የዛለ ስትራቴጂ የተመረኮዘ ሰነድ - H. RES. 128

Wednesday, 30 August 2017 13:18

 

ኢብሳ ነመራ

 

ታላቋ አሜሪካ አሁን አሁን የዓለማችን አደገኛዋ ሃገር ለመባል በቅታለች። አደገኛዋ ሃገር ያሰኛት የሚያሳምንም ይሁን አይሁን፣ ተጨባጭ ማስረጃም ይኑር አይኑር ምንም ሳያሳስባት በማንአለብኝነት በሉዓላዊ ሃገራት ጉዳይ ጣልቃ በመግባትና ጦርነት በማወጅ መንግስት አልባ ሃገራትን በመፍጠሯ ነው። አሜሪካ የሃገራት ሉዓላዊነት፣ የህዝብ መብትና ነጻነት የሚያሳስባት ሃገር እንዳልሆነች የባለፈ ግማሽ ምዕተ ዓመት ታሪኳ ያሳየናል። ለነገሩ ለሃገራት ሉዓላዊነት፣ ለህዝብ መብትና ነጻነት ደንታ ማጣት የአሜሪካ መንግስት ብቻ ባህሪ አይደለም። ቅኝ ገዢ የነበሩት የምዕራብ አውሮፓ ሃገራትም ይጋሩታል። ለአሜሪካና ለእነዚህ ምእራባውያን መንግስታት የእነርሱ ጥቅምና ፍላጎት የበላይነት አለው። ጥቅምና ፍላጎታቸው እንዲጠበቅ ሌሎች ሃገራትን እስከማፍረስ የዘለቀ ርምጃ ይወስዳሉ።


ከ2ኛው የዓለም ጦርነት በኋላ አሜሪካ በቪየትናም ላይ የፈጸመችው ወረራ የዚህ ማሳያ ነው። በምስራቅ አውሮፓ ሃገራት ላይ ያላትን የበላይነት ለማረጋገጥ በአፍጋኒስታን ጉዳይ ጣልቃ በመግባት አሁን ተመልሳ አሸባሪ ብላ የምትወጋውን አልቃይዳ እንዲፈጠር ምክንያት ሆናለች። እውነታውን ፈልፍለን ስንመለከት ለአልቃይዳ መፈጠር የአሜሪካ ድርሻ ጉልህ ሆኖ እናገኘዋለን። እርግጥ አልቃይዳ ተመልሶ የአሜሪካ ቀንደኛ ጠላት ለመሆነ በቅቷል። የሴፕተምበር 11 የሽብር ጥቃት የዚህ ውጤት ነው። አንዳንዶች አሜሪካ የእጇን ነው ያገኘችው ይላሉ።


የአሜሪካ መንግስት በሚወስዳቸው እርምጃዎች የዛሬ የርዕዮተ ዓለም የበላየነቱን ማሰጠበቁን እንጂ ከርመው ሊያስከትሉ የሚችሉ መዘዞች የሚያገናዝብ አይመስልም። እንደዛማ ባይሆን የቀድሞ ሶቭየት ህብረትን ያዳክምልኛል በሚል የተገደበ እይታ አልቃይዳ የሚፈጠርበትን ምቹ ሁኔታ ባላደላደለ ነበር። ራሱን የኢራቅና የሶሪያ እስላማዊ መንግስት ISIS በሚል የሚጠራውና በኋላም ስያሜውን ወደ እስላማዊ መንግስት IS የቀየረው የዘመናችን አደገኛና አስፈሪ አሸባሪ የተፈጠረበትን ሁኔታም ያደላደሉት የአሜሪካ መንግስትና መዕራባውያን አጋሮቹ ናቸው። አሜሪካና እንግሊዝ የኢራቅ መንግስት ጅምላ ጨራሽ መሳሪያ ታጥቋል የሚል ያልተረጋገጠ ወሬን መነሻ በማድረግ፣ ዜጎቻቸው ላይ ስጋት የፈጠረ አስመስለው ኢራቅን የማውደም ጦርነት አወጁ። በዚህ ጦርነት ኢራቅ ወድማ መንግስት አልባ ሆነች።


አይ ኤስ እዚህ መንግስት አልባ የፈራረሰ ሃገር ላይ ነው የተፈጠረው። አይ ኤስ እንዲፈጠር ሁኔታዎችን ያመቻቹለት አሜሪካና ምዕራባውያን በመጀመሪያ የዚህን አደገኛ አሸባሪ ቡድን ማንነት እንኳን መገንዘብ አልቻሉም ነበር። የኢራቅ የአልቃይዳ ክንፍ እያሉ ነበር የሚጠሩት። ይሁን እንጂ አይ ኤስ የዋሃቢ ሰለፊ አስተምህሮን እንደርዕዮተ ዓለም በመያዝ ካልሆነ ከአልቃይዳ ጋር አንድ የሚያደርገው አንዳችም ነገር አልነበረም።


አደገኛዋ አሜሪካና አጋሮቿ የርእዮተ ዓለም የበላይነታቸውን ለማረጋገጥ የሶሪያን መንግስት የቀለም አብዮት በተሰኘ ስልት ለማስወገድ የወሰዱት እርምጃ እንዳሰቡት ሳይሳካ ይቀራል። በአል አሳድ የሚመራው የሶሪያ መንግስት የአሜሪካና የአጋሮቿን የመንግስት ለውጥ እንቅስቃሴ በሃይል ያከሽፋል። ይሄኔ በዜጎቹ ላይ ጭፍጨፋ ፈፀመ በሚል በርእዮተ ዓለም ከአልቃይዳና ከአይ ኤስ ጋር ተመሳሳይ የሆኑ ጥቃቅን የዋሃቢ ሰለፊ ቡድኖች አደራጀተው መሳሪያ በማስጣጠቅ በሶሪያ መንግስት ላይ የእጅ አዙር ጦርነት ከፈቱ። የምእራባውያን ሚዲያዎች ይህን እ ኤ አ በ2012 ዓ/ም የታወጀ የእጅ አዙር ጦርነት የሶሪያ የውስጥ ግጭት እያሉ የጌቶቻቸው እጅ የሌለበት ለማስመሰል ይጥሩ ነበር።


ያም ሆነ ይህ፣ አሜሪካና አጋሮቿ የሶሪያን መንግስት ለማስወገድ ያወጁት የእጅ አዙር ጦርነት ሶሪያን አፈራረሳት፤ የሶሪያ መንግስት የማይቆጣጠረው ምድር ተፈጠረ። ይሄኔ ኢራቅ ውስጥ ተፈጥሮ የነበረውና ምእራባውያኑ የኢራቅ የአልቃይዳ ክንፍ ሲሉት የነበረው ቡድን ወደሶርያ ተስፋፋ። ስያሜውን የሶሪያና የኢራቅ እስላማዊ መንግስት (ISIS) ያደረገው በዚህ ወቅት ነበር። አሜሪካና አጋሮቿ በሊቢያ ላይ የከፈቱት ሃገር በማፍረስ መንግስት አልባ ሃገር የመፍጠር አካሄድ በቀላሉ መስፋፋት እንደሚያስችለው የገመተው ራሱን የኢራቅና የሶሪያ እስላማዊ መንግስት ብሎ ይጠራ የነበረ ቡድን፣ ስያሜውን ወደእስላማዊ መንግስት IS ቀየረ። አሜሪካ በሊቢያም መንግስት አልባ ሃገር ፈጥራ ቦታ አመቻቸችለት፤ አይ ኤስም ተስፋፋ። አይ ኤስ የታጠቀው መሳሪያ በአብዛኛው አሜሪካና አጋሮቿ በተለይ የሶርያን መንግስት ለማስወገድ ላሰማሯቸው ትናንሽ እስላማዊ ቡድኖች ያስታጠቁት መሳሪያ ነው። አይ ኤስ የሚዋጋው በአሜሪካ መሳሪያ ነው። በአጠቃላይ አይ ኤስን የፈጠረችው አሜሪካ ነች ማለት ይቻላል።


ሰሜን ኮሪያ አህጉር አቋራጭ ባሊስቲክ ሚሳይልና የኒዩክለር አረር ለመታጠቅ ያነሳሳት ሃገራት ላይ ጥቃት በመሰንዘር የርዕዮተ ዓለም የበላይነት የማግኘት ፍላጎት አይደለም። ከዚህ ይልቅ በተለይ አሜሪካ ለርዕዮተ ዓለም የበላይነት ልታካሂድባት ከምትችለው የመንግስት ለውጥና እንደነ ኢራቅ የማፈራረስ አደጋ ራሷን ለመከላከል ነው። የሰሜን ኮሪያ የኒዩክለር መታጠቅ ዓላማ ራስን መከላከል ነው። የምስራቅ አውሮፓ በተለይ የዩክሬይን ምስራቃዊ አካባቢ ግጭትና የክሪሚያ የሩሲያ አካል መሆን መነሻ ምክንያት የአሜሪካ ጣልቃ ገብነት ነው። አሜሪካና ምእራባውያን አጋሮቿ ርዕዮተ ዓለማቸውን ወደምስራቅ በማስፋፋት፣ የኔቶ ሃይልን በማሰማራት የበላይነታቸውን ለማረጋገጥ በዩክሬይን በቀለም አብዮት የመንግስት ለውጥ ያደርጋሉ።


ይህ ሁኔታ ስጋት ላይ የጣላት ሩሲያ የትውልደ ሩሲያ መኖሪያ የሆነችውና ከዩክሬይን ይልቅ ለሩሲያ የምትቀርበውን ክሪሚያ በህዝበ ውሳኔ የሩሲያ አካል የሆነችበትን ሁኔታ አመቻችታለች። ክሪሚያ የሩሲያ አካል እንድትሆን በማድረግ ረገድ ዋነኛው ገፊ ሃይል ሩሲያ ሳትሆን አሜሪካ ነች። በምስራቅ ዩክሬይን የተፈጠረው ግጭት መንስኤም አሜሪካ የምትከተለው የቀለም አብዮት የመንግስት ለውጥ ስትራቴጂና የኔቶ ወደምስራቅ መስፋፋት ነው።


አሜሪካ የርዕዮተ ዓለም የበላይነቷንና የባለጸጎቿን ጥቅም ከማስጠበቅ ውጭ ለሃገራት ሉዓላዊነት፣ ለህዝብ ክብር፣ መብትና ነጻነት ቦታ አትሰጥም። ከሃገራት ጋር ወዳጅ በሆነችበት ወቅትም፣ ለመጠባባቂያነት የዛሬ ወዳጇን ጠላት በጉያዋ ሸሽጋ ትይዛለች። ይህ በጉያዋ የምትይዘው መርዝ አምልጦ ሊያስከትል የሚችለው የሰላምና መረጋጋት ስጋት አይታያትም። አሁን ሶሪያ ውስጥ የሚንቀሳቀሱት በአሜሪካ የሚደገፉ ዋሃቢ ሰለፊ እስላማዊ ቡድኖች፣ አልቃይዳ ወዘተ ለዚህ ማሳያነት ሊጠቀሱ ይችላሉ። ይህ የአሜሪካ አካሄድ በ1970ዎቹ የተነደፈ አዲስ የአለም አሰላላፍ/ New Worled Order የተሰኘ በመንግስት ለውጥ የርዕዮተ ዓለም የበላይነት የመቀዳጀት ስትራቴጂ ውጤት ነው። ይህ ስትራቴጂ ጊዜው ያለፈበት ቢሆንም የአሜሪካ መንግስት ራሱን ከጊዜው ጋር ማጣጣም አቻለም። አሁንም ለርዕዮተ ዓለም የበላይነት በሃገራት ጉዳይ ጣልቃ እየገባ የቀለም አብዮት በተሰኘ የከተማ ነውጥ መንግስት መለወጡን፣ በዚህ ያልተቻለውን ደግሞ በሚሳይልና ቦምብ በማፈራራስ ዓለምን ማተራመሱን እንደቀጠለበት ነው።


በዚህ ፅሁፍ ስለ ታላቋ አሜሪካ ማንነት ማተት አይደለም። ከዚህ ይልቅ የአሜሪካ መንግስት በሃገራት ላይ የሚይዘው አቋምና የሚወስደው እርምጃ ያልተጤነና ራሱንም ጭምር የሚጎዳ አውዳሚ መሆኑን በማስታወስ፣ ሰሞኑን ክሪስ ስሚዝ የተባሉ አንድ የአሜሪካ ኮንግሬስ አባል ኢትዮጵያን በተመለከተ የቸከቸኩት H. RES. 128 የተሰኘ የውሳኔ ሃሳብ ሰነድን ምንነት መቃኘት ነው። ይህ የውሳኔ ሃሳብ ክሪስ ስሚዝ የተባሉት የኮንግሬስ አባሉ ፍላጎት ነው። ሰውየው ይህ ፍላጎት ያደረባቸው በተለያየ ምክንያት ሊሆን ይችላል፤ በጥቅም በመደለል፣ በተሳሳተ መረጃ ወዘተ። ዋነኛው ምክንያት ግን የሃገራቸው መንግስት የሚከተለው በሉዓላዊ ሃገራት ጉዳይ ውስጥ በዘፈቀደ ጣልቃ የመግባት ፖሊሲ ነው።


አሜሪካ ዓለም ላይ ለሚገኙ ሉዓላዊ ሃገራትን በሙሉ ሞግዚት መሆን ስለሚዳዳት የውስጥ ጉዳያቸው ያገባኛል ባይ ነች። ማንኛውም የኮንግሬስ አባል በሉዓላዊ ሃገራት ጉዳይ ላይ የተሰማውን የውሳኔ ሃሳብ የማቅረብ መብት ያለው ለዚህ ነው። የተለያዩ ቡድኖች፣ የአሜሪካ መንግስት ውጤትን ሳያይ በዘፈቀደና በግብታዊነት በሃገራት ላይ ተጽእኖ ለማሳደር ያለውን ፍላጎት ተጠቅመው ጉዳያቸውን ለማስፈጸም የኮንግሬስ አባላትን በገንዘብ ለመግዛት የሚሯሯጡት ለዚህ ነው።


የኮንግሬስ አባላት የቡድን ፍላጎትን መነሻ አድርገው በሉዓላዊ ሃገራት ላይ ተጽእኖ የሚያሳድር የውሳኔ ሃሳብ እንዲቸከችኩ የሚከፈላቸው ገንዘብ እንደሙስና አይታይም። የኮንግሬስ አባሉ ሎቢ ለማድረግ እንደተሰጠው የአገልግሎት ክፍያ ነው የሚቆጠረው። ለመንግስት አሳውቆ ግብር ይከፍልበታል፤ ህጋዊ ጉቦ ነው።


እናም፣ እንደ እኔ እምነት ክሪስ ስሚዝ የሚባሉት የአሜሪካ ኮንግሬስ አባል ኢትዮጵያን በተመለከተ የቸከቸኩት H. RES.128 የተሰኘ የውሳኔ ሃሳብ የኢፌዴሪን ህገመንግስታዊ ስርአት በሃይል ለመናድ በሚንቀሳቀሱ ቡድኖች ህጋዊ ጉቦ ተሰጥቷቸው የቸከቸኩት ነው። ከእነዚህ ቡድኖች ጀርባ ደግሞ ምስራቅ አፍሪካን በማተራመስ ድርጊት በተባበሩት መንግስታት የጸጥታው ምክር ቤት ማዕቀብ የተጣለበት በአንድ ግለሰብ የሚመራው የኤርትራ መንግስት አለ። እንደ እኔ አተያይ፣ ይህ ሰነድ በኤርትራ መንግስትና የትርምስ ስትራቴጂ አስፈፃሚዎቹ በአሜሪካ መንግስት አማካኝነት ኢትዮጵያ ላይ ተጽእኖ በማሳደር ቀጠናውን ለማተራመስ የሚያስችል እድል ለማግኘት በህጋዊ ጉቦ እንዲዘጋጅ ያደረጉት ነው። እንግዲህ፣ ይህን ለምን አልክ መባሌ አይቀርም። ጉዳዩ ወዲህ ነው። ክሪስ ስሚዝ የቸከቸኩትና ለአሜሪካ ምክር ቤት የውጭ ጉዳይ ቋሚ ኮሚቴ ቀርቦ 56 የድጋፍ ድምጽ አገኘ የተባለው፣ በቀጣይ ለመጽደቅ የኮንግሬሱን፣ የሴኔቱንና የፕሬዝዳንቱን ይሁንታ ማግኘት የሚጠብቀው የውሳኔ ሃሳብ ላይ የተነሱ አንኳር አንኳር ጉዳዮችን እንመልከት።


H.RES.128 የተሰኘው የክሪስ ስሚዝ ሰነድ በመግቢያው ላይ፣ ኢትዮጵያ በኢኮኖሚና በማህበራዊ ልማት በተለይ በጤናው ዘርፍ ላሰመዘገበችው ስኬት እውቅና ይሰጣል። ሰነዱ በምስራቅ አፍሪካ ቀጠና ሰላምና መረጋጋት ለማስፈን፣ በአጠቃላይ ለሰላም ያበረከተችውንና የምታበረክተውን አስተዋጽኦ፣ አክራሪነትንና ሽብርተኝነትን በመዋጋት ረገድ ከአሜሪካ ጋር ያላትን ትብብርና ይህ ትብብር ለአሜሪካና ለአካባቢው ሃገራት ብሄራዊ ጥቅም መጠበቅ ላበረከተው አሰተዋጽኦም እውቅና ይሰጣል። ይህ ሊካድ የማይችል መላው ዓለም የመሰከረለት እውነት ነው።


የክሪስ ስሚዝ ሰነድ በመቀጠል ኢትዮጵያ ከአምባገነናዊ ሥረአት ወደአሳታፊ ዴሞክራሲ ለመሸጋጋር የምታደርገው ግስጋሴ በሌሎች መሰኮች የታየውን ያህል ስኬታማ አይደለም ይላል። ይህን የኢፌዴሪ መንግስትና ገዢው ፓርቲ ኢህአዴግም የሚጋሩት እውነት ነው። ዴሞክራሲያዊ ሥርአት በፖለቲካ ፓርቲዎችና በመንግስት ፍላጎት፣ በአዋጅ . . . የሚሰፍን አይደለም። ከአምባገነናዊ ሥርአት ወጥቶ ዴሞክራሲን የማሰፈን ወይም የመገንባት ጉዳይ የአመለካካት ለውጥ የማምጣት ጉዳይ ነው። ዴሞክራሲያዊ አመለካከትን የመንግስት ስልጣን ምንጭና ባለቤት በሆነው ህዝብና ከህዝብ በሚፈልቁ የፖለቲካ ቡድኖች አመራሮችና አባላት ውስጥ በማስረጽ ባህል ሆኖ የሚፈጠር ነው።


ኢትዮጵያ በዚህ ሽግግር ላይ ያለች ሃገር ነች። በመሆኑም ዴሞክራሲው ምሉዕ የሆነበት ደረጃ ላይ አልደረሰም። የዴሞክራሲ አመለካካት ጉድለት የሚታየው በመንግስት ውስጥ ብቻ አይደለም። ዴሞክራሲን ካለመለማመድና ባህል ካለማደረግ የመነጨ ኢዴሞክራሲያዊ አካሄድ ከገዢው ፓርቲና ከመንግስት ይልቅ በተቃዋሚ ፓርቲዎች ዘንድ ይስተዋላል። ተቃዋሚ ፓርቲዎቸ በውስጣቸው የሚፈጠረውን ችግር የሚፈቱበት አካሄድ ለዚህ አሰረጂነት ሊጠቀስ ይችላል።


ችግሮች ሲያጋጥማቸው በሰላማዊ ውይይትና በአብላጫ ድምጽ ውሳኔ ከመፍታት ይልቅ ፍልጥ እየመዘዙ ሲፈነካከቱና ፓርቲውን ሲያፈርሱ ወይም ሁለት ቦታ ሲሰነጠቁ ታይቷል። አንዳንድ ፓርቲዎች እስካሁንም የአምባገነኑ የወታደራዊ ደርግ አሃዳዊ ስርአት ተስፈኞች ናቸው። በአደባባይ አትመጣም ወይ መንጌ (መንግስቱ ሃይለማርያም) አትመጣም ወይ . . . የሚል መዝሙር ያሰማ ፓርቲ መኖሩን ልብ በሉ። እርግጥ ሰላማዊ እስከሆነ ድረስ አምባገነን መናፈቅና ተስፋ ማድረግ በራሱ እንደጥፋት ላይወሰድ ይችላል።


በህዝቡም ዘንድ ተመሳሳይ አመለካካት ይታያል። በአብላጫ ድምጽ የሚደግፉት አመለካከት ስፍራ ያጣባቸው ዜጎች፣ የሚደግፉትን ቡድን በሃይል ወደስልጣን ለማውጣት በሰሜታዊነት የተነሱባቸው አጋጣሚዎች መኖራቸው እውነት ነው። የተተለያዩ ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች ባሉባት ኢትዮጵያ፣ እነዚህ ብሄራዊ ማንነቶች ተደፍቀው፣ አንድ ማንነት በሃይል የተጫነበት ስርአት እንዲመለስ የሚጸልዩ ቁጥራቸው ቀላል አይደለም።
በዚህ ሁኔታ ምሉዕ ዴሞክራሲን ማሰፈን አዳጋች ነው። ራሱ ዴሞክራሲያዊ ስርአት ጥበቃ የሚያደርግላቸው መብቶች፣ ዴሞክራሲውን ለማመንመን ለሚንቀሳቀሱ ቡድኖችም እድል ስለሚሰጥ ጅምር ዴሞክራሲ፤ ዴሞክራሲያውያንና ኢዴሞክራሲያውያን የሚፋለሙበት መድረክ ነው። በኢትዮጵያም እየሆነ ያለው ይህ ነው። ይህን የአሜሪካ መንግስትና የኮንግሬስ አባላት እንዲገነዘቡት ይጠበቃል።


የዴሞክራሲን እድገት ሂደት ከአሜሪካ በላይ የሚያውቅ የለም። አሜሪካ የህገመንግስቷ መሰረት የሆነውን የነጻነት መግለጫ/ Declaration of Independece የተሰኘው ድንቅ ሰነድ እ ኤ አ በ1776 ዓ/ም አዘጋጅታ፣ የሴቶችና የጥቁሮችን የመምረጥና የመመረጥ መብት ማስከበር የቻለችው ግን ከ200 ዓመታት በኋላ በ1950 ዎቹ ነበር። ክሪስ ስሚዝ ይህን ያውቃሉ። እናም የኢትዮጵያ ዴሞክራሲ የኢኮኖሚና የማህበራዊ ልማቱን፣ የሰላምና መረጋገቱን ያህል ስኬታማ አለመሆኑ ሊደንቃቸው አይገባም ነበር። የማህበራዊና የኢኮኖሚ ልማቱና ኢትዮጵያ ሳላምን በማስከበር ያላት ሚና የሃገሪቱ ዴሞክራሲ ውጤት መሆኑንም መዘንጋት የለባቸውም። የብሄር፣ የሃይማኖትና የአመለካካት ብዝሃነት ባለባት ኢትዮጵያ ዴሞክራሲያዊ ስርአት መሰረት ባይዝ ኖሮ ሃገሪቱ ሰላም አይኖራትም ነበር። ከ1983 ዓ/ም በፊት የነበረውን ሁኔታ ለዚህ አስረጂነት መጥቀስ ይቻላል።


ክሪሰ ስሚዝ የዴሞክራሲውን እድገት ሂደት እንደትልቅ ችግር ከማየት ይልቅ መሰናክሎቹ ተለየተው እድገቱ ሊፋጠን የሚችልበትን መላ መጠቆም ላይ ቢያተኩሩ መልካም ነበር። ያዘጋጁት ሰነድ ግን ከዚህ በተቃራኒ መሄዳቸውን ነው የሚያመለክተው። በሰነዱ ላይ ያሰፈሯቸው መረጃዎችና ሃሳቦች በሙሉ የሃገራቸውን ዜግነት (አሜሪካዊ ዜግነት) አግኝተው በበጎ አድራጎት ድርጅትነት ተመዝግበው ዶላር እየሰበሰቡ፣ ቀጠናውን በማተራመስ ከሚታወቀው የኤርትራ መንግስት ጋር በማበር ሽብርተኝነትን ጨምሮ በማንኛውም የሃይል መንገድ የኢፌዴሪን ህገመንግስታዊ ስርአት ለመናድ የሚንቀሳቀሱ ቡድኖች የተገኙ መሆናቸውን በድፍረት መናገር ይቻላል።


እርግጥ ሰነዱ የአሜሪካ መንግስት የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤት የሰብአዊ መብት አያያዝ ሪፖርትን በአስረጂነት ይጠቅሳል። የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤቱም ቢሆን መረጃዎቹን በራሱ መርምሮ ሳይሆን ያገኘው፣ የኤርትራ መንግስት ስር የተጠለሉትን ጨምሮ ስርአቱን በሃይል ለማፍረስ ከሚንቀሳቀሱ ተቃዋሚዎችና ተቃዋሚዎቹን ዋቢ ካደረጉ የሰብአዊ መብት ተሟጋች ነን ባይ ድርጅቶች ነው።


እነዚህ አሜሪካ በበጎ አድራጎት ድርጅትነት የተመዘገቡ የኤርትራ የትርምስ ስትራቴጂ አስፈፃሚ ቡድኖች ኢትዮጵያ ላይ የሽብር ጥቃትን የሚጨምር ጦርነት ያወጁት በይፋ ነው። በኤርትራ በረሃ የሚንቀሳቀሱትም በይፋ ነው። የህን የአሜሪካ መንግስትም ያውቃል። ክሪስ ስሚዝም ያውቃሉ ብዬ እገምታለሁ። ከቀጥታ ጦርነትና ከሽብር ጥቃት በተጨማሪ ኢትዮጵያን ለማጥቃት የሚጠቀሙበት መንገድ ገጽታዋን በማበላሸት የበለጸጉ ሃገራትን የልማትና ሰብአዊ ድጋፍ እንዳታገኝ በማደረግ በሃገር ውስጥ ቀውስ መፍጠር ነው።


ይህን ቀውስ መልሰው በማራገብ በመንግስት ላይ ሰላማዊ ያልሆነ ተቃውሞ ይቀሰቀሳሉ። መንግስት ይህን የሃይል ተቃውሞ በማክሸፍ የህግ የበላይነትን ለማስከበር የሚወስደውን እርምጃ፣ መልሰው በመንግስት እንደተፈጸመ የሰብአዊ መብት ጥሰት የመብት ተሟጋች ነን ለሚሉ ርዕዮተ ዓለማዊ አጀንዳ ላላቸው ቡድኖችና እንደ ክሪስ ስሚዝ ላሉ ተጽእኖ የመፍጠር አቅም ላላቸው ግለሰቦች ያቀብላሉ። ይህን ሆን ብሎ ታቅዶ የሚከናወን ድርጊት በማራገብ በሃያላን ሃገራት ተጽእኖ መንግስት እንዲሽመደመድ ለማድረግ ይጠቀሙበታል። ክሪሰ ስሚዝ ባሳለፍናቸው ሳምንታት በኢትዮጵያ ላይ የቸከቸኩት የውሳኔ ሃሳብ ሰነድ ለዚህ አስረጂነት ሊጠቀስ ይችላል።


ክሪስ ስሚዝ ሰነዱን ለመቸክቸክ ያነሳሳቸውን ሁኔታ በገለጹበት መግቢያው ላይ በ1997 ዓ/ም የተካሄደው ምርጫ ሁከት እንደገጠመውና ተጽእኖም እንደተደረገበት፣ በሺህ የሚቆጠሩ የተቃዋሚ አባላት፣ ጋዜጠኞች፣ የሲቪክ ማህበራት አባላት የታሰሩበት መሆኑን ያስታውሳል።


ሁላችንም እንደምናስታውሰው የምርጫ 97 ሂደት ፍጹም ሰላማዊ፣ ነጻና ፍትሃዊ ነበር። ከምርጫው አስቀድሞ የሂደቱ ነጻ፣ ፍትሃዊነትና ዴሞክራሲያዊነት ላይ ጥያቄ ያነሳ አንድም የፖለቲካ ፓርቲ ወይም የምርጫ ታዛቢ አልነበረም። የምርጫው ውጤትም ከዚያ ቀደም ከተካሄዱ ሁለት ምርጫዎች በተለየ ሁኔታ ተቃዋሚዎች ከፍተኛ መቀመጫ ያገኙበት ነበር። የቀድሞው ቅንጅት በተለይ በአማራ ክልልና በአንዳንድ የሃገሪቱ ከተሞች በመቶዎች የሚቆጠር መቀመጫዎችን አሸንፎ ነበር። አዲስ አበባን ደግሞ ሙሉ በሙሉ ማስተዳደር የሚያስችለው ድምጽ አግኝቶ ነበር።


ይሁን እንጂ የቀድሞው ቅንጅት አመራሮች ቀድሞውኑም ሃገሪቱን መምራት የሚያስችላቸው ድምጽ ካላገኙ ምርጫው ተጭበርብሯል በሚል ወሬ የከተማ ደጋፊዎቻቻውን አነሳስተው በቀለም አብዮት ስልጣን በሃይል ለመውሰድ አስበው ስለነበረ ይምርጫውን ውጤት አንቀበልም አሉ። አንዳንድ የውጭ ሲቪክ ማህበራትም ቅንጅት ሊያካሂድ ላሰበው የቀለም አብዮት የመንግስት ለውጥ የታክቲክ ምክር ድጋፍ ያደርጉ እንደነበረ በተጨባጭ ተረጋግጧል። ምርጫውን አስመልክተው ባወጧቸው የታዛቢነት ሪፖርቶች ውጤቱን ተዓማኒነት በማሳጣት ህዝብን ለማነሳሳት መሞከራቸውም ጸሃይ የሞቀው እውነት ነው። የቀድሞው ቅንጅት ሌሎች ተቃዋሚዎች ባሸነፉበትና ባልተወዳደረባቸው አካባቢዎች ጭምር ህዝብ የሰጠኝ ድምጽ ተሰርቋል ብሎ ወደሁከት መግባቱ ይታወቃል።


በመሰረቱ ዋነኛው የሁከት ቀስቃሽ የነበረው የቀድሞው ቅንጅት በአፈጣጠሩም የፌደራል መንግስቱን ስልጣን ለመረከብ የሚያስችል የህዝብ ድምጽ ሊያገኝ የሚችል ፓርቲ አልነበረም። ምክንያቱም ፓርቲው አሃዳዊ ስርአት የመመስረት ፖሊሲ ስለነበረው፣ በኢትዮጵያ ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች ተቀባይነት አልነበረውም። የቀድሞ ቅንጅት ደጋፊዎች በአማራ ክልል የተገደቡ ነበሩ። ከዚህ በተጨማሪ አዲስ አበባን ጨምሮ በጥቂት የሃገሪቱ ትልልቅ ከተማዎችም ደጋፊዎች እንደነበሩት አይካድም።


ከዚህ ውጭ በሁሉም የኢትዮጵያ ክልሎች ደጋፊ አልነበረውም። በኦሮሚያ፤ ትግራይ፤ አፋር፤ ደቡብ ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች፤ ኢትዮ ሶማሌ፤ ጋምቤላ፤ ቤኒሻንጉል ጉምዝ፤ ሃራሪ ክልሎች የቀድሞው ቅንጅት ደጋፊዎችም መራጮችም አልነበሩትም። በተጨባጭም የታየው ይህ ነው። በኦሮሚያና በደቡብ ከፍተኛ ሊባል የሚችል ደጋፊ የነበረውና የኢህአዴግ ተፎካካሪ የነበረው የኢትዮጵያ ዴሞክራቶች ሃይሎች ህብረት ወይም ህብረት ነበር። የምርጫው ውጤትም ይህን አሳይቷል። ህብረት በሁለቱ ክልሎች ከገዢው ፓርቲ ቀጥሎ ከፍተኛ መቀመጫ አግኝቷል። ቅንጅት ህብረት ባሸነፈባቸው የምርጫ ክልሎች ጭምር ኢህአዴግ አጭበርብሮኛል ሲል እንደነበረ ይታወሳል።


ይህ ሁኔታ ድርጅቱ ቀድሞውኑም ስልጣን የመመንተፍ እንጂ በህዝብ ድምጽ የተሰጠውን ያህል የመቀበል ዓላማ እንዳልነበረው ያመለክታል። ሁከቱን ያስነሳውም ለዚህ ነበር። ሁከት ያነሳሳውና በመጨረሻም የሁከት ክተት ያወጀው ደግሞ በድብቅ ሳይሆን ራሳቸውን ተቃዋሚ ፕሬስ ብለው በሚጠሩ በነጻ ፕሬስ ሽፋን በሚንቀሳቀሱ ጋዜጦች ነበር። ጋዜጦቹ ያወጁትን የሁከት ጥሪ አሁንም ከቤተመጻህፍት ክምችት አውጥቶ መመልከት ይቻላል። በዚህ ሁከት በመቶዎች የሚቆጠሩ የዋህ ኢትዮጵያውያን ህይወት ጠፍቷል፤ የጸጥታ አስከባሪ ሃይል አባላትም ተገድለዋል። በሚሊየኖች ብር የሚገመት የግለሰቦች፣ የህዝብና የመንግስት ንብረት ወድሟል።


ይህ ምርጫውን ተከትሎ ቅንጅት የገባበት አካሄድ ዴሞክራሲያዊ አልነበረም። የህግ የበላይነትንም የሚጻረር ነበር። መንግስት ይህን ሁከት በመቀልበስ የህግ የበላይነትን የማስከበር ህገመንግስታዊ ግዴታ አለበት። በዚህ መሰረት አቃቤ ህግ ሁከቱን በመጠንሰስ፣ በመምራትና በመፈጸም ወንጀል የጠረጠራቸውን ግለሰቦች በቁጥጥር ስር አውሎ በይፋ የፍርድ ሂደት ጉዳያቸው እንዲታይ አድርጓል። የፍርድ ሂደቱ በእንግሊዘኛና በፈረንሳይኛ ቋንቋ እየተተረጎመ የውጭ ታዛቢዎች በተገኙበት ነበር የተካሄደው። ክሪስ ሰሚዝ ይህን ጉዳይ ያውቃሉ ብዬ እገምታለሁ። ይሁን እንጂ ኢትዮጵያን በተመለከተ የቸከቸኩት ሰነድ ላይ የሰዎችን መታሰር ከማንሳት ያለፈ፣ ስለሁከቱ አነሳስና ስለፍርድ ሂደቱ አንዲትም ቃል አላሰፈሩም።


የክሪስ ስሚዝ ሰነድ በመቀጠል ወደምርጫ 2002 እና 2007 ይሸጋገራል። ሰነዱ ኢህአዴግ 99 ነጥብ 6 በመቶ የምክር ቤት መቀመጫዎችን አሸንፌበታለሁ ያለው የ2002 ምርጫ እንዲሁም 546 መቀመጫዎችን አሸንፌበታለሁ ያለው (አንዷን መቀመጫ ለማን ሰጥተው እንደሆነ አይታወቅም) የ2007 ምርጫ ነጻና ፍትሃዊ አልነበረም፤ የኢህአዴግን ብቸኛ ገዢነት ያረጋገጠ ነው ይላል።


በቅድሚያ የአንድ ምርጫ ነፃና ፍትሃዊ መሆን የሚለካው በውጤቱ ሳይሆን በምርጫው ሂደት ነው። ክሪስ ስሚዝ ይህን ጠንቅቀው ያውቃሉ። ይሁን እንጂ በ2002 እና 2007 የተካሄዱት ምርጫዎች ሂደት ነጻና ፍትሃዊ አለመሆኑን የሚያሳይ አንድም አስረጂ አልጠቀሱም። ሁሉም ኢትዮጵያዊ እንደሚያስታውሰው ምርጫው እስኪጠናቀቅ የነበረውን ሂደት በተመለከተ ሁሉም ተፎካካሪ ፓርቲዎች፣ ሂደቱ እንከን የለሽ መሆኑን መስክረው ነበር። ሂደቱ ችግር አለበት ያለ የምርጫ ታዛቢም አልነበረም።


ሁሉም የምርጫ ታዛቢዎች የሂደቱን ነጻና ፍትሃዊነት አረጋግጠው ምስክርነት ሰጥተዋል። የምርጫ ሂደት ነጻና ፍትሃዊ ከሆነ ውጤቱ ምንም ይሁን ምን ትክክልና ተገቢ ነው። ታዲያ፣ ክሪስ ስሚዝ በ2002 እና 2007 የተካሄደው ምርጫ ነጻና ፍትሃዊ አለነበረም ያስባላቸው ምን ይሆን? መልሱ ቀላል ነው። አሜሪካ የተጠጉ የኤርትራ የትርምስ ስትራቴጂ አስፈፃሚ ቡድኖች የነገሯቸውን እንደወረደ ስለቸከቸኩት ነው፤ በቃ።


ክሪስ ስሚዝ ያዘጋጁት የህግ ሰነድ ረቂቅ ነው፤ የፖለቲካ ፓርቲ መግለጫ አይደለም። ይሁን እንጂ የሰነዱ አገላለጽ የህግ ሳይሆን ፖለቲካዊ ነው። ኢህአዴግ በ2002ም ይሁን በ2007 ምርጫ ለሁሉም የምክር ቤት መቀመጫዎች አለመወዳደሩ ይታወቃል። ኢህአዴግ የተወዳደረው በኦሮሚያ፤ በአማራ፤ በደቡብ ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦችና በትግራይ ክልሎች እንዲሁም በአዲስ አበባ ለሁሉም መቀመጫዎች፣ በሃራሪና ብድሬደዋ ከተሞች ለተወሰኑ መቀመጫዎች ነበር። በአፋር፣ በኢትዮጵያ ሶማሌ፣ በቤኒሻንጉል ጉምዝ፣ በጋምቤላ ለአንድም መቀመጫ አልተወዳደረም። በሃራሪና በድሬደዋም ለሁለት መቀመጫዎች ብቻ ነው የተወዳደረው። ያልተወዳደረበትን ድምጽ ደግሞ ማግኘት አይችልም።

 

ስለዚህ ኢህአዴግ 99 ነጥብ 6 ወይም ሁሉንም የምክር ቤቱን መቀመጫዎች ሊያሸንፍ አይችልም፤ አሸንፎም አያውቅም። የህግ ሰነድ ላይ ይህ በትክክል መቀመጥ አለበት። 99 ነጥብ 6 በመቶ፣ ሁሉንም የምክር ቤት መቀመጫ አሸነፈ የሚለው ወሬ፣ የምርጫው ውጤት የጎመዘዛቸው አንዳንድ ተቃዋሚዎችና አሜሪካ መንግስታዊ ባልሆነ ድርጅትነት መዝግባቸው ከኤርትራ መንግስት ጋር የሚሰሩ ተቃዋሚ ነን ባዮች የሚያወሩት ፖለቲካዊ አገላለጽ ነው። ይሀ ሁኔታ ክሪስ ስሚዝ ሰነዱን ሲያዘጋጁ ጉዳዩን በቅጡ ለማጥናት እንኳን ሳይጨነቁ ተቃዋሚዎቹ የነገሯቸውን እንደወረደ የቸከቸኩት መሆኑን ያሳያል። ይህን ያደረጉት ምናልባት የሰጧቸው ህጋዊ ጉቦ ልባቸውን ነስቷቸው ይሆን?


የክሪስ ስሚዝ ሰነድ በዚህ አያበቃም። ባለፈው ዓመት በአማራና በኦሮሚያ ተቀስቅሶ የነበረውን ሁከትና በሁከቱ የጠፋውን የሰው ህይወት ይጠቀሳሉ። ተገፍተናል (marginalized) በሚሉ የኦሮሞና የአማራ ብሄሮች የተቀሰቀሰ እንደሆነ አድርገው ነው ያቀረቡት። ሚ/ር ስሚዝ ሊነገሩን የፈለጉት የኢትዮጰያ መንግስት የአንድ ብሄር የበላይነት የሰፈነበት፣ ሌሎች ብሄሮች የተገፉበት መሆኑን ነው።


በመሰረቱ በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ሥርአት ይህ ሊሆን አይችልም። ክልሎችና ሌሎች የአስተዳደር እርከኖች በብሄር ላይ በመመስረት ነው የተዋቀሩት። ሁሉም የኢትዮጵያ ብሄሮች ወይም ብሄረሰቦች በየአካባቢያቸው ራሳቸውን በራሳቸው ነው የሚያስተዳድሩት። ኦሮሚያን ትግሬ ወይም አማራ ሊያስተዳደር አይችልም። አማራን ትግሬ ወይም ኦሮሞ በበላይነት ማስተዳደር የሚያስችለው ምንም ክፍተት የለም።


የፌደራል መንግስቱ ከፍተኛው የስልጣን አካል በሆነው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ሁሉም ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች በህዝባቸው ቁጥር ልክ ውክልና አላቸው። በፌደራል ምክር ቤት ውስጥ ከፍተኛ ውክልና ያለው የኦሮሞ ብሄር ሲሆን ቀጣዩ የአማራ ብሄር ነው። በፌደራል መንግስት አስፈፃሚ ውስጥም ብቃትንና የብሄር ተዋጽኦን መሰረት ያደረገ ሹመት ነው የሚሰጠው።

 

እውነታው ይህ ሆኖ ሳለ፣ ክሪስ ስሚዝ ባለፈው ዓመት በኦሮሚያና በአማራ ክልል ተቀስቅሶ የነበረውን ሁከት ከመገለል ጋር ማገናኘት ለምን አስፈለጋቸው? መልሱ ቀላል ነው። ክሪስ ሰሚዝ ኢትዮጵያን ብሎም ቀጠናውን ለማተራመስ የሚንቀሳቀሰው የኤርትራ መንግስት ጉዳይ አስፈጻሚዎች ኢትዮጵያ ውስጥ የእርስ በርስ ግጭት ለመፍጠር የሚያወሩትን የትግሬ የበላይነት አለ የሚል ወሬ እንደወረደ ስለተቀበሉ ነው። እውነታው ምንም አላሳሰባቸውም። ይህ ክሪስ ስሚዝን የግጭት አጋፋሪ ያደርጋቸዋል።


በመሰረቱ በኦሮሚያና በአማራ ክልሎች ተቀስቅሶ የነበረው ተቃውሞ ዋና መንስኤ የመልካም አስተዳደር መጓደልና የኪራይ ሰብሳቢነት ችግር ነው። እርግጥ ክሪስ ስሚዝ እንደጠቀሱት ተቃውሞው የአንድ ብሄር የበላይነት ያለ በማስመሰል የኤርትራ የትርምስ ስትራቴጂ አስፈጻሚዎች ባካሄዱት ቅስቀሳ ወደአውዳሚ ሁከትነት ተቀይሯል። በአንዳንድ አካባቢዎች ደግሞ የዘር ማጥራት ባህሪ ያለው እርምጃ እስከመውሰድ የዘለቀ ጸያፍ ድርጊት ተፈጽሟል።


አሜሪካ ተቀምጠው ለክሪሰ ስሚዝ ወሬ የሚያቀብሏቸው ወገኖች ኢትዮጵያ ውስጥ በሰሜን ጎንደር ዞን የዘር ማጥራት እርምጃ እንዲወሰድ ማስደረጋቸውን ለምን ዘነጉት? የክሪስ ስሚዝ ወሬ አቀባዮች የቀሰቀሱት ሁከት በህዝቡ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴ ላይ ያስከተለውን መስተጓጎል፤ በግል ባለሃብቶች (በውጭ ባለሃብቶች ጭምር) ኢንቨስትመንቶች ላይ፣ በማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ተቋማት ላይ፣ በሃይማኖት ተቋማት ላይ ያስከተለውን ውድመት፣ ሰላም ለማስከበር በተሰማሩ የፖሊስና የሚሊሻ አባላት ህይወትና አካል ላይ ያደረሰውን ጉዳትስ ለማን ይሆን የተዉት?


ይህን አሜሪካ የሚገኙ የክሪስ ስሚዝ ወዳጆች የቀሰቀሱትን ከፍተኛ ሰብአዊ ቀውስ ያስከተለ፣ ህገመንግስታዊ ሥርአቱን ለአደጋ ያጋለጠ ሁከት በተለመደው ህግን የማስከበር እርምጃ መከላከል የማይቻልበት ደረጃ ላይ ሲደርስ መንግስት ህገመንግስቱ በሚፈቅደው መሰረት የአስቸኳይ ጊዜ ሁኔታ አወጀ። በቅድሚያ የአስቸኳይ ጊዜ ሁኔታ አዋጁ ህገመንግስታዊ መሆኑ መታወቅ አለበት። ክሪስ ስሚዝ ግን እንደችግር ብቻ ነው ያዩት። ይህን መነሻ በማድረግ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ እንዲነሳ ጠይቀዋል።


የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ሁኔታዎች ተረጋግተው በተለመደ የህግ ማስከበር አሰራር ሰላምና መረጋገትን መጠበቅ ወደሚቻልበት ደረጃ በመደረሱ ህገመንግስቱ በሚያዘው መሰረት ተነስቷል። በመሆኑም በዚህ ላይ ብዙ ማለት አልፈልግም። ክሪስ ስሚዝ ሌላ ያነሱት ጉዳይ የፀረ ሽብርተኝነት ህጉንና የሲቪክ ማህበራትና የበጎ አድራጎት ድርጅቶች አዋጆችን የሚመለከት ነው። በዚህ ጉዳይ ላይ ብዙ ስለተባለ ደግሜ ባላነሳው እመርጣለሁ። ይሁን እንጂ ክሪስ ስሚዝ የኢትዮጵያን ገጽታ ለማጠየም ያዘጋጁት ሰንድ ዋና አጀንዳ ስላደረገው ወቅቱ በሚጠይቀው ልክ በመጠኑ እመለከተዋለሁ።


ክሪስ ስሚዝ አዋጆቹ ይሰረዙ ወይም ይሻሻሉ ሲሉ እንደመጣላቸው ወይም ብር የከፈሏቸው ሰዎች በሉ እንዳሏቸው ነው የቸከቸኩት። በመሰረቱ ኢትዮጵያ የጸረ ሽብርተኝነት ህግ ያወጣችው ግልጽና ደራሽ የሽብር ጥቃተ አደጋ ሰላለባት ነው። ኢትዮጵያ በ1980ዎቹ አጋማሽ ጀምሮ በተለያዩ ቡድኖች የሽብር ጥቃት ተፈጽሞባታል። በይፋ የሽብር ጥቃት ኢላማቸው መሆኗን ያወጁትም ቁጥር ቀላል አይደሉም።


ከዚህ በተጨማሪ በዓለም አቀፍ ደረጃ እይተስፋፋ የመጣውንና ዓለም አቀፍ ባህሪ ያለውን የሽብር ጥቃት ለመከላከል የተባበሩት መንግስታትና የአፍሪካ ህብረት ስምምነቶች፣ ሃገራት የጸረሽብርተኝነት ህግ እንዲያወጡ ያስገድዳሉ። አዋጁ በእነዚህ መሰረታዊ ምክንያቶች ነው የወጣው። ፈጽሞ ሰላማዊ የተቃውሞ እንቅስቃሴን የማፈን ዓላማ የለውም። ይህን ማድረግ የሚያስችል ድንጋጌዎች አለው የሚልም እምነት የለኝም።


የጸረ ሽብርተኝነት ህጉ ችግር አለበት ከተባለም የሚሻሻለው በአሜሪካ ጥያቄ ሳይሆን፣ ጉዳት ያደርስብናል በሚሉ በሰላማዊ መንገድ የሚንቀሳቀሱ አካላት ብቻ ነው። እርግጥ እስካሁን የትኛው የጸረሽብርተኝነት ህጉ አንቀጽ ችግር አለው እንደሚሉ በግልጽ ባይናገሩም፣ ህጋዊ ሆነው የሚንቀሳቀሱ ፓርቲዎችም አዋጁን ሲቃወሙት ይሰማል። በዚህ መሰረት ገዢው ፓርቲና በሃገር አቀፍ ደረጃ የሚንቀሳቀሱ የፖለቲካ ፓርቲዎቸ በማካሄድ ላይ በሚገኙት ድርድር ህጉን ለማስተካካል ጉዳዩን በአጀንዳነት ይዘውታል። ወጤቱን አብረን እንመለከታለን።


የሲቪክ ማህበራትና የበጎ አድራጎት ድርጅቶች ምዝገባ አዋጅን በተመለከተ፣ አዋጁ በመሰረቱ የሲቪክ ማህበራትንና በጎ አድራጎት ድርጅቶችን እንቅስቃሴ የመገደብ ዓላማ የለውም። የአዋጁ ዓላማ ማህበራቱ የሃገሪቱን ዴሞክራሲ ማጎለበት በሚያስችል፣ ከማህበራቱ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ጥቅም የሚጠብቀውን ህዝብ ተጠቃሚነቱን በሚያረጋግጥ ሁኔታ የሚንቀሳቀሱበትን ስርአት ማበጀት ነው። አዋጁ ሃገር በቀል ሲቪክ ማህበራት በሃገሪቱ ፓለቲካዊ - ዴሞክራሲና የሰብአዊ መብት አያያዝ ጉዳዮች ላይ ያለምንም ገደብ መሳተፍ እንደሚችሉ ይደነግጋል። የውጭ ማህበራት ግን ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ልማት ውስጥ የመሳተፍ መብት ብቻ ነው ያላቸው። ይህ የሆነው የሃገሪቱ ፖለቲካዊ ጉዳይ የመንግስት ስልጣን ብቸኛ ባለቤት የሆነው የኢትዮጵያ ህዝብ ጉዳይ ብቻ በመሆኑ ነው። ዴሞክራሲውን ማሳደግ፣ ሰብአዊ መብትን ማረጋገጥ፣ ዘላቂ ሰላምን ማስፈን . . . የሚቻለውም በራስ አቅም ብቻ መሆኑ ስለታመነበት ነው።


የውጭ ሲቪክ ማህበራት በገንዘብ የሚደግፋቸውን አካል ወይም መንግስት ጥቅም ከማስጠበቅ ነጻ ሊሆኑ ስለማይችሉ፣ የህዝቡን ዘላቂ ጥቅም ታሳቢ ያደረገ የዴሞክራሲ ግንባታ፣ የሰብአዊ መብት አያያዝ ወዘተ ተግባራትን ማከናወናቸው ዋስትና የለውም። ዴሞክራሲን በመገንባት ሰበብ በተለያዩ ሃገራት ጥቂቶች በተሳተፉበት የከተማ ሁከት የመንግስት ለውጥ የማድረግ ሙከራዎች የተካሄዱት በውጭ ሲቪክ ማህበራት አማካኝነት መሆኑ ምስጢር መሆኑ ያበቃበት ጊዜ ላይ እንደምንገኝ ማስታወስም ተገቢ ነው። ዴሞክራሲን በማስፋፋትና ሰብአዊ መብትን በማስከበር ሽፋን የሚንቀሳቀሱ የውጭ ሲቪክ ማህበራት በመሯቸው የቀለም አብዮቶች የተፈጸሙት የመንግስት ለውጦች ሃገራቱን ትርምስ ውስጥ ከማስገባት ያለፈ አንድም ቦታ ላይ ዘላቂ ሰላም አላመጣም።


ከዚህ በተረፈ በኢትዮጵያ የሚንቀሳቀሱ የውጭ በጎ አድራጎት ድርጅቶች የሚያነሱት ጉዳይ፣ አስተዳደራዊ ወጪን የሚገድበውን የአዋጁ ድንጋጌ የሚመለከት ነው። የዚህ ድንጋጌ ዓላማ በጎ አድራጎት ድርጅቶቹ በህዝብ ስም የሚያመጡትን ሃብት ለራሳቸው ተቀራምተው እንዳይጨርሱት መከላከል የሚያስችል አሰራር መዘርጋት ነው። በርካታ በጎ አድራጎት ድርጅቶች በድሆች ስቃይ ከለጋሾች ሰብስበው የሚያመጡትን የእርዳታ ገንዘብ ለራሳቸው ተቀራመተው ጥቂት የተንደላቀቁ ቱጃሮችን ያፈሩ መሆናቸውን ማስታወስ ይገባል። ያም ሆነ ይህ፣ ከዚህ አስተዳደራዊ ወጪ ጋር በተያያዘ በትክክል ስራቸውን እንዳይሰሩ እንቅፋት የፈጠረ ሁኔታ ካለም ይህን በውይይት ማስተካካል ይቻላል። ይህ ሂደት የተጀመረ ይመስለኛል። በመሆኑም ከሪስ ስሚዝ የቸከቸኩት ኢትዮጵያን የሚመለከት ረቂቅ የውሳኔ ሰነድ በሃገራቸው የተሸሸጉ የኤርትራ የትርምስ ስትራቴጂ አስፈጻሚዎች የነገሯቸው መሰረተ ቢስ ወሬ እንደወረደ የሰፈረበት፣ ከእውነታ የራቀ ነው።


ክሪስ ስሚዝ በኢትዮጵያ ላይ ያዘጋጁት ሰነድ ተቀባይነት አግኝቶ ይጸድቃል የሚል ግምት የለኝም። ቢጸድቅም ኢትዮጵያ የተያያዘችው የሰላም፣ የልማትና የዴሞክራሲ ጉዞ ላይ የሚያስከትለው አሉታዊ ተጽእኖ አይኖርም። አሜሪካና ኢትዮጵያ የሰላምና የልማት አጋረነት ቢኖራቸውም፣ አሜሪካ ብቸኛዋ የኢትዮጵያ አጋር አለመሆኗንም ማስታወስ ተገቢ ነው።


በአጠቃላይ ክሪሰ ስሚዝ ሰነዱን ለማዘጋጀት ድፍረት የሰጣቸው የሃገራቸው መንግስት የሚከተለው በ1970ዎቹ የተነደፈ አዲስ የዓለም አሰላላፍ/New Worled Order የተሰኘ ሃገራትን በተዕእኖ ስር የመጣል ስትራቴጂ ነው። ይህ ስትራቴጂ ያረጀና ያፈጀ በክፍል አንድ ጽሁፍ ላይ እንደተገለጸው በራሷ በአሜሪካም ላይ ጭምር አደጋ ያስከተለ፣ ባለንበት ዘመን አሜሪካን የዓለማችን አደገኛ ሃገር ያሰኘ ነው። አዲስ ብቅ ያሉ የኢኮኖሚ ልዕለ ሃያላን ሃገራት፣ የጋራ ጉዳዮች ላይ በመመሰረት መጠቃቀም ላይ የተመሰረተ አዲስ የዓለም አሰላለፍ ስትራቴጂ ነድፈው ተግባራዊ እያደረጉ መሆኑም መስተዋል አለበት።


የቻይና ቤልት ኤንድ ሮድ ፕሮጀክት መጠቃቀም ላይ የተመሰረተ የዘመናችን የዓለም አሰላለፍ ስትራቴጂ መሆኑን ልብ ይሏል። ክሪስ ስሚዝ የተመረኮዙት የአሜሪካ የዓለም አሰላለፍ ስትራቴጂ ዝሏል። ክሪስ ስሚዝ ይህን ቢያስተውሉ ተገቢ ይመስለኛል። ያረጀውና የዛለው የአሜሪካ የዓለም አሳለፍ ስትራቴጂ አሜሪካን ከዓለም ከመነጠልና እንደስጋት እንድታይ ከማድረግ ያለፈ የትም የማያደርስ ነው።


ያም ሆነ ይህ ክሪስ ስሚዝ አሁን ኢትዮጵያ ላይ ለቸከቸኩት ሰነድ የቅርብ አነሳሽ ምክንያት የአሜሪካ መንግስት ያለአግባብ ኢትዮጵያን እንዲጫን የሚፈልጉ በአሜሪካ በመንግስታዊ ድርጅትነት የተመዘገቡ የኤርትራ መንግስት ምስራቅ አፍሪካን የማተራመስ ስትዳቴጂ አስፈፃሚዎች በሎቢ ክፍያ ሽፋን ያቀረቡላቸው ህጋዊ ጉቦ ነው። ሰነዱን በተዘዋዋሪ መንገድ የምስራቅ አፍሪካ ቀጠናን የማተራመስ ስትራቴጂ አስፈጻሚ ቡድኖች ያዘጋጁት እንደሆነ አድርጎ መውሰድ ይቻላል። ክሪስ ስሚዝም ሆኑ አሜሪካ በሃገራት ሉዓላዊነት ውስጥ ጣልቃ እንድተገባ ህጋዊ ጉቦ እየከፈሉ የጫና የውሳኔ ሰነድ የሚያስጽፉ ቡድኖች፣ አሜሪካ የምትከተለው የዓለም አሰላለፍ ስትራቴጂ የትም የማያደርስ የዛለ መሆኑን ማስታወስ አለባቸው። እናም የዛለ ስትራቴጂ የተመረኮዘው H.RES.128 እዳው ገብስ ነው።

ይምረጡ
(2 ሰዎች መርጠዋል)
453 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us