You are here:መነሻ ገፅ»ዜና

የሕዝብ ተወካዮች ምክርቤት አፈጉባዔ አቶ አባዱላ ገመዳ በኢህአዴግ ከፍተኛ አመራር ብዙም ባልተለመደ መልኩ የሥራ መልቀቂያ ደብዳቤ ማስገባታቸውና እሱንም ተከትሎ በቀጣይ ስለሁኔታው ለሕዝብ ለመናገር ቃል መግባታቸው እያነጋገረ ይገኛል፡፡

የኦህዴድ ከፍተኛ አመራር የሆኑት አቶ አባዱላ ገመዳ በመገናኛ ብዙሃን የሥራ መልቀቂያ ደብዳቤ ማስገባታቸው ከተነገረና የሕዝብ መወያያ አጀንዳ ከሆነ በኋላ ለመንግሥት መገናኛ ብዙሃን በሰጡት መግለጫ ወሬው እውነት መሆኑን አረጋግጠው መልቀቂያቸው በመንግሥት ተቀባይነት ካገኘ በኋላ ስለሁኔታው በዝርዝር መግለጫ እንደሚሰጡ ቃል ገብተዋል፡፡ ይህ የአፈጉባዔው አባባል ምን ሚስጢር ይኖር ይሆን በሚል አነጋጋሪ አጀንዳ ሆኖ ከርሟል፡፡ አፈጉባዔው ሥልጣናቸውን ለመልቀቅ ያስገደዳቸው የፖለቲካ ልዩነት ይሁን ወይንም የሥልጣን ሽኩቻ ወይንም ሌላ ምክንያት ለጊዜው የታወቀ ነገር የለም፡፡

አቶ አባዱላ ገመዳ አሁን ካሉበት የአፈጉባዔነት ሃላፊነት በፊት በኢፊዲሪ መከላከያ ሚኒስቴር በሜጄር ጄኔራልነት ማዕረግ ያገለገሉ ሲሆን ወደሲቪል ከተመለሱ በኋላ የኦሮምያ ክልል በፕሬዚደንትን አገልግለዋል፡፡

አቶ አባዱላ ሰኞ ዕለት የሁለቱ ምክርቤቶች የጋራ የዓመቱ መክፈቻ ስብሰባ በመደበኛ ሥራቸው ላይ  የታዩ ሰሆን ትላንት ማክሰኞ የምክርቤቱ ስብሰባ በም/አፈጉባዔዋ ተመርቶአል፡፡

በተያያዘ ዜና የኦሮሚያ ኢኮኖሚ አብዮት አንዱ አካል ተደርጎ በሚወሰደው፤ ኬኛ የመጠጥ አክሲዮን ማሕበርን በመወከል ትላንት ማክሰኞ በሸራተን አዲስ ሆቴል ከእንግሊዙ ካፒታል 54 ተብሎ ከሚጠራ ኩባንያ በጋራ ለመስራት ተፈራርመዋል፡፡

የአባዱላ አዲሱ እንቅስቃሴ ወደ ክልላቸው በመመለስ ክልሉን ለማገልገል ውሳኔ ላይ መድረሳቸው ሊሆን ይችላል የሚል ግምት ተወስዷል፡፡

ኬኛ ቤቬሬጅስ የተሰኘ ግዙፍ አክሲዮን ማህበር በግል ባለሀብቶች፣ በህዝብና በመንግስት ጥምረት ባለፈው ዓመት መጋቢት ወር ላይ ነው የተመሰረተው።

ኬኛ ቤቬሬጅ የክልሉ መንግስት፣ ህዝብና ባለሃብቱን አስተባብሮ የሚመራው የኦሮሚያ የኢኮኖሚ አብዮት አካል ነው።

ሰኞ ጥቅምት 29 ቀን 2010 ዓ.ም በሁለቱ ምክር ቤቶች የጋራ መክፈቻ ስብሰባ ላይ የኢፌድሪ ፕሬዝዳንት ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ንግግር ባደረጉበት ወቅት የምንዛሪ ማስተካከያ የሚደረግ መሆኑን ጠቆም ያደረጉ ሲሆን በትላንትናው ዕለትም ከዛሬ ጀምሮ ተግባራዊ የሚሆን የብር ምንዛሪ ማስተካከያ ተደርጓል።


እንደ ብሄራዊ ባንክ መረጃ ከሆነ የብር ከዶላር አንፃር የብር የመግዛት አቅም በ15 በመቶ እንዲወርድ ተደርጓል። በዚህም መሰረት ቀደም ሲል አንድ ዶላር በባንክ በአማካይ ሲመነዘርበት የነበረው 23 ነጥብ 4177 ብር ወደ 26 ነጥብ 93 ብር ከፍ ብሏል። ይህ የዶላር መግዣ ዋጋ መነሻው ሲሆን በጊዜ ሂደትም ከፍ እያለ የሚሄድ ከመሆኑም ባሻገር የጥቁር ገበያው ዋጋም ከዚህም በላይ እየናረ የሚሄድ ይሆናል።


መንግስት ይህንን እርምጃ ሲወስድ በዋነኝነት እየተዳከመ ያለውን የኤክስፖርት ገበያ ለማጠናከር በሚል ሲሆን ይህንን ሁኔታ ግን አንዳንድ የኢኮኖሚ ባለሙያዎች አግባብነት የሌለው እርምጃ መሆኑን በመግለፅ ሀሳባቸውን ያስረዳሉ።


ከዚህ ቀደም የዓለም ባንክ በሰጠው ምክረ ሀሳብ መሰረት የኢትዮጵያን የኤክስፖርት ምርት በዓለም አቀፉ ገበያ ተወዳዳሪ ለማድረግ በሚል በ2002/2003 ዓ.ም የብር የመግዛት አቅም ከዶላር አንፃር በ17 በመቶ እንዲወርድ መደረጉ የሚታወስ ነው።


ይህ እርምጃ ከተወሰደም በኋላ ቢሆን በተባለው መሰረት የሀገሪቱ ኤክስፖርት ገቢ እድገት ሲያመጣ አልታየም። በጊዜው የሀገሪቱ ኤክስፖርት ገቢ ከ3 ቢሊዮን ዶላር ያልበለጠ ሲሆን ከስምንት ዓመታት በኋላ በ2010 ዓ.ም ያለው ውጤትም ከዚህ የተለየ አይደለም።


በመንግስት በተለይም በንግድ ሚኒስቴር ዓመታዊ የኤክስፖርት አፈፃፀም ሪፖርቶች ላይ በተደጋጋሚ እንሚመለከተው የሀገሪቱ የኤክስፖርት ምርት በዓለም አቀፉ ገበያ መወዳደር ያልቻለው በጥራት ጉድለት፣ በቂ የሆነ የኤክስፖርት ምርትን ማቅረብ ባለመቻል፣የኤክስፖርት ምርት ስብጥርን ከማሳደግ ይልቅ በውስን የግብርና ምርቶች ላይ የኤክስፖርት ገቢውን ማንጠልጠል ገበያን በማፈላለግ የኤክስፖርት ምርት መዳረሻዎችን ከማስፋት ይልቅ ቀደሞ በነበሩት ገበያዎች ላይ ተወስኖ መቅረትና የመሳሰሉት ይገኙበታል።


በዚህ ዙሪያ ያነጋገርናቸው የኢኮኖሚ ባለሙያው አቶ ገብሩ አስራት የኢትዮጵያ የኤክስፖርት ችግር የሀገሪቱ ምርት በውጭ ገበያ መወደድ ሳይሆን የምርታማነት ብሎም የሙስና ችግር መሆኑን ገልፀውልናል።


አቶ ገብሩ እንደምሳሌም ያነሱት የወርቅ ኤክስፖርትን ጉዳይ ነው። እንደሳቸው ገለፃ የወርቅ ምርት ገቢ ሊቀንስ የቻለው የመንግስት ባለስልጣናትና ነጋዴዎች ተመሳጥረው በኮንትሮባንድ ወደ ውጭ የሚልኩበት ሁኔታ መፈጠሩ ነው። ይህም ሁኔታ መንግስት ከዘርፉ ማግኘት የሚገባውን የውጭ ምንዛሪ እንዳያገኝ አድርጎታል። ይህ ብቻ ሳይሆን በሀገሪቱ ያለው የውጭ ምንዛሪም ወደ ውጭ የማሸሽ ስራ መከሰቱም አንዱ በሀገሪቱ የውጭ ምንዛሪ እጥረት እንዲከሰት ያደረገ መሆኑን ይገልፃሉ።


በመሆኑም በአቶ ገብሩ ገለፃ ኤክስፖርትን እናበረታታለን በሚል ምክንያት የብርን የምንዛሪ ዋጋ ማውረድ ፈፅሞ ሚዛን የሚደፋ ምክንያት አይደለም። እንደሳቸው ገለፃ ሀገሪቱ ወደ ውጭ ከምትልከው በላይ ከውጭ የምታስገባው ምርት በአምስትና ስድስት እጥፍ ስለሚልቅ ይህ የብር ዋጋ መውረድ የሚያመጣው ውጤት በገቢ ሸቀጦች ላይ የዋጋ ጭማሪን በማስከተል የህብረተሰቡን የመግዛት አቅም ከማዳከም ያለፈ ሌላ ፋይዳ የለውም።


አቶ ገብሩ ምርታማነት እስካላደገ ብሎም በኤክስፖርቱ ዘርፍ ያለውን ሙስና ማስወገድ አስካልተቻለ ድረስ የብርን የመግዛት አቅም ማውረድ በህብረተሰቡ ኑሮ ላይ ጫና ከመፍጠር ባለፈ የሚመያጣው ለውጥ አለመኖሩን ገልፀውልናል።


በዚሁ ዙሪያ ያነጋገርናቸው ሌላኛው የኢኮኖሚ ባለሙያ ዶክተር ጫኔ ከበደ በበኩላቸው ለውጭ ምንዛሪ እድገት አንዱ የውጭ ቀጥተኛ ኢንቨስትመንት ፍስት መሆኑን ገልፀው፤ ይሁንና ባለፉት ሁለት ዓመታት በሀገሪቱ የተረጋጋ የፖለቲካ ሁኔታ አለመኖሩ የኢንቨስትመንት ፍሰት እንዳይኖር ያደረገው በመሆኑ የውጭ ምንዛሬውም በዚያው መጠን እንዲወርድ ያደረገው መሆኑን ገልፀውልናል። እንደ ዶክተር ጫኔ ገለፃ መንግስት የብርን የምንዛሪ አቅም በማውረድ በሚፈጠረው የዋጋ ንረት ህብረተሰቡን ከመጉዳት ይልቅ በቅድሚያ ፖለቲካዊ መፍትሄው ላይ በመስራት የተረጋጋ የኢኮኖሚ ከባቢያዊ ሁኔታ እንዲፈጠር ማድረግ ነበረበት። ዶክተር ጫኔ የአቶ አስራትን ሀሳብ በመጋራት አሁን የብርን የምንዛሪ አቅም ማውረድ በኢምፖርት ምርቶች ዋጋ ላይ ከፍተኛ ጭማሪ እንዲኖር በማድረግ ግሽበት እንዲፈጠር የሚያደርግ መሆኑን ገልፀውልናል።

 

የባህል አልባሳትና ቅርሳቅርስ መሸጫ መደብሮች የአገሪቱ ውድ ቅርሶችና ጌጣጌጦች በድብቅ የሚሸጡባቸው እየሆኑ መምጣታቸው ተጠቆመ። ትናንት ማክሰኞ (መስከረም 30 ቀን 2010ዓ.ም) የፌዴራል ፖሊስ ለቅርስ ጥናትና ጥበቃ ባለስልጣን አንድ መቶ የሚደርሱ ጥንታዊ የብራና መጽሀፍትን አስረክቧል። እዚህ ጥንታዊ መፅሐፍት በህገወጥ መንገድ ከሀገር ሊወጡ ሲሉ በቁጥጥር ስር የዋሉ መሆናቸውም ተገልጿል። ቅርሶቹ ከ2007 እስከ 2009 ዓ.ም ባለው ጊዜ ውስጥ በሶስት ግለሰቦች እጅ የነበሩና ተሸጠው ወደውጪ ሊወጡ ሲሉ በፌዴራል ፖሊስ ክትትል የተያዙ መሆናቸውም ታውቋል።

 

በፖሊስ ምርመራና ክትትል መነሻነት ከአንድ ግለሰብ ላይ 65 የሚሆኑ ጥንታዊ የብራና መፅሀፍትና የዱር እንስሳት የጌጣጌጥ ውጤቶች በቁጥጥር ስር ውለዋል። ከኢትዮጵያ ለመውጣት ሲል በቁጥጥር ስር የዋሉ በስም ያልተጠቀሰው ቻይናዊ በእጁ አጥልቆት የነበረውን “አንባር” ከየት እንዳመጣው ፖሊስ ባደረገው ማጣራትን ተከትሎ በተደረገ ምርመራ ቅርሶቹ መገኘታቸውንም ለማወቅ ተችሏል። በቁጥጥር ስር የዋለውን ቻይናዊ ተከትሎ ሽያጩን የፈፀሙለት ግለሰቦች መደብሮች ድንገተኛ ፍተሻ በማካሄድ ከሌሎች ቅርሶች ጋር እነዚህ አገር በቀል ውድ ቅርሶች ተይዘዋል ተብሏል።


በቅርሳቅርስና የባህል አልባሳት መደብሮቹ ውስጥ የተገኙት እነዚህ ጥናታዊ የብራና መፅሀፍትና ከእንስሳት የተሰሩ ጌጣጌጦች ጥንታዊ ቅርስ እንዳልሆኑና የእንስሳት ምርቶችም አለመሆናቸው ቢነገርም በምርመራ በመረጋገጣቸው ፌዴራል ፖሊስ በቁጥጥር ስር አውሏቸዋል።


ጥንታዊ ቅርሶች በግለሰቦች፣ በሃይማኖት ተቋማትና በመንግስት እጅ የሚገኙ ቢሆንም፤ ታሪካዊ ፋይዳቸው ግን አገራዊ ስለሆነ በምንም አይነት መልኩ ህጋዊ ባልሆነ መንገድ ከሀገር መውጣት እንደሌለባቸው ተጠቁሞ፣ ህብረተሰቡም መሰል እንቅስቃሴዎችን በመከላከል ትብብሩን እንዲያሳይ ተጠይቋል።


ከአንድ መቶ በላይ የሚሆኑት እነዚህ ቅርሶች በፌዴራል ፖሊስ በኩል ለቅርስ ጥናትና ጥበቃ ባለስልጣን ሲመለሱ የመጀመሪያ መሆኗቸውን በመጥቀስ፤ በቀጣይም የፍርድ ሂደታቸው ሲጠናቀቅ ወደባለስልጣኑ ተመላሽ የሚሆኑ በርካታ ጥናታዊ ቅርሶች መኖራቸውን በርክክቡ ወቅት ተጠቅሷል። ከዚህም በፊት ከፌዴራል ፖሊስ ባለፈ በፌዴራሉ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን በኩል ተመላሽ የሆኑ ቅርሶች እንዳሉ ለትውስታ ተነግሯል።

የፖሊስ የኃይል አጠቃቀም የሚወስን ሕግ ሊወጣ መሆኑን የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት ኮሚሽን ኮሚሽነር ዶክተር አዲሱ ገብረእግዚአብሔር ለሰንደቅ ጋዜጣ ገለፁ። እንደ ዶክተር አዲሱ ገለፃ ህጉ ሲወጣ ፖሊስ ኃይል ሲጠቀም መቼ ነው መጠቀም ያለበት፣ መጠቀም የሚችለውስ በምን አይነት ሁኔታ ነው እንዴት ነውስ መጠቀም የሚችለው የሚሉትን ዝርዝር ጥያቄዎች ይመልሳል። ይህም ህግ፤ ህገ መንግስቱን እንደዚሁም የኢትዮጵያን ሁለተኛውን ብሄራዊ የሰብአዊ የድርጊት መርሃ ግብርን መሰረት ያደረገ ነው ተብሏል። “ሕጉ የሚወጣው በአዋጅ ወይንም በመመሪያ የሚለው ጉዳይ ገና ያልተወሰነ መሆኑን ያመለከቱት ዋና ኮሚሽነሩ ሕጉን፤ የማርቀቁን ሥራ ጠቅላይ አቃቤ ህግ ወስዶ እየሰራበት መሆኑን አመልክተዋል። “ረቂቁ ለውይይት ቀርቦ መቼ ይፀድቃል?” ለሚለው ጥያቄ ግን ምላሽ ከመስጠት ተቆጥበዋል።¾

የባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ ቴክኖሎጅ ተቋም በየአመቱ ለ4ኛ ዓመት የምህንድስና ተማሪዎች አጠቃላይ ፈተና (Holistic exam) አልፈተንም ያሉትን ተማሪዎች ጋር ከተፈጠረው አለመግባባት ጋር ተያይዞ ተማሪዎቹን አሰናበተ።

የተማሪዎቹ ዋና ጥያቄም ፈተናውን ብናልፍም ባናልፍም ዩኒቨርሲቲው ወደ ኢንዱስትሪዎች እና ሌሎች ተቋማት እንደሚልከን ካረጋገጠልን ብቻ ነው የምንፈተነው የሚል መሆኑን ዩኒቨርሲቲው በድረገጹ ላይ ይፋ አድርጓል።

በዩኒቨርሲቲው ቴክኖሎጅ ተቋማት አንዱ የሆነው የኢትዩጵያ ቴክስታይል እና ፋሽን ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት /EiTeX/ ተማሪዎች የዚህን ዓመት አጠቃላይ ፈተና (Holistic exam)  በተለመደው ሁኔታ ተፈትነው ወደ ተግባር ልምምድ ለመሄድ በመጠባበቅ ላይ ሲሆኑ የቴክኖሎጂ ተቋም (ፖሊ ግቢ) 4ኛ ዓመት ተማሪዎች ግን አንፈተንም በማለታቸው ዩኒቨርሲቲው ህግና ስርዓትን በጠበቀ መልኩ ረጅም ጊዜ ወስዶ በማወያየት ለማስረዳት ቢሞክርም ፈቃደኛ ስላልሆኑ ግቢውን በሰላም ለቀው ወደ ቤተሰቦቻቸው እንዲሄዱ ተወስኗል ብሏል። በዩኒቨርሲቲው ውሣኔ መሠረት ተማሪዎቹ ከትናንት በስቲያ ጀምሮ ግቢውን ለቀው መውጣት መጀመራቸው ታውቋል።

 

የዩኒቨርሲቲው መግለጫ እንደሚከተለው ተስተናግዷል።

የባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ ቴክኖሎጅ ተቋም በየአመቱ ለ4ኛ ዓመት የምህንድስና ተማሪዎች አጠቃላይ ፈተና (Holistic exam) እንደሚሰጥ ይታወቃል። በዚህም መሰረት ፈተናውን ያለፉ ተማሪዎች ወደ ተለያዩ ኢንዱስትሪዎች ለልምምድ ኢንዲወጡ ይደረጋል። ነገር ግን በዚህ ዓመት ተፈታኝ የነበሩ የ4ኛ ዓመት የምህንድስና  ተማሪዎች ፈተናውን ለመፈተን ፈቃደኛ ሳይሆኑ ቀርተዋል። የተማሪዎቹ ዋና ጥያቄም ፈተናውን ብናልፍም ባናልፍም ዩኒቨርሲቲው ወደ ኢንዱስትሪዎች እና ሌሎች ተቋማት እንደሚልከን ካረጋገጠልን ብቻ ነው የምንፈተነው የሚል ነው። ነገር ግን ጥያቄው የፈተናን ዓላማ እና ትርጉም ግምት ውስጥ ያስገባ ባለመሆኑ ዩኒቨርሲቲው አልተቀበለውም። አጠቃላይ ፈተናውን ማለፍ ያልቻለ ተማሪን ወደ ኢንዱስትሪዎች ሂዶ እንዲሰራ ማድረግ ዩኒቨርሲቲው ከያዘው ጥራት ያለው ትምህርት የመስጠት ዓላማ ጋር የሚጣረስ ሆኖ አግኝተነዋል። ይልቁንም ዩኒቨርሲቲው ምናልባት የሚሰጠውን ፈተና የማያልፉ ተማሪዎች ካሉ ክፍተታቸውን በሂደት በመሙላት ብቁ ሲሆኑ ለልምምድ መላክ እንዳለበት ግን በፅኑ ያምናል።

በዩኒቨርሲቲው ቴክኖሎጅ ተቋማት አንዱ የሆነው የኢትዩጵያ ቴክስታይል እና ፋሽን ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት /EiTeX/ ተማሪዎች የዚህን ዓመት አጠቃላይ ፈተና (Holistic exam)  በተለመደው ሁኔታ ተፈትነው ወደ ተግባር ልምምድ ለመሄድ በመጠባበቅ ላይ ሲሆኑ የቴክኖሎጂ ተቋም (ፖሊ ግቢ) 4ኛ ዓመት ተማሪዎች ግን አንፈተንም በማለታቸው ዩኒቨርሲቲው ህግና ስርዓትን በጠበቀ መልኩ ረጅም ጊዜ ወስዶ በማወያየት ለማስረዳት ቢሞክርም ፈቃደኛ ስላልሆኑ ግቢውን በሰላም ለቀው ወደ ቤተሰቦቻቸው ኢንድሄዱ የወሰነ ሲሆን በቀጣይ የሚኖረው ሂደት በማስታወቂያ የሚገለፅ  ይሆናል።¾

የኤርትራ ዜጎችን ወደ አሜሪካ የመግባት እድል በሚያጠብ መልኩ የአሜሪካ መንግስት በኤርትራ ላይ ማዕቀብ የጣለ መሆኑን ከሰሞኑ አስታውቋል። ጉዳዩን አስመልክቶ ከኋይት ሀውስ የተለቀቀው መረጃ እንዳመለከተው ከሆነ ኤርትራ የዚህ ማዕቀብ ሰለባ የሆነችው የሀገሪቱ መንግስት ህገወጥ የሰዎችን ዝውውር በዓለም አቀፍ ደረጃ ለመከላከል እየተደረገ ባለው ጥረት ተባባሪ አይደለም በሚል ነው።

 

አሜሪካ በህገ ወጥ የሰዎች ዝውውር ሰለባ የሚሆኑ ሰዎችን ደህንነት ለመጠበቅ በሚል እ.ኤ.አ በ2000 “Trafficking Victims Protection Act” በሚል ያወጣችው ህግ ሀገራት በዚህ በኩል ተባባሪ እንዲሆኑ የሚጠይቅ ሲሆን በርካታ ዜጎቹ በመፍለስ ላይ የሚገኙት የኤርትራ መንግስት ግን በዚህ ጉዳይ ለመተባበር ፈቃደኛ ባለመሆኑ ሀገሪቱን የማዕቀቡ ሰለባ እንደዳረጋት የአፍሪካን ኒውስ ዘገባ ያመለክታል። በዚህ ህግ መሰረት በአሜሪካ ተለይተው የሚፈረጁ ሀገራት፤ከንግድ ግንኙነትና ከሰብአዊ እገዛ ውጪ ምንም አይነት ኢኮኖሚያዊ እገዛ ከአሜሪካ የሚያገኙበት ሁኔታ የማይኖር መሆኑን ዘገባው ጨምሮ ያመለክታል።

 

ይሄንኑ የማዕቀብ ውሳኔ ተከትሎ የአሜሪካ መንግስት እገዳው ተግባራዊ እንዲሆን በአስመራ ለአሜሪካ ኢምባሲ ቪዛ ክፍል ትዕዛዙን ማስተላለፉን ተከትሎ ኢምባሲው የተወሰኑ የቪዛ አይነቶች አገልግሎት እንዳይሰጥባቸው አድርጓል። እነዚህም የቪዛ አይነቶች ቢ-1፤ ቢ-2 እና ቢ1/ቢ2 በሚል ስያሜ የሚታወቁ ናቸው። አሜሪካ በዚሁ በህገወጥ የሰዎች ዝውውር መከላከል ዙሪያ ተባባሪ አይደሉም እንደዚሁም በአሜሪካ የሚኖሩና በተለያየ ህገወጥ ድርጊት ውስጥ ተገኝተው የሚባረሩ ዜጎቻቸውን ለመቀበል ፈቃደኛ አይደሉም ያለቻቸውን ሀገራት በመለየት የዚሁ ማዕቀብ ሰለባ ለማድረግ በዝግጅት ላይ መሆኗን ስትገልፅ ቆይታ ነበር።

 

ይህ አሁን ክልከላ የተደረገበት የቪዛ አይነት ከኤርትራ መንግስት ይልቅ የበለጠ የሚጎዳው የኤርትራ ዜጎችን ነው የሚሉ አስተያየቶች እየተሰጡ ነው።¾

Øበማዕከል ደረጃ በግእዝና በእንግሊዝኛ ተተርጉሞ በሥራ ላይ እንደሚውል ተጠቆመ

Øየውጭ አህጉረ ስብከት ከየሀገራቱ ሕግጋት ጋር እያጣጣሙ እንዲሠሩበት ይደረጋል

Øየሥራ አስኪያጅና አለቃ የሹመት መመዘኛንና የነጻ አገልግሎት ድንጋጌዎችን ይዟል

Øለውል እና የባንክ ብድር የጽሑፍ ማረጋገጫ ግዴታ ነው፤ የውጭ ኦዲትም ተካቷል

Øእስከ 30 ዓመት የነበረው የሰንበት ት/ቤት አባላት የዕድሜ ገደብ እስከ 35 ተሻሽሏል

 

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን አስተዳደራዊ መዋቅር የተደራጀበት የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ቃለ ዐዋዲ ደንብ፣ ለአራተኛ ጊዜ ተሻሽሎ የጸደቀ ሲሆን፤ ኅትመቱ ተጠናቆ ለሥርጭት መዘጋጀቱ ተገለጸ፡፡

ቋሚ ሲኖዶሱ፣ ባለፈው ዓመት ሰኔ ያጸደቀው መተዳደርያ ደንቡ፣ በ59 ገጾችና በ67 አንቀጾች ተዘጋጅቶና ተሻሽሎ እንደቀረበና ለሦስተኛ ጊዜ ተሻሽሎ እየተሠራበት የቆየውን የ1991 ዓ.ም. በመተካት ከሐምሌ ወር 2009 ዓ.ም. ጀምሮ በሥራ ላይ እንዲውል መወሰኑ ተገልጿል፡፡

ጊዜውንና የቤተ ክርስቲያኒቱን ዕድገት በማገናዘብ እንዲሁም፣ በመንግሥትና አጋር አካላት ተቀባይነት ሊያገኝ በሚያስችል ሁኔታ ተጠንቶ እንዲሻሻል፣ የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ፣ ጥቅምት 2004 ዓ.ም. ባሳለፈው ውሳኔ መሠረት፣ በሕግ አግባብነት ያላቸውን አዳዲስ ሐሳቦች በማካተት መጽድቁ ተጠቅሷል፡፡

በምልአተ ጉባኤው በተቋቋመውና ስድስት ሊቃነ ጳጳሳትንና አምስት የጠቅላይ ጽ/ቤቱን ሓላፊዎች በአባልነት በያዘው ዐቢይ ኮሚቴ በተመራው የማሻሻል ሒደት፥ ከመምሪያዎች፣ ድርጅቶች፣ አህጉረ ስብከትና ማኅበረ ቅዱሳን፤ ሊሻሻሉ፣ ሊጨመሩና ሊቀነሱ ይገባል የተባሉ ሐሳቦችና ጽሑፎች በግብአትነት መሰብሰባቸው ተመልክቷል፡፡

በቃለ ዐዋዲው በተደነገገው መሠረት፣ የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ፣ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ሥር፡- በመንበረ ፓትርያርክ፣ በመንበረ ጵጵስና ሀገረ ስብከት፣ በወረዳ እና በአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን በአራት ደረጃ ተዋቅሮ እንዲሠራ ተወስኗል፡፡

ቤተ ክርስቲያኒቱን፥ በዕውቀታቸው፣ በጉልበታቸው፣ በሀብታቸውና በአገልግሎታቸው መርዳት የሚችሉ ካህናት፣ ምእመናንና የሰንበት ት/ቤት ወጣቶች የተደራጁበት ሲሆን፤ ሀብቱንና አገልግሎቱን በማስፋፋትና በመቆጣጠር ይሠራሉ፡፡

ለአራተኛ ጊዜ ተሻሽሎ በጸደቀው ቃለ ዐዋዲ፣ በቋሚነት ከተመደቡና ደመወዝ ከሚያገኙት አገልጋዮች ውጭ፣ በተለያዩ ድርጅቶች የሚሠሩ ካህናት፣ በትርፍ ጊዜያቸው፣ እንደየሞያቸውና እንደ ምርጫቸው፣ በሰበካው ልዩ ልዩ የሥራ ክፍሎች ውስጥ ተመድበው የነጻ አገልግሎት ማበርከት እንደሚችሉ ይፈቅዳል፤ ምእመናንም፣ ምስጢራተ ቤተ ክርስቲያንን በማይመለከቱ የሥራ መስኮች በነጻ ፈቃዳቸውና በትርፍ ጊዜያቸው የሚፈለግባቸውን አገልግሎት ማበርከት ክርስቲያናዊ መብታቸውና ግዴታቸው እንደኾነ ይደነግጋል፡፡

“ስለሚሾሙ፣ ስለሚቀጠሩና በበጎ ፈቃድ ቤተ ክርስቲያንን ስለሚያገለግሉ” በሚል በአንቀጽ 59 በሰፈረው በዚሁ ድንጋጌ፡- የደብር፣ የወረዳ ሊቃነ ካህናት እና የሀገረ ስብከት ሥራ አስኪያጆች የሹመት መመዘኛንም በዝርዝር አስቀምጧል፡፡ ዕድሜ፣ የትምህርት ደረጃ፣ ሥነ ምግባር፣ የክህነት አገልግሎትና የአስተዳደር ሥራ ልምድ በመሠረታዊነት፣ የአካባቢ ቋንቋ ችሎታን በአማራጭነት ይዟል፣ መመዘኛው፡፡ በተጨማሪም፣ ለገዳማት፣ ለአድባራትና ለውስጥ አገልግሎት ምርጫና ሹመት የሚያስፈልጉ መስፈርቶችንም ደንግጓል፡፡

በቅዱስ ፓትርያርኩ የሚሾሙ የገዳማትና የአድባራት አስተዳዳሪዎች፣ አበምኔቶችና እመምኔቶች በሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ አቅራቢነት በቅዱስ ፓትርያርኩ የሚሾሙ ሲሆኑ፣ ተጠሪነታቸውን ግን ለሊቀ ጳጳሱ ማድረጉ በማሻሻያው የተጨመረ አንዱ ነጥብ መሆኑ ተጠቅሷል፡፡ ማንኛውም የገዳማቱ ገቢና ንብረት፣ በጠቅላይ ቤተ ክህነት የበላይ ተቆጣጣሪነትና በሀገረ ስብከቱ ጽ/ቤት ሓላፊነት በሚታተሙ ካርኒዎች ብቻ እንዲሰብሰቡም ያዛል፤ ማዕርገ ምንኩስና ስለሚቀበሉ አገልጋዮችና ካህናትም ዝርዝር መመዘኛዎችን አካቷል፡፡

ለልማት ሥራ ብቻ፣ ከባንክ ገንዘብ መበደር እንደሚቻል በቀድሞው ቃለ ዓዋዲ አንቀጽ 12 ንኡስ አንቀጽ 6 ተቀምጦ የነበረውና በቋሚ ንብረቶችና ግምታቸው ከፍተኛ በሆነ በማንኛውም ጉዳዮች ላይ ውል ለመዋዋል በንኡስ አንቀጽ 7 ተቀምጠው የነበሩት ድንጋጌዎች፡- የሀገረ ስብከቱ አስተዳደር ጉባኤ፣ በሊቀ ጳጳሱ ሰብሳቢነት ሲፈቀድና ሲጸድቅ በሚል ብቻ ተቀምጠው የነበሩ ሲሆኑ፤ በማሻሻያው መሠረት  “ሊቀ ጳጳሱ ፈቃዳቸውን በጽሑፍ ሲያረጋግጡ” ብቻ እንደሚፈቀዱ በማሻሻል አጥብቆታል፡፡

የአጥቢያን ቤተ ክርስቲያን ገንዘብና ንብረት ጠቅላላ ገቢና ወጭ፣ በበጀት ዓመቱ መጨረሻና በሌላም አስፈላጊ ጊዜ፣ በሀገረ ስብከቱ የሒሳብ ባለሞያ አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝና በሀገረ ስብከቱ ሲፈቀድ በጠቅላይ ቤተ ክህነት እንዲሁም ሀገረ ስብከቱ አወዳድሮ በውጭ ኦዲተር እንዲመረመር እንደሚያደርግ ተደንግጓል፡፡

የሰንበት ት/ቤቶች፣ በአጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት ከሚቋቋሙትና ከሚደራጁት የሥራ ክፍሎች አንዱ ሲሆኑ፤ አባሎቻቸው፣ ከአራት እስከ ሠላሳ የዕድሜ ክልል የሚገኙ ሕፃናትና ወጣቶች እንደሆኑ በቀድሞው ድንጋጌ የነበረውን ገደብ እስከ ሠላሳ አምስት በማድረግ ተሻሽለዋል፡፡ ማሻሻያው፣ ለወጣትነት የዕድሜ ክልል የተቀመጡ ሀገር አቀፍና ዓለም አቀፍ መግለጫዎችን መሠረት ማድረጉ የተገለጸ ሲሆን፣ “ወጣቱ ይበልጥ ቤተ ክርስቲያኑን እንዲያገልግል ያስችለዋል፤” ተብሏል፡፡

ገቢ ያላቸው ካህናትም ኾኖ ምእመናን፣ ለሚገለገሉበት አጥቢያ ቤተ ክርስቲያን የሰበካ ጉባኤ አባልነት ብር ኻያ እንደሚከፍሉና የሀገረ ስብከቱ ሊቀ ጳጳስ በአስተዳደር ጉባኤ እያስወሰነ ከኻያ ብር በላይ ሊያስከፍል እንደሚችል ተመልክቷል፡፡ ይህም የወቅቱን የሀገሪቱንና የቤተ ክርስቲያኒቱን ዕድገትና አገልግሎት መስፋፋት መነሻ ያደረገ ነው፤ ተብሏል፡፡

 ከዐብዮቱ ፍንዳታ ቀደም ብሎ፣ የለውጡን አዝማሚያ በመረዳት፣ ከጥቅምት 15 ቀን 1965 ዓ.ም. ጀምሮ በዐዋጅ የተቋቋመው የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ፣ በመሬት ሥሪት ላይ ተመሥርቶ የኖረውን የቤተ ክርስቲያኒቱን መተዳደርያ በመተካት ከመዳከም ታድጎ ለዛሬው ዕድገቷና ልማቷ ያበቃት እንደኾነ ተደርጎ ነው የሚወሰደው፡፡

የቤተ ክርስቲያኒቱን ህልውና መጠበቅ፣ የአገልጋዮቿን ካህናት የኑሮ ሁኔታ ማሻሻልና የምእመናኗን መንፈሳዊና ማኅበራዊ አገልግሎት ማሟላት ዋና ዓላማው እንደኾነና አስተዳደሯን በማጠናከር በገቢ ራሷን በማስቻል የማይተካ ሚና እየተጫወተ እንዳለ ተጠቁሟል፡፡

በኢትዮጵያ ከአስር ዓመታት በላይ በእስር የቆዩ ሁለት ኤርትራውያን የቴሌቪዥን ጋዜጠኞች መለቀቃቸውን የአሜሪካ ድምጽ ቤተሰቦቻቸውን እና የኤርትራ ፕሬስ ፍሪደም ተሟጋቾችን ጠቅሶ ዘገበ  ተስፋልደት ኪዳኔ እና ሳለህ ጋማ በሳምንቱ መጨረሻ የተለቀቁ ጋዜጠኞች መሆናቸውን ቪኦኤ በዘገባው አስታውቆ፤ ሳሊህ ጋማ ወደኤርትራ የገባ ሲሆን፤ ተስፋልደት ግን አሁን ድረስ በኢትዮጵያ እንደሚገኝ ጠቁሟል።

በዓለም አቀፍ ደረጃ የጋዜጠኞች መብት ተሟጋች በመሆን የሚታወቀው ሲ.ፒ.ጂ እንደገለፀው በኤርትራ ቴሌቭዥን በፕሮግራም አቅራቢነት የሚሰራው ሳህሊ ጋማ እና ካሜራ ማኑ ተስፋልደት ኪዳኔ በቁጥጥር ስር የዋሉት፤ በታህሳስ ወር በ2006 (እ.ኤ.አ) የኢትዮጵያ ጦር በኬኒያ ሶማሊያ ድንበር አካባቢ ጥቃት በሰነዘረበት ወቅት እንደነበር አስታውሷል አክሎም በሚያዚያ 2007 (እ.ኤ.አ) የኢትዮጵያ የውጪ ጉዳይ ሚኒትር ጋዜጠኞች በመንግስታዊው ቴሌቭዥን ጣቢያ አቅርቦ እንዳሳያቸው አስታውሶ፤ አብረዋቸው 41 ሰዎች በሽብር ወንጀል ተጠርጥረው ቢቀርቡም ኤርትራውያኑ ጋዜጠኞች ግን ምንም አይነት ክስ ሳይመሰረትባቸው ቆይቷል ብሏል

አሁን ድረስ የሁለቱን ጋዜጠኞች መለቀቅ አስመልክቶ ይፋዊ መግለጫ ከሁለቱም አገር መንግስታት አለመውጣቱን ያስታወቀው ዘገባው፤ ሀገራቱ በፕሬስ ነፃነት አያያዝ ከዓለም የመጨረሻው ተርታ እንደሚገኙ ሲ.ፒ.ጄን ጠቅሶ አስታውሷል

የኢትዮጵያ መንግሥት ራሱ ላወጣው ሕገመንግሥት የማይገዛ እና ለዜጎች ሰብዓዊ መብት መከበር ደንታ የሌለው ነው ሲል መድረክ ክስ አቀረበ። ኢዴፓ በበኩሉ፤ በኦሮሚያ እና በሶማሌ መካከል ለተፈጠረው ግጭት መንግሥት የተቀዛቀዘ ምላሽ ሰጥቷል ሲል ወቀሳ ሰንዝሯል።

 

የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ አንድነት (መድረክ) መስከረም 11 ቀን 2010 ዓ.ም ባወጣው መግለጫ በሕገመንግሥቱ አንቀጽ 32/1 መሠረት ማንኛውም ኢትዮጵያዊ ወይም በሕጋዊ መንገድ በሀገሪቱ ውስጥ የሚገኝ የውጪ ዜጋ በመረጠው የሀገሪቱ አካባቢ የመዘዋወርና የመኖሪያ ቦታ የመመስረት እንዲሁም በፈለገው ጊዜ ከሀገር የመውጣት ነፃነት እንዳለው አስታውሶ መንግሥት ይህንን የሕገመንግስት ድንጋጌ ማስከበር ባለመቻሉ እነሆ ዜጎች ከአንዱ ክልል ወጥተው በሌላው ወይም በጎረቤት ክልል ውስጥ ለግድያ እና ለመፈናቀል ይዳረጋሉ ሲል ከሷል።

 

የኦሮሚያ እና የሶማሊያን ግጭት እንደአንድ አብነት ያነሳው መግለጫው ማንነታቸው ያልታወቁ ኃይሎች ሕዝብን እየገደሉ፣ እያፈናቀሉ መሆኑን በሁለቱ የክልል ኃላፊዎች መገለፁንና ይህ ኃይል ከማን ትዕዛዝ እንደሚቀበል የሚታወቅ ነገር የለም ብሏል።

 

መንግሥት የዜጎቹን ደህንነት የመጠበቅ ኃላፊነትና ግዴታ እንዳለበትም መግለጫው አስታውሷል።

 

የኢትዮጵያዊያን ዴሞክራሲ ፓርቲ (ኢዴፓ) መስከረም 12 ቀን 2010 ዓ.ም ባወጣው መግለጫ እየተፈጠሩ ያሉ ግጭቶች የተለያዩ መነሻዎች ቢኖራቸውም ዋንኛ የችግሩ ምንጭ የኢህአዴግ ቋንቋን እና ብሔረሰባዊ ማንነትን ያማከለ የፌዴራል ሥርዓት ነው ብሏል። የፌዴራል ሥርዓቱ ከአንድነት፣ ከመቻቻልና ከመከባበር ይልቅ የጎሪጥ ለመተያየትና ለእኔ ብቻ የሚል የጠባብነት ስሜትን የሚፈጥር፣ ለልዩነት በር የሚከፍት ሥርዓት ነው ሲል አጣጥሎታል።

 

በኦሮሚያ እና በሶማሌ የድንበር አካባቢዎች የተፈጠረው ግጭት በመከላከልና ጉዳትን በማስቀረት ረገድ የክልል መንግሥታትም ሆነ የፌዴራል መንግሥት የሰጡት ምላሽ አዝጋሚ ነው በሚል ሁኔታውን ተችቷል። (ዝርዝሩን በገፅ 18 እና 19    ይመልከቱ)¾

ህጻናት በቀላሉ ታክመው ሊድኑ በሚችሉት የካንሰር ዓይነት ዕድሜቸው እየተቀጨ መምጣቱ አሳሳቢ ደረጃ መድረሱ ተጠቆመ። ለዚህም ወላጆች በልጆቻቸው ላይ የህመም ምልክት ሲመለከቱ በአስቸኳይ ወደ ህክምና ተቋማት አለማምጣታቸው ዋነኛው ምክንያት መሆኑ ባሳለፍነው ሰኞ መስከረም 14 ቀን 2010 ዓ.ም የፌዴራል ጤና ጥበቃ ሚኒስቴር ከማቲዮስ ወንዱ ካንሰር ሶሳይቲ እና ከተስፋ አዲስ ፖረንትስ ቻይልድውድ ካንሰር ኦርጋናይዜሽን ጋር በመተባበር በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል በተሰናዳው የግንዛቤ ማስጨበጫ ፕሮግራም ላይ ተነግሯል።

በአሁኑ ወቅት ወደጥቁር አንበሳ ሆስፒታል የሚመጡ አዳዲስ ታካሚዎች ቁጥር በወር በአማካኝ 30 የደረሰ ሲሆን፤ ይህም ቁጥር ከታማሚዎቹ ጥቂቶቹን የሚያመለክት ነው ተብሏል። አብዛኞቹ ወደህክምና ተቋማት ባለመምጣት ብሎም የካንሰር ደረጃው የከፋ ከሆነ በኋላ ዘግይተው የሚመጡ ከመሆናቸው አንፃር ለህልፈተ-ህይወት እንደሚዳረጉም ሰምተናል።

የህፃናት ካንሰር በቀላሉ ሊታከም የሚችል ህመም መሆኑን ያስረዱት የአዲስ አበባ ዮኒቨርስቲ የህፃናት ህክምና ክፍል ኃላፊ ዶ/ር ታምራት ሞገስ፤ አክለውም ከሁለት ሳምንት ያለፈ ህመም፤ ደም መፍሰስ፣ ባልታወቀ መልኩ ክብደት መቀነስ፣ ትንፋሽ ማጠር፣ የሆድ እብጠት፣ ጠንካራ ትኩሳትና ያለምንም አደጋ በሰውነት ላይ የሚከሰት ጠጣር እብጠት ሲታይና የመሳሰሉት ምልክቶች ህጻናት ሲያጋጥማቸው በአፋጣኝ ወደህክምና ተቋማት ማምጣት የወላጆች ኃላፊነት መሆኑን አስረድተዋል።

በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል የካንሰር ታማሚ ህጻናት የሚገለገሉባቸው 20 አልጋዎች መኖራቸውን የጠቆሙት ዶ/ር ታምራት፤ በቀን ውስጥ ከ30 እስከ 40 የሚደርሱ ታካሚዎች በተመላላሽ የህክምና አገልግሎት እንደሚያገኙም ተናግረዋል። ህጻናት በካንሰር ህመም አይጠቁም የሚል የተሳሳተ ግንዛቤ መኖሩን የጠቆሙት ዶክተሩ፤ ወላጆች ልጆቻቸውን ወደህክምና ተቋማት ቢያመጡ የህፃናት ካንሰር በቀላሉ የመዳን ዕድል አለው ሲሉም ይመክራሉ። በአደጉ አገሮች የህፃናት ካንሰር የመዳን ዕድሉ በአማካኝ 84 በመቶ እና ከዚያ በላይ ሲሆን፤ በታዳጊ አገሮች ግን ከ10 በመቶ በታች እንደሚደርስም ጥናቶች ያመላክታሉ። እንደኢትዮጵያ ያሉ ሀገሮች ላይ የካንሰር ታማሚዎች አነስተኛ የመዳን ዕድል አላቸው የተባለ ሲሆን፤ ለዚህም ታማሚዎቹ በተገቢው ሰዓት ወደህክምና አለመምጣታቸው፣ የመድሃኒት እጥረት፣ የህክምና ማቋረጥና ለህክምና የሚያስፈልገውን ወጪ መፍራት እንደችግር አባባሽ ምክንያቶች ተደርገዋል።

በህፃናት ላይ የካንሰር ህመም እንደሚከሰትና በወቅቱም ወደህክምና ከተመጣ በቀላሉ ሊድን እንደሚችል ግንዛቤ የሚያስጨብጠው “የወርቃማው መስከረም” (ጎልደን ሴፕቴምበር) ቅስቀሳ በማህበረሰቡ፣ በመንግስትና ተፅዕኖ በሚያሳድሩ ግለሰቦች በኩል እንዲተዋወቅ ታስቦ በተሰናዳው በዚህ የግንዛቤ ማስጨበጫ ፕሮግራም ላይ ድምጻዊት ሄለን በርሄ የተስፋ አዲስ ፓርንትስ ቻይልድውድ የካንሰር ድርጅት የበጎ ፈቃድ አምባሳደር ሆና መመረጧ ታውቋል።

Page 1 of 96

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us