ተሃድሶን የምናይበት መነጽር ላይ ብንስማማስ?!

Wednesday, 18 January 2017 10:37

 

በያሬድ አውግቸው

 

 

የተለያዩ ፍላጎቶችና አመለካከቶችን ለማስተናገድ  የሚያስችሉ ህጎችና አሰራሮችን ወደ ስራ ማስገባት ባለመቻሉ  በዘውዳዊውም ሆነ በደርግ አገዛዝ ዘመናት ብዛት ያላቸው ተቃውሞዎች ተቀስቅሰው እንደነበር ይታወሳል። ተቃውሞዎቹን ተከትሎ የተነሱ ግጭቶችም   መጠነ ሰፊ የህይወት መስዋእትነት አስከፍለውናል፡፡ የመስዋትነቶቹ ዋነኛ ምክንያት የህዝቦች ድምጽ የሚደመጥበት  የፖለቲካ ስርዓት ፈላጊዎችና ስልጣንን በብቸኝነት ለመቆጣጠር ልዩ መብት አለን በሚሉት ስርዓቶች መካከል ስምምነት መታጣቱ ነበር።

እነዚህን የጦርነት ተሞክሮዎቻችንን አሳልፈን ከማዋከብ ነጻ የሆነ የመድብለ ፓርቲ ስርዓትን እና ሰላማዊ የስልጣን ሽግግርን ብቸኛ ምርጫችን ለማድረግ ከስምምነት አለመድረሳችን ግራ አጋቢም አስገራሚም ነው። በተመሳሳይ ከማናቸውም  ሃገራት በተሻለ ለመደማመጥ የሚያስችሉን እንደ የገዳ ስርዓት አይነት ነባር ሃገራዊ የዲሞክራሲያዊ ባህሎች ባለቤቶች መሆናችንም የሌሎች ሃገሮች ሰላማዊ የስልጣን ሽግግር ባህሎችን ለማጥናት ብዙ መድከምም  አይጠበቅም።

በቅርቡ ገዥው ፓርቲ ምክንያታቸው የውስጤ ችግሮች ናቸው ያላቸው ህዝባዊ የተቃውሞ ሰልፎች በአማራና ኦሮምያ ክልሎች  መከሰታቸው ይታወቃል። ገዥው ፓርቲ የችግሮቹ ዋና መነሻ ስልጣንን ለግል ጥቅም ማዋል፣ የመልካም አስተዳደር እጦት እና ሙስና መሆናቸውን ገልጾ ህዝቡ በኢህአዴግ መሰረታዊ ፖሊሲዎች፣ ስትራቴጂዎች  እና እምነቶች ላይ ምንም አይነት ጥያቄዎች የሉትም የሚለውን ለረጅም ግዜ የቆየ እምነቱን አሁንም ደግሞታል። እንደ ተቃዋሚ ሃይሎች / በዚህ ጽሁፍ አማራጭ የፖለቲካ ሀይሎች እየተባሉ የሚገለጹት/ እምነት ግን የሃገሪቱ የፍትህ እና የምርጫ ስርዓቶች ነጻ ያለመሆን በሁለቱ ክልሎች ለተከሰቱ ህዝባዊ ተቃውሞዎች በዋነኛ ምክንያትነት ይቀርባሉ። በኔ ምልከታ ገዥው ፓርቲ እና አማራጭ ሃይሎች ለችግሩ መነሻነት ያቀረቧቸው ምክንያቶች "እሳትን የማጥፋት" እና "የስትራቴጂክ" የመፍትሄ አማራጮችን ያህል ልዩነት ያላቸው ሆነው አግኝቼአቸዋለሁ።   

እንደ አማራጭ ፓርቲዎች እምነት ከመሰረታዊ ችግሮቹ ውስጥ ሙስናና የመልካም አስተዳደር ችግሮችን ብቻ ነጥሎ ማውጣት ከችግሮቹ ይልቅ የበሽታው ምልክቶችን ለማከም እንደ መሞከር ይሆናል። ለዲሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታ የተለያዩ ህጎችና አደረጃጀቶች መሻሻል እንዳለ ሆኖ በብዙ ምክንያቶች ሙስናና ብልሹ አሰራሮች ፍትህን ለመድፈቃቸው ዋነኛው ምክንያት በገዥው ፓርቲ በኩል የተጠያቂነት እና የቁርጠኝነት አለመኖር፤ የፍትህ እና የጸጥታ ሃይሎች ፍትህን ሳይሆን አስፈጻሚውን አካል ወክለው መስራታቸው፤ በአጠቃላይ ህገመንግስቱ እና እሱን ተከትለው የወጡ ማስፈጸሚያ ህጎች ላይ ክፍተቶች መኖርና ወደ ስራ መግባት አለመቻላቸው በምክንያትነት ይነሳሉ።  በቀጣይነት አስቸኳይ ግዜ አዋጁን ተከትሎ ወይም ጎን ለጎን በመንግስትና በአማራጭ የፖለቲካ ሀይሎች በኩል መወሰድ የሚገባቸው እርምጃዎችን አስመልክቶ የተወሰኑ አስታያየቶችን  አቀርባለሁ።

ከላይ እንደገለጽነው  ስልጣንን ያለአግባብ መጠቀም እና ሙስና የጥያቄዎቹ መነሻ ናቸው የሚል  ድምዳሜ  በመንግስት በኩል መቅረቡ ይታወቃል። ከበፊቱ የተሻለ የትምህርት ዝግጅት ያላቸው ግለሰቦች ወደ ፌደራልና ክልል ካቢኔዎች የመጡና ሌሎች በሙስና የተዋጡ የመንግስት ሃላፊዎች  ምርመራ እየተደረገባቸው መሆኑን የሚገልጹ ዜናዎች ይፋ የሆኑ  ቢሆንም በመሰረታዊነት በገዥው ፓርቲ የተገለጹትም ሆነ በሌሎች ወገኖች የሚነሱ ችግሮችን በዘላቂነት ለመፍታት ከግለሰባዊነት የጸዳ /Objective/ ተጠያቂነትን ማጠናከር፤ የመድበለ ፓርቲ ስርዓቱን ለመደገፍ የቆረጡ ፖሊሲዎችና ህጎች መኖር /ለምሳሌ ለአማራጭ የፖለቲካ ሃይሎች የሚደረጉ  ድጋፎችን ማሻሻል ዙሪያ/፤ ከተጽዕኖ የጸዱ የፍትህና የጸጥታ ተቋማት መኖር፤ እንዲሁም ፖሊሲዎቹንና ህጎቹን ለመደገፍ የሚኖሩ የአደረጃጀት ለውጦች አስፈላጊነት  እሙን ነው። የሌሎች በዲሞክራሲያዊ ስርዓት ላይ ልምድ ያላቸው ሃገሮች ተሞክሮም ይህንኑ ያሳያል። ከዚህ ቀደም የነበሩ በአማራጭ ሃይሎችና በገዥው ፓርቲ በኩል የሚታዩ የቃላትና የጽሁፍ ምልልሶች ገዥው ፓርቲ አማራጭ ሀይሎቹን ለማንኳሰስ፤ እነሱም የሚደርስባቸውን ተጽህኖ ለማሳየት  ከመሞከር የዘለለ ሆኖ እይታይም። በመሰረታዊነት ችግሮቹን ለመቅረፍ ከተፈለገ መወሰድ ያለበት መፍትሄ  ሁሉም አካላትን ያካተተ ችግሩን ለአንዴና ለመጨረሻ  ግዜ  መፍታት የሚያስችሉ ከላይ የተገለጹ ህጎችና አደረጃጀቶች ማዘጋጀት ይሆናል። 

የህግ ማእቀፎቹና እና እነሱን ለማስፈጸም የሚገነቡ አደረጃጀቶች ከገዥው ፓርቲ ተጽዕኖ ነጻ የሚያደርጋቸው ስርዓትም የሚዘጋጅላቸው መሆን ይገባል።  ለምሳሌነት ሃላፊነት የሚሰማቸው ጠንካራ አማራጭ የፖለቲካ ፓርቲዎችን በጠንካራ የህግ ከለላና ጥበቃ መውለድ የሚያስችል የተለጠጠ ህግ አንዱ ነው። ከዚህ በፊትም አንዳንድ ወሳኝ የህዝብ ወኪሎችን ከጥቃት ለመከላከል ሲባል ልዩ ከለላ  የሚሰጡ ህጎችን ስንጠቀም ቆይተናል።  ለምሳሌነት ከኃላፊነታቸው እስኪነሱ ድረስ የፓርላማ አባላት ያለመከሰስ መብት እንዲኖራቸው መደንገጉ ይታወሳል።  በተመሳሳይ  አማራጭ ሀይሎችን  ከጥቃት ለመጠበቅ ሲባልም ለአማራጭ ሀይሎች የሚደረጉ የገንዘብ ድጋፎች በህግ ጥበቃ የሚደረግላቸው ሆደ ሰፊ ተቋማት እንዲተዳደሩ ማድረግ ይገባል /ለምሳሌ የፖለቲካ ፓርቲዎች ካውንስል ሊቋቋምና ሊያስተዳድራቸው ይችላል/። ፓርቲዎቹ ስራ ላይ እስካሉ በምንም መስፈርት የማይነጠቁ ኪራይ የማይከፈልባቸው ወይም አነስተኛ ኪራይ የሚጠየቅባቸው  ለስራና ለስብሰባ ምቹ የመንግስት ቤቶችን ለአማራጭ ሀይሎች ማቅረብም ሌላው አማራጭ ሊሆን ይችላል። ገዥው ፓርቲ የያዘውን የመንግስት ስልጣን ተጠቅሞ በሃገር ሃብት ድርጅቱን ያጠናከረበት ተሞክሮ እዚህ ላይ ማስታወስ ግድ ይላል።  ለፖለቲካ ፓርቲዎች የስብሰባና የሰላማዊ ሰልፍ የማድረግ ነጻነት  የሚያጎናጽፉ ህጎችም  የገዥው ፓርቲ  አባላት በህግ ማስከበር ሰበብ ጫናዎች እንዳያደርሱ ከለላ በሚሰጥ መልኩ መዘጋጀት  ይገባቸዋል። 

የምርጫ ህጉ፤ የምርጫ ቦርድ አደረጃጀት፤ የቦርዱ አባላት ምርጫ እንዲሁም  የምርጫ ቦርድን ጽ/ቤት ሃላፊዎችና ሰራተኞች አመላመል የተመለከቱ ህግና ደንቦች የአማራጭ ሀይሎችን የወሳኝነት ሚና በማያሻማ መልኩ ማረጋገጥ ይኖርባቸዋል። ዝግጅታቸውም አማራጭ ፓርቲዎችን ባሳተፈ ኮሚቴ መሆን ይኖርበታል።  የፖሊስና የሃገር መከላከያ ሰራዊት አደረጃጀቶችን በተመለከተ በሃገሪቱ የፖለቲካ መድረክ ጠንካራ አማራጭ ሃይሎች ነጥረው እስኪወጡና ገዥውን ፓርቲ በማናቸውም መልኩ መፎካከር እስኪችሉ ድረስ ለተወሰኑ ዓመታት የሰራዊቶቹ የበላይ አመራሮች አሰያየም እና ስረዛ  ቢያንስ አንድ ወንበር በፓርላማ ያላቸው አማራጭ ሃይሎችን ስምምነት የግድ እንዲያገኝ ገዥው ፓርቲ በህግ ማዕቀፍ ቁርጠኝነቱን ማሳየት ይኖርበታል።  ሌሎች የጸጥታና የሰብአዊ መብት  ተቋማትም በተመሳሳይ ስምምነት ሊኖርባቸው ይገባል።  በሌላ በኩል የሲቪክ ማህበራት ህዝቦች በተደራጀ መንገድ የኢኮኖሚ፣ የማህበራዊ እና የፖለቲካ ጉዳዮቻቸውን  የሚያንሸራሽሩባቸው ተቋማት በመሆናቸው ገዥው ፓርቲ ለጥንካሬያቸው  በህግ ማዕቀፍ መስራት አለበት። የገንዘብ ምንጫቸው ላይ ያለበትን ከልክ ያለፈ ፍርሃትም ማስወገድ ይኖርበታል።

ሌላው የፖለቲካ ፓርቲዎች ግዜያዊ ተቀባይነት ለማግኘት በሚያስችል መልኩ ፕሮግራማቸውን ከማዘጋጀት ይልቅ  ተኣማኒነትንና  ዘላቂ ልማትን በሚያረጋግጥ መልኩ ማዘጋጀት  ይጠበቅባቸዋል። ለዚህም የጥናትና ምርምር ክፍል በፓርቲያቸው መዋቅር ስር ማቋቋምና መስራታቸው ወሳኝ ሚና ይኖረዋል። ለምሳሌነት በገዥው ፓርቲ በኩል በጥንት ዘመን ስነልቦናና ግንዛቤ የተተገበሩ ግጭቶችን ዛሬ እንደተደረጉ አጉልቶ  ማቅረብ ይስተዋላል።  በተመሳሳይ  በገዥው ፓርቲ ስራ አስፈጻሚ እንደ አቅጣጫ ተቀምጠው  በመንግስታዊ ተቋሞቻችን ውስጥ እቅድ እንዲዘጋጅላቸው መመሪያ የሚሰጥባቸው ከጥናት ያልተነሱ አንዳንድ ወሳኝ ስራዎች እይተናል፤ ሰምተናልም። ተጨባጭ መነሻ ስለሌላቸው ስራዎቹ   በአፈጻጸም ወቅት ተደጋጋሚ ስር ነቀል  ክለሳ ወይም ለውጥ ሲደረግባቸው ይታያል። በአንዳንድ ተቋማት በፍጥነት የሚለዋወጡ ባለስልጣናት ለስራዎች ባይተዋር መሆን ተከትሎ የሚመጡ የአመራር ክፍተቶችም  ለችግሩ የበኩላቸውን ሚና ሲጫወት ቆይተዋል።

ሌላው ትልቅ ድርሻ መያዝ የሚገባው እርምጃ የፖለቲካ ባህላችንን መገምመገምና ማስተካከያ ማድረግ ይሆናል፡፡ የፖለቲካ ባህላችም በጥልቀት ስንገመግም ″እኛ እና እነሱ″  በሚለው ጽንፍ በረገጠ  ማእቀፍ ወይም መነጽር  ስር ካልሆነ  በቀር ፖለቲካን ማራመድ የማንችል ይመስላል፡፡ ይህ  እኔን  ያልደገፈ ሁሉ የሃገር ጠላት ነው የሚያስመስል ጽንፍ የረገጠ ንቀት ለትብብርና  ውይይት ቦታ የማይሰጥ በመሆኑ  ለፖለቲካው ስርዓት እድገት ማነቆነቱ አያጠያይቅም።  ከዚህ ጽንፍ የረገጠ አስተሳሰብ ለመውጣት ገዥው ፓርቲም ሆነ ሌሎች አካላት ቁርጠኝነት ማሳየት ይጠበቅባቸዋል። ምክንያቱም ዘላቂ ሰላም እና የዜጎች ነጻነት እውን የሚሆኑት ሁሉም የሃገሪቱ ዜጎች የሚፈልጉትን ተወካይ ወደ  ውሳኔ ሰጭ ወንበሮች ማውጣት ሲችሉ ብቻ ነው። የምድራችን  የዲሞክራሲ ስርዓቶች ታሪክም ያለአንዳች ልዩነት ይህንኑ ያሳያል።

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
356 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us