የሥራ መታከትና ሥነ-ልቦናዊ ጫናው

Wednesday, 26 November 2014 13:13

     የሥራ መታከት መንስኤው ምንድን ነው? ስነ ልቦናዊ ጫናውስ? በአብዛኛው ለዚህ ምክንያቱ ከባድ የሥራ ጫና ነው። አንዳንድ አሠሪዎች በኢኮኖሚው ጫና የተነሳ ሠራተኞቻቸውን ረጅም ሰዓት ያሠራሉ፤ አንዳንድ ጊዜም ይህን የሚያደርጉት በአነስተኛ ክፍያ ነው።

ቴክኖሎጂ አንዳንድ ሰዎች ከሥራቸው እንዳይላቀቁ ስለሚያደርግ ሥራቸው ቤታቸው ድረስ ተከትሏቸው ይመጣል፤ በመሆኑም ሥራንና የግል ሕይወትን መለየት አስቸጋሪ ሆኗል። አንዳንዶች ደግሞ የሥራው ዓለም አስተማማኝ ባለመሆኑ፣ ሥራቸውን በሚፈልጉት መንገድ መሥራት ባለመቻላቸው ወይም ፍትሐዊ ያልሆነ ነገር እንደተደረገባቸው ሲሰማቸው ይታክታሉ። በተጨማሪም ቅድሚያ የሚሰጣቸውን ነገሮች በግልጽ አለማወቅ ወይም ከሥራ ባልደረቦች ጋር የሚፈጠር ግጭት ለመታከት መንስኤ ሊሆን ይችላል።

     መታከት በገዛ እጅም ሊመጣ ይችላል። አንዳንዶች በሙያቸው አንቱ ለመባል ወይም ከፍተኛ ገቢ ለማግኘት ሲሉ በሥራ ላይ ሥራ ይደራርባሉ። እንዲህ ዓይነቶቹ ሰዎች ከአቅማቸው በላይ ስለሚሠሩ ሳይታወቃቸው ወደ መታከት የሚወስደውን ጎዳና ይያያዙታል።

     እርግጥ ነው አንድ ሰው ከገባበት ወጥመድ መውጣት እንደማይችል ከተሰማው ለውጥ ማድረጉ ከባድ መስሎ ሊታየው ይችላል። እስቲ የመታከትን ስሜት ለማሸነፍ የሚረዱትን አራት እርምጃዎች እንመልከት። ከምናስበው በላይ ብዙ አማራጮች ሊኖሩ ይችላሉ።

     የሥራ መታከት እንዲሁ ድካም ብቻ ሳይሆን ከዚያ ያለፈ ነገር ነው፤ ደግሞም በየዕለቱ የምናከናውነው ሥራ ከሚፈጥረው ውጥረት የባሰ ነው። የሥራ መታከት ከሚገለጽባቸው መንገዶች አንዳንዶቹ ሥር የሰደደ የመዛል ስሜት፣ ኃይለኛ የሆነ መሰላቸትና አቅም ማጣት ናቸው። ሰዎች በሥራቸው ሲታክቱ ሥራውን በስሜት አያከናውኑም፤ የሥራ ተነሳሽነት ያጣሉ፤ እንዲሁም ውጤታማነታቸው እየቀነሰ ይመጣል፤ ስነ ልቦናዊ ጉዳትም ይደርስባቸዋል። የተለያዩ ጥናቶች እንዳሳዩት መታከት ከበርካታ ስሜታዊና አካላዊ የጤና ችግሮች ጋር ይያያዛል።

     1. ቅድሚያ የምትሰጣቸውን ነገሮች መመርመር

      ከሁሉ በላይ አስፈላጊ እንደሆነ የሚሰማህ ነገር ምንድን ነው? ብዙ ሰዎች ትልቅ ቦታ ከሚሰጧቸው ነገሮች መካከል ቤተሰባቸውና ጤንነታቸው እንደሚገኝበት ጥያቄ የለውም። በሥራ መታከትህ ደግሞ በእነዚህ ነገሮች ላይ ተጽዕኖ ማሳደሩ አይቀርም።

     ቅድሚያ የምትሰጣቸውን ነገሮች በግልጽ ማወቅህ ከባድ ውሳኔዎችንና ለውጦችን ለማድረግ ዝግጁ እንድትሆን ያስችልሃል። ለምሳሌ ያህል፣ ሥራህ ወደ መታከት እያመራህ እንደሆነ ተገነዘብህ እንበል። ያም ሆኖ እንዲህ ብለህ ታስብ ይሆናል፦ ‘ገንዘቡ ስለሚያስፈልገኝ ሥራዬን መለወጥም ሆነ መቀነስ አልችልም!’ እውነት ነው፣ ሁሉም ሰው ገንዘብ ያስፈልገዋል፤ ይሁን እንጂ የሚያስፈልገው ምን ያህል ነው? ደግሞስ ይህን ገንዘብ ለማግኘት ከሁሉ ይበልጥ ከፍ ያለ ቦታ የምትሰጣቸውን ነገሮች መሥዋዕት ማድረግ ይኖርብሃል?

     ቅድሚያ የሚሰጣቸውን ነገሮች በመለየት ረገድ በዙሪያህ ያሉ ሰዎች ጫና እንዳያሳድሩብህ ተጠንቀቅ። አሠሪህና አንተ ቅድሚያ የምትሰጧቸው ነገሮች የተለያዩ ሊሆኑ ይችላሉ። ሌሎች በሕይወታቸው ውስጥ ለሥራ አንደኛውን ቦታ ይሰጡ ይሆናል፤ ይህ ማለት ግን አንተም እንደዚህ ማድረግ አለብህ ማለት አይደለም።

     2. ኑሮህን ቀላል አድርግ

      የአእምሮ ውጥረትን ለመቀነስና ትልቅ ቦታ ለምትሰጣቸው ነገሮች ጊዜ ለማግኘት ስትል የሥራ ሰዓትህን መቀነስ፣ አሠሪህ በአሁኑ ጊዜ ያለብህን የሥራ ጫና እንዲቀንስልህ ማሳመን አለዚያም ሥራ መቀየር ይኖርብህ ይሆናል።

     ውሳኔህ ምንም ይሁን ምን፣ የገንዘብ አቅምህን ግምት ውስጥ በማስገባት በአኗኗርህ ላይ ለውጥ ማድረግ ሊያስፈልግህ ይችላል። ይህን ማድረግ ግን የማይቻል ነገር አይደለም፤ እንዲሁም የምታስበውን ያህል ከባድ ላይሆን ይችላል።

     በብዙ አገሮች ውስጥ የኅብረተሰቡ ሕይወት በመግዛትና በመሸጥ ላይ ያተኮረ ነው፤ ይህ ሁኔታ አንድ ሰው ደስታው የተመካው ባለው ገቢ ወይም በንብረቱ መጠን ነው የሚል አስተሳሰብ እንዲሰፍን አድርጓል። ይሁን እንጂ እውነታው ከዚህ የተለየ ነው። ኑሮን ቀላል ማድረግ የበለጠ ነፃነትናእርካታ ሊያስገኝ ይችላል።

     እንዲህ ዓይነቱን ለውጥ ማድረግ እንድትችል ወጪህን በመቀነስ ገንዘብህን ቆጥብ። ዕዳህን ለመቀነስ ወይም ከፍለህ ለመጨረስ ጥረት አድርግ። በተጨማሪም የአኗኗር ለውጥ ማድረጉ አስፈላጊ መሆኑን ከቤተሰብህ አባላት ጋር በመወያየት የእነሱን ድጋፍ ማግኘት ይኖርብሃል።

      3. መቼ አልችልም ማለት እንዳለብህ እወቅ

      የሥራው ጫና ከአቅምህ በላይ ከሆነብህ ወይም ሊወገድ ያልቻለ ሌላ ዓይነት ችግር ካጋጠመህ ሁኔታውን ከአሠሪህ ጋር ተወያይበት። የሚቻል ከሆነ የአንተንም ሆነ የአሠሪህን ፍላጎት ግምት ውስጥ ያስገባ የመፍትሔ ኀሳብ አቅርብ። ኃላፊነትህን እንደምትወጣ ለአሠሪህ አረጋግጥለት፤ እንዲሁም ለመሥራት የምትስማማውን ነገር ግለጽለት፤ ይሁን እንጂ ልትሠራ የማትችለውን ነገር በግልጽና ቁርጥ ባለ መንገድ ንገረው።

      አርቀህ የምታስተውልና እውነታውን የምታገናዝብ ሁን። ሥራ እንዲቀነስልህ የምትፈልግ ከሆነ አሠሪህም የምታገኘውን ጥቅም ሊቀንስብህ እንደሚችል መጠበቅ ይኖርብሃል። ሥራህን ልታጣ እንደምትችል በማሰብ ራስህን አዘጋጅ። ሥራ ከመልቀቅህ በፊት ሌላ ሥራ መፈለግህ የተሻለ እንደሆነ አትዘንጋ፤ ምክንያቱም ሌላ ሥራ የማግኘት አጋጣሚህ ሰፊ የሚሆነው ሥራ ላይ ሆነህ ሥራ የምትፈልግ ከሆነ ነው።

     ስለ ሥራህ ሁኔታ ከአሠሪህ ጋር መግባባት ላይ ብትደርሱም እንኳ ተጨማሪ ሥራ እንድትሠራ በድጋሚ ጫና ሊደረግብህ ይችላል። ታዲያ በአቋምህ ለመጽናት ምን ሊረዳህ ይችላል? የገባኸውን ቃል ማክበር ይኖርብሃል። ይህ ደግሞ የሥራው ጫና ከተነጋገራችሁት እንዳያልፍ ማድረግንጨምሮ የአንተም መብት እንዲከበር ለመጠየቅ ነፃነት ይሰጥሃል።

    4. ራስህን አድስ

     ከሥራህ ጋር በተያያዘ ከበድ ያሉ ችግሮች ባያጋጥሙህም እንኳ ውጥረት የሚፈጥሩብህ ነገሮች ሊኖሩ ይችላሉ፤ አሊያም አስቸጋሪ ባሕርይ ያላቸው ሰዎችና ደስ የማይሉ ሁኔታዎች ያጋጥሙህ ይሆናል። ስለዚህ በቂ እረፍት ለማድረግና ሚዛኑን በጠበቀ መንገድ ለመዝናናት ጊዜ መድብ። የምትመርጠው መዝናኛ የአንተንም ሆነ የቤተሰብህን መንፈስ የሚያድስ እንዲሆን ለማድረግ የግድ ብዙ ወጪ የሚጠይቅ መሆን እንደሌለበት አስታውስ።

       ከሥራህ ውጪ ልታከናውናቸው የምትችላቸው አስደሳች እንቅስቃሴዎች እንዲኖሩህ አድርግ፤ ወይም ደግሞ ከወዳጆችህ ጋር ጊዜ ለማሳለፍ ጥረት አድርግ። እንዲሁም ማንነትህን በምትሠራው የሥራ ዓይነትና መጠን ከመመዘን ተቆጠብ። ማንነትህ ገንዘብ ለማግኘት ብለህ ከምትሠራው ሥራበእጅጉ የላቀ ነው። ማንነትህና ለራስህ የምትሰጠው ግምት በዋነኝነት የተመካው በሥራህ ላይ ከሆነ በሕይወትህ ውስጥ ለሥራ የምትሰጠውን ቦታ አሳንሰህ ማየት ከባድ ሊሆንብህ ይችላል።

     ታዲያ የሥራ መታከትን በተሳካ ሁኔታ ለመቋቋም የሚያስችሉህን ለውጦች ማድረግ በእርግጥ ትችላለህ? አዎ፣ ትችላለህ። የስነልቦናዊ ቀውስም እንዳይደርስብህ ትከላከላለህ። 

ይምረጡ
(9 ሰዎች መርጠዋል)
1936 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us