት መንደሮች ውስጥ ሁለቱን አጠናቆ ማስረከቡ ትልቅ ስኬት መሆኑን የሚናገሩት ማኔጂንግ ዳይሬክተሩ በመጪዎቹ ሁለት ዓመታት ውስጥ በመንደር ሦስት ፕሮጀክቱ በመገንባት ላይ የሚገኘውን በርካታ ደንበኞችን ተጠቃሚ የሚያደርጉ ቪላና ታውን ሃውስ ቤቶችን፣ ሮውሃውስ ቤቶችንና አፓርትመንቶችን አጠናቆ ለደንበኞቹ ለማስረከብ እየሰራ ነው ብለዋል።

 

በመጨረሻም የውጭ የሪል እስቴት ኩባንያዎች ወደ ሃገር ውስጥ መግባት የዘርፉ አንድ እድገት ቢሆንም፤ ፉክክሩ ግን ከፍተኛ በመሆኑ ሃገር በቀሉ ኩባንያ በተለይ በፋይናንስ አቅርቦት እና አስተዳደራዊ ጉዳዮች ላይ መንግስት ትኩረት ሰጥቶ ድጋፍ እንዲያደርግለት ጥሪ አቅርበዋል።

 

በክብር እንግድነት በሥነስርዓቱ ላይ የተገኙት የኢፌዲሪ ፕሬዚደንት ዶ/ር ሙላቱ ተሾመ በበኩላቸው መንግሥት ለሪል ስቴት አልሚዎች መሬት ከሊዝ ነጻ ከመስጠት ጀምሮ መሰል ማበረታቻዎች ሲሰጥ መቆየቱን አስታውሰው ይህ ድጋፍ ወደፊትም ሕጋዊ አሠራርን ተከትለው ለሚንቀሰቀሱ የሪልስቴት ባለሃብቶች ተጠናክሮ እንደሚቀጥል አረጋግጠዋል። ፕሬዚደንቱ አያይዘውም በዘርፉ ከተሰማሩ ባለሃብቶች  አንዳንዶቹ ከደንበኞቻቸው ጋር ከጊዜ፣ ጥራትና ተያያዥ በሆኑ ጉዳዮች የገቡትን ቃልና ውለታ ካለማክበር ጀምሮ ከየደንበኞቻቸው የሰበሰቡትን ገንዘብ በአግባቡ በስራ ላይ እስካለማዋል ሕገወጥ ተግባር መፈጸማቸውን ፕሬዚደንቱ በማስታወስ ድርጊቱን ኮንነዋል።

 

ጊፍት ሪል ስቴት ምንም እንኳን በቤቶቹ ግንባታ ላይ የመዘግየት ችግሮች ቢያጋጥሙትም ሥራውን አጠናቆ ቤቶቹን ማስረከብ በመቻሉ ፕሬዚደንቱ አመስግነው ለወደፊቱ አፈጻጸሙን እንዲያሻሽል ምክር ለግሰዋል።

 

ጊፍት ሪል እስቴት በጊፍት ቢዝነስ ግሩፕ ሥር ካሉት ጊፍት ትሬዲንግ ኩባንያ፣ ጊፍት የብረታ ብረት ማኑፋክቸሪንግ ኩባንያ፣ ጊፍት ኮንስትራክሽን ኩባንያ፣ ጊፍት የኮንስትራክሽን ግብአቶች ማምረቻ ኩባንያዎች መካከል አምስተኛውና ትልቁ ድርጅት ነው።

 

ጊፍት ሪል እስቴት በሲኤምሲና አካባቢው ባሉት ሦስት ፕሮጀክቶች በ16 ነጥብ 3 ሔክታር መሬት ላይ ሰፋፊ የመኖሪያ መንደሮች ሲገነባ የቆየ ሲሆን፤ ሲኤምሲ አደባባይ አካባቢ የሚገኘው መንደር አንድ ፕሮጀክት መሉ በሙሉ አጠናቆ ባለፈው ዓመት ለደንበኞቹ ማስረከቡ አይዘነጋም።

 

ጊፍት ሪል እስቴት የቤቶች ልማት ዘርፍ ለማከናወን በ1998 ዓ.ም የተመሠረተ፣ ከቪላ እስከ አፓርትመንት ያሉ ዘመናዊ መኖሪያ ቤቶችን እንዲሁም የንግድና አገልግሎት ሰጪ ተቋማትን በመገንባት ላይ የሚገኝ ሃገር በቀል ኩባንያ ነው።¾

በቴክኒክ እክል ምክንያት በአገራችን ውስጥ እየተፈጠሩ ያሉ የትራፊክ አደጋዎች ለመቀነስ መንግሥት ያወጣውን የብቃት ማረጋገጫ ስርዓት ከጋራዥ ባለንብረቶች ጋር በመግባባት መተግበር ይኖርበታል ሲሉ በአዲስ አበባ ከተማ የሚገኙ የጋራዥ ማህበራት አስታወቁ። ይህ የተነገረው ትናንት በአዲስ አበባ ውስጥ ከሚገኙ ከሁለት ሺህ በላይ ጋራዦች የተውጣጡ 300 ባለንብረቶች የቢሾፍቱ አውቶሞቲቭ ኢንጂነሪንግ ኢንዱስትሪ ተገኝተው ጉብኝት ባደረጉበት ወቅት ነው።

የጋራዥ ባለንብረቶቹ እስካሁን በመንግሥት ዘንድ እንደአገልግሎት ሰጪ ብቻ እየተቆጠሩ መቆየታቸውን አስታውሰው፤ አሁን ላይ ግን ከፍተኛ ጉዳት የደረሰባቸው የተለያዩ ተሽከርካሪዎችን ከወደቁበት በማንሳት እና ወደ አገልግሎት በማስገባት የሚሠሩት ስራ ከፍተኛ የአምራችነት ደረጃ ላይ እንደሚያደርሳቸው የአዲስ አበባ ከተማ ጋራዥ ማህበራት ተወካይ የሆኑት አቶ መለስ ዘርአብሩክ ሲናገሩ ሰምተናል። የጋራዥ ባለንብረቶቹ በአሁኑ ወቅት ልምድ ያላቸው ባለሙያዎችን ከማፍራት ባለፈ፤ ከ10ሺህ በላይ ለሚሆኑ ሰዎች ቀጥተኛ የስራ ዕድል እንደፈጠሩም ተነግሯል። የመለዋወጫ እጥረቱን ለመቅረፍ “ሞዴፊክ” የመስራት አቅም ማጎልበታቸውን ተናግረው፤ የመንግስትን ድጋፍ የሚሻ ችግርም እንዳለባቸውም አስታውቀዋል። ከዚህም ውስጥ የቦታ ጥበትን ተከትሎ የአካባቢና የድምፅ ብክለትን በሚሰሩባቸው ስፍራዎች እያስከተሉ መሆኑን እንደቅሬታ ከህብረተሰቡ መስማታቸውን አስታውሰው፤ መንግሥት የቦታ ችግራቸውን እንዲፈታላቸውም ጠይቀዋል።

የልምድ ልውውጥ ላይ ያተኮረው ይህ ጉብኝት በተለይም ለባለሙያዎቹ አስፈላጊ መሆኑ የተገለፀ ሲሆን፤ መንግሥት ያወጣውን የብቃት ማረጋገጫ ስርዓትና ደረጃ ጠብቆ ለመስራት ምን ማድረግ እንደሚገባቸውም ከቢሾፍቱ አውቶሞቲቭ ኢንጂነሪንግ ኢንዱስትሪ የስራ ተሞክሮ እንደሚያገኙ ገልጸዋል። በጉብኝቱ ወቅት ለጋራዥ ባለንብረቶቹ ማብራሪያ የተሰጠ ሲሆን፤ ከሰዓት በኋላም ጥያቄና መልስን ያካተተ የውይይት ፕሮግራም ተካሂዷል።

ከዜሮ ዓመት የስራ ልምድ ጀምሮ የቴክኒክና ሙያ ምሩቃንን የስራ  ላይ ስልጠና በመስጠት እያበቃ እንደሆነ የተነገረለት ቢሾፍቱ አውቶሞቲቭ ኢንጂነሪንግ ኢንዱስትሪ፤ ከ3ሺህ 600 በላይ ሠራተኞች እንዳሉት ተነግሯል። ከሠራተኞቹ መካከል 42 በመቶ የሚሆኑት ሴቶች ሲሆኑ 500 ያህሉ ደግሞ የመከላከያ ሠራዊት አባላትን የያዘ መሆኑን ሲነገር ሰምተናል። በአሁኑ ወቅት ለ16 ሰዓታት በመስራት ላይ የሚገኘው ቢሾፍቱ አውቶሞቲቭ፤ በአንድ ኮንቴይነር 30 መኪናዎችን መገጣጠም የሚያስችል ሻንሲ እንደሚያስገባም ተሰምቷል። ፒካፕ፣ ኤስ ዩብ፣ የአገር አቋራጭ አውቶብሶችንና የጭነት ተሽከርካሪዎችን እንደሚገጣጥም ያስታወቀ ሲሆን፤ 37 በመቶ የመኪና ዕቃዎችን ግዢ የሚፈጽሙ በሀገር ውስጥ እንደሆነ ተናግሯል። አክሎም በቀን አምስት ገልባጭ መኪኖችን የሚያወጣ መሆኑን አስታውሶ፤ በሁሉም የክልሎች መንገድ ስራ ዘርፍ የቢሾፍቱ ኢንዱስትሪ ገልባጭ መኪኖች በስራ ላይ ይገኛሉ ብሏል።


Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/sendekne/public_html/templates/leo_news/html/pagination.php on line 100
Page 1 of 89

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us