“ከፍትፍቱ ፊቱ”

Wednesday, 19 November 2014 11:38

     አንዳንዶቻችን ጉዳይ ለማስፈፀም በየቢሮው ስንገባ “የእግዜር ሰላምታ” እንኳ አናቀርብም። አስተናጋጆቹም በበኩላቸው ፊታቸው ሳይፈታ የሞት ሞታቸውን ያስተናግዱናል። ኮስተር ብለን የቤት ሰራተኞቻችን እናዛለን። ኮስትር ብለው በግዴታ ስሜት ብቻ ስራቸውን ይወጣሉ። ፊትን በማኮሳተር ብቻ ብዙ ማከናወን የምንችል ይመስለናል። እውነታው ግን ተቃራኒ ነው።

     ፊትን በመፍታት እንጂ ፊትን በማኮሳተር ማንም ጥሩ መሪ፣ ጥሩ አስተናጋጅ፣ ጥሩ ባለሀብት፣ ጥሩ ባል፣ ጥሩ ልጅ፣ ጥሩ መምህር፣ ጥሩ ሾፌር ሊሆን አይችልም። ዴል ካርኔጊ “ከእንስራ ሙሉ ሀሞት ይልቅ አንዲት ጠብታ ማር ንቦችን ትስባለች” ይላል። ከሚኮሳተሩ ይልቅ በፈገግታ የሚደምቁ ገፆች ሰው ይስባሉ። ግንባራቸው ከማይፈታ ይልቅ ፈገግታ የማይለያቸው መሪዎች በህዝብ ዘንድ ይወደዳሉ።

     የፈገግታ መልእክቱ “እውድሻለሁ/እወድሀለሁ”፣ “አንተ/ አንቺ በሕይወቴ ውስጥ ቦታ አለሽ/አለህ”፣ “ለእኔ ልዩ ነህ/ነሽ”፣ “ስላየሁህ ደስ ብሎኛል”፣ “አከብርሀለሁ” ወዘተ ነው። ኮስታራ ገፅታ በአንፃሩ የዚህን ተቃራኒ መልእክት ያስተላልፋል። “ጥፋ ከዚህ”፣ “አሁንስ አንተን የማላይበት የት ልሂድ?”፣ “ደሞ መጣ” ወዘተ…በዚህ አስተሳሰብ የተቃኙ ማኅበራዊ ግንኙነቶች ምን ያህል የምቾት ማጣት እና ህመም ምንጭ እንደሚሆኑ መገመት ቀላል ነው።

     ፈገግታ የተዘጋ የልብን በር የሚከፍት ቁልፍ ነው። ሁላችሁም እስኪ ዘወትር ፊታቸው እንደ ተቋጠረ ውሎ እንደ ተቋጠረ የሚያድር ሰዎችን በአእምሮአችሁ አስቡ። ምን ያህል ከእነዚህ ሰዎች ጋር መስራት ትፈልጋላችሁ? እነዚህ ሰዎች የብዙዎቻችን ቀዳሚ ምርጫ መሆን እንደማይችሉ መገመት ይቻላል።

     ጥሩ ሰው ሁሉ ሊሆኑ ይችላል። ምንም እንኳ ውስጣቸው ቅን ቢሆንም የማይፈታው ፊታቸው ግን “አትድረሱብኝ” የሚል መልዕክት ስለሚያስተላልፍ እነዚህ ሰዎች በተቻለ መጠን ለመቅረብ ሳይሆን በተቻለ መጠን ለመራቅ እንሞክራለን።

     አንድ ሁለት ብለን ቆጥረን የማንጨርሳቸው “በእጅ የያዙት ወርቅ” የሆኑብን የግልም የጋራም ሀብቶች አሉን፤ በእኛም ሆነ በሌሎች ሰዎች ሕይወት ውስጥ ለውጥ መፍጠር የሚችሉ ወርቆች። ዋጋቸውን ካለመረዳት አንዳንዴ ግድየለሽ በመሆንም እነዚህን ወርቆች መዳብ አስመስለናቸዋል። አንዱ ፈገግታ ነው። ከቤት አባወራዎች ጀምሮ እስከ ሀገር መሪዎች ድረስ በፈገግታ ድርቅ ተመትተናል። ኮስተር ማለት፣ ፊት መንሳት እንደውም የወንድነት፣ የጀግንነት፣ የጎበዝነት መገለጫም ነው ተብሎ ይታመናል። ወንድ ልጅማ ኮስተር ነው ማለት ያለበት ሁሉ ይባላል። መሳቅ፣ መጫወት፣ ፈገግ ማለትን ከድካም ጋር አስተሳስረነዋል። የሚቀልድ ሰው ቁምነገረኛ መሆን የሚችል አይመስለንም።

     ፈገግታ የሀብት ምንጭ ነው። በቅጡ ፈገግ ማለት የሚችሉ አስተናጋጆች ፊታቸው ከማይፈታ አስተናጋጆች የበለጠ “ቲፕ” ያገኛሉ። አንዳንድ ሰዎች ጉዳይ በማስፈፀም ረገድ የሚስተካከላቸው የለም። ሰው ስለሚያውቁ ላይሆን ይችላል። በቃ እነሱ ጠይቀው ማንም “አይሆን” አይልም።

     እንደዚህ ዓይነት ሰዎችን ታዲያ “ግንባር አለው/አላት”፣ ማለት ይቀናናል። ግንባር የሌለው ማን አለ? ሁላችንም ግንባር አለን። አንዳንዶቻችን እንደውም በሰው መስፈሪያ በጣም ውብ ግንባር ሁሉ ሊኖረን ይችላል። ሁላችንም የሌለን ፈገግታ ነው።

     እነዚህ “ድንጋይ ዳቦ ነው” ብለው ማሳመን የሚችሉ፣ እንደው የሚያገኛቸው ሰው በሙሉ ቀና ቀና መልስ የሚመስላቸው ሰዎች አንዱ ትልቁ የጋራ ጠባያቸው ፈገግታቸው ነው። “አይሆንም ብያለሁ አይሆንም” ብሎ የዘጋውን “ፋይል” በፈገግታ ቁልፍ ይከፍቱታል። እርግጥ ነው “ቁልፉ ፈገግታ ብቻ ነው” እያልኩ አይደለም። ይሁን እንጂ አንዱ ዋና ቁልፍ ፈገግታ ነው።

     ደስታችን የፈገግታችን ምንጭ ሊሆን ይችላል። አንዳንድ ጊዜ ግን በአንፃሩ ፈገግታችን የደስታችን ምንጭ ይሆናል። እያንዳንዱ ፈገግታችን አንጎላችን ውስጥ ደስታ ይደግሳል። ፈገግታ አንጎላችን ውስጥ የሚገኙ “ኒውሮኖች” ስለሚያነቃቃ እና ክተት ሰራዊት ብለው በመዝመት ደስታ እና ጤናችንን ከፍ ያደርጋሉ። ፈገግታ “Neuropeptides” የሚባሉ ጥቃቅን ሞሎኪውሎች አንጎላችን ውስጥ እንዲለቀቁ ያደርጋል።

     እነዚህ ሞሎኪውሎች በሌላ በኩል አንጎል ውስጥ የሚገኙ “ኒውሮኖች” በሚገባ መልካም ግንኙነት እንዲፈጥሩ በማድረግ ውጥረትን (Stress) ይቀንሳሉ። “Neuropeptides” ስንደሰት፣ ስንከፋ፣ ስንናደድ ወዘተ መልእክት ከአንጎላችን ወደ አካላችን ያስተላልፋሉ። ውስጣችን አስደሳች ስሜት የሚያቀጣጥሉት ዶፓሚን፣ ኢንዶርፊን፣ ሴሮቶኒን ወዘተ… የሚባሉ “ኔውሮትራንስሚተርስ” ፈገግታ ፊታችንን በሚያጥለቀልቅበት ወቅት በብዛት ይመነጫሉ። በዚህ ምክንያት ሰውነታችን ዘና ይላል። ይህ ብቻ ሳይሆን የልብ ምታችን እና የደም ግፊታችን የተረጋጋ እና የተስተካከለ ይሆናል።

     “ኢንዶርፊን” የሚባሉት “ኔውሮትራንስሚተሮች” በበኩላቸው የህመም ማስታገሻ ናቸው። ህመም ሲያጋጥመን የምንውጣቸው የህመም ማስታገሻ መድኃኒቶች የጎንዮሽ ጉዳታቸው ቀላል የሚባል አይደለም። ፈገግታ የሚያመነጨው “ኢንዶርፊን” በሌላ በኩል ግን ሙሉ ለሙሉ ተፈጥሮአዊ የሆነ የህመም ማስታገሻ ነው። ታማሚዎች ሰው አጠገባቸው ሆኖ ሲያጫውታቸው፣ ፈገግ ሲሉ፣ ሲስቁ “አይ ደህና ነህ እኮ! ያመመህ አትመስልም እንደውም” ብለን የምናውቅበት ጊዜ ሁሉ ይኖራል።

     ፈገግታ የሚያመነጨው ሌላኛው “ኒውሮትራንስሚተር” “ሴሮቶኒን” ፍቱን የድብርት መድኃኒት ነው። የመድኃኒት ፋብሪካዎች የሚያመርቷቸው “Anti-depressants” አንጎላችን ውስጥ ገብተው የሴሮቶኒንን መጠን ነው ከፍ የሚያደርጉት። ፈገግታ በአንፃሩ ያለ ምንም የጎንዮሽ ጉዳት እና የሀኪም ትዕዛዝ የድብርት ሰሜትን ከውስጥ ጠራርጎ ያስወጣል።

     ፈገግታ ውበትን ይጨምራል። ፎቶ አንሺዎች “ትንሽ ፈገግ… ትንሽ… አዎ… እንደሱ” ያላሉት ማን አለ? የፈገግታን ምስጢር ጠንቅቀው ስለሚያውቁ ነው። ፈገግታ ፊታችሁ ላይ ሲታይ ሰዎች በጥሩ ሁኔታ ያስተናግዷችኋል። ይህ ሊሆን የቻለበት ዋና ምክንያት የጥናት ውጤቶች እንደሚጠቁሙት “ፈገግ በምንልበት ወቅት ሰዎች ማራኪ፣ እምነት የሚጣልበት፣ ዘና ማለት የሚችል እና ቅን ሰው ነው/ናት” ብለው ስለሚያስቡ ነው።

     “Neuropsychologia” የሚባል ጆርናል ላይ ይፋ የሆነ ጥናት እንዳመላከተው ማራኪ ፈገግታ “Orbitofrontal Cortex” የሚባለውን የአንጎል ክፍል ያነቃቃል። ይህ የአንጎላችን ክፍል ከስጦታ ስሜት ጋር የተያያዘ ነው። በመሆኑም ማራኪ ፈገግታ ስንመለከት ስጦታ የሚያነቃቃው የአንጎላችን ክፍል ይነቃቃል። ፈገግታ የስጦታን ያህል አስደሳች ስሜት ይፈጥራል ማለት ነው።

     በ2011 ዓ.ም ስኮትላንድ አበርደን ዩኒቨርስቲ ውስጥ ከፈገግታ ጋር የተያያዘ ጥናት ተካሂዶ ነበር። የጥናቱ ተሳታፊዎች ለፈገግታ እና ውበት ደረጃ ያወጡ ሲሆን ብዙዎቹ ዓይን ዓይንን የሚያዩ እና ፈገግ የሚሉ ሰዎች የተሻለ ማራኪ እንደሆኑ ተናግረው ነበር።

     ፈገግታ ተላላፊ ስሜት መሆኑን ቀደም ሲል ገልፀናል። ስዊድን ውስጥ በተካሄደ ሌላ ጥናት አጥኚዎች የተወሰኑ ሰዎችን ሰብስበው ፈገግ ያለ፣ የተቆጣ፣ የፈራ እና የተኮሳተረ ሰው ፊት ስዕል አሳይተዋቸው ነበር። ፈገግ ያሉ ሰዎችን ስዕል እየተመለከቱ ኮስተር ለማለት ተቸግረው ነበር። የጥናቱ ውጤት እንደሚጠቁመው ፈገግ ያለ ፊትን እየተመለከቱ   ኮስተር ማለት ከባድ ነው። ፈገግታ ስንመለከት እኛም መልሰን ፈገግ እንድንል የሚያደርግ የአንጎላችን ክፍል አለ።

     ፈገግታ የእኛን ብቻ ሳይሆን የሌሎችን የተናደዱ፣ ያዘኑ፣ ሰዎችን ስሜት ይቀይራል። ልጅ ያላችሁ መቼም ይህ አጋጥሟችሁ ይሆናል። አንድ በንዴት የሚያስጦፍ ስራ ልጃችሁ ይሰራና “ቆይ ባልሰራለትን” ዝታችሁ፣ ከአሁን አሁን መጣ እያላችሁ ትጠባበቁና ቤት ሲገባ ያንን አንጀት የሚባላ ፈገግታ ወይም ሳቁን ያሳያችኋል። እሳት የነበረው ስሜታችሁ በአንድ ጊዜ ቀዝቅዞ ውሀ ይሆናል። ከዛ ያ ሁሉ ዛቻ ይረሳና “ለምን እንደዚህ አደረክ አቡሽዬ” የሚል ለስላሳ የፍቅር ቃል ከአንደበታችሁ ይወጣል።

     ፈገግታ እንግዲህ እነዚህ እና ከእነዚህም ውጪ ሌሎች ብዙ ጥቅሞችን ይሰጣል። የእኛንም ሆነ በዙሪያችን የሚገኙ ሰዎችን ጤንነት ይጠብቃል። ፈገግታ የአእምሮ ምግብ በመሆኑ በጎ አስተሳሰብ እንዲኖረን ያግዛል።

            ምንጭ፡- ከተለያዩ የኢንተርኔት ድረገፆች ተወስዶ የተቀናበረ

ይምረጡ
(4 ሰዎች መርጠዋል)
1640 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us