ጠ/ሚ ዐብይ አሕመድ በኤርትራ ያደረጉትን ጉብኝት፣ ለምን አንዳንድ ኤርትራዊያኖችና የፖለቲካ ኃይሎች ይቃወሙታል?

Wednesday, 11 July 2018 13:20

 

የኢትዮ-ኤርትራ ጦርነትን ተከትሎ ሁለት አስርት ዓመታት የፈጀው “ምንም ሰላም፤ ምንም ጦርነት የሌለበት” የመፋዘዝ ፖሊሲ በሰላም ለመቋጨት በሚያስችል ሁኔታ ውስጥ እንዳለ ፍንጭ የሚሰጥ ጉዳይ ባሳለፉነው ሳምንት ተስተውሏል።

በተለይ ጠቅላይ ሚኒስተር ዐብይ አሕመድ ሐምሌ 1 ቀን 2010 ዓ.ም. በአስመራ ያደረጉት ይፋዊ የሥራ ጉብኝት በሁለቱ ሕዝቦች መካከል የነበረውን የምንም ሰላም የምንም ጦርነት ፖሊሲን ወደ ዘላቂ ሰላም ሊቀይረው ይችላል ተብሎ ተስፋ ተደርጎበታል። ፕሬዚደንት ኢሳያስ አፈወርቂም በበኩላቸው የጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ የወሰዱት ተነሳሽነት ከግቡ እንዲደርስ አስፈላጊውን ሁሉ እናደርጋለን ማለታቸው፤ በቀጣይ በሁለቱ ሀገሮች የሰላም ስምምነት ላይ ይደርሳሉ የሚል ተስፋ በባለድርሻ አካላት አሳድሯል።

የኤርትራ ሕዝብ ለጠቅላይ ሚኒስተር ዐብይ አሕመድ ያሳየው አቀባበል በሁለት መልኩ የሚታይ ነበር። አንደኛው፣ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ ለሚከተሉት የ”ፍቅር ዲፕሎማሲ” እውቅና መስጠት ሲሆን፤ ሁለተኛው፣ የኤርትራ ሕዝብ በሁለቱ ሀገሮች መካከል በማንኛውም ዋጋ ሰላም እንዲሰፍን ያለውን ቁርጠኝነትና ፍላጎት ከፍ አድርገው ለማሳየት የተጠቀሙበት መድረክ ነው።

በፕሬዝደንት ኢሳያስ አፈወርቂ የሚመራው ገዢው ፓርቲ የጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይን ጉብኝት የተቀበለበት መንገድ አስገራሚ ነው። አንደኛው፣ ፕሬዝደንት ኢሳይያስ ለሃያ ዓመታት በይፋ ለኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት በብቸኝነት ሕወሓት ተጠያቂ ሲያደርጉ መሰንበታቸው ቢታወቅም፣ የሰላሙን ጥሪ ለመቀበል በምክንያትነት ያስቀመጡት የዶክተር ዐብይን የሰላም ዝግጁነትና ቀናነትን ነበር። ሁለተኛው፣ ፕሬዝደንት ኢሳያይስ በንግግራቸው ያራመዱት አቋም አሸናፊ መሆኑን ከመግለፃቸውም በላይ ንብረታችንም አላጣንም ብለዋል። የአስመራ ገዢውም ፓርቲና የኤርትራ ሕዝብ በትዕግስት የፈለጉትን ማግኘታቸውን አሳውቀዋል።

በኢትዮጵያ በኩል በገዢው ፓርቲ ውሳኔ መሰረት፣ ነፍጥ ላነሱ የፖለቲካ ኃይሎች እና ለሕግ ታራሚዎች ምህረት መስጠቱ የሚታወቅ ነው። በሁለተኛ ደረጃ ከኤርትራ መንግስት ጋር ስምምነት ለማውረድ፤ የአልጀርስ ስምምነትን ያለምንም ቅድመ ሁኔታ ለመተግበር በወሰነው መሰረት ወደ ተግባር የተሸጋገረበት ክዋኔ ተደርጎ የሚወሰድ ነው። ይህም በመሆኑ ገዢው ፓርቲ በአስመራ ላይ በተከተለው ውሳኔ በአብዛኛው ሕዝብ ቅቡልነት አግኝቷል።

እንደመንግስት ስንመለከተው፣ የኢትዮጵያ እና የኤርትራ መንግስታት የተለያዩ የሰላምና የወዳጅነት ስምምነትን ተፈራርመዋል። በዚህ ስምምነት ቁልፍ ውሳኔ ተደርጎ የሚቀመጠው ሁለቱ ሀገሮች በይፋ የነበሩበት ጦርነት ማብቃቱን ማወጃቸው ነው።

የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ እና የኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ በሁለቱ ሃገራት መካከል የተደረሱ በርካታ የሰላምና ወዳጅነት ስምምነቶችን ፈርመዋል። እነሱም፤ በሁለቱ ሃገራት መካከል ያለውን ጦርነት በይፋ ማስቆምና ወደ አዲስ የግንኙነትና ወዳጅነት ምዕራፍ መሸጋገር፤ በፖለቲካ፣ ኢኮኖሚያዊ፣ ማህበራዊ፣ ባህላዊና የፀጥታና ደህንነት ጉዳዮች ላይ በትብብር መስራት፤ የአየርና የየብስ ትራንስፖርትን ማስጀመር፣ የተቋረጠውን የመደበኛ ስልክ አገልግሎት እንዲሁም የንግድ ግንኙነታቸውን ማስጀመርም ናቸው። በተጨማሪም፣ በሁለቱ ሃገራት መካከል ተቋርጦ የነበረውን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ለማስጀመር፣ የኢትዮጵያ ኤምባሲ በአስመራ የኤርትራ ኤምባሲ ደግሞ በአዲስ አበባ አበባ እንዲከፈት ተስማምተዋል።

የስምምነታቸው ማሰሪያ ነጥብ ተደርጎ የሚወሰደውን፣ በአልጀርሱ ስምምነት የገቧቸው የድንበር ስምምነቶች ገቢራዊ ለማድረግ እና ሁለቱ ሃገራት በቀጠናው ሰላም፣ ልማትና ትብብርን ለማምጣት በጋራ ለመስራት ከስምነት ላይ ደርሰዋል። በውጭ መገናኛ ሚዲያዎችና በማሕበራዊ ሚዲያ ውስጥ ተወሽቀው በሁለቱ ሀገሮች መካከል ሲካሄዱ የነበሩ የጥላቻን ፕሮፖጋንዳ በሮችን ለመዝጋት ተስማምተዋል።

የአፍሪካ ህብረት እና አውሮፓ ህብረት ኢትዮጵያ እና ኤርትራ የሰላምና የወዳጅነት ስምምነት መፈራረማቸውን አዎንታዊ እርምጃ ብለውታል። የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን ሊቀመንበር ሙሳ ፋቂ መሃመት ባወጡት መግለጫ፥ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ እና ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ የፈረሙትን የሰላምና የወዳጅነት ስምምነት አድንቀዋል፤ የሁለቱ ሀገራት የህዝባቸውን የጋራ ተጠቃሚነት በማስቀደም ግንኙነታቸን ለማሻሻል የወሰዱትን እርምጃ ተገቢ ነው ብለዋል።

አያይዘውም፣ ኢትዮጵያ እና ኤርትራ በአሁኑ ወቅት የጀመሩት የሰላም ሂደትም እንደ አውሮፓውያኑ አቆጣጠር በ2020 አፍሪካን ከጦር መሳሪያ ድምጽ ነፃ ለማድረግ ለተያዘው እቅድ መሰረት የሚጥል ነው ሲሉም አወድሰዋል። ኢትዮጵያ እና ኤርትራ በቀጣይም ግንኙነታቸውን ለማሻሻል ለሚያነናውኑት ተግባራት የአፍሪካ ህብረት አስፈላጊውን ድጋፍ ለማድረግ ዝግጁ መሆኑንም ሊቀመንበሩ ሙሳ ፋቂ መሃመት አስታውቀዋል።

በተመሳሳይ የአውሮፓ ህብረት ባወጣው መግለጫ፣ ኢትዮጵያ እና ኤርትራ የተፈራረሙት የሰላምና የወዳጅነት ስምምነት ታሪካዊ እና የሚደነቅ ነው ሲሉ ድጋፋቸውን አሳይተዋል። የአውሮፓ ህብረት ምክትል ፕሬዚዳንት ፌድሪካ ሞግሄሀርኒ ባወጡት መግለጫ፣ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ እና ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ የፈረሙት ስምምነት የሁለቱን ሀገራት ግንኙነት የሚያሻሽል ነው ብለዋል እንደሚያምኑ ገልጸዋል።

አክለውም ም/ፕሬዝደንት ፌድሪካ፣ ኢትዮጵያ እና ኤርትራ ላለፉት 20 ዓመታት በመካከላቸው የነበረውን ችግር በመፍታት ግንኙነታቸውን ለማሻሻል መስማማታቸው በአፍሪካ ቀንድ አካባቢ ቀጠናዊ ትብብር እንዲጠናከርና ሰላም እንዲሰፍን የሚያደርግ ነው ሲሉ ተስፋቸውን አስቀምጠዋል። እንዲሁም የአውሮፓ ህብረት በኢትዮጵያ እና በኤርትራ መካከል ያለው ግንኙነት አስተማማኝ ደረጃ ላይ እስከሚደርስ ድረስም አስፈላጊውን ሁሉ ድጋፍ ለማድረግ ዝግጁ መሆናቸውን ሕብረቱን ወክለው ገልፀዋል።

በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ የእጅ አዙር ጦርነት የምታካሂደው ግብፅ በበኩሏ፣ የኢትዮጵያ እና የኤርትራ መሪዎች አስመራ ላይ ተገናኝተው ታሪካዊውን የሰላም ስምምነት መፈራረማቸውን አደንቃለሁ ብላለች። የግብፅ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አያይዞም በመግለጫው እንደገለጸው፣ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ እና የኤርትራው ፕሬዝዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ተገናኝተው መወያየታቸውም ለሀገራቱም ሆነ ለአካባቢው የሚኖረው አስተዋጽዎ ከፍተኛ ነው ብለዋል። በሁለቱ ሀገራት መካከል አዲስ ምዕራፍ ከመክፈት አልፎ በአፍሪካ ቀንድ ፀጥታ እና መረጋጋትን ከማስፈን አንጻር ያለ ጥርጥር ከፍተኛ አስተዋጽኦ ይኖረዋል ብሏል።

የሲዊዲን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርጎት ዎሊስትሮም በበኩላቸው፣ ኢትዮጵያና ኤርትራ የፈረሙትን የሰላምና የወዳጅነት ስምምነትን እንደሚደግፉ ገልፀው፤ ሲዊዲን ለሁለቱ ሀገራት አስፈላጊውን ትብብር ለማድረግ ዝግጁ መሆኗን አስታውቀዋል።

የወቅቱ የአፍሪካ ህብረት ሊቀመንበር የሩዋንዳው ፕሬዚዳንት ፖል ካጋሜ እና የኬንያው ፕሬዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታም ስምምነቱን ተከትሎ የእንኳን ደስ ያላችሁ መልዕክታቸውን ማስተላለፋቸው ይታወሳል። እንዲሁም፣ የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሼክ አብዱላሂ ቢን ዛይድ አል ነኸያንም ስምምነቱን በማድነቅ፤ ሀገራቸው ሁለቱ ሀገራት በትብብር ሰላምና ብልፅግናን ለማምጣት የሚያደርጉትን ጥረት እንደምታግዝም አረጋግጠዋል።

ከምስራቅ አፍሪካ ሀገሮች የሰላምና የደህንነት አንፃር በባለድርሻ አካላት ከፍተኛ ድጋፍ የተቸረው የሰላም እርምጃ ነው። የኬኒያው ፕሬዝደንት ዑሁሩ ኬኒያታ የሰላም ስምምነቱን አስመልክተው፣ “እንኳን ደስአላችሁ፤ ጎረቤታችሁ በመሆናችን እንኮራለን” ካሉ በኋላ ለሰላም ስምምነቱም መተግበር እገዛ እንደሚያደርጉ አሳውቀዋል። ኢጋድ በበኩሉ ኢትዮጵያ ለሰላም ስምምነቱ የወሰደችውን ተነሳሽነት አድንቋል። ኤርትራም ወደ ኢጋድ አባልነቷ እንድትመለስ ጥሪ አቅርቧል።

ኢትዮጵያ የመንግስታቱ ድርጅት የፀጥታው ምክር ቤት በኤርትራ ላይ የጣለውን ማዕቀብ እንዲያነሳ ይፋዊ ጥያቄ ማቅረቧ ታውቋል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ አዲስ አበባ ከተመለሱ በኋላ ከመንግስታቱ ድርጅት ዋና ፀሃፊ አንቶኒዮ ጉተሬዝ ጋር ከተወያዩ በኋላ ተመድ በኤርትራ የጣለውን ማዕቀብ እንዲያነሳ ለዋና ፀሃፊው ይፋዊ ጥያቄያቸውን አቅርበዋል። ጥያቄው የቀረበላቸው የመንግስታቱ ድርጅት ዋና ፀሃፊ አንቶኒዮ ጉተሬዝ በበኩላቸው፥ ኤርትራ ላይ የተጣለው ማዕቀብ ከዚህ በኋላ ብዙ ጊዜ ተግባር ላይ እንደማይቆይ ተናግረዋል።

ዋና ፀሃፊው ኢትዮጵያና ኤርትራ መደበኛ ግንኙነታቸውን ለመጀመር መስማታቸውን ተከትሎ፥ ምክር ቤቱ በኤርትራ ላይ የጣለው ማዕቀብ ከዚህ በኋላ ተግባር ላይ የሚቆይበት ምክንያት የለም ብለዋል። አያይዘውም ዋና ፀሐፊው፣ ሁለቱ ሃገራት ከድንበር ጋር በተያያዘ የደረሱት የድንበር ማካለል ጉዳይ እንዲሳካም ተመድ ሁኔታዎችን ለማመቻቸት ዝግጁ መሆኑንም ገልጸዋል።

የትግራይ ክልላዊ መንግስት እና የትግራይ ህዝብ የኢትዮ-ኤርትራ ሁኔታ በዘላቂነት ለመፍታት በሚደረገው ሁሉን አቀፍ ጥረት ከኤርትራ ህዝብ ጎን እንደሚቆሙ አረጋግጠዋል።

ምክር ቤቱ ባወጣው መግለጫ፣ በሁለቱ ሀገራት መካከል ለ20 ዓመታት የዘለቀው ሰላምም ጦርነትም የሌለበት ሁኔታን በዘላቂነት ለመፍታት በኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ የቀረበውን ወሳኔ ተከትሎ ህወሓትና የትግራይ ክልል መንግስትም በተመሳሳይ አኳኋን የትግራይ እና የኤርትራ ህዝቦች ወንድማማችነት ወደነበረበት ሁኔታ ለመመለስ ጠንክረው እንደሚሰሩ መወሰናቸውንና ውሳኔያቸውም ለመላው የትግራይ ህዝብ፣ ለሁሉም የኢትዮጵያ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች እንዲሁም ለኤርትራ ህዝብ ይፋ ማድረጋቸውን አስታውሷል።

መግለጫው የትግራይ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት የኢትዮጵያ እና የኤርትራ መንግስታት የሁለቱ ህዝቦች ሰላም በዘላቂነት ለመፍታት እያሳዩት ያለው ዝግጁነትና ተነሳሽነት የክልሉ መንግስት እንደሚያደንቅ አስታውቋል። በተለይ የኤርትራ ህዝብ ለ20 ዓመታት የዘለቀውን ሁኔታ በመፍታት የአትዮ-ኤርትራ ወንድማማችንትና ወዳጅነትን ለማጠናከር ያሳየው ፍላጎት፣ ጉጉትና ፍቅር እጅግ የሚያስደስትና ከፊት ለፊታችን ብሩህ ተስፋ እንዳለም የሚገለፅ ነው ብሏል። በመሆኑም የትግራይ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት ለኤርትራ ህዝብ ያለው ወንድማዊ አድናቆት ከፍ ያለ መሆኑን መግለፅ ይፈልጋል ብለዋል። የሁለቱ ሀገራት ህዝቦች የተጀመረውን ሰላም የማረጋገጥ ስራ ይበልጥ ለማጠናከር በአጭር ጊዜ ውስጥ ቀጥተኛ የሆነ የህዝብ ለህዝብ ግንኙነት በመጀመር ወንድማማችነታቸውንና ወዳጅነታቸውን እንዲያጠናክሩ ጥሪው አቅርቧል።

ኢትዮጵያ ቴሌኮሚኒኬሽን በበኩሉ ወደሥራ ገብቻለሁ ብሏል። አያይዞም፣ ወደ ኤርትራ ስልክ መደወል ለምትፈልጉ በሙሉ አጭር ማብራሪያ ይህንን ይመስላል፤ “በመደበኛ ስልክ ለመደወል ሲፈልጉ በመጀመሪያ +291ን መጻፍ ቀጥሎ 1ን በመጫን የደንበኛዉን ስልክ ቁጥር መጻፍ፤በሞባይል ለመደወል ደግሞ በመጀመሪያ +291ን መጻፍ ቀጥሎ 7ን በመጫን የደንበኛውን ቁጥር መጻፍ፤ ለሁለቱም /ለመደበኛና ለሞባይል/ስልኮች ታሪፍ ተመሳሳይ ሲሆን በደቂቃ 10 ብር ከ29 ሳንቲም ነው።”

 

ተቃውሞ

ላለፉት 26 ዓመታት ኤርትራን ያስተዳደሩት ፕሬዝደንት ኢሳይያስ ብቻ ናቸው። በኤርትራ ምድር ሕገ-መንግስት የለም። የሲቪል ሶሳይቲ የለም። በግል ይዞታ የሚተዳደር ሚዲያ የለም። ነፃ ፍርድ ቤት የለም። የሃይማት ነፃነት ለተወሰኑ እምነቶች ብቻ የተፈቀደ ነው። አስራ ስምንት ዓመት የሞላው ወጣት የብሔራዊ ውትድርና አገልግሎት እንዲሰጥ ይገደዳል። በሲቪል አገልግሎት የሚሰጡ ተቋማት በወታደራዊ ተሿሚዎች ይያዛል። በአስገዳጅ ሁኔታ ዜጎች በነፃ ጉልበታቸውን እንዲሰጡ ይገደዳሉ።

ከአጠቃላይ የኤርትራ ሕዝብ አስራ ሁለት በመቶ የሚሆነው ከሀገር ተሰደው ወጥተዋል። በተባበሩት መንግስታት ከፍተኛ የስደተኞች ኮሚሽን (United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) report) ሪፖርት መሰረት በእ.አኤ. በ2016 ብቻ 52ሺ ኤርትራዊያኖች ከሀገራቸው ተሰደው ወጥተዋል። በ2012 የኤርትራ ፕሬዝደንት ኢሳያስን በመቃወምና ሂስ በማድረግ ከኤርትራ መንግስት ሸሽቶ የወጣ የአንድ ሚኒስትር ቤተሰቦች አሜሪካዊ ዜግነት ያላት የአስራ አምስት አመት ልጁን እና የሰማንያ ዓመት እድሜ ያላቸውን አያቱን እና የሰላሳ ስምንት ዓመት ወንድ ልጁን ወደ እስር ቤት መወርወራቸውን ሪፖርቱ ያሳያል። እስካሁንም ድረስ አለፍርድ እስር ቤት ውስጥ ናቸው ተብሏል። በሃይማኖት ረገድም ሱኒ ኢስላም፣ ኦርቶዶክስ፣ ካቶሊክ እና ሉተራን እምነቶች ብቻ ነው የሚፈቀደው።

ከላይ የሰፈሩትን ወቅታዊ የኤርትራ ፖለቲካ ኢኮኖሚ ማሳያዎችን እያነሱ በተለይ በስደት ሀገር የሚገኙ ኤርትራዊያን፣ “ለስደት ለውርደት ለእንግልት” ከዳረገን ፕሬዝደንትና ከሻዕቢያ ጋር፤ ጠቅላይ ሚኒስተር ዐብይ አሕመድ እንዴት ስምምነት ያደርጋሉ ሲሉ በዩቲዩብ እና በሌሎች ማሕበራዊ ሚዲያዎቸች ተቃውሞቸውን እያሰሙ ይገኛሉ።

በኤርትራ መንግስት ላይ ነፍጥ አንስተው እየታገሉ ያሉ ኃይሎች በበኩላቸው፣ የኢትዮጵያ መንግስት እኛን በተመለከተ ምንም ዓይነት ውይይት ሳያደርግ ወይም የእራሳችን አማራጭ እንድንወስድ ሳንማከር ከኤርትራ መንግስት ጋር የሰላምም ስምምነት ለማድረግ መወሰኑን ተከትሎ፣ ሕልውናችን አደጋ ውስጥ ወድቋል ሲሉ ስጋታቸውን አስቀምጠዋል።

ስማቸው እንዲጠቀስ ያልፈለጉ የኤርትራ መንግስት ተቃዋሚ ኃይሎች አመራር ለሰንደቅ እንደገለጽት፤ “የኢትዮጵያ መንግስት ነፍጥ ላነሱበት ኃይሎች ምህረት በማድረግ ወደ ሰላማዊ ትግል እንዲገቡ ሲፈቅድ፣ የኤርትራ ተቃዋሚ ኃይሎች እጣፈንታ ምን ሊሆን ይገባዋል ብሎ አልመከረም። በጋራ የኤርትራ መንግስትን የሽብር ፖለቲካ ኢኮኖሚን ስንመክት ከርመን፣ አሁን ላይ የኢትዮጵያ መንግስት በተናጠል የወሰደው የሰላምም ስምምነት፣ የኢትዮጵያ መንግስትን ለሰብዓዊ መብት፣ ለዴሞክራሲ እና ለነፃነት ያለውን ታማኝነት ጥያቄ ውስጥ የሚጥል ነው” ብለዋል።

አያይዘውም፤ “ከዚህ በፊት በጀበሃ አመራሮች ላይ በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ በመግባት የሻዕቢያ ቡድን የፈጸመው ግድያ፤ ነገ እኛ ላይ እንደማይደገም ዋስትናችን ምንድን ነው? ሲሉ ለኢትዮጵያ መንግስት ጥያቄያችን አድርሱልን” ብለዋል።

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
128 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us