የህዝቦች በአንድነት የመኖር ማሳ ተበላሸ እንጂ ዘሩ አልተበላሸም

Wednesday, 13 December 2017 12:52

"የህዝቦች በአንድነት የመኖር ማሳ ተበላሸ እንጂ 
ዘሩ አልተበላሸም"


ዶ/ር አዲሱ ገ/እግዚአብሔር የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽነር

በይርጋ አበበ

 

የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን በአዋጅ ቁጥር 210/1992 የተቋቋመ የዴሞክራሲ ተቋም ነው። ኮሚሽኑ ተጠሪነቱ ለህዝብ ተወካዮች ም/ቤት ሲሆን የበጀቱን አብላጫ ገንዘብ የሚያገኘውም ከመንግሥት ካዝና ነው። በአገሪቱ የሚፈጠሩ ግጭቶችን ተከትሎ የሚካሄዱ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችንና አጠቃላይ በህገ-መንግሥቱ የተጠቀሱትን መሠረታዊ የሰብአዊ መብቶች መከበራቸውን ማረጋገጥ ቀዳሚ ሥራው እንደሆነ ይገልፃል። ከተቋቋመ ከአስር ዓመታት በላይ ቢሆንም ዘንድሮ አስረኛ ዓመት የምስረታ በዓሉን ለማክበር እየተዘጋጀ ነው።


ከዋና ኮሚሽነሩ አዲሱ ገብረ እግዚአብሔር ጋር ስፋ ያለ ቃለ ምልልስ ያደረግን ሲሆን የቃለምልልሱን ሙሉ ክፍል ከዚህ በታች አቅርበነዋል።


ሰንደቅ፡- ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን አሥረኛ ዓመቱን ለማክበር እየተዘጋጀ ነው። በእነዚህ ዓመታት ውስጥ የኮሚሽኑ ጉዞ እንዴት ይገለፃል?


ዶ/ር አዲሱ፡- ኮሚሽኑ ከአስር ዓመት ትንሽ አለፍ ብሎታል ከተቋቋመ። በዋናነት በህገ-መንግሥቱ የሰፈሩትንና የተረጋገጡትን ሰብዓዊ መብቶች እንዳይጣሱ እና ምስለ መብቶቹ መከበራቸውን በመከታተል መርምሮ የተጣሰም ካለ ለም/ቤቱ ማቅረብ እነዚህ በዋና ዋናነት የሚጠቀሱ ጉዳዮች ናቸው። ይህን ዋና ዓላማ ከመስራት አኳያ ነው መገምገም ያለበት። ተቋሙ ባለፉት አስር ዓመታት የት ላይ ነው ያለው ሲባል የመጀመሪያዎቹ አምስት ዓመታት ኮሚሽኑ መጀመሪያ በእግሩ እንዲቆም የሰው ሃይል፣ ስትራቴጂክ እቅድ፣ አዋጅ ላይ የተፃፉትን በሚገባ የማብራራትና ማኑዋሎችንና አሰራሮችን የማደራጀት፣ ተደራሽ ለመሆንና ራሱን የማስተዋወቅ፣ አድራሻ የመለየት፣ እና ቢሮዎችን የማደራጀት ሥራ ሲያከናውን ቆየ።


ይህ ውጤታማ በሆነ መልኩ ተሰርቷል። አሰራሮችን ደግሞ በተወሰነ መልኩ የማደራጀት ጉዳይ ነበር። የሰራተኛው ሥነ-ምግባር ምን ሊሆን እንደሚገባ መመሪያዎችና ደንቦች የማውጣት ሥራ ነበር። በጀት የመመደብ፣ የውስጥ ቁሳቁሶችን የማደራጀት ለአንድ ተቋም የሚያስፈልጉ ሌሎች ስራዎችም ነበር የተከናወነው። እነዚህ ዓመታት ተቋሙ ካለመኖር ወደ መኖር የተሸጋገረባቸው ዓመታት ናቸው። ተቋሙን የማስተዋወቅ ሥራም የተሰራው በእነዛ ዓመታት ነው።


በሚቀጥሉት አምስት ዓመታት ደግሞ ተደራሽነትን የማረጋገጥ ስራ ነው የተሰራው። ለህዝቡ መቅረባችን፣ ህጎቻችንን ለህዝቡ ማሳወቅ እና እየተከበሩ መሆኑን የማረጋገጥ ስራ በመስራት ሰፋፊ ተግባራት ተከናውነዋል። የሰብዓዊ መብት ፎረም የማደራጀት ንቅናቄ የመፍጠር፣ ሴቶችና አካል ጉዳተኞች ተደራጅተው ለመብታቸው መከበር የሚያደርጉትን ትግል የመደገፍ ስራ ተሰርቷል።
ተደራሽነትን ለማረጋገጥ ደግሞ ስምንት ቅርንጫፎች (በአማራ ባህርዳር፣ በኦሮሚያ ጅማና፣ በቤንሻንጉል ጉሙዝ አሶሳ፣ በአፋር ሰመራ፣ በትግራይ መቀሌ፣ በኢትዮጵያ ሶማሌ ጅግጅጋ፣ በጋምቤላ ጋምቤላ እና በደቡብ ክልል ደግሞ ሀዋሳ) ተከፍተዋል። እነዚህን የሚመሩ አስተባባሪዎችም የህገ-መንግሥት ተልዕኮን ለማሳካት የሚችሉ ተመልምለው ገለልተኝነታቸው ታይቶ ተአማኝነታቸው ለህገ-መንግስቱ ብቻ መሆኑ ተረጋግጦ ወደሥራ የማስገባት ሥራ ተሰርቷል። የሰው ሀይሉን በማደራጀት ተጨማሪ አቅም የመፍጠር እና ዓለም አቀፍ ተሞክሮን መሠረት ያደረገ ልምድን ወደአገር ውስጥ እንዲገቡ የማድረግ ስራም ተሰርቷል።


አሁን ላይ ስናየው ኮሚሽኑ ምርመራ የሚያደርግበት የምርመራ ማኑዋል አለው። ማንዋሉ ዓለም አቀፍ እውቅና ባገኘ መስፈርት የተመሠረተ ነው። በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት አሰራር አንዱ መመዘኛ ዓለም አቀፍ ተቀባይነት ያላቸው መርሆዎችን መጠቀም ነው። እኛም በ2008 ዓ.ም ያካሄድነውንና ለህዝብ ተወካዮች ም/ቤት ያቀረብነውን ሪፖርት ያዘጋጀነው ዓለም አቀፍ ተቀባይነት ባገኘው ማኑዋል መሠረት ነው። በ2009 የተካሄደውም ሆነ አሁን ያጠናነውን ሪፖርት ያዘጋጀነው በዚሁ ማኑዋል ነው። የክትትል ማኑዋልም አለን። በክትትል ማኑዋሉ መሠረትም በጤና ተቋማት፣ በማረሚያ ቤቶች እና በህፃናት ማቆያዎች ላይ ክትትል ሥናካሂድ ባለሙያዎቻችን መሠረት አድርገው የሚከታተሉት የክትትል ማኑዋሉን ነው። ማረሚያ ቤት እንዴት ነው ቼክ የሚደረገው? ቼክ ሊስቶች ምንድን ናቸው? የሚሉትን ዝርዝር ነጥቦቹን ለይተን አውጥተናል።


ሰንደቅ፡- የማረሚያ ቤት ክትትል ማድረጊያ ቼክ ሊስቶች የምትሏቸው ምንድን ናቸው?


ዶ/ር አዲሱ፡- በመጀመሪያ ማረሚያ ቤት የተሰጠውን ተልዕኮ እናያለን። ተልዕኮው ማረም፣ ማነጽ እና ብቁ ዜጋ አድርጎ ወደ ህብረተሰቡ መቀላቀል የሚል ነው። ይህ ተልዕኮ በተግባር አለ ወይስ የለም? የሚለውን እናያለን። አንድ ታራሚ ማረሚያ ቤት የገባው በዋናነት ለመታረም ነው። ታራሚው ከማረሚያ ቤት ሲወጣ የፈፀመውን ወንጀል ታርሞ ቢወጣ ይሻላል ወይስ ከእነ ወንጀሉ ነው የሚወጣው? በማረሚያ ቤት ቆይታውስ የወሰደው ሥልጠና ለዚህ ያበቃዋል ወይ? የሚለውን እናያለን።


ሁለተኛ ታራሚ ሰብዓዊ ክብሩ ተጠብቆ ሊያዝ ይገባል ይላል ሕገ-መንግሥታችን። አንድ ታራሚ ሰብዓዊ ክብሩ ተጠብቆ ሊያዝ ይገባል ሲል ምን ማለቱ ነው? ስንል ታራሚው በቂ ውሃ ያገኛል፣ ጤንነቱ ተጠብቆ ይኖራል ማለት ነው። በህገመንግሥታችን አንቀጽ 18 ቁጥር አንድ ላይ ማንኛውም ሰው ጭካኔ ከተሞላበት፣ ኢሰብዓዊ ከሆነ ወይም ክብሩን ከሚያዋርድ አያያዝ ወይም ቅጣት የመጠበቅ መብት አለው ይላል። በዚህ ህገ-መንግሥት አንቀጽ 19 ደግሞ ወንጀል ፈፅመዋል በመባል የተያዙ ሰዎች የቀረበባቸው ክስና ምክንያቶቹ በዝርዝር ወዲያውኑ በሚገባቸው ቋንቋ እንዲነገራቸው መብት አላቸው ሲል በግልጽ ቋንቋ ያስቀምጠዋል። ይህ ራሱ አንዱ ቼክ ሊስት ነው። በህገ-መንግሥቱ ውስጥ ሊጠበቁ የሚገባቸው መብቶች በዝርዝር ሰፍረዋል። እነዚህ ምን ያህል እየተከበሩ ናቸው ብለን ነው ቼክ የምናደርገው። ስለዚህ ታራሚዎች በቂ ምግብ፣ መኝታ ክፍላቸው፣ ጤንነታቸው በህክምና ባለሙያ ዘንድ የሚታይ መሆኑን የተመለከቱት ጉዳዮች እንዴት ነው እየተተገበሩ ያሉት? ንጽህና መስጫ ክፍሎቻቸውስ? አያያዛቸውስ ጭካኔ በተሞላበት አያያዝ ነው የሚያዙት ወይስ አይደለም? ከቤተሰቦቻቸው፣ ከሀኪሞቻቸው፣ ከጠበቆቻቸው እና ከሃይማኖት አባቶቻቸው ጋር ይገናኛሉ ወይስ አይገናኙም? የሚለውን እናያለን። ምክንያቱም ህገ-መንግሥቱ ከእነዚህ አካላት ጋር የመገናኘት መብት አላቸው ብሎ አስቀምጧል።


ህገ-መንግሥቱ እና ኢትዮጵያ ተቀብላ ያፀደቀቻቸው ዓለም አቀፍ ስምምነቶች እንዴት ነው እየተተገበሩ ያሉት? የሚሉትን ነው የምንከታተለው። ስለዚህ እነዚህ የተቀበልናቸውና የተስማማንባቸው ዓለም አቀፉ ስምምነቶች ለአንድ ታራሚ እንዴት ነው እየተተገበረለት ያለው? የሚለውን በመያዝ ማረሚያ ቤት ስንሄድ የክትትል ማንዋላችን እነዚህ ስታንዳርዶች ናቸው። ስለዚህ ክትትል ስናደርግ በስሜት ተነስተን ወይም ደግሞ በየማህበራዊ ሚዲያ እንደምንሰማው የሚፃፉ ስሜታዊ እና ፍሬም የሌለው አይነት ስሞታዎች ሳይሆን ቀደም ብዬ በጠቀስኩልህ መመሪያዎች መሠረት ነው።


እነዚህ መመሪያዎች (Principles) ተጥሰው ሲገኙ እንዲታረሙ የማድረግ ኃላፊነት አለብን። ደግሞም ያስተካከልናቸው ጉዳዮች አሉ። ስለዚህ እነዚህን አሰራሮች ነው ኮሚሽኑ ተግባራዊ አድርጎ እያሳደገ (develop እያደረገ) የሚሰራው። ከዚህ አኳያ በቅርቡም 2008 ዓ.ም ግጭት፣ ሁከት እና ብጥብጥ በተፈጠሩባቸው አንዳንድ ቦታዎች እየተገኘን የመመርመር፣ ተጠያቂነትም ላይ የህግ የበላይነት እውን እንዲሆን የማድረግ ስራ ስንሰራ ቆይተናል። ተደራሽነትን ለማረጋገጥ ደግሞ በስምንቱ ቅርንጫፎች ኮሚሽነሮች ተሹመው ባለሙያዎች ተሟልተዋል። በየአካባቢው የሚያጋጥም የሰብዓዊ መብት ጥሰት እዚያው ያለው ጽ/ቤታችን ተደራሽ እንዲሆን አድርገናል።


በ2008 እና በ2009 ዓ.ም ሰፊ የምርመራ ስራ የተካሄደባቸው የምርመራ ውጤቶችን ለህዝብ ተወካዮች ም/ቤት አቅርበን ተጠያቂነትም በዚያው ልክ እንዲመጣ ያደረግንበት ሁኔታ አለ። እነዚህ ሪፖርቶች በኮሚሽኑ ታሪክም ሆነ በአገራችንም ታሪክ እንደዚህ አይነት ተጠያቂነትን ያረጋገጠ ሪፖርት ሲቀርብ የመጀመሪያ ነው። አሁንም ይህን ስራችንን ነው አጠናክረን እየሰራን ያለነው። እነዚህን ስራዎች ደምረን ስናይ ኮሚሽኑ ደረጃ በደረጃ እያደገ ነው ያለው። ለወደፊቱም እንዴት ማደግ እንዳለብን ጠቋሚ እቅድ ይዘናል።


ሰንደቅ፡- በ2008 እና 2009 ዓ.ም በአገሪቱ የተፈጠሩ ግጭቶችን ተከትሎ የተፈፀሙ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን መርምራችሁ ሪፖርት አድርጋችኋል። አሁንስ ኢትዮጵያ የምትገኝበት ሁኔታ ምን ይመስላል?


ዶ/ር አዲሱ፡- ተቋማዊ በሆነ መልኩ የምናየውና የምንገመግመው ነገር አለ። አሁን አገራችን ውስጥ ሁከትም ብጥብጥም አለ። ግጭቶች አሉ። ይህ ግጭት ደግሞ ጥሩ አይደለም ማንንም ተጠቃሚ የሚያደርግ አይሆንም። ይህንን ቆም ብለን ማየት አለብን የሚል አቋም አለን። ለምንድን ነው ቆም ተብሎ የሚታየው ብለን ምንጠይቀው? ስንል ቆም ተብሎ የሚታይበት ምክንያት ስላለ ነው።
ግጭቶች በሁሉም አገሮች አሉ። ይነስም ይብዛም አለመግባባት የሌለበት አገር በአለም ላይ የለም። ቴሌቭዥን ስትከፍት የምታየው ይህንኑ ነው። አለመግባባትን በመልካም አጋጣሚ መውሰድ ከተቻለ የአስተሳሰብ ለውጥ ለማምጣት ጥሩ አጋጣሚ መሆኑን ምሁራን ይናገራሉ። አሁን በደረስንበት ደረጃ ልክ ያልተለወጠ ነገር ካለ እንዲለወጥ ያንን ነገር ሊያመጣ የሚችለው የሀሳብ ፍጭት ነው። ሰለዚህ ይህን ቻይናዊያን በጎ አድርገው ወስደው challenges are opportunities ብለው ለለውጥ ይጠቀሙበታል። ይህ ግን አለመግባባትን በበጎ ከወሰድነው ነው። ይህን ውጣ ውረድ ለመልካም ለማድረግ ግን እውቀትን እና ጥበብን ይፈልጋል።


በአገራችን የምናያቸው ነገሮች ግን በአግባቡ እየተያዙ አይደለም። የሰው ሞት፣ በሰው ላይ ጉዳት ካደረሰ እና በንብረት ላይ ውድመት ካመጣም ሰዎችን ከአገራቸው አንደኛው ክፍል ወደ አገራቸው ሌላኛው ክፍል ካፈናቀለ ጤናማ አይደለም። በጥበብ ያልተያዘ ጉዳይ ነው አድርገን የምናየው። ስለዚህ መጀመሪያ ላይ በሰሜን ጎንደር ከቅማንት ጥያቄ ጋር በተያያዘ ተፈፅሞ የነበረው ግጭት የሰው ህይወት ጥፋት አስከትሏል። በአሮሚያም እንዲሁ። በተለይ 2009 ዓ.ም ኦሮሚያ ላይ የነበረው ብጥብጥ በርካታ ንብረት ወድሟል፣ ፋብሪካዎች ተቃጥለዋል። ከዚህም በላይ ደግሞ የሰው ህይወት ጠፍቷል። ዜጎች አካላዊም ሆነ ሥነልቦናዊ ጉዳት ደርሶባቸዋል። ይህንንም ለምክር ቤቱ በሪፖርታችን አቅርበናል። በደቡብ ክልልም ጌዴኦ ዞን እና ኮንሶ ላይ ተመሳሳይ ችግር ተፈጥሮ ከፍተኛ ጉዳት ደርሷል። ዘንድሮም በኦሮሚያ እና የኢትዮጵያ ሶማሌ ክልሎች ወሰን አካባቢ ላይ የደረሰውም የዚያ ቀጣይ ነው።


2008 ዓ.ም ከሚሽኑ አበክሮ ለምክር ቤቱ ምክረ ሃሳብ አቅርብ ነበር። በሪፖርታችን ላይ “ቆም ተብሎ ሊታሰብበት የሚገባ ነው” ብለን አቅርበናል። 2009 ዓ.ም ላይም ይህንኑ ነበር የተናገርነው። 2008 ዓ.ም ግጭትና ብጥብጥ ነበረ። 2009 ላይም ተደገመ ዘንድሮም ቀጠለ። ስለዚህ ቆም ብሎ የማየት ጉዳይ ነው ብዬ ያነሳሁት ከዚህ አኳያ ነው። ለምን? ቢሉ ይህንኑ እንደገና ወደሌላ አካባቢ እንዳይዛመት ቆም ብለን ወዴት አቅጣጫ እየሄድን ነው? ምንድን ነው እየሆነ ያለው? ብሎ የማየት ጉዳይ ነው ይህ ጉዳይ። ከዚህ አኳያ ኮሚሽናችን እያደረጋቸው ያሉ የምርመራ ሪፖርቶች አሉ። እነዚህ ሪፖርቶች እየተዘጋጁ ነው ጊዜያቸው ሲደርስ ለምክር ቤቱ ይቀርባሉ። በዚህ ጉዳይ ከም/ቤቱ ጋር እየተነጋገርን ነው ያለነው።


በዚህ ሁሉ ግጭት፣ ሁከት እና ብጥብጥ ያየነው አንድ ነገር አለ። ግጭቱም ሆነ፣ ሁከቱ እና ብጥብጡ የህዝብ እንዳልሆነ በትክክል አይተናል። የህዝብ ግጭት የሚባል የለም። ህዝቦች ሰላማቸውን ይፈልጋሉ። ተረጋግተው ልጆቻቸውን ማስተማር ይፈልጋሉ። በምርመራ ወቅት ከህዝብ ያገኘነው መረጃ የሚለው “ከእነዚህ ወንድሞቻችን እና እህቶችን ጋር ለብዙ ዘመናት በሰላም አብረን ኑረናል” ነው የሚሉን። ችግር እየፈጠሩ ያሉት አንዳንድ አመራሮችና ኃላፊዎች መሆናቸውን ይናገራሉ። ግጭት እንዲፈጠር የሚፈልጉ ሰዎች ትናንትም ነበሩ፣ ዛሬም አሉ ወደፊትም ይጠፋሉ ብዬ አላምንም። ሊጠፉ የሚችሉበት ሁኔታ አይኖርም። ህዝብን የሚጠላ ህዝብ ግን እስካሁን አላየሁም። የትግራይ ህዝብ ከጎንደር ሲፈናቀል የተፈናቀሉትን የትግራይ ሰዎች ንብረት ተቀብለው በአደራ እስካሁን እያቆየ ያለው የጎንደር ህዝብ ነው። ይህን ጎንደር ላይ ሄደን ስናናግራቸው የገለፁልን ነው። የተፈናቀሉት ይመለሱልን ሲሉ ነው የነገሩን። እና ህብረተሰብ የግጭት ፈጣሪ አለመሆኑን ባለፉት ጊዜያት አይተናል። የህዝቦች በአንድነት የመኖር ማሳ ተበላሸ እንጂ ዘሩ አልተበላሸም።


በኦሮሚያም ሆነ በደቡብ ክልል ጌደኦ ዞን የተፈጠሩ ግጭቶችን የመሩ ግለሰቦች ለህግ ተጠያቂ ሆነዋል። እኛም የምንፈልገው ይህ ተጠያቂነት እንዲመጣ ነው። የከበረውን ነገር የሚያደፈርስና የሚንድ ማንኛውም አመራር ይሁን ግለሰብ በህግ ተጠያቂ መሆን አለበት። ስለዚህ የወቅቱ ጉዳይ ቆም ብሎ የሚታሰብበትና ወዴት እየሄድን ነው ብሎ የሚታሰብበት ነው።


ሰንደቅ፡- ተቋሙ ስራውን የሚያከናውነው በተሟላ ነፃነት ነው ሲል ራሱን ይገልፃል። በሌላ በኩል ደግሞ በአንድ ፓርቲ አባላት ለተሞላ የህዝብ ተወካዮች ም/ቤት ተጠያቂ የሆነ ኮሚሽን ነፃነቱና ተአማኒነቱ ጥያቄ ውስጥ ይገባል ሲሉ የሚናገሩ አሉ። የተሟላ ነፃነት የሚሉት የትኛውን ነው?


ዶ/ር አዲሱ፡- ተቋማዊ ነፃነት የተጠበቀው በህገ መንግሥቱ እና ህገመንግሥቱን መሠረት አድርጎ በወጣው አዋጅ ብቻ አይደለም። በተግባር በነፃነት ባንሰራ ኖሮ በ2008 እና 2009 ዓ.ም ባቀረብናቸው ሪፖርቶች እና በማረሚያ ቤቶች ላይ ተከታትለን በደረስንበትና ተጠያቂነትን ባረጋገጥንበት ጉዳይ ላይ በነፃነት ባንሰራ ኖሮ ይህ ውጤት አይመጣም ነበር። ተጠያቂ እኮ ያደረግነው የመንግስት አካላትን ነው። ያ የነፃነት አንዱ መርህ ነው። አዋጁ እና ህገመንግሥቱ ባስቀመጠልን ልክ ባንንቀሳቀስ ኖሮ ያንን ሁሉ ምርመራ ማድረግም አይቻልም ነበር። ምርመራ አድርገንም ደግሞ ውጤቱን ለም/ቤት ማቅረብ አይቻልም ነበር። ሪፖርታችንን ለምክር ቤት ስናቀርብ ተጠያቂ የሚሆኑትን ስንገልፅ አንዳንድ የፀጥታ አካላትን እና አስተዳዳሪዎችን በሚገባ ዘርዝረን እኮ ነው ያቀረብነው። ይህ የተቋማዊ ነፃነት ውጤት ተደርጎ ሊወሰድ ይገባል።


እርግጥ ነው እንደተባለው ፓርላማ ውስጥ ያለው የኢህአዴግና የአጋር ድርጅት አባላት ናቸው። ኮሚሽኑ የአንድ ፓርቲ እና ተመሳሳይ አመለካከት ያላቸው አጋር ፓርቲዎች አባላት ያወጡትን ህጎች እየተገበረ ያለው ለሚለው ጥያቄ፤ ኮሚሽኑ እኮ የሚተዳደረው ህገመንግሥቱ ባስቀመጠለት መርህ ነው። እነዛ መርሆች ከተጣሱ ምክር ቤቱ ውስጥ የአንድ ፓርቲ አባላት ብቻ ነው ያለው ተብሎ እኛ ተጠያቂነት እንዳይረጋገጥ ሳይሆን ተጠያቂነት እንዲመጣ የማድረጉን ስራ እንገፋበታለን እንጂ አናቆምም። ምክንያቱም ህገመንግሥቱ ከህጎች ሁሉ የበላይ የሆነውን ህግ ያስቀመጠው አለ። እነዛ መብቶች ተከብረው ወይም ተጥሰው እንደሆነ የማረጋገጥ መብት ለሰብአዊ መብት ኮሚሽን ሰጥቷል። እየሰራን ያለነው እኮ ይህንን ስራችንን ነው። ም/ቤቱ በአንድ ፓርቲ ይሁን በሁለት ወይም በአራት ፓርቲ ይሞላ ይህንን አቋማችንን የሚሸረሽር አይደለም።


ሌላው ኮሚሽኑ ተጠሪ የሆነበት በአንድ ፓርቲ አባላት ለተሞላ ምክር ቤት ስለሆነ ብዙ እርባና የሌለው ነው የሚል አመለካከት ላለቸው ሰዎች አንድ ጥያቄ አቀርባለሁ። ገለልተኛ ሳንሆን የሰራነው ስራ እስቲ ካለ ይነገረን? እስካሁን ኮሚሽኑ ገለልተኛ ሳይሆን የሰራው ስራ አለ ተብሎ አልቀረበልንም። ገለልተኛ ሆነን የሰራነውን ግን አቅርበናል እኮ። ስለዚህ ኮሚሽኑ ከዚህ አኳያ ነፃነቱንና ገለልተኛነቱን ጠብቆ እየተራመደ ያለ ተቋም ነው። ምክንያቱም ምርመራ የምንሰራው መሬት ላይ ወርደን የተጎጂ ቤተሰቦችን አነጋግረን የሞቱ ሰዎችን በዝርዝር ለም/ቤት አቅርበናል። ይህን ሁሉ ቁጥር ያገኘነው ከተጎጂ ቤተሰቦች ጋር በመሆን ስላጠናን ነው። እያንዳንዱን ዝርዝር መረጃ በስፋት ያካሄድነውን የምርመራ ሪፖርት ነው ለፓርላማ ያቀረብነው። የምርመራ ስልታችን ራሱ ተቋማዊ ነፃነት ያለው ነው።


ሰንደቅ፡- ኮሚሽኑ ከተቋቋመበት ዓላማዎች አንዱ በመንግሥት የሚወጡ ህጎች፣ ደንቦች፣ መመሪያዎች፣ እንዲሁም ትዕዛዞች ከህገ-መንግሥቱ ከተረጋገጡ የዜጎች ሰብዓዊ መብቶች ጋር የማይጣረሱ መሆናቸውን ማረጋገጥ እንደሆነ ይገልጻል። በሌላ በኩል ደግሞ እንድ የፀረ ሽብርተኝነት ህግ እና የመገናኛ ብዙሃን አዋጅ ከህገ-መንግስቱ ጋር የሚጣረሱ መሆናቸውን ብዙ ጊዜ ተደጋግሞ ይገለጻል። እናንተ ገለልተኛ ከሆናችሁ እንዚህን አዋጆች በባለሙያ አስጠንታችኋል?


ዶ/ር አዲሱ፡- አሁን በተባሉት ባይሆንም በሌሎች ጉዳዮች ላይ ጥናት አድርገን ምክረ ሃሳብ ለም/ቤት አቅርበናል። ለምሳሌ በማረሚያ ቤት ውስጥ ያለ አንድ መመሪያ ከህገ-መንግሥቱ ጋር የሚጣረስ መሆኑን አጥንተን ለም/ቤት አቅርበናል። ይህ መመሪያ እንዲሻሻል ሃሳብ ስናቀርብ በአስቸኳይ እንዲታረም ለማድረግ ነው።


አሁን በተባሉት ጉዳዮች ላይ ያጠናነው ጉዳይ የለም። እዚህ ላይ የሚጣረስ ነገር ካለው ማየቱ እና መፈተሽ አግባብነት አለው ብዬ አምናለሁ።

 

ይምረጡ
(2 ሰዎች መርጠዋል)
200 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us