ኢህአዴግ አቅቶታል፤ እስቲ እኛ ቤቱን እናጽዳለት!

Wednesday, 14 March 2018 12:35

 

 

ክፍል ሁለት

ከማርቆስ ረታ

2.3 በመድብለ ፓርቲ ሥርዓት ውስጥ የአባል ድርጅቶች ግንኙነት

በአገራችን የመድብለ ፓርቲ ሥርዓት እውን በሆነበት ሁኔታና እንዲሁም በግንባታው ሂደት አራቱ የኢህአዴግ እህት ድርጅቶች በግንባሩ ጥላ ሥር ሆነው በአንድነት ለአንድ ዓላማ ቢሰለፉ በፌዴራልም ሆነ በክልል ደረጃ ከተፎካካሪዎች ጋር በሚያደርጓቸው ውድዱሮች ርስ በርስ በመደጋገፍ አሸንፎ የመውጣት ዕድላቸውን ሊያሰፉ እንደሚችሉ ግልጽ ነው። በተፎካካሪዎች ላይ የበላይነትን ለመቀዳጀት የአንድነቱ አስፈላጊነት ባያከራክርም አንድነቱ ብቻውን አባል ድርጅቶች በየክልላቸው እንዲመረጡ ዋስትና አይሆናቸውም፤ አባል ድርጅቶቹ አንድ የጋራ ዓላማ በማራመዳቸው ምክንያትም በድልም ሆነ በሽንፈት ዕጣ ፈንታቸው የግድ አንድ አይሆንም። ለምሳሌ አንዱ የኢህአዴግ አባል ድርጅት በሚወዳደርበት ክልል በተፎካካሪ ፓርቲ ተበልጦ ቢሸነፍና በፌዴራል ም/ቤትም ጥቂት ወንበሮችን ብቻ ቢያገኝ፤ በአንጻሩ የተቀሩቱ የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች የየክልሎቻቸውንና የፌዴራል ም/ቤቶችን ወንበሮች ቢያሸንፉ፤ ግንባሩ ኢህአዴግ በሦስቱ አማካይነት የፌዴራል መንግስቱን ስልጣን ይይዛል፤ ሦስቱ ብሄራዊ ድርጅቶች ደግሞ የየክልሎቻቸውን መንግሥታት ሥልጣን ይይዛሉ። የክልሉን መንግሥት ምክር ቤት ወንበሮች ለማሸነፍ ያልቻለው አራተኛው አባል ድርጅት በበኩሉ የግል ዕጣ ፈንታው ለቀጣዩ ምርጫ መዘጋጀት መሆኑ አይቀርም።

እንዲሁም አራቱም የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ያሸነፏቸው የፌዴራል ም/ቤት ወንበሮች ቁጥር መንግሥት ለመመስረት ከሚያስፈልገው በታች ሆኖ ቢገኝ፥ ኢህአዴግ መንግሥት ለመመስረት ከሌሎች ተፎካካሪ ፓርቲዎች ጋር መደራደርና አብሮ ለመስራት መስማማት ይኖርበታል። የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ያገኙት የክልል ም/ቤት ወንበር ቁጥርም እንዲሁ መንግሥት ለመመስረት በቂ ካልሆነ ተቀዋሚ ፓርቲዎችን ወክለው ም/ቤት ከገቡት አባላት ጋር በተናጠል መደራደር አማራጭ አይኖረውም። ከዚህ አንጻርም ሲታይ የኢህአዴግ እህት ድርጅቶች በአላማ እና/ወይም በአደረጃጀት አንድ ቢሰኙም ዕጣ ፈንታቸው የግድ አንድ ይሆናል ማለት አይደለም።

በተጨማሪ በአገራችን የመድብለ ፓርቲ ሥርዓት እውን በሚሆንበት ጊዜ እህት ድርጅቶቹ በክልል ደረጃ ሲወዳደሩም ሆነ በጋራ የፌዴራል መንግሥት ለማቋቋም ሲተባበሩ የእያንዳንዱ ድርሻ የተለያየ መሆኑ አይቀርም። እንዲያውም ሁሉም ብሄራዊ ድርጅቶች እንደመሆናቸው መጠን አንዱ ለሌላው ወሳኝ አስተዋጽኦ ሊያደርግ መቻሉ ያጠራጥራል። ከስልጣን አንጻርም የአባል ድርጅቶቹ መለያየት በራሱ በተናጠልም ሆነ በጋራ የሚያስከትልባቸው ጉዳት ለማየት ያስቸግራል። ለምሳሌ አራቱ ብሄራዊ ድርጅቶች ተለያይተው ለፌዴራል ም/ቤት ወንበሮች በጋራ ሳይሆን በተናጠል ተወዳደሩ እንበል። ከምርጫው በኋላ እያንዳንዱ ያሸነፈውን ወንበር ይዞ ሁሉም በፌዴራል የሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት መገናኘታቸው አይቀርም። [በክልል እንደሆነ አሁንም አይገናኙም።] ታዲያ በፌዴራል ምክር ቤት ተገናኝተው መንግሥት ለመመሥረት የግድ መደራደርና መስማማት ይኖርባቸዋል — ማለትም የዛሬዎቹ የኢህአዴግ እህት ድርጅቶች ቢለያዩም እንኳ ተለያይተው አይለያዩም፤ የሚገናኙበት የጋራቸው የሆነው የፌዴራል ም/ቤት አለና። እንዲያውም ከዚህ አኳያ ሲታይ አራቱም እህት ድርጅቶች ርስ በርስ የሚፈላለጉበትና ሁሉም አንድነቱን የሚንከባከቡበት ምክንያት ሊያገኙ ይችሉ ይሆናል።

በዚህ መሠረት ‘አንድነት የህልውና ጉዳይ ነውእያሉ ተሳቆ ማሳቀቅ ሳያስፈልግ በነጻነትና ያለ ምንም ፍርሃት የሚያዳብሩት መቀራረብና አንድነትም ቀጣይና ምናልባትም ዘለቄታዊ የመሆን ዕድሉ ሰፊ እንደሚሆን ለማየት አይቸግርም።

3. የኢህአዴግአደረጃጀትበመንግሥትሥራናበሕዝብላይየሚያደርሳቸውችግሮች

የኢህአዴግ ድርጅታዊ የውስጥ ችግሮች ለብልሹ አስተዳደር መንሰራፋትና ለመልካም አስተዳደር መጥፋት ምክንያት መሆናቸውን ከአመራሩ ኑዛዜ ተገንዝበናል። በዚህ ክፍል በድርጅቱና በመንግሥት መካከል ያለው ግንኙነት የሕግ የበላይነት እንዳይከበር ለማድረግ ያለውን አስተዋጽኦ እንመለከታለን።

ኢህአዴግ ሐሳብ ብቻ የታጠቀ ጠመንጃ አልባ የፖለቲካ ፓርቲ ሆኖ አያውቅም። በተለይ ተቃዋሚ ፓርቲነትንማ የት አይቷት። በረኸኛ ሆኖም መንግሥት ተሰኝቶም ሲፋጅ በጠበንጃ ሲቀዘቅዝ በቃል ሲያዝ የኖረ ድርጅት ነው። ሁሌም አዋቂ ነው፤ ሰዉ — ሕዝቡም ሆነ ተቃዋሚ ድርጅቶች — ኢህአዴግ ያቀረበላቸውን ሐሳብ ለመቀበል ቢያንገራግሩ ችግሩ ከነሱ ነው። ሕዝቡ ችግሩ ከራሱ መሆኑን ውሎ አዱሮ እስኪገነዘብ ድረስ በስብሰባ ይጠምዱታል፤ ተቃዋሚ ፓርቲውን በድርድር፤ እምቢ ካሉ ሁለቱንም አሳራቸውን የሚያበሉበት ኃይል አያጡም።

የታህሳሱን ግምገማ ተከትሎ ማብራሪያ ከሰጡት መሪዎች መካከል ሕገ መንግሥቱን የነቀፈ አንድም አልነበረም። ሁሉም ችግሩ ሕገ መንግሥቱ ሳይሆን የሕገ መንግሥቱ አለመተግበር ነው ብለዋል። ግን ያልተተገበረበትን ምክንያት አልነገሩንም። ኢህአዴግ እንዲያ የሚመካበትን ሕገ መንግሥት እንዳያከብር ማን ከለከለው? አንደኛው ምክንያት ኢህአዴግ አሁንም ትጥቁን ያልፈታ ታጋይ ድርጅት እንጂ መንግሥት ለመሆን አለመቻሉ ሲሆን፥ ሁለተኛው ምክንያት የፓርቲው አመራር ከአገሪቱ ሕጎች ሁሉ በላይና ከፍተኛው የስልጣን አካል ሊሆን መቻሉ ነው። አራት አባል ድርጅቶችንና በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ አባላትን የያዘው ኢህአዴግ አደረጃጀቱን በሚመራበት ዲሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት መርህ አማካይነት የበላዩ የበታቹን እየታዘዘ በተዋረድ አባላቱ በደረሱበት ሁሉ ውሳኔዎቹ እንዲተገበሩ ለማድረግ የሚያስችል አቅም ያለው ድርጅት መሆኑ ይታወቃል። ገዢ ፓርቲ እንደመሆኑም አቋሞቹን ሕግ በማድረግ በመላ አገሪቱ እንዲተገበር ለማድረግ ይችላል። ችግሩ ፓርቲውንና መንግሥቱንም የሚመራው ያው የኢህአዴግ አመራር ሲሆን እንደ ፓርቲ የፓርቲ ሥራ፥ እንደ መንግሥት ደግሞ የመንግሥት ሥራ ሲሠራ በሁለቱም መካከል ያለውን ሕጋዊ ድንበር ለማክበር አልቻለም። በመንግስትና በፓርቲ መካከል ሊኖር የሚገባው ድንበር ባለመጠበቁ በመንግሥት ብቻ ሊታዘዝ የሚገባው ጦር በፓርቲው ይታዘዛል። በሌላ አባባል የፖርቲ/መንግሥት ድንበር ባለመጠበቁ ኢህአዴግ አሁንም ትጥቁን አልፈታም። አሁንም ታጣቂ፥ አሁንም ታጋይ ነው። ብቸኛው ባለትጥቅ ፓርቲ በመሆኑም በአመራሩ መካከል የሚፈጠረው ችግር በፓርቲው ብቻ ተወስኖ እንዳይቀር አድርጎታል። በኢህአዴግ አመራር መካከል ችግር ሲፈጠር የአገሪቱን ሰላምና ደኅንነት ለማስከበር የተነገበ ጠመንጃ የውስጠ-ድርጅት የቡድን ወይም የግለሰብ አመራር ጥቅም፥ ስልጣን ወይም ሙግት ለመደገፍ አልያም ለማጨናገፍ በማስፈራሪያነትና በማሸበሪያነት ጥቅም ላይ ይውላል። ጠመንጃ ባይኖረው ኖሮ ያ ሁሉ አይሆንም። የተቃዋሚ ፓርቲዎች አመራር አባላት ተጣሉ ሲባል ስንሰማ ኖረናል። ሆኖም ምርጫ ቦርድ ላንዱ ማኅተም ለሌላው የድርጅት ስም ሲሰጥ ሲነሳ፥ ሁሉም የተሰጠውን ተቀብሎ የተቀማውን ባይዋጥለትም ይሁን ብሎ ይኖራል። ጸቡ አገር ሳያሸብር የቀረው ነገሩ ጦር የማያማዝዝ ሆኖ አይደለም።ኢህአዴግ ግን በፖለቲካ ሕይወቱ ሁሉ ጠመንጃ ተለይቶች አያውቅም። ስለሆነም በአመራሩ መካከል የሚፈጠር የግንኙነት መሻከር የድርጅቱን ህልውና ከመፈተን አልፎ የአገርን ሰላም ያደፈርሳል፤ ሕይወት ያጠፋል፥ ንብረት ያወድማል።

በሌላ በኩል ያው አመራር ድርጅትና መንግሥትን እንደሚመራ ሁሉ ለድርጅትና ለመንግሥት ሥራም የሚያሰማራቸው እነዚያኑ አባላቱን ነው። መሆኑም በተለይ የአባላቱን ሥራ ሲገመግም፥ ጥፋቶቻቸውንም ሲመዝንና የእርምት እርምጃ ሲወስድ የመንግሥት ሰራተኝነታቸውን ትቶ አባልነታቸውን ብቻ መመልከቱ አልቀረም። በመንግሥት ሥራ ኃላፊነትን የሚሰሩትንም ጥፋት ጨምሮ ድክመቶቻቸውን ቁርጠኝነታቸውን እንዲያረጋግቱ፥ የተዛባ አመለካከታቸውን በቀናው በማስተካከል ለመፍታት ይሞክራል። በዚህ ምክንያት ራሳቸው እንደሚሉት የድርጅት አባልነት ባለስልጣንነት ወደ መንግሥት ሥልጣን መወጣጫ መሆኑን የተረዱ ሰዎች ድርጅቱ ውስጥ ገብተዋል። በአገሪቱ ሕግ ወንጀል ተብለው ቅጣት የተቀመጠባቸው ድርጊቶች በአባላት ሲፈጸሙ ከመቅጣት ማስተማርን ባስቀደመ ሆደ ሰፊነት ይታለፋሉ። ይህን ማድረግ በመቻሉ ድርጅቱ እንደ ድርጅት ከሕግ በላይ ሆኗል። የፓርቲው ባለስልጣናት ይህን ማድረግ እንደሚችሉ የተገነዘበ አባል የመንግሥት ሕጎችን ከማክበር ይልቅ ለድርጅቱ ኃላፊዎች ትዕዛዝ ቅድሚያ መስጠቱ አይቀርም። ቅድሚያ አልሰጥም ካለም ምንም ሕግ ከፓርቲው እርምጃ እንደማያስጥለው ያውቃል።

የፓርቲው አባላት የመንግሥትን ስልጣን ይዘው በሚሠሩት ሥራ ተጠያቂነታቸው ለፓርቲ ብቻ በሆነበት ሁኔታ ፓርቲው በወንጀል መጠየቅ የሚገባቸውን አባላቱን በፓርቲ ደረጃ በተግሳጽ እንዲታለፉ ማድረጉ ስለማይቀር ፓርቲው የዘራፊዎች ምሽግ እንደሆነ ይቀጥላል። ባለስልጣኖች ለሰሩት ሥራ በአባልነታቸው በፓርቲ መድረክ እንዲገመገሙና ወንጀሉ የዲሲፕሊን ጉድለት ተሰኝቶ እንዲቀርብ በማድረግ፥ በግምገማ ሽፋን [አባላት] ከተጠያቂነት ውጭ እንዲሆኑ ከማድረጉም ባሻገር የመንግሥት ተቋሞችን ገለልተኝነት በማጥፋት የፍ/ቤቶችንና ሌሎች ተቋሞችን ሥራ በድርጅት ግምገማ ልተካ ባይ ይሆናል።

የፓርቲው ስልጣን የበታች ለበላይ መታዘዝ አለበት በሚለው የዲሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት መርህ አማካይነት ያልተማከለውን የመንግሥት መዋቅር ተሻግሮና ምንም ሕግ ሳያደናቅፈው ከኢህአዴግ አመራር መንጭቶ በፌዴራልና በክልል ለሚገኙት አባሎቹ በተዋረድ የሚፈስ ሆኖ ይገኛል። ሆኖም በህጎችና የአስተዳደር ክልሎች ሳይገደብ በዘረጋው መዋቅር ገሸሽ ባላቸው ህጎችና አስተዳደራዊ ወሰኖች ልክ አባላቱ በየደረጃው የሚጥሷቸውን ሕጎች እንዲያከብሩ የማድረግ አቅሙን አጥፍቶታል።

የፓርቲው መዋቅርና የመንግሥት መዋቅር በመቀላቀሉ የመንግሥት ሠራተኛ በሕግ ብቻ እንዲመራ ተደርጎ፥ ማንም ቢያጠፋም ቢያለማም በሥራው ተመዝኖ የሚገባውን ያግኝ እንዳይባል አንድ አባል የሚፈጽመው ሕገ ወጥ ሥራ በራሱ ፈቃድ ብቻ ሳይሆን በፓርቲው ትዕዛዝ የተሰጠበትም ሊሆን ይቻላል። በመሆኑም ከፓርቲ በሚወርድ መመሪያ መሠረት [ለምሳሌ የተቃዋሚ ፓርቲ አባላትን የሚያጠቁ] ሕገ ወጥ ድርጊቶች የፓርቲው አባል በሆነ የመንግሥት ባለስልጣን የተፈጸሙ ቢሆንም የሥራው ባለቤት ያው ፓርቲው ነው። ፓርቲው ከህግ በላይ እስከ ሆነ ድረስ አባላቱም በፓርቲው መመሪያ ሲወርድላቸው የሚጥሱትን ሕግ ለራሳቸው ጥቅም ሲሉ ቢጥሱት ጠያቂ እንደማይኖራቸው ያውቁታል። ጠያቂ ቢኖርም ያው የፓርቲ ባለስልጣን ነው። ፓርቲው ከሁሉም ሕጎች በላይ በመሆኑም የአባላት ተጠያቂነት ለፓርቲው ብቻ ይሆናል።

ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱ በሕገ መንግሥታዊ ተቋሞች ብቻ ሊጠበቅ ሲገባው ጭራሽ የሥርዓቱ ህልውና ከኢህአዴግ አባል ድርጅቶች አንድነት መቀጠል አለመቀጠል ጋር በማያያዙ፥ የግንባሩንም ህልውና በአመራሩ መግባባት/አለመግባባት የሚወሰን አድርጎ በመተው፥ አውቆም ይሁን ሳያውቅ የኢህአዴግ አመራር ለድርጅቱ የሚሰጠው ቦታ ከሕገ መንግሥቱ በላይ ሲሆን አመራሩ ለራሱ የሚሰጠው ቦታ ደግሞ ከድርጅቱ ኢህአዴግ በላይ መሆኑ አልቀረም። ስለሆነም ኢህአዴግ ከሕግ በታች መሆን እስካልቻለ ድረስ አመራሩ/አባላቱም ሕግ እየጣሱ መቀጠላቸው አይቀርም።

 

3.1 የመበስበስግርሻንለመከላከልተቋማዊአሰራርመዘርጋት

የኢህአዴግ አመራር ዛሬ እንደ ድክመት የሚያነሳው መቧደንና መርህ አልባ ግንኙነት አብሮት የኖረ የቤት ጣጣው ሲሆን፥ በዚያው ልክ ግለሰብና ቡድን ተሻጋሪ ለሆነው ተቋማዊ አስተሳሰብ እንግዳ ነው። ሕገ መንግሥቱንና ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን ደጋግሞ ሲያነሳ እንሰማለን። ሆኖም ሥርዓቱ ሕግ አክብሮ ከመሥራት ጋር፥ የተቋሞችን ገለልተኝነት ከማረጋገጥ ጋር፥ ከዜጎች መብት ጋር ያለው ግንኙነት አይታየውም። በግንባር ደረጃም ያለው ችግር ተቋማዊ አሠራር ካለማበጀት/ካለመከተል፥ ተቋማዊ አስተሳሰብ ካለመልመድ የመነጨ ሊሆን እንደሚችል ከአመራሩ ማብራሪያ ብቻ ለመገንዘብ ይቻላል። ድርጅቱ በየጊዜው የአመራር ቀውስ ውስጥ ሲገባ፥ ሲገማገምና ተከፋፍሎ፥ ተለያይቶ ታድሼ መጣሁ ሲል የኖረበት አንዱ ምክንያት ተቋማዊ ዓላማዎቹና መርሆቹ ተለዋዋጭ ከመሆናቸውም በተጨማሪ የድርጅቱን ደንብና አሠራር ገሸሽ ከማለትና ከተቋማዊ አስተሳሰብ ያለማዳበር ጋር መያያዙ አይቀርም።

ከግምገማው በኋላ የኢህአዴግ የቀድሞ አመራር አባላት ድርጅቱን በዚህ ሁኔታ ጥለን አንሄድም በማለት አስቀድመው ያቀረቡትን የስንብት ጥያቄ በማንሳት ወደ ፓርቲው መመለሳቸውን ሰምተናል። ምክንያቱም በሕገ መንግሥቱ ዕውቅና ያገኙት መብቶች ተጥሰው፥ የተዘረጋው ሥርዓት ፈርሶ እነሱ የታገሉለትና በርካቶች የተሰዉለት ድል ተቀልብሶ መና እንዳይቀር በማለት ነው ተብሏል። ታዲያ የሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱ ቀጣይነት ሊረጋገጥ የሚችለው ዛሬ በተለይ ኢህአዴግን ጨምሮ በሁሉም የፖለቲካ ፓርቲዎች ዘንድ ታውቆ የታመነበትና በሁሉም የሚከበር የፓለቲካ ፉክክር ሥርዓት ለመሆን ሲችል ብቻ ነው። ለዚህም ከየትኛውም የፖለቲካ ድርጅት ጥበቃ/ጥገኝነት ነጻ ወጥቶ ተቋማዊ ሕልውና ሊጎናጸፍ ይገባል። ነባር ታጋዮቹ ያቀረቡትን የመልቀቂያ ጥያቄ አንስተው ወደ ሥራ ለመመለስ ግድ ያላቸውም ለመብቶቹም ሆነ ለሥርዓቱ ቀጣይነት የሚያስፈልገውን ተቋማዊ ሥራ ሳይሰሩ በመቆየታቸው ነው። አሁንም ወደ ድርጅቱ ተመልሰው የሚሰሩት ሥራ ምንም ይሁን ምን ተቋማዊነትን ካልተላበሰ እንደጓዶቻቸው ሁሉ እነሱም ሲያልፉ አብሯቸው ማለፉ አይቀርም።

ቀደምቱም ሆኑ የትናንቱ ታጋዮችና ሰማዕታት የፈጸሙት ገድል፥ ሞተው የጠበቁት አገርም ሆነ ታግለው ያመጡት ድል ሁሉ ለሁሉም ያገር ልጅ እኩል የሚደርሰውን ያክል፤ እንደውለታቸው ሁሉ ዝምድናቸውም ለሁሉም ኢትዮጵያዊ እኩል ነው።ሕይወት ከፍለው የጠበቁለትን መልካሙን ሁሉ እንደተጠበቀ እንዲዘልቅ የሚተጋውና ዘመኑ የሚጠይቀውን ኃላፊነት ለመወጣት በሚደረግ ጥረት ሁሉ የነሱን ጽናት የሚመጥን ወኔ ታጥቆ የሚሰራው ሁሉ የአደራቸው ጠባቂና አክባሪያቸውም ነው። ጋዜጠኛው፥ ጦማሪው፥ ተፎካካሪ ፓርቲው ሁሉም የዚያው ጥረት ተዋናዮች ናቸው። የሥጋ ዘመዶቻቸውን ጨምሮ ለታጋይ/ሰማዕታቱ የተለየና የበለጠ ቀረቤታ አለኝ የሚል ሁሉ ወገንተኝነቱ የሚለካበት ለፍትሕ፥ እኩልነትና ነጻነት፥ ለፍቅርና ለአንድነት የሚደረግ ጥረት ሊሆን ይገባል። ከዚህ አንጻር ኢህአዴግ ራሱ በኢኮኖሚው ረገድ ኢፍትሐዊ የሚለውን ሥርዓት በመገንባት ላይ መሆኑና ፍትሕንም ለመበየን አለመቻሉ፥ ጭራሽ ራሱ ባመነው ስልጣንን ለዝርፍያ መጠቀሙ ብቻ አደራ በሊታነቱን የሚያረጋግጥ ሲሆን እረፍት ይቅርብን ብለው ወደ ሥራ የተመለሱት ነባር ታጋዮችም የሚደክሙት አሁን ያለው ሁኔታ እንዲቀጥል ለማድረግ ከሆነ ትርፉ ድካም ነው። አንጋፋዎቹ ታጋዮች ዛሬ ኢህአዴግን ጨምሮ ማንም ኢትዮጵያዊ የፖለቲካ ድርጅት ሊደክምለት የሚገባው ዓላማ ከአንዳች ኢትዮጵያዊ አመለካከት አልያም ከተጨባጭ የአገራችን ልዩ አቋሞችና ችግሮች የሚንደረደርና የወደፊቱን አገራዊ መዳረሻ የሚያመላክት ሆኖ ሕዝብንና አገርን ከነጣቂዎች ጠብቆ አገራዊ አቅምን የሚገነባና አገራዊ እሴቶችን የሚያጎለብት ሊሆን እንደሚገባ አያጡትም።

4. የእርምትእርምጃከየትይጀመር?

የፖሊሲ ችግሮችን ለመፍታት ቅድሚያ በአመራሩ መካከል በየጊዜው የሚቀሰቀሰውን መጠራጠር በድርጅት ሕልውናና በአገር ሰላም ላይ አደጋ እንዲደቅን ሊፈቀድለት አይገባም። መቼም ኢህአዴግ ትጥቁን እስካልፈታ ድረስ ይህን ለማረጋገጥ አይቻልም። ሆኖም ከላይ ለማስረዳት እንደተሞከረው የአባል ድርጅቶቹ አንድነት የሞት ሽረት ጉዳይ አለመሆኑን ከመገንዘብ ቢጀመር፥ የኢትዮጵያ አንድነትም የአራቱ የኢህአዴግ እህት ድርጅቶች አንድነት - ያውም በዲሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት ላይ የቆመ አንድነት - በቦታው ሲኖር ብቻ የሚረጋገጥ አለመሆኑን መረዳት ቢቻል ይጠቅማል። የዝርፊያውን መፍትሄው ለማለት ያክል እነሱም ይሉታል። አዎን የሕግ የበላይነትን በማረጋግገጥ ነው የሚፈታው። ሆኖም የመንግሥትና የፓርቲ መዋቅር በተቀላቀሉበት ሁኔታ የሕግ የበላይነት ማለት ምን ማለት ይሆናል? የኢህአዴግ አባል የሆነ የመንግሥት ሠራተኛ/ባለስልጣን በሕግና በህግ ብቻ ይስራ ማለት ነው? ፓርቲው የሚሠጠውን መመሪያ ከተቀመጠለት ህጋዊ አሠራር ጋር የሚጋጭ ቢሆን አልቀበልም ይበል ነው? ፓርቲው ቀድሞ ነገር የመንግሥትን ሕግ የሚጥስ መመሪያ/ትዕዛዝ ለአባላቱ ማውረድ የለበትም ነው? አውርዶሳ ቢገኝ ምን ይደረጋል? ፓርቲው ራሱን ከሕግ በታች ለማድረግ ቆረጠ ሊባል የሚችለው የመንግሥት ሰራተኛ/ባለስልጣን የሆኑት አባሎቹ በሕግና በሕግ ብቻ እንዲሰሩ፥ ሕግ ጥሰው ቢገኙ ግን እያንዳንዱ በስራው ተጠያቂ እንዲሆን ለማድረግ ሲፈቅድ ነው።

አሁን ያለው እውነታ ግን ባንድ በኩል የፓርቲ አባልነት ለመንግሥት ስልጣን መወጣጫ መሰላል ሲሆን ፓርቲውም የመንግሥትን ስልጣን ተጠቅሞ የራሱን ሕገ ወጥ ፍላጎቶች ለማራመድ ሲል ያንኑ ባለስልጣን መረማመጃ የሚያደርግበት ነው። ስለዚህ በስልጣን አላግባብ ተጠቃሚው ግለሰብ ባለስልጣኑ ብቻ ሳይሆን ድርጅቱም ጭምር በመሆኑ ማን ማንን ሊቀጣ ይችላል? ስለዚህ እያንዳንዱ ጥፋተኛ በሥራው ልክ በተናጠል እንዲጠየቅ ካልተደረገ በቀር የፓርቲው መሪዎች ቢፈልጉም ችግሩ አይጸዳም። ከዚህ አንጻር በተለይ የሕግ የበላይነትን የማረጋገጥ ችግር ኢህአዴግ ራሱን በራሱ በማረም ሊፈታው አይችልም። በርግጥ ጠንከር ባሉ ድንቦች አማካይነት የአባላቱን ሥነ ምግባር ደረጃ ከፍ ለማድረግ ሊጣጣር ይችላል። በመንግሥት ሥራ ውስጥ የሚሳተፉ አባላቱን በሚመለከት ግን እያንዳንዱ ሰራተኛ ለሚፈጽመው ጥፋት በግሉ ተጠያቂ እንዲሆን ማድረግ፥ ይህንንም ለማረጋገጥ ገለልተኛ የመንግሥት መ/ቤት ማቋቋም ወይም ካሉት መካከል መርጦ ገለልተኝነታቸውን በሚያጠናክር መልኩ እንዳዲስ በማደራጀት ሥራውን መስጠት ነው።  

 

 

4.1 የአበዳሪቅኝገዢዎችንልማትከማስቀጠልተነስናአገሬንበል!

ኢህአዴግ ድኽነትን ለማጥፋት የመረጠው መንገድ ፀረ ድኻ ሥርዓት መገንባት መሆኑ አስገራሚ ሊሆን ይችላል። ፓሊሲው ኢህአዴግ መርጦት ሳይሆን የግዱን የተቀበለው መሆኑ ደግሞ በጣም ያሳዝናል። ከላይ እንደተጠቀሰው የፖሊሲው እውነተኛ ባለቤቶች ፈረንጆች ሲሆኑ ኢህአዴግ እንደ አንድ ሰው ተስማምቶ የቀረበለትን በሚያጸድቀው ፓርላማው፥ እንደ አንድ ሰው በተዋረድ በሚሰራው መዋቅሩ የፈለጉትን ሲፈጽምላቸው ኖሯል። በተለይ በ2012 እኤአ የኢትዮጵያን የዕጽዋት ዘር ሐብት እንዳሻቸው ለመመዝበርና ገበሬውንም ለየዕጽዋት ዘርና ማዳበረያ ደንበኛ ለማድረግ ያስቻሉ ሕጎችን አስረቅቀው አጸድቀዋል። አንድ የገበሬ ወገን ነኝ የሚል ድርጅት የመንግሥት ሥልጣን በያዘበት አገር ይህ ሊደረግ አይገባም ነበር። ሆኗል። አሁን ለውጥ ማምጣት አለብን፤ በማዘዝ ሳይሆን በማሳመን መምራት አለብን የሚለው አዲሱ አመራርና በተለይም አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ይህን ትልቅ ጥፋት ለማስወገድ ትልቅ ሥራ እንደሚጠብቀው ሊረዳ ይገባል።

ኢህአዴግ እንደ ድርጅት በተለይም አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ያለበት የወቅቱ ዐቢይ ፈተና ከሁሉ በፊት የአገርን ችግር ለመፍታት የሚያስችሉ እርምጃዎችን አመንጭቶ ለመተግበር የሚችለው የሉዓላዊ አገር መንግሥትነት መለያ ባህሪ የሆነውን የአገር ፖሊሲ አስተዳደር ስልጣን ከአበዳሪ/አጋር ድርጅቶች ትዕዛዞችና ጫናዎች ነጻ አውጥቶ እጅ ማስገባት ነው። የአገርን ዕድገት አቅጣጫ የሚወስኑ ቁልፍ ዕቅዶች በባዕዳን ቁጥጥር፥ ትዕዛዝና ጫና ሥር እስከሆኑ ድረስ ለሕዝብ ችግር መፍትሔ ለመስጠት ገንዘብ ልመድብ ቢሉ ቅድሚያ ለብድር ክፍያ በሚል ይከለከላል፤ መንግሥት ሊሠራው የሚገባ ሥራ ሁሉ ‘እዚህ ውስጥማ መንግሥት መግባት የለበትምይባላል፤ ለምሳሌ በትምሕርት ዘርፍ መዋቅር ላስፋ ቢሉ ‘መንግሥትማ ሥራው ደመወዝ መክፈል ብቻ ነው መሆን ያለበት ይባላል፤ ከውጭ ምንዛሪ እጥረት አኳያ [አሁን ለታ የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ከውጭ በሚገባ ብረትና አሉሚንየም ላይ 25% ታሪፍ እንደጣሉት] ወደ አገር የሚገባ ሸቀጥ ላይ ገደብ እንዳይጣል የነጻ ገበያ ሥርዓቱን ማወክ በሚል ያገር የኢኮኖሚ በር ክፍቱን ያድራል፤ [ሌላው ቤቱ ይቅቁጠረው] በዚህ መልኩ መንግሥት በገዛ አገሩ የመሪነትን ስም ብቻ ከጠመንጃ ጋር ተሸክሞ ችግራቸውን እያወቀ በመፍትሔ እጦት በሚጮኹት ዜጎቹ ላይ ለመተኮስ ከተገደደ ቢያንስ መሪ አለመሆኑን አይክድም።

በአሁኑ ወቅት ኢህአዴግ ያለበት ሁኔታ ከዚህ ምን ያህል እንደሚለይ እሱ ባያጣውም የሕዝብን ችግር እፈታለሁ ብሎ ፎክሮ ሲያበቃ መሬት ላይ ጠብ የሚል ነገር የማይታይበት ምክንያቱ ካለበት የስልጣን ውሱንነት ጋር መያያዙ አይቀርም። ከዚህ አንጻር የችግሩን ምንጭና መፍትሄውን ሌላ ሌላ ቦታ ከማፈላለግ፥ ችግሩን በደፈናውም የአመራር ችግር ነው ብሎ ለማለፍ ከመሞከር፤ የችግሩንም መፍትሔ አንዴ በስልጣን ላይ ያለን አመለካከት ማስተካከል ሌላ ጊዜ ለውጥ ለማምጣት የቆረጡ ታጋዮችን ማሰባሰብ’ ከማለት ይልቅ ኢህአዴግ ራሱ ችግር ብሎ የለየውን ነገር ለመፍታት ያፈለቀውን ሐሳብ፥ ያመነጨውን መፍትሄ ሕግ አድርጎ ለማውጣትና ገንዘብ መድቦ ለመተግበር ያለው ዐቅም ምን ያህል እንደሆነ መመርመር ነው። የማይችል ከሆነና ችግሩን ችግር አይደለም፥ ወይም መፍትሄውን መፍትሄ አይደለም የሚል ከልካይ ካለበት ባለስልጣኑ ከልካዩ ነው። ከላካይ ከሌለበት ግን መፍትሔ አይቸግርም።

ሆኖም ከልካይ እንዳለበት፥ ከልካዮቹም የገንዘብ ተቃማቱ መሆናቸው ይታወቃል። ቢሆንም ካላቸው የገንዘብ ዓቅም፥ በተለይም በነሱ አመራር በተንቦረቀቀው የውጭ ምንዛሪ ፍላጎታችን ላይ ካላቸው ቁልፍ ሚና አንጻር የፖሊሲ አስተዳደር ስልጣኑን ከባዕዳኑ መልሶ መውሰድ ቀላል ሊሆን እንደማይችል የታወቀ በመሆኑ በማስተዋል፥ በጥንቃቄ የሚተገብረውን መላ መምታት ነው። በዚያ ላይ የውጭ ምንዛሪ ፍላጎታችን እነሱ በቀየሱልን ፖሊሲ አለቅጥ ቢሰፋም ወይ አበዳሪ ወይ አበዳሪ [ተበዳሪ አላልኩም] እያሉ አማራጭ የገንዘብ ምንጮችን በዕቅድና በትጋት እያፈላለጉ ለጊዜው ከነሱ የሚገኘው ብድር የሚደፍነው ቀዳዳ አያጣም [የድኻ ቀብራራ!]። ታዲያ በዚህ ሂደት ሁሉ ከነዚህ ድርጅቶች ጫና መላቀቅን እንደግብ ይዞ የሚሠራ አመራር ያስፈልጋል። እስከዚያውም ድረስ በተቻለ መጠን ተቋማቱ የሚያቀርቧቸው ሀሳቦች ለአገራችንም ሆነ ለሕዝባችን የአጭርም ሆነ የረዥም ጊዜ ጥቅም ያስገኛሉ ከሚል የዋህ ድምዳሜ መጠንቀቅ ያሻል። እነሱ ኢትዮጵያን ሸቀጣቸውን ለሚያራግፉበት ሰፊ ገበያዋ፥ ለርካሽ ጥሬ ዕቃዋና ‘የሰው ኃይሏለሚፈልጓት/ላገኟትም አገሮችና ኩባንያዎች ሕጋዊና ፖለቲካዊ ሁኔታ የሚያመቻቹ መንገድ ጠራጊዎች ናቸው፤ ስለ ኢትዮጵያ ማሰብ ሥራቸው አይደለም። ስለ ኢትዮጵያና ልጆቿ ማሰብ ያለበት የኢትዮጵያ መንግሥት ነኝ ብሎ የተቀመጠው አመራር ነው። የፖሊሲ አስተዳደሩን የሚመለከቱ ውሳኔዎችን ለመተግበር የሚያስችል አቅም መፍጠር የራሱ ግዴታና ኃላፊነት ነው። እስካሁን ድረስ የቅርብ ጊዜውን የብር የምንዛሪ ዋጋ መቀነስን ጨምሮ በዐበይት የአገር ጉዳዮች ላይ ያለ መረጃ ሲወራ ከሚሰሙት ተነስተው እየወሰኑ፥ ሥራውን በገንዘብ ተቋማቱና አጋር በተባሉ ድርጅቶች እጅ የመተዉን [ወይም እንደተተወ እንዲቀጥል የመፍቀዱን] ጥፋት በማስተዋል ወደፊት በሚደረገው ሁሉ ጥንቃቄ ማድረግና የቁጥጥር ተቋሞችንም መዘርጋት ለመስራት ያልተቆጠበ ጥረት ማድረግ ያስፈልጋል። የተቋማቱን እምነቶች የተፈጥሮ ሕግ እስመስሎ ማቅረብ የሚችል ዐቅም ያላቸው እሳት የላሱ ባለሙያዎች እንዳሏቸው ከቶ መዘንጋት አይገባም። ይሁንና አማራጭ የለንም የሚል የቀቢጸ ተስፋ ስሜትና አተያይ የመፍትሔ ምንጮችን በማድረቅ ተወዳዳሪ የሌለው መርዝ በመሆኑ አመራሩ ለጊዜው የሚለውን ባጣበትና በጨነቀው ሰዓትም ጭምር ሊታገለው ይገባል።

አገር ውስጥ የማይገኙና እዚህ ሊመረቱ የማይችሉ አንዳንድ አስፈላጊ ዕቃዎችን መግዣ የሚሆን ገንዘብ ለማግኘት በውጭ ገበያ ተፈላጊ የሆኑ አንዳንድ ምርቶችን መሸጥ ማስፈለጉ ባይካድም እንደ አገር ነጋዴ ለመሆን እንገደዳለን ማለት አይደለም። እንዲያውም ነጋዴ አገር እንድንሆን ግድ የሚል ምንም ምክንያት አለመኖሩን ከቶ መዘንጋት አይገባም። ይህ ማለት ዜጎች በዓለም ገበያ ውስጥ አይሳተፉም፥ ለምሳሌ ኢንተርኔት የሚፈጥረውን ፈርጃ ብዙ ዕድል ተጠቅመው እንደሰዉ ሊነግዱ አይችሉም ማለት አይደለም። ይችላሉ። እንዲያውም የፖለቲካ ግብ ሳያስቅሰምጡ ማደራጀትና ማገዝ ሊያስፈልግ ይችላል። ሆኖም እንደ አገር በሌለ ምንዛሪ ከዓለም አገራት ሁሉ ሸቀጥ የምናስመጣበት ምክንያት የለም፤ ቢኖርም እነሱን መጥቀም ብቻ ነው። ክፋት ላይኖረው ይቻላል። ሆኖም ፍላጎታችን አይደለም። አበዳሪ የተሰኙ ድርጅቶች በሰው ስጥ እንደሚጋብዘው ዶሮ ሆነውብን፤ ጓሯችንም የሞኝ ጓሮ በመሆኑ ነው።

ከዚህ አንጻር የኢህአዴግ አመራር ባጠቃላይ፥ በተለይም አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር “የተጀመረውን የሕዳሴ ጉዞ ማስቀጠል” ወዘተ ማለቱን ትቶ በቆራነት እስካሁን ሲተገበሩ ከነበሩት “የኢህአዴግ” ከተሰኙ ምዕራባውያን ፖሊሲዎች ራሱን ማራቅና በኢትዮጵያዊ ወገንተኝነቱ ልክ ለኢትዮጵያውያን የሚጠቅሙ ፖሊሲዎችን፥ በረዥም ጊዜም ኢትዮጵያን ከኢኮኖሚ ጥገኝነት የሚታደጉ አማራጮችን ለመቀየስ በአገር ውስጥና በውጭ የሚገኘውን የኢትዮጵያውያን ኃይል ማስተባበር ያስፈልጋል፤ እንደ አንድ ኢትዮጵያዊ አመራር የሚቀርቡለትን ሀሳቦች ሁሉ “ለሕዝቤ ምን ይፈይድለታል? ምንስ ጉዳት ያመጣበታል? ምንስ አማራጮች አሉት? የሚሉትን ጥያቄዎች በተለያዩና ተቃራኒ አመለካከት ባላቸው አማካሪዎች ጭምር እየታገዘ ለመምረጥና ለመተግበር አብዝቶ ማሰብና መጠንቀቅ ግድ ይለዋል።

የተጀመረውን ልማት ማስቀጠል ይገባል የሚለው ወገንም ለአገር የሚያስበውን ቀና ነገር የፖሊሲ አስተዳደሩን ስልጣን የያዙት የገንዘብ ተቋሞች ለአገሩ ከሚያስቡትና አስበውም ከሚፈጽሙት የራሳቸውን ጥቅም ብቻ ከሚያራምደው የልማት ማስቀጥል ዓላማ ለያይቶ መመለከት ያስፈልገዋል። ደግሞም የአገራችንን ተጨባጭ ሁኔታ ለመተንተን ሲነሳ ኢህአዴግ ያልነገረንና የህዝቡን ችግር ለመፍታት እንዳይችል ያደረገው መሠረታዊ ምክንያት የአገራችንን ፖሊሲዎች ይዘትና አፈጻጸም የመወሰን ስልጣኑ በአበዳሪ የገንዘብ ተቋሞች ቁጥጥር ሥር የሚገኝ የመሆኑን እውነት ማስተዋል ማየት እንደሚያስፈልገው አያጣውም።

የፖሊሲ አስተዳደር ስልጣኑን ከባዕዳን አለቆቹ ተረክቦ እጅ ሳያስገባ ኢህአዴግ መቼም ቢሆን ምንም ዓይነት የህዝብ ጥያቄ ሊመልስ አይችልም፤ ጊዜ በገፋ ቁጥር ደግሞ ብድሩና ጥገኝነቱ ይጨምራል። በዚያው ልክ የገንዘብ ተቋማቱ ጫናና ትዕዛዝ ያይላል። ዛሬ የማያዙባቸው ዘርፎች ካሉ [ምናልባት የባንክና የቴሌኮም] አድብተው ጊዜ እየተጠባበቁ መሆናቸውን እርግኛ መሆን ይቻላል። ኢህአዴግሳ? ምን እያሰላ ነው? ዕድገቱን ለማስቀጠል? አለቆቹ በሳቅ እንዳይሞቱበት ይጠንቀቅ! ባዕዳኑ የሚቀይሱት መንገድም የህዝባችንን ችግር የሚፈታ ሳይሆን የየህዝባቸውንና የየወገናቸውን ጥቅም ታሳቢ በማድረግ የሚቀመር በመሆኑ ያልፈጠረበትን፥ ደንታ የማይሰጠውን የኢትዮጵያውያንን ችግር እንዲፈታ፥ ፍላጎታቸውንም እንዲያሟላ አይጠበቅበትም። የሚያሳዝነው ገዢዎቻችን አስጨንቀው የጫኑብን ጠማማ ፖሊሲዎች ውጤታማ ሳይሆኑ ሲቀሩ ችግሩ የመልካም አስተዳደር ዕጦት ነው እያሉ መሪዎቹ ላይ መደፍደፋቸው ሳያንስ ደግሞ ለመልካም አስተዳደር የሚበጁ ማሻሻያ ካላቀረብን ማለት የታወቁበት ሙያ መሆኑ ነው። በዚያ ላይ የኢህአዴጎች ኑዛዜ ሲጨመር የሚያቀርቡላችሁን የማሻሻያ ዓይነት እያሰቡ አቤት የሚስቁት ሳቅ!ስለሆነም የአበዳሪ ቅኝ ገዢዎችን “ልማት” ከማስቀጠል ተነስና አገሬን በል! ደግሞስ የዐድዋ ድል ሰሞን መሆኑ ቀረ! ባትዋጋ እንኳን. . . እንዲሉ።

4.2 ኢሀዴኤግየመለወጥዕድልአግኝቷል፤የመለወጥግዴታምአለበት

ከግዴታው ብንጀምር አሁን ያለንበት አጠቃላይ ሁኔታዎች ኢሀዴግ በመረጣቸው ውሳኔዎች አማካይነት የተፈተሩ ናቸው። ውሳኔዎቹ በማድረግም ባለማድረግም የሚገለጹ ነበሩ። የባዕዳንን የፖሊሲ ጫና መቋቋም ነበረበት፤ አጥፊ ውሳኔዎችን በግድ መተግበር አልነበረበትም። አህሁን ያበላሸውን ለማስተካከል መጣጣር አለበት፤ ኢህአዴግ አገራችንን ከቅኝ ገዢዎች መዳፍ ውስጥ እንዳስገባት ራሱ ፈልቅቆ ለማውጣት መታገል ይኖርበታል። የተፈጠረለት እድል አዲሱ አመራር ያመጣው አዲስ አገራዊ መንፈስ ነው። ይህን ተገንዝቦ፥ በመካከሉ ነፋስ እንዳይገባ አድርጎ አንድ ላይ ቆርጦ ከተነሳ ብዙ ላይቸግረው ይችላል። ለዚህም በጥንቃቄ የታቀደ የእምቢታና የድርድር አቅጣጫ መቀየስ መቻል አለበት። ኢህአዴግ በሚያደርገው ጥረት ሁሉ አዲሱ አመራር ይዞት በመጣው የኢትዮጵያዊነትና የአንድነት መንፈስ ቢከተል ራሱን ከተዘፈቀበት የርዕዮተ ዓለም ቀውስ እንዲያወጣና እስከ ዛሬ አልያዝልህ ብሎት የኖረውን አገራዊ ዓላማ እንዲጨብጥ ያስችለዋል።

በሁሉ አስቀድሞ እናስቀጥለዋለን የሚለውን ውርስ/ውጥን ምንነት፥ የተባለውን 'የሕዳሴ ጉዞ’ የሚመሩት ፖሊሲዎች ምንነትና የፖሊሲዎቹን እውነተኛ ባለቤት በሚገባ ተገንዝቦ፥ አንጋች ከማሰማራትና የሕዝብ ገንዘብ ከመዝረፍ የተሻለ ሥራ ሊያሰራ የሚችል ዕቅድ ነድፎ በመተግበር የሚገለጽ፥ የማስተዳደር ሥራ የሚያሰራ ስልጣን በማን እጅ ተይዞ እንደሚገኝ ተረድቶ መልሶ እጅ ማስገባት መቻል አለበት። ኢህአዴግ ሕዝብን የሚጠቅም ፖሊሲ ለመቅረጽ የሚያስችል ስልጣን በእጁ መኖሩን ሳያረጋግጥ፥ ይልቁንም ሌሎች የጫኑበትን ተቀብሎ እያስፈጸመ መቼም ሕዝባዊ ሊሆን አይችልም። በፈረንጆች አድናቆትና በዜና አውታሮቻቸው ልፈፋ ላይ የተንጠላጠለ ሆያ ሆዬውንና የተያዘው መንገድ እውነተኛ ጥቅምና ጉዳቱን መለየት የመሪ ሥራ ለማከናወን ቁልፍ ነው። እውቀት ያስፈልጋል። ሆኖም ሁል-አውቃ መኮን የለበትም። ጥርት ያለ ዓላማ ተይዞ፥ የአገር ጥቅም የሚገኝ የሚታጣበት መንገዱን ለይቶ፥ ወዳጅ ጠላቱንም ጠንቅቆ አውቆ፥ አስፈላጊውንም ሙያ ሁሉ ጠንቅቆ ታጥቆ የተነሳ በማንም ማስፈራሪያም ሆነ ሽንገላ ከመንገዱ አይወጣም። ከባዕዳን ጋር በሚያደርገው ግንኙነት ሁሉ መብቱንና ጥቅሙን ስለሚያውቅ፥ ማንም — ኃያልም ይሁን ደካማ — አገህን ላስተዳድርልህ ለማለት እንዲደፍር አይፈቅድም። ሲደራደርም ሰጥቶ የሚቀበለውን ስለሚያውቅ የሚያዋጣው ስምምነት ካልሆነ በቀር ማንም ምንን ቢል በጅ አይልም። ደግሞም እውቀትና ሙያውን የታጠቀ በመሆኑ በቀላሉ አይረታም።

ይህንን የኛው አክሊሉ ሀብተወልድ በጊዜው አድርጎታል፤ ኤርትራን ከኢትዮጵያ የመቀላቀል ዓላማውን ይዞ ዓለምን ዞሮ ድጋፍ በማሰባሰብ ያሰበውን ፈጽሟል። ዛሬ ደግሞ ለዚህ ምሳሌ ልትሆን የምትችል አገር ኢራን ናት። የኒኩሊየር ኃይል የማመንጨት ዓላማዋን ይዛ የጀመረችው ጥረት ወደ ጦር መሣሪያ እንዳትለውጠው ስጋት የተሰማቸው ኃያላን አገሮች ከኢራን ጋር ንግግር ጀመሩ። የኒኩሉየር ፕሮግራሙ የእውነት ለሰላማዊ መንገድ ብቻ የሚውል መሆኑን ለማረጋገጥ የሚያስችል ስምምነት ለመቅረጽ አሜሪካ፥ እንግሊዝ፥፥ ፈረንሳይ፥ ሩሲያ፥ ቻይናና ጀርመን አንድ ላይ ሆነው ድርድር ገጠሟት። እስራኤል በበኩልዋ ድርድሩ እንዲከሽፍ ለማድረግ ትጣጣር ነበር። ሆኖም የኢራን ዲፕሎማቶች ድርድሩን በተደራዳሪ ወገኖችና ለድርድር በቀረበው ጉዳይ ብቻ እንዲወሰንና ወሰኑን ሳያልፍ እንዲዘልቅ በማድረግ ከውስጥና ከውጭ በሚሰነዘር ጫና ሳይረበሹ ትኩረታቸውንም ከተነሱበት ያገራቸው ዓላማ ለአፍታም ሳይነቅሉ ዳር እንዲደርስ ለማድረግ ችለዋል። ዕውቀቱ፥ ዝግጅቱ ነበራቸው። የሚፈልጉትን ያውቁ ነበር። የሚሆናቸውን ባዕዳን እንዲወስኑላቸው አልፈቀዱም። ይልቁንም በዚህ ዓለም ለመኖር የማንንም ፈቃድ መጠየቅ ወይም የማንንም ይሁንታ ማግኘት እንደማያሻቸው ነጋሪ የሚፈልጉ አልነበሩም። አይደሉምም። ከምዕራባውያን ሸር ለማምለጥ የሚፈልግ ሁሉ በኒኩሊየር ድርድሩና በዚያ ዙርያ የኢራንን አካሄድ ልብ ሊለው ይገባል። የኢራን ስኬት ጥቅሙን ለማስከበር ለሚፈልግ አገር ሁሉ ልምድ ከወኔ የሚያሰንቅ ሲሆን የስኬቱን ታላቅነት ማስታወስም በቂ ጥንቃቄና ዝግጅት ለማድረግ ወሳኝ ነው። [እኛ ዘንድ ያገር ሚስጥር የሚባል ነገር መኖሩ ተረሳ ይሆን? የባቄላ ወፍጮ ሁላ! የኛማ ፓርላማ ፈረንጆች ርዳታ/ብድር የተባለ የመግቢያ ዋጋ ከፍለው ገብተው ይመለከቱታል። ምንኛ ይስቁ!]

ስለሆነም ቅድሚያ የራሳችሁ የሆነ አገርና አገራዊ/ሕዝባዊ ፖሊሲ/ዕቅድ እንደሌላችሁ ማመን፥ ከዚያም መቅረጽ ይቻላችሁ እንደሆነ፥ እንቅረጽ ስትሉ አለቆቻችሁ ምን ሊያደርጉ እንደሚችሉ ጠንቅቆ በማወቅ መከላከያ ማበጀት ያስፈልጋል። ኢህአዴግ አንዳች ዐቢይ አገራዊ ዓላማ ቢኖረው ኖሮ ከሥራ ፈትነት ብቻ ሊመጣ በሚችል መጠራጠር/አለመተማመን ተበጣብጦ አይበጠብጠንም ነበር። በፌዴራልና በክልል መንግሥታት ሊከናወን የሚችልና የሚገባው አያሌ ሥራ ባለበት ባሁኑ ወቅት ግንኙነታችን ሻከረ ብሎ ተሸብሮ ማሸበር ሳያንስ ሥራ ሁሉ ተትቶ ስብሰባ ከተገባ በኋላ ደግሞ ሕዝብን ዘርፈናል፤ ሆኖም ላለመዝረፍ ተስማምተናል፤ ሕዝብ ከሕዝብ አጋጭተናል፤ ላለማጋጨት ተስማምተናል፤ ጭራሽድርጅታችን ስህተቱን ማመኑ ትልቁ ጸጋው ነው. . . ቀልድ ነው ሥራ ነው?

እንደ መንግስት መብትን አውቆ ለመጠየቅና ለመደራደር አቅም መገንባት ያስፈልጋል። በመቀጠል የአገራችንን የፖሊሲ አስተዳደር ሥራውን የተቆታጠሩት፥ ‘አማካሪድርጅቶች ድኻ የሚሏትን ሀብታም አገር ለመዝረፍ የተሰማሩ ጩልሌዎች መሆናቸውን ሳይረሱ ማንነታቸውን ለራሳቸው ማስታወሱ ለጉራቸው መድኃኒት ሲሆን፤ በአገራችን ጉዳይ ዋናዎቹ ባለ ጉዳዮቹ ባለ አገሮቹና ባለመብቶቹ እኛው መሆናችንን እና በገዛ አገራችን ላይ የሚያራምዱት ፖሊሲ እንኳን ስህተት ሆኖ ትክክልም ቢሆን የመቀበል ግዴታ የሌለብን መሆኑን ለአፍታም አለመዘንጋት ነው። በዚህ ጊዜ እነሱም በበኩላቸው የብሔር ልዩነትን እያነሱ አንድነት የላችሁም ለማለት መከጀላቸው፥ ከመካከላችንም አንዱን አይዞህ እያሉ ሌላውን እያጣጣሉ ሊያጋጩን መቃጣታቸው አይቀር ይሆናል። ለዚህ መፍትሄው ከነሱ ጋር ክርክር መግጠም ሳይሆን የእውነት አንድ ሆኖ መገኘት ቢሆንም አፍ ለማስያዝ የሚሰነዘር ደህና ነገር ቢገኝም አይከፋም። ከዚህ ጎን ለጎን ግን የነሱን የድጋፍ ቃል ሰምቶ የገዛ ወገኑ ላይ የሚነሳ እንዳይኖር በጥንቃቄ መጠበቅ ግድ ነው።

በሌላ በኩል አገር ወዳድ ኢትዮጵያውያን ሁሉ በአገር ወዳድነታቸውና ለሕዝብ ባላቸው ተቆርቋሪነት ምክንያት የገንዘብ ተቋሞቹ በፍቅር ዓይን ሊመለከቷቸው እንደማይችሉና ይልቁንም ድጋፋቸውንም ሊነፍጓቸው እንደሚችሉ ከቶ ሊዘነጋ አይገባም። በመሆኑም ከነሱ ጋር በሚደረግ ግንኙነት ሁሉ የተለየ ጥንቃቄ ማድረግ፥ ከነሱ በኩል መረጃ መጣ ሲባልም በተለየ ትኩረትና ጥንቃቄ መመዘን ያስፈልጋል። በተጨማሪ ምዕራባውያኑ በኢትዮጵያ ፖሊሲዎች ላይ ሙሉ መብት ማግኘታቸው ብቻ ሳይሆን በኢህአዴግ አሃዳዊ አደረጃጀት በተዘረጋው አገር አቀፍ መዋቅር አማካይነት የፈለጉትን ትዕዛዝ በአገር አቀፍ ደረጃ ለመፈጸም የሚያስችላቸው በመሆኑ አሁን ያለውን አሐዳዊ አደረጃጀት ከነዲሞክራሲያዊ ማዕከላዊነቱ እንዳለ እንዲቆይ ሊፈልጉ እንደሚችሉ አለመዘንጋት ነው። ሆኖም ክልላዊ ስልጣን ተጠቅሞ በክልል የሚተገበሩትን ሥራዎች በተመረጡ ባለሙያዎች ድጋፍ በቂ ግንዛቤ እየወሰዱ በትንሽ በትንሹ ለማስተካከል መሥራትና በሂደቱም የፖሊሲዎቹን ይዘት በተግባር መዝኖ ለመለወጥ መሥራት ግድ ነው። በሌላ በኩል የገንዘብ ድርጅቶቹ ዐቅም ከውጭ ምንዛሪና ከብድር ፍላጎታችን ጋር የተያያዘ መሆኑን በማስታወስ የነሱን ጊዜያዊ አድራጊ ፈጣሪነት ለመመከት የሚያስችል አማራጭ የገንዘብ ምንጭ ለማዘጋጀት መጣጣርና ይህንንም በጥብቅ ምስጢር ይዞ ማራመድ ግድ ነው።

 

ማሳረጊያ፦የአንድተራዜጋቁጭት-ቀመስምክሮች

የገዢው ፓርቲ የበላዮች የውጭ ምንዛሪ ፍላጎታችንን በፍጥነት የሚጨምሩ እርምጃዎችን እንድንወስድ ሲመክሩና ሲያስገድዱን ቆይተዋል። አገር ውስጥ የሚፈለጉ ዕቃዎችን የሚያመርቱ ፋብሪካዎቻችንን እንድንሸጥ ፥ ገበያችንን ክፍት እንድናደርግና ሸቀጣቸውን በገፍ እንድንገዛ ግድ ሲሉን ኖረዋል። ያኔም ሆነ አሁን ብድር ስንጠይቅ የሚያዙንን እንድንቀበል ማስጨነቃቸው አልቀረም። ወደፊትም ልብ ገዝተን፥ የአገር ወዳድ የምጣኔ ሃብት ባለሙያዎችን ዐቅም አሰባስበን መላ ካልመታን በቀር አይለቁንም። ከውጭ የማናስመጣው የዕቃ ዓይነትና ከማናስመጣበት አገር የለም። አንዳንዱ ዕቃ እዚህ የሚገኝ ብቻ ሳይሆን በተለይ የውጩን ዕቃ ለመተካት ተብሎ በብድር ጭምር በተገነቡት አዳዲስ ፋብሪካዎች የሚመረት ሆኖ ሳለ ያው ዕቃ ከውጭ እንዲገባ ይደረጋል። ለምሳሌ በአገራችን አራት ክልሎች የተገነቡት የማዳበሪያ ፋብሪካዎች የሚያመርቱት ማዳበርያ እያለ ከውጭ በዶላር ገዝተን እያስመጣን ነው፤ ያገር ውስጡን እንከን አናጣበትም።

በዓመት 16 ቢሊዮን ዶላር የሚያወጣ ዕቃ ተበድረን የምንገዛ ደህና የፈረንጅ ሸቀጥ ማራገፊያ መሆናችን ታውቋል፤ ሃብታችንን የማናውቅ መሆናችንም ሁሉም አውቆታል፤ የገዛ ዜጎቻችንን ጉልበት አሳልፈን ለበዝባዥ እንደምንሰጥ ታውቋል። ጭራሽ የዓለም አቀፉ የሰራተኛ ድርጅት ኃላፊዎች እዚህ ድረስ መጥተው ኢንቨስተሩ ዜጎቻችንን ሲቀጥር የሚከፍለው ደመወዝ ለኑሮ የሚበቃ መሆኑን ማረጋገጥ አለባችሁ እስኪሉን ድረስ የዜጎቻችንን ጉዳይ ረስተነዋል። ግዴለም። ልዩ የፖሊሲ ትኩረትና የሚፈልጉት ከውጭ የምናስመጣቸው ዕቃዎች የሚፈጥሩብን ተጨማሪ ፍላጎት የሚመለከት ነው። ተገንብተው ለማያልቁት ግድቦች የሚፈለገውን ትተን በተለይ እንዳሸን ለፈሉት ተሽከርካሪዎች የሚያስፈልገን ላምባና መለዋወጫ ዕቃ ነው። እስከ 1996/7 ዓ.ም 230-280 ሺህ የነበረው አጠቃላይ የኢትዮጵያ የተሽከርካሪዎች ቁጥር ዛሬ 850 ሺህ ደርሷል። በአስራ ሦስት ዓመታት ውስጥ ከ520 ሺ መኪኖች በላይ አስገብተናል። ሀብት መሆኑ እውነት ቢሆንም ይሄ ሁሉ እንግዲህ ነዳጅ ሳይጠጣ፥ ጎማ ሳይጫማ፥ የተጎዳ አካሉ ሳይለወጥለት አይነቃነቅም። አሁንም እየገዛን ነው፤ ያው በብድር። እንግዲህ በምስራቁ ያገራችን ክፍል አለ የሚባለው ነዳጅ የእውነት ካለ ለዛሬ ካልሆነ ለመቼ ሊሆን ነው? ደህና ወዳጅና ሸሪክ ፈልጎ ለማውጣት መጣጣር ግድ ነው። ከዚያ ጎን ለጎን በኤሌክትሪክ የሚሰሩ መኪኖች እንዲገቡ ማበረታታት፥ መኪና እንገጣጥም የሚሉት ያገር ውስጥ ድርጅቶችም እዚያ ላይ እንዲሰማሩ መጠቆምና ማገዝ፥ እዚህ መጥተው መገጣጠም የሚፈልጉ ትላልቅ ኩባንያዎች የሚፈልጉትን አጥንቶ ማሟላት፥ በመስኩ የሚሰማሩ ልጆችን አሰልጥኖ ማዘጋጀት፥ ለዚህም ልዩ የቴክኖሎጂ ትምሕርት ቤቶችን መክፈት [ጌቶች ከፈቀዱ፤ ደግሞ ለመክፈቻው ሥነ ሥርዓት ፈረንጁን ጥሩት አሉ!] ከዚያም ጎን ለጎን በላምባ የሚሰሩ መኪኖች ወደ ኤሌክትሪክ መቀየር መቻሉ የታወቀ ስለሆነ የኛ ሰዎች እዚያ ላይ እንዲሰማሩ ማበረታታት ያስፈልጋል።

አሁን ይህን ሁሉ ያተትኩበትን ምክንያት ላስቀምጥ። በዚሁ በውጭ ምንዛሪ ችግራችን ምክንያት መንግሥት በቅርቡ ብሔራዊ የትንባሆ ሞኖፖል ድርጅት ውስጥ የነበረውን ድርሻ ሙሉ በሙሉ ለጃፓኖች ለመሸጥ መገደዱን ሰምተናል። ሌላም እኛ ሳንሰማው የሸጠውና የፈቀደው ሳይኖር አይቀርም። አበዳሪዎቻችን ግን አሁንም ሌላ አምጡ ማለታቸው፥ ያገርና የሕዝብ ንብረት ስጡን ማለታቸው አይቀርም። ጨካኞች ናቸው፤ ግሪክን ደሴቶቿን ለመሸጥ እስክትገደድ አድርሰዋታል። ያገር ጥቅም የሚጎዱ ጥያቄዎቻቸውን አንቀበልም ማለትና የሚመጣውንም ጫና ለመቋቋም የሚቻለው መንግሥት ሕዝቡን ከጎኑ ለማሰለፍ ሲችል ብቻ ነው። በኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት ጊዜ እነዚያው ምዕራባውያን አገሮችና ድርጅቶች በፍርደ ገምድልነት የጣሉብንን የጦር መሣርያ ማዕቀብና በወቅቱ ያጋጠመንን የእህል እጥረት ተቋቁመን ለማለፍ የቻልነው ከእግዚአብሔር ጋር በኢትዮጵያ ሕዝብ የአንድነት ስሜት በተፈጠረው ኢትዮጵያዊ አቅም ነበር። ስለሆነም አንድነትንና የኢትዮጵያዊነትን መንፈስ ለማጠናከር፥ እውነተኛ አገራዊ መግባባት ለመፍጠርም የምር መስራት ያስፈልጋል።

ዛሬ በኢህአዴግ አመራር ውስጥ የተነሳው የኢትዮጵያዊነትና የፍቅር አጀንዳ ቢተገበር ኢትዮጵያውያንን ከዳር እስከ ዳር ከውጭም ከውስጥም በማስተባበር አንድ ላይ እንዲቆሙ ሊያደርግ መቻሉ እሙን ነው። እንግዲህ ኢትዮጵያን በማለታችን ምዕራባውያኑ የገዢዎቻችን አለቆች ያስለመዱንን ብድር ቢከለክሉን፥ የቀራችሁ የውጭ ምንዛሪ ክምችት ከአንድ ወር ተኩል በላይ አያቆይም ቢሉን፥ በድንቁርና የጀመርነው የስንዴ ሸመታ ለመገብየትም ምጽዋቱን ቢከለክሉን፤ ባጠቃላይ ከኤርትራ ጋር ጦርነት በገጠምን ጊዜ እንዳደረጉት አንቀው ሊያሽመደምዱን ቢፈልጉ ሕዝብና መንግሥት አንድ ከሆነ ሁሉንም ለመሸከም የሚያስችል አቅሙና መላው አይጠፋም። ያኔ መንግሥትን ለመርዳት በአንድነት መንፈስ የተረባረቡት ውጭ ኗሪ ኢትዮጵያዊያንን ዐቅም ኢህአዴግ ያውቀዋል፤ ከጎኑ ቢቆሙ አይጠላም፤ ታዲያ ስለ አንድነት፥ ስለኢትዮጵያ የሚያሰሙትን ጩኸት መስማትና በጎ ምላሽ ለመስጠትም የእውነት መትጋት ግድ ይላል።

ከዚህ ጎን ለጎን ቃል በተገባው መሠረት ጥፋትን በሥራ ለመካስ መጣጣር ግድ ነው። ከግምገማው በኋላ በተሰጠው መግለጫ ለተሠራው ጥፋት ሕዝቡን ይቅርታ ጠይቀው አመራሩ ህዝቡን በሥራ ለመካስ እንደሚሰራ ቃል መግባታቸው አይዘነጋም። የእውነት ሕዝብን ለመካስ ፍላጎቱና ማስተዋሉ፥ ወኔውም ካላቸው ፀረ ድኻውን ፖሊሲ ለማሻሻል መታገል ነው። በተጨማሪ የሚከተሉትን ጥቂት እርምጃዎችን ባስቸኳይ መውሰድ አይከፋም። አንደኛ ሞልቶ በተረፈ መሬትና ውሃ ለአገር የሚበቃ እህል አገር ውስጥ ተመርቶ የሚቀርብበት መንገድ በመቀየስ ህዝቡ በልቶ ተመስገን እንዲል አድርጉ፤

የከተሜውን የቤትና የትራንስፖርት ችግር ባስቸኳይ መፍታት፤ ሰው መቸም ቢሆን ባለው አቅም መሠረታዊ ፍላጎቱን ለማሟላት ቅድሚያ እንደሚሰጥ ይታወቃል። በተለይ በአዲስ አበባ ያለውን የቤት ችግር ብታውቁትም በተቻለ ፍጥነት ለመገንባት ከመድከም ሰበብ ፍለጋ መባከናችሁ ሳያንስ የኪራዩን ሁኔታ ተመልክታችሁ እንደ መሪ መፍትሔ እንደማበጀት ትታችሁታል። ‘ይጠላናልየምትሉትን ከተሜ በዚህ ሲያማርር ይበለው እያላችሁ ችግሩን በደላላ ላይ ታላክካላችሁ። [ውይ ሞት ይርሳኝ፤ ከልካዮቹን የገንዘብ ተቋሞች እርስት!] በገበያዋ ነጻነት ዓለም ያወቃት ዱባይ እንኳ በኪራይ ላይ በዓመት ከ15% በላይ መጨመር አይቻልም ስትል ደንግጋለች፤ እናንተ ግን አከራይ የተመነውን ዋጋ አንሷል ትላላቹ [ሕዝባዊነት!]

የታክሲው ችግር ባይገባችሁም አላጣችሁትም። ከዚያ መከረኛ ምርጫ 97 በኋላ የጠመዳቹኋቸውን ባለታክሲዎች ለመቆጣጠርና ለመበቀል የጀመራችሁት የታፔላ ምደባ በየወሩ የታፔላ መቀየሪያ የሚሰበሰበው ብር ጣማችሁ መሰል ቀጥላችሁበታል። ከዚያን ጊዜ አንስቶ ተሳፋሪ የሚጠብቅ ታክሲና ታክሲ የሚጠብቅ ሰው በአንድ ጎዳና ላይ ማዶ ለማዶ ቆሞ ሲተያይላችሁ ይውላል። ይኸውም መፍትሔው የግድ የመኪኖች ቁጥር መጨመር ብቻ አለመሆኑን ለመጠቆም ነው። [በርግጥ ስንጠብቅ ውለን ታክሲ ስናገኛ ሎተሪ የደረሰን ያህል እየፈገግን የሄድንበት ጊዜ መኖሩ አይካድም።]

 

 

አዎን! ፍቅርያስፈልገናል!

ኢትዮጵያውያን በፈጣሪያቸው ኃይልና ቸርነት የበጥባጭ ገዢዎችን ግፍ ለመሸከም ያስቻላቸው ርስ በርሳችሁ ተዋደዱ የሚለውን የፈጣሪያቸው ትዕዛዝ አክብረው በመኖራቸው ነው። ፍቅራቸውና እምነታቸውም የውስጥና የውጭ ጠላትን ድል የሚነሱበት ትጥቃቸው ሆኖ ኖሯል። ኢህአዴግ ቤት የተነሳው 'ፍቅር ያስፈልገናል' የሚለው ሐሳብ በህዝቡና በፖለቲከኞች መካከል ጠንካራ ድልድይ ለመገንባት የሚያስችል በመሆኑ የሐሳቡን ፋይዳ በጥንቃቄ ማጤን ያስፈልጋል። የኢህአዴግ አመራሮች ‘ፍቅር ያስፈልገናልየሚሉትን ጓዶቻቸውን በመከተል ኢትዮጵያዊነትን ልባቸው ውስጥ ፈልገው ለማግኘት መትጋት ይገባቸዋል፤ ሲያገኟትም ጓዶቻቸው እንዳቀፏት አገራቸውን በልባቸው ይቀፏት፤ አገር በልብ ነውና የሚታቀፍ! ኢትጵያዊነት፥ አንድነትና ፍቅር ሰላምን ያሰፍናል፤ ፈጣሪንም ያስደስታል። አዎን! ፍቅር ያስፈልገናል።

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
58 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us