You are here:መነሻ ገፅ»ወቅታዊ
ወቅታዊ

ወቅታዊ (196)

 

ናሽናል ኦይል ኢትዮጵያ (ኖክ) እ.ኤ.አ 2004 ዓ.ም ከተመሰረተ ጀምሮ ከአውሮፕላን ነዳጅ ጋር በተያያዘ በአጠቃላይ የ250 ሚሊየን ብር ኢንቨስትመንት በማድረግ የኢትጵያ አየር መንገድን የነዳጅ ፍጆታ 50 በመቶ ድርሻ ለመውሰድ መብቃቱን ገለፀ።

 

ይህ የተገለፀው የኩባንያው የአቪዬሽን ዴፖ ማስፋፊ ያግንባታን እና ዘመናዊ የወቅቱን ከፍተኛ ቴክኖሎጂ በመጠቀም የተፈበረኩትን የአይሮፕላን ነዳጅ መሙያ ሪፊዩለሮች አቀባበል አስመልክቶ ባለፈው ሳምንት በቦሌ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ጣቢያ በተዘጋጀ ሥነ-ሥርዓት ላይ ነው።


የአየር መንገዱን ዕድገት አስከትሎ የኩባንያውን የቦሌ ዲፖ መሰረተ ልማት ማሳደጉ ግድ ሆኖ መገኘቱ ስለታመነበት ለአይሮፕላን ነዳጅ መሙያ ሪፊዩለሮች ግዢ እና የዴፖውን ነዳጅ ማከማቻ የማራገፊያና የመጫኛ መሰረተ ልማት ማስፋፋት ስራ እንዲከናወን የኩባንያው የቦርድ ሊቀመንበር የክብር ዶ/ር ሼክ መሐመድ ሁሴን ዓሊ አል-አሙዲ በድምሩ ብር 119 ሚለዮን በጀት ፈቅደዋል።


የማዕድን፣ ነዳጅና ተፈጥሮ ጋዝ ሚኒስትር ዴኤታ ዶ/ር ኳንግቱትላም፣ በወቅቱ እንደተናገሩት የሀገሪቱ የአቪዬሽን ኢንዱስትሪ ከአገሪቱ አጠቃላይ እድገት ጋር ተያይዞ እያደገ ነው። ከዚህ አንፃር ኖክ በነዳጅ አቅርቦትና በአጠቃላይ ለዘርፉ እድገት እያደረገ ያለው አስተዋፅኦ የሚበረታታ ነው ብለዋል።


የኖክ ዋና ሥራ አስፈፃሚ አቶ ታደሰ ጥላሁን እንደገለፁት ኩባንያው ነዳጅና የነዳጅ ውጤቶች ሥርጭት ሥራ ከጀመረ አስራ ሶስት ዓመትን አስቆጥሯል። በአሁኑ ሰዓትም በ180 ማደያዎች የነዳጅ ሥርጭት ሥራው በመላው ኢትዮጵያ በተቀላጠፈ ሁኔታ ተደራሽነቱ እንዲጨምር በማድረግ የገበያ መሪነቱን ተጎናጽፏል።


በቀጥታ ደንበኞችም በአገሪቱ እየተካሄድ ባሉ ትላልቅ ፕሮጀክቶች የህዳሴ ግድብን ጨምሮ ዋነኛ የነዳጅ አቅራቢ በመሆን ለዕድገትና ትራንስፎሜሽን እቅዱ መሳካት በኩሉን ድርሻ እየተወጣ ይገኛል።


የአቪዬሽን ኢንዱስትሪው በዓለም አቀፍ ደረጃ በተለይም በታዳጊ አገሮች ከፍተኛ እድገት እያስመዘገበ ይገኛል። የዓለም አቀፍ ሲቪልአቪዬሽንስ ድርጅት መረጃዎች እንደሚጠቁሙት እ.ኤ.አ በ2016 ወደ 3 ነጥብ 7 ቢሊየን መንገደኞች የተስተናገዱ ሲሆን ይህ አኃዝ ከ15 ዓመት በኋላ ከእጥፍ በላይ እንደሚያድግ ይጠበቃል።


በዓለም ከፍተኛውን የመንገደኞች ትራፊክ በማስተናገድ አትላንታ.፣ ቤጅንግና ለንደን 95 ሚሊየን፣ 82 ሚሊየን እና 70 ሚሊየን መንገደኞችን በማስተናገድ በቅደም ተከተል ይጠቀሳሉ።


በአፍሪካ ደረጃ ሲታይ ደግሞ ጆሀንስበርግ (O. R. Tambo International) ካይሮ (Cairo) እና ኬፖታውን (Cape Town) 20 ነጥብ 7 ሚሊዮን፣ 16 ነጥብ 5 ሚሊየን እና 10 ሚሊየን መንገደኞችን በማስተናገድ ከ1ኛ እስከ 3ኛ በደረጃ ይከታተላሉ። የአዲስ አበባ ቦሌ ኤርፖርትም 8 ነጥብ 7 ሚሊዮን መንገደኞች በማጓጓዝ በ4ኛ ደረጃ ይገኛል። ወደፊትም በአጭር ጊዜ ከላይ የተጠቀሱት የአፍሪካ ኤርፖርቶች ደረጃ ይደርሳል ወይንም ይበልጣል ተብሎ እንደሚጠበቅ አቶ ታደሰ ጠቁመዋል።


በዓለማች በአሁኑ ጊዜ የቀኑ የሁሉም የነዳጅ ፍጆታ 14 ሚሊየን MC እንደሆነ ይገመታል። ከዚህም ለትራንስፖርት 8 ሚሊየን MC በቀን ሲገመት ለአቪየሽን ትራንስፖርት ደግሞ የሚውለው 1 ሚሊየን MC ነው። የአፍሪካ አቪዬሽን ነዳጅ በቀን 31 ሺህ 800 MC ሲገመት ከዚህ ውስጥ የኢትዮጵያ ድርሻ በቀን 2 ሺህ 200 MC ይሆናል።


ባለፉት አስርት አመታት የአቪዬሽን ነዳጅ ፍጆታ በአለም አቀፍ ደረጃ በአማካይ በዓመት 1 በመቶ ሲያድግ በታዳጊ አገሮች ግን በአማካይ በ5 በመቶ አድጓል። ከፍተኛ እድገት ካሳዩት ውስጥ ቻይናና ሕንድ የሚጠቀሱ ናቸው።


የኢትዮጵያ የጄት ፊዩል ፍጆታ ከነበረበት በጣም አነስተኛ ደረጃ ባለፉት አስር ዓመታት ውስጥ ከሶስት እጥፍ አካባቢ አድጓል። እ.ኤ.አ በ2004 የነበረው ፍጆታ 128,000 MC በአመት ሲሆን፣ በ2016 (እ.ኤ.አ.) 687,000 MC ደርሷል። በሚቀጥሉት አስር አመታትም ይህ አሃዝ እንደዚሁ በሶስት እጥፍ በላይ እንደሚያድግ ይገመታል።


ኖክ አቪዬሽንም ይህን ፈጣን እድገት በመገንዘብ በሰባት ዓመት ጊዜ ውስጥ በተከታታይ እድገት በማሳየት ከ15 በመቶ፣ 21 በመቶ፣ 29 በመቶ፣ 31 በመቶ እና 38 በመቶ የገበያውን ድርሻ በመውሰድ በእ.ኤ.አ 2017 ብቻ 254 ሚሊየን ሊትር ለአውሮ ፕላኖች ነዳጅ አቅርቧል።


የአዲስ አበባ ኤርፖርትን የምስራቅ አፍሪካ ሀብ ለማድረግ በሚደረገው ጥረት ናሽናል ኦይል ኢትዮጵያ በተከታታይ ኢንቨስት በማድረግ የሚጠበቅበትን አገልግሎት የአለም አቀፍ ደረጃውን በጠበቀ መልኩ ለሟሟላት ከመቼውም በላይ በትጋት እየሰራ ይገኛል።


የነዳጁን ጥራት ለማስጠበቅ ኩባንያው በዓይነቱ ልዩ የሆነ ዘመናዊ የኤሌክትሮኒክ መሣሪያና የመቆጣጠሪያ ሲስተም በቅድሚያ የአይሮፕላን ነዳጅ በተወሰኑ አመላላሽ ቦቴዎች ላይ በሥራ ላይ አውሏል። ይህ ዘመናዊ የኤሌክትሮኒክ መሣሪያና የመቆጣጠሪያ ሲስተም ነዳጅ አመላላሽ ቦቴዎች ላይ ማናቸውንም ህገወጥ የነዳጅ ማቀናነስም ሆነ የመቀየጥ ተግባር በሚፈፀምበት ወቅት ወዲያወኑ ወደ ተመረጡ የመከታተያና የመቆጣጠሪያ ጣቢያዎች በአንድ ጊዜ ሪፖርት በማሰራጨት አስፈላጊና ህጋዊ እርምጃዎች በአጥፊዎች ላይ እንዲወሰድ የሚያስችል መሳሪያ ነው።


ይህን ሲስተም በመጀመሪያ ደረጃ በአይሮፕላን ነዳጅ አመላላሽ ተሸከርካሪዎች ላይ እንዲጀመር ያስፈለገበት ዋና ምክንያት የአየር ትርንስፖርት ዘርፍ በአንፃራዊነት ከሌሎቹ በተለየ ሁኔታ ዓለም አቀፍ የደህንነት ህግጋትንና የአሰራርን ደረጃን የሚጠይቅ በመሆኑ ይህንኑ ለማስፈፀም በእጅጉ እንደሚረዳ በመታመኑ ነው። አስካሁን ባለው አፈፃፃም ውጤቱም እጅግ አመርቂ ሆኖ ተገኝቷል።


አዲስ የተገዙት ሪፊዩለሮች እያንዳንዳቸው 44 ሺህ ሊትር የመያዝ አቅም ያላቸውና እንዲሁም በደቂቃ እስከ 2 ሺህ 200 ሊትር ድረስ የመሙላት አቅም ያላቸው ሲሆኑ፣ የነዳጁን ጥራት በከፍተኛ ደረጃ ለመጠበቅ የሚያስችል ማጣሪያ (Filtration System) እና የናሙና መፈተሻ ተገጥሞላቸዋል። አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ የዲፊውሊንግ (Defueling) ሥራም እንዲያከናውኑ ተገቢው መሣሪያ የተገጠመላቸው ናቸው።


እንደ አቶ ጥላሁን ገለፃ ከሆነ እያንዳንዱ ሪፊዩለር የአይሮፕላን ነዳጅ መሙያ የየራሳቸው ሊፍት (Elevating Plat form) ያላቸው ሲሆን አየር መንገዱ የሚያስመጣቸውን እጅግ ዘመናዊ አይሮፕላኖች ጭምር ለመሙላት እንዲችሉ የዘመኑን ቴክኖሎጂ በመጠቀም የተፈበረኩ ናቸው። በዚህም ሂደት 44ሺ ሊትር ለመውሰድ የሚለውን የአይሮፕላን በ20 ደቂቃ ማስተናገድ እንችላለን።


የነዚህ ዘመናዊ መሳሪያዎች ወደ ኖክ አቪዬሽን ዴፖ መካተት የኖክን የአይሮፕላን ነዳጅ የመሙላት አቅም በከፍተኛ ደረጃ በማሳደግ የአየር መንገዱን ፍጆታ 50 በመቶ ድረስ ለመሙላት በሚያስችለቸው ሁኔታ ላይ ያደርሱታል።
እያንዳንዱ ሪፊዩለር የ20 ሚሊዮን ብር ዋጋ ሲኖረው ሁለቱ ሪፊዩለሮች በአጠቃላይ 40 ሚሊዮን ብር ወጪ ተደርጎባቸዋል። ይህም እስከ አሁን ድረስ በአቪዬሽን ሥራ ላይ የተደረገውን የኢንቨስትመንት መጠን ወደ 250 ሚሊየን ብር ያደርሰዋል።


በአጠቃላይ የኖክ ኢንቨስትመንት በኢንዱስትሪው ውስጥ የአንበሳውን ድርሻ በመውሰድ 2 ቢሊየን ብር ሲሆን የድርጅቱ ጠቅላላ ንብረት 5 ነጥብ 5 ቢሊየን ደርሷል። 

ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ ከረዥም ጊዜ ዝምታ በኋላ ባሳለፍነው ሐሙስ ዕለት በጽ/ቤታቸው በወቅታዊ ጉዳዮች ላይ ለሀገር ውስጥ ጋዜጠኞች መግለጫ ሰጥተዋል፡፡ ጠ/ሚኒስትሩ በዚሁ መግለጫቸው በመንግሥት በኩል በየወቅቱ መግለጫ አለመሰጠቱን እንደአንድ ድክመት ተቀብለዋል፡፡ አቶ ኃይለማርያም በፖለቲካ፣ በኢኮኖሚ፣ በማህበራዊ ዘርፎች ያተኮሩ ጥያቄዎች በጋዜጠኞች ቀርቦላቸው ምላሽ ሰጥተዋል፡፡ በዚህ ዕትም ከሀገሪቱ ሠላምና ጸጥታ ጋር በተገናኘ የሰጡትን ምላሽ አስተናግደናል፡፡ መልካም ንባብ፡፡

 

ለኦሮሚያ እና ለሶማሌ ግጭት የኮንትሮባንድ እና የጫት ንግድ መነሻ እንደምክንያት፣


በኦሮሚያና በሶማሌ ክልሎች አጎራባች ዞኖች አካባቢ በተከሰተው ግጭት በርካታ የሰው ሕይወት ጠፍቷል። ከፍተኛ ንብረት ወድሟል። ሕዝቡም በተረጋጋ ሁኔታ ሥራውን እንዳይቀጥል የሚያደርግ ሁኔታ ተፈጥሮ እንደነበር ይታወቃል። ይሄን ተከትሎ በመላው ኦሮሚያ የተለያዩ ቦታዎች ላይ አለመረጋጋቶች እንደነበሩ የሚታወቅ ነው። ይህንን ችግር ለመቅረፍ ዋናው ምክንያቱንና መነሻውን ማወቅና መረዳት የሚጠቅም ይሆናል።


ከዚህ በፊት በክልሎቹ ወሰን አካባቢ የነበሩ አለመግባባቶችን ለማስቆምና ወሰን ለማካለል መንግሥት የዛሬ 13 ዓመት አካባቢ ሕዝበ ውሳኔ ማካሄዱ ይታወቃል። በዚህ ሕዝበ ውሳኔ መሠረት ወሰኑን ማካለል ይገባ ነበር። ነገር ግን ይሄ ጉዳይ ለብዙ ዓመታት የዘገየ በመሆኑ በመጨረሻ መንግሥት በጥልቅ የተሃድሶ እንቅስቃሴ ወቅት እንደዚህ ዓይነት የተጓተቱ የሕዝብ ችግሮችን መፍታት እንደሚገባ ተገንዝቦ፤ የሁለቱን ክልሎች አመራሮች ከፌዴራል መንግሥት የሚመለከታቸው አካላት ጋር በከፍተኛ ሁኔታ ተንቀሳቅሰን የወሰኑን ችግር ሊፈቱ የሚችሉ በርካታ የመፍትሄ አቅጣጫዎች ተቀምጠው ሕዝቡን በማወያየት ወሰኑ ሊፈታ እንደሚችል፤ ችግሩንም በተወሰነው የሕዝበ ውሳኔው መሰረት ማስተካከል እንደሚቻል ግንዛቤ ተወስዶ ተሠርቷል።


ሕዝቡ ተወያይቶበት የወሰንን ጉዳይ ወደ ማጠቃለሉ ቀርቦ ነበር። ከዚህ በፊት የነበሩ ችግሮች ቢኖሩም በዋናነት የችግሩ መንስኤ የሆነው ግን አካባቢው የተለያዩ የኮንትሮባንድ እንቅስቃሴዎችና ከፍተኛ የጫት ንግድ የሚካሄድበት ነው። ከእነዚህ ንግዶች ሕገወጥነት ጋር ተያይዞ ያልፈታናቸው ችግሮች ነበሩ።


እነዚህ ችግሮች አመርቅዘው፤ የሁለቱን ብሔረሰቦች አጋጭተው አለአግባብ የሚጠቀሙ ኃይሎች የተጠቀሙበት እንደሆነ አይተናል። ስለዚህ ይህንን መሠረታዊ ችግር መፍታት ተገቢ ይሆናል በሚል እምነት እየሠራን እንገኛለን።
በዚህ ሂደት በጣም አሰቃቂ በሆነ ሁኔታ ዜጎቻችን የሞቱበትና የተፈናቀሉበት ሁኔታ አለ። ይህን ችግር በወሳኝ መልኩ ለመፍታት መንግሥት የጀመራቸው ሥራዎች አሉ። የመጀመሪያው ጉዳይ ሠላሙንና ጸጥታውን ማረጋጋት ነው። አሁን አካባቢው በአብዛኛው የመረጋጋት፣ ሠላምና ጸጥታውን የመቆጣጠር ሁኔታ ተፈጽሟል። በዚህና በሌሎች በአገራችን ባሉ አጠቃላይ አካባቢዎች አሁን በደረስንበት ደረጃ አብዛኛው የተረጋጋና ሠላሙ የተረጋገጠበት ሁኔታ ላይ ደርሰናል።


ይህም ሆኖ ችግሩን በዘላቂነት መፍታት አስፈላጊ ነው። በመሆኑም የኢትዮጵያ ብሔራዊ ደኅንነት ምክር ቤት በቅርቡ ባደረገው ስብሰባ ችግሩን በዘላቂነት ለመፍታት የሚያስችል እቅድ አውጥቷል። በእቅዱ መሰረት ዋነኛ ተዋናይ የሆነውን ሕዝባችንን በሙሉ አቅም እንዲሳተፍ ማድረግ ነው። እስከአሁንም ድረስ ችግሩን ለመፍታት ዋነኛውን ሚና የተጫወተው ሠላም ወዳዱ ህዝባችን ነው። ስለዚህ ሠላም ወዳዱ ህዝባችን እንደተለመደው ችግሩን ለመፍታት የሚያስችል ተጨማሪ ትጋትና እንቅስቃሴ ማድረግ እንዳለበት አምነናል። በተከታታይ በተለያዩ አካባቢዎች በምናደርጋቸው የሕዝብ ውይይቶችና ኮንፈረንሶች ህዝቡ በንቃት እንዲሳተፍ ማድረግ የሚገባን ይሆናል።


ሁለተኛው የፖለቲካ አመራሩ ከላይ እስከታች በግጭቱ ውስጥ የተሳተፉ አካላትን ለመቆጣጠር በሚያስችል ደረጃ ፖለቲካዊ መፍትሄዎችን የመስጠት ሥራ መሥራት ይገባዋል። በዚህም መሠረት በመላው አገራችን በሁሉም አካባቢዎች በተለይም ግጭቱ የተከሰተባቸውን አካባቢዎች ጨምሮ የተለያዩ የአመራር ኮንፈረንሶች እየተካሄዱ ያሉበት ሁኔታ አለ። ይህም ችግሩን በዘላቂነት ለመፍታተ የራሱን አስተዋጽኦ ያበረክታል።


ከዚያ ባሻገር ግን በሕዝቡና በፖለቲካ አመራሩ ሥራ ላይ የፌዴራልና የክልል ጸጥታ አካላት በተቀናጀ ሁኔታ በተለይም ደግሞ ያለአግባብ ለመጠቀም የሚሞክሩ ኃይሎች፥ ከፀረ ሰላምና ከአሸባሪ ኃይሎች ጋር በመቀናጀት አለመረጋጋቱ እንዲቀጥል ለማድረግ የማይፈነቅሉት ድንጋይ እንደሌለ መንግሥት ስለሚገነዘብ ይህንን ጉዳይ በዘላቂነት ለመቆጣጠር የሚያስችል የጸጥታና የሕግ ማስከበር ሥራ ማከናወን እንዳለበት ወስነን እቅድም አውጥተን ከዚህ ሳምንት ጀምሮ እንቅስቃሴ ተጀምሯል።

አብዛኛዎቹ አጥፊዎች በሕግ ቁጥጥር ሥር ስለማዋላቸው፣


በሕገወጥ ተግባር ላይ የተሰማሩ አካላት በተለይም ቀጥተኛ ተሳትፎ ያደረጉ አብዛኛዎቹ በሕግ ቁጥጥር ሥር እንዲውሉ ተደርጓል። የቀሩትም በቀጣይ በምንሠራቸው ሥራዎች በቁጥጥር ስር የሚውሉ ይሆናሉ። ወደ ሕግም ቀርበው ተጠያቂ ይደረጋሉ። ከዚያም ባሻገር ጉዳዩ ዘላቂ መፍትሄ የሚጠይቅ በመሆኑ የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት ኮሚሽን የችግሩን ሥረ ነገር በማጥናት በሰብአዊ መብትም ሆነ በተለያዩ ጥሰቶች የተሳተፉ አካላትን እስከ አመራር አካላትም ጭምር ቢሆን አጣርተው እንዲያቀርቡ ኃላፊነት ተሰጥቷቸው ሥራ ጀምረዋል። በዚህ የማጣራት ሂደት በሚገኘው ውጤት ላይ ተመስርተን ቀጣይ እርምጃ የምንወስድ ይሆናል። የተጠያቂነቱ ጉዳይ በእነዚህና ሌሎች በምርመራ የሚሳተፉ የፌዴራል አካላት በሚያመጡት መረጃ ላይ ተመስርቶ በቀጣይነትም እርምጃው የሚቀጥል ይሆናል። የህግ ተጠያቂነቱ ጉዳይ በዚህ መሰረት የሚቀጥል ይሆናል።

 

በግጭቶቹ ስለተፈናቀሉ ዜጎች፣


በግጭቱ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎቻችን ተፈናቅለዋል። አንዳንዶቹ በጊዜያዊ ጣቢያ ሆነው መንግሥት በሚሰጣቸው ድጋፍ እየታገዙ ነው። ነገር ግን በዘላቂነት ማቋቋም አስፈላጊ ነው። የህዝብ ውይይትና ኮንፈረንሶች በሚቀጥለው ሳምንት ውስጥ እንደጨረስን ዜጎቻችንን በቋሚነት እንዲቋቋሙ ለማድረግ መንግሥት በፌዴራል ደረጃ ግብረ ኃይል አቋቁሞ ከክልል መንግሥታት ጋር በቅንጅት እየሠራበት ያለበት ሁኔታ አለ። አቅም በፈቀደ መጠን ወደነበሩበት ሁኔታ ለመመለስ መንግሥት የተቻለውን ሁሉ የሚያደርግ መሆኑን በዚህ አጋጣሚ ለማረጋገጥ እፈልጋለሁ። ዜጎቻችን በዚህ ደረጃ ሲቋቋሙ ባጠረ ጊዜ ውስጥ ህይወታቸው ወደነበረበት ሁኔታ እንዲመለስ ቅርብ ክትትል እያደረግን የምንሠራ ይሆናል። የዜጎች መፈናቀል ጉዳይ ወደፊትም እንዳይከሰት ማድረግ ይጠይቀናል። ስለዚህ ዘላቂ ሥራው በፖለቲካው መስክ የምናመጣው ለውጥ፥ በተለይም ደግሞ አለአግባብ የመጠቀም፣ የኪራይ ሰብሳቢነት አመለካከትና ተግባር የሚወገድበትን ሁኔታ በጥናት መሥራት የሚጠበቅብን ይሆናል።


አገራችን ላለፉት ሁለት አስርት ዓመታት በአስቸጋሪው የአፍሪካ ቀንድ ውስጥ ሠላሟ ተረጋግጦ የራሷ ብቻ ሳይሆን የሌሎችን ሰላም በማስከበር ትልቅ አስተዋጽኦ ያደረገች አገር ናት። የዚህ ዋነኛው ምክንያት ህዝባችን ሰላም ወዳድ በመሆኑ በፀረ ድህነት ትግሉ በሙሉ አቅሙ ለመረባረብ የሚጓጓና የሚፈልግ ነው። ይህ ህዝብ እስካለ ድረስ መቼም ቢሆን የፌዴራል ዴሞክራሲያዊ ሥርዓታችን ተጠናክሮ የሚቀጥል መሆኑን ባጋጠሙን ተግዳሮቶች ሁሉ አይተናል። ዛሬም ቢሆን እንደዚህ ዓይነት ግጭቶች፣ አለመረጋጋቶች በሚኖሩበት ጊዜ የህዝባችን መሰረት ጽኑ በመሆኑ የፌዴራል ሥርዓታችንም በማይነቃነቅ መሰረት ላይ የተመሰረተ በመሆኑ ግጭቶችና አለመረጋጋቶች ቢፈጠሩም አገራችንን ግን ወደከፋ ነገር ሊወስዷት እንደማይችሉ ህዝባችን በሚገባ ተገን ሆኖ የቆመ መሆኑን አረጋግጠናል። ወደፊትም የህዝቡ ተሳትፎ ተጠናክሮ እንዲቀጥል መንግሥት፣ የፖለቲካ አመራሮች እንደዚሁም ከህዝቡ ጋር በጋራ የሚሠሩ የጸጥታ እና የደኅንነት ተቋማት፣ በጋራ በጽናት የምንሠራበት ይሆናል። ይሄ የተፈጠረው መረጋጋት የበለጠ እንዲጠናከርና ህዝቡም ወደ-ፀረ ድህነት ትግሉ እንዲመለስ እና መልካም አስተዳደርን ለማስፈን የጀመርናቸውን ሥራዎች ከመንግሥት ጎን ሆኖ ትልቅ አስተዋጽኦ እንዲያደርግ ማድረግ የሚገባን ይሆናል። ህዝብ ተረጋግቶ ወደቀጣይ ሥራ እንዲገባ ጥሪዬን ለማስተላለፍ እፈልጋለሁ።

 

በኦህዴድና በሶህዴፓ እንዲሁም በኦህዴድ እና በኢህአዴግ አባል ፓርቲዎች መካከል አለመግባባቶች አሉ?


ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከሰሞኑ አባል ድርጅቶቹ ያደረጉት ኮንፍረንስን በማሳያነት በማቅረብ “የተለያየ ፓርቲ እንዴት በተለያየ ኮንፍረንስ ላይ ተመሳሳይ ሀሳብ ያንፀባርቃል?” በሚለው ጥያቄያቸው መልስ ሰጥተዋል።


እየታየ ያለው ችግር በፓርቲዎች መካከል ሳይሆን አመራሩ ላይ ነው፡፡ የትኛውም አካባቢ ያለ ህዝብ የእኔ ህዝብ ነው ብሎ ያለማሰብ የአቋም ችግር አለ። ይህም ችግር የሁሉም የኢህአዴግ አባል እና አጋር ድርጅቶች ችግር ነው ብለዋል፡፡


በኢህአዴግ ውስጥ ይፋ ስለማይደረግ እንጂ ቀድሞም የሀሳብ ትግል መኖሩን በመናገር፥ ሁሌም ግን ያሸነፈው ሀሳብ ተግባራዊ እንደሚሆን ተናግረዋል። ሆኖም መረጃን ከመስጠት አንፃር በመንግስት በኩል ያለው ድክመት ሕዝቡን በማህበራዊ ሚዲያ ላይ ለሚናፈስ አሉባልታና የሐሰት ፕሮፖጋንዳ እንዳጋለጠው አምነዋል። 

 

በሳዑዲ በንጉሳዊያን ቤተሰቦች የፖለቲካ ሥልጣን ሽኩቻ ጋር ተያይዞ ባሳለፍነው እሁድ ዕለት በሪያድ በሚገኘው ዕውቁ ሪትዝ ካርልተን (Ritz-carlton) ሆቴል በቁም እስር ካሉ ባለሃብቶች አንዱ የሚድሮክ ሊቀመንበር የክብር ዶ/ር ሼህ ሙሐመድ ሁሴን ዓሊ አል-አሙዲ መሆናቸውን የሳዑዲ እና ዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙሃን እየዘገቡ ይገኛሉ። ሆኖም በሀገር ውስጥ ይህ ዜና ሐተታ እስከተጠናቀረበት ትላንትና ዕለት ድረስ ስለጉዳዩ ይፋዊ መግለጫ የሰጠ አካል የለም።


ሼህ ሙሐመድ ባለፉት 20 ዓመታት በኢትዮጵያ ብቻ ከ70 በላይ በሆቴልና ቱሪዝም፣ በግብርና፣ በትምህርት፣ በማዕድን፣ በሪልስቴት፣ በማኒፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ፣ በፋይናንስ በመሳሰሉት የተሰማሩ ኩባንያዎችን በመመስረት ከ110 ሺ በላይ ወገኖች የሥራ ዕድል መፍጠር የቻሉ ባለሃብት ናቸው።


ፈጣሪ ከደጉ ሼህ ሙሐመድ ጎን እንዲሆን እንመኛለን። ለመሆኑ ሼህ ሙሐመድ ማን ናቸው የሚለውን በጥቂቱ ምላሽ ለመሥጠት የሚድሮክ ቴክኖሎጂ ግሩፕ ካሳተመው «የልማት አርበኛ» የተሰኘ ልዩ መጽሔት የሚከተለው ተጠናቅሯል።

 

*** *** ***

 

እንደ መነሻ


ነፍሱን ይማረውና የመድረኩ ንጉሥ ድምጻዊ የክብር ዶ/ር ጥላሁን ገሠሠ ስለሼህ ሙሐመድ ሲናገር ሳግ እየተናነቀው “ሙሐመድ ወንድሜ ነው” ይል ነበር:: ጥላሁን ስለሼህ ሙሐመድ አውርቶ የማይጠግበው ሕመም ላይ በነበረበት ወቅት የሕክምና ወጪውን በመሸፈናቸው ብቻም አይደለም:: ልክ ከአንድ አብራክ እንደተገኘ ወንድም ፍቅርና ደግነታቸውን ስለለገሱት እንጂ:: ይህንን የሼህ ሙሐመድን ርህራሄና ደግነት የሚገልጽበት ቃላት ቢያጣ “ወንድም አለኝ” ሲል በመረዋ ድምጹ አንጎራጎረ:: ለነገሩ ገጣሚውስ ቢሆን፡- “ሰው ማለት፣ ሰው የሚሆን ነው፣ ሰው የጠፋ ዕለት” አልነበር ያለው::


ይህ የሼህ ሙሐመድ ኢትዮጵያዊ ደግነት እትብታቸው ከተቀበረበት ደሴ የተቀዳ ነው:: የደሴ ሕዝብ “ደግና ሩህሩህ ነው” ሲባል ከኖረበት ከዚያው ከምንጩ! የዓለማችን ባለጸጎችን ሐብት ተከታትሎ በሚመዘግበውና ይፋ በሚያደርገው “ፎርብስ” መጽሔት መረጃ መሠረት የክቡር ዶ/ር ሼህ ሙሐመድ ሁሴን ዓሊ አል-አሙዲ ከየመናዊ አባታቸው እና ከኢትዮጵያዊ እናታቸው እ.ኤ.አ ጁላይ 21 ቀን 1946 ዓ.ም በደሴ ከተማ ተወለዱ፤ አብሮ አደጋቸውና በርካታ ኩባንያዎቻቸውን የሚያስተዳድሩት ጓደኛቸው ዶ/ር አረጋ ይርዳው ሼህ ሙሐመድ ለትንሽ ጊዜ በደሴ ወ/ሮ ስሂን ት/ ቤት መማራቸውን ይገልፃሉ::


ሼህ ሙሐመድ የትውልድ ቦታቸው “ደሴ ነው፤ አንዳንዴም ወልዲያ ነው” የሚል ጉንጭ አልፋ ክርክሮች በተለይም ከወሎ ሰዎች ተደጋግሞ ይሰማ ነበር:: እሳቸው ግን የትም ሆነ የትም ያው ወሎ ውስጥ መወለዳቸውን በመጥቀስ ነገሩን በቀልድ መልክ ሲያልፉት ኖረዋል:: በአንድ ወቅት ግን “ትውልዳቸው ደሴ፤ ያደጉት ደግሞ ወልዲያ” መሆኑን በአንደበታቸው በመናገራቸው ለክርክሩ የመጨረሻ እልባት ሰጥተውታል:: በዚህ ንግግራቸው የተማረኩ አንዳንድ መገናኛ ብዙሃን ሼህ ሙሐመድ “ደሴና ወልዲያን አስታረቁ” ሲሉ ክስተቱን ዘግበዋል::


የሼህ ሙሐመድ እናት የወ/ሮ ሩቅያ ሙሐመድ ወላጅ አባትና የደሴ ታላቁ መስጂድ ኢማም በነበሩት በሐጂ ሙሐመድ ያሲን ስም የሚጠራ ባለ ስምንት ፎቅ ታላቅ የንግድ ማዕከል ሕንጻ በደሴ መሀል ፒያሳ በአንድ ወቅት በተመረቀበት ሥነሥርዓት ላይ ሼህ ሙሐመድ የማይረሳ ንግግር አድርገዋል:: “የተወለድኩት ደሴ፤ ሸዋበር ነው:: በተወለድኩ በ48 ቀኔ ወደ ወልዲያ ተወሰድኩ:: የልጅነት ጊዜዬን በወልዲያ፤ የወጣትነት ጊዜዬን ደግሞ በደሴ አሳልፌያለሁ:: ደሴም ተወለድኩ ወልዲያ ያው ወሎ ነው” ብለው ተናግረዋል::


ሼህ ሙሐመድ በወጣትነታቸው ወደ ውጪ አገር ባመሩበት ወቅት እናታቸው ወ/ሮ ሩቅያ ሙሐመድ በድንገት ከባድ አደራ ጣሉባቸው:: አደራውም “ሙሐመድ አገርህን እንዳትረሳ!” የሚል ነበር:: ሼህ ሙሐመድ ይህ የእናታቸው ከቋጥኝ የከበደ አደራ በሕሊናቸው ሠሌዳ ላይ እንደታተመ ኖረ:: እናም የደርግ ሥርዓት ተወግዶ ኢህአዴግ አገሪቷን ከተቆጣጠረ በኋላ የእናታቸውን አደራ ለመፈጸም መንፈሳቸው ተነሳሳ:: ዘወትር በሕሊናቸው ውስጥ ጉልህ ሥፍራ ያላት አገራቸው ላይ መዋዕለ ንዋያቸውን ለማፍሰስ ተነሱ::


በእርግጥም ፍላጎታቸው የሚሳካበት አጋጣሚ ተፈጠረ:: እርሳቸው አጋጣሚውን እንደሚከተለው ይተርኩታል:: “የደርግ መንግሥት ከወደቀ በኋላ በሦስተኛው ወር አንድ አብሮ አደግ ጓደኛዬ ወደ ኢትዮጵያ እንድመጣ ጥሪ አቀረበልኝ:: ወደ አገሬ ከመጣሁ በኋላ የአገሪቱ የበላይ አመራሮች በልማት መስክ እንድሳተፍ ያቀረቡልኝን ጥሪ በመቀበል ዕቅድ አውጥቼ ወደ ሥራ ገባሁ” በማለት ወደ ልማት የገቡበትን አጋጣሚ ያስታውሳሉ::


“ፎርብስ” መጽሔት እ.ኤ.አ በመጋቢት 2014 ባወጣው መረጃ መሠረት የሼህ ሙሐመድ ጠቅላላ የሐብት መጠን 15 ነጥብ 3 ቢሊየን የአሜሪካን ዶላር መድረሱን፣ የነበራቸውም ደረጃ ከ65 ኛ ወደ 61 ኛ ከፍ ማለቱን አስታውቋል:: ይሁን እንጂ ሼህ ሙሐመድ ስለ ፎርብስ መረጃዎች በአንድ ወቅት ተጠይቀው “ከየት እያመጡ እንደሚጽፉት አላውቅም፤ እኔን አልጠየቁኝም” ሲሉ ምላሽ ሰጥተዋል:: አያይዘውም “እነሱ ያሉትን ዝም ብሎ አሜን ብሎ መቀበል ነው:: እኔ ግን እንዲህ ነው ብዬ መናገር አልፈልግም እንጂ የሐብት መጠኔን አውቀዋለሁ” ሲሉ በተዘዋዋሪ የፎርብስን መረጃ ተአማኒነት ጥያቄ ውስጥ የሚጥል አስተያየት ሰጥተዋል::


ሼህ ሙሐመድ የሐብት ምንጭ በዋነኛነት የነዳጅ ዘይት ይሁን እንጂ በማዕድን፣ በግብርና፣ በሆቴል፣ በኮንስትራክሽን፣ በሪልስቴት፣ በሆስፒታል፣ በሥልጠናና ምርምር፣ በፋይናንስ፣ በኦፕሬሽን ሜንቴናንስ እና በመሳሰሉት ዘርፎች በተለይ በአሜሪካ፣ በአፍሪካ፣ በመካከለኛው ምሥራቅና በኢትዮጵያ መጠነ ሰፊ የኢንቨስትመንት ሥራዎች ላይ በመሰማራት ይታወቃሉ:: በአጠቃላይ በዓለማችን ላይ በኩባንያዎቻቸው ውስጥ ከ200 ሺ በላይ ለሆኑ ሠራተኞች ሥራ መፍጠር የቻሉ ሲሆን፤ በኢትዮጵያ የሚገኙ የኩባንያዎቻቸው ቁጥር ከ70 በላይ መድረሳቸውን፣ ኩባንያዎቹም ከ40ሺ በላይ ለሚሆኑ ኢትዮጵያዊያን የሥራ ዕድል ማስገኘታቸውን መረጃዎች ያመለክታሉ::


የክብር ዶ/ር ሼህ ሙሐመድ ሁሴን አሊ አል-አሙዲ በአገራቸው ላይ እያፈሰሱ ያሉትን መዋዕለንዋይ ሦስት ቢሊየን ብር እንደሚደርስ በአንድ ወቅት ከአዲስ አድማስ ጋዜጣ ጋር ባደረጉት ቃለ-ምልልስ ይግለጹ እንጂ በተግባር የሚታየው ለኢንቨስትመንት የወጣው መዋዕለንዋይ እርሳቸው ከጠቀሱትም በብዙ እጥፍ የላቀ መሆኑን መገመት ይቻላል::


ሼህ ሙሐመድ ከሚያነቡዋቸው መጽሐፍት መካከል ቅዱስ ቁርአን ቀዳሚው ነው:: ከውጪ ቋንቋዎች ዓረብኛ፣ እንግሊዝኛና ጣሊያንኛ ይናገራሉ:: ከ40 አገራት በላይ ከሥራ ጋር በተያያዘ ቁርኝት ስላላቸውም ሌሎች ቋንቋዎችንም ይሞክራሉ:: ከአገር ውስጥ ደግሞ አማርኛ እና ትግርኛ ቋንቋን አቀላጥፈው ይናገራሉ::


ሼህ ሙሐመድ መኪና የመሰብሰብ ልማድ (Hobby) እንዳላቸው በአንድ ወቅት ተናግረዋል:: ይህንንም ሲያስረዱ “እኔ በመጀመሪያ በኢትዮጵያ፣ በሳዑዲና በዱባይ መኪና እነዳለሁ:: አሜሪካ ውስጥም አንድ ሰሞን መኪና መንዳት ጀምሬ ነበር:: በኋላ ግን ጓደኞቼ ‘አንተ አሜሪካን ውስጥ መንዳት ያዳግትሃል፤የመንገድ ሥነሥርዓት ሕጉ እንደሌሎች አገራት አይደለም’ ብለው ከለከሉኝ:: በሳዑዲና በኢትዮጵያ መኪና መንዳት ያስደስተኛል:: አሁን ለምሳሌ ሳዑዲ ውስጥ ‘ቡጋቲ’ የሚባል መኪና አለኝ:: አንዳንድ ጊዜ ነሸጥ ሲያደርገኝና ወጣትነት ሲሰማኝ እርሱን አሸከረክራለሁ:: አዲስ አበባ ስመጣ ‘ማይቫክ’ አለኝ፤ አንዳንድ ጊዜ ‘ማርቼዲሱንም፤ ላንድክሩዘርም’ እነዳለሁ፣ ‘ሌክሰስም፤ ፎርዊልድራይቭም’ አለኝ፤ እነርሱንም አሽከረክራለሁ:: የመኪና ሆቢዬ ሰፋ ያለ ነው” ሲሉ ተናግረው ነበር::


በአፍሪካ፣ በአሜሪካና በመካከለኛው ምሥራቅ የሚገኙ ዓለም አቀፍ የኢንቨስትመንት ተቋማትን ሳያካትት በኢትዮጵያ ብቻ ከሦስት ቢሊየን ብር በላይ ኢንቨስት የተደረገባቸው ከ70 በላይ ኩባንያዎች በተለያዩ ዘርፎች በመንቀሳቀስ ላይ ይገኛሉ:: በስዊድንና ሞሮኮ የነዳጅ ማጣሪያዎችን በመግዛትና ቅርንጫፎችን በመክፈት ሥራቸውን ከማስፋፋታቸው በፊት በኮንስትራክሽን (ሪልስቴት) ዘርፍ ተሰማርተው ነበር:: በአሁኑ ወቅት በስዊድን ስመጥር ከሆኑ የውጪ ኢንቬስተሮች ቀዳሚው ናቸው:: በስዊድን ካቋቋሟቸው ድርጅቶች ውስጥ “ፕሪም” የተሰኘው የነዳጅ ኮርፖሬሽን ይጠቀሳል::


“ዊኪፒዲያ” የተሰኘው የኢንተርኔት ኢንሳይክሎፒዲያ ባቀረበው መረጃ መሠረት ሼህ ሙሐመድ ሁሴን ዓሊ አል-አሙዲን በስዊዲሽ ነዳጅ ኮርፖሬሽን ከ530 በላይ ነዳጅ ማደያዎች ባለቤት ናቸው:: በኢትዮጵያ የሚገኙ ኩባንያዎቻቸው ለአገሪቱ ኢኮኖሚ የጀርባ አጥንት በመሆንም በማገልገል ላይ ይገኛሉ:: በሥራ ፈጠራ፣ በግብር እና በሮያሊቲ ላቅ ያለ ገንዘብ በየዓመቱ የመክፈል ግዴታቸውን በመወጣት ለአገሪቱ ልማትና ዕድገት አዎንታዊ ሚናቸውን እየተወጡ ይገኛሉ:: ከሼህ ሙሐመድ ሁሴን ዓሊ አል-አሙዲ በአገሪቱ ውስጥ ካሉ ኩባንያዎች መካከል ሚድሮክ ወርቅ ላቅ ያለ ግብርና ሮያሊቲ በመክፈል በአንደኝነት ተጠቃሽ ነው::


ኩባንያው በሦስት ዓመታት ማለትም እ.ኤ.አ በ2010፣ በ2011 እና በ2012 በቅደም ተከተል ብር 399 ሚሊየን 328ሺ 068፣ ብር 491 ሚሊየን 327ሺ 233፣ ብር 742 ሚሊየን 496ሺ 823 በድምሩ 1 ቢሊየን 633 ሚሊየን 152ሺ 125 ብር ግብር ከፍሏል:: በተጨማሪም ኩባንያው ለአገሪቱ ከፍተኛ የውጪ ምንዛሪ ማስገኘት በመቻሉ ከኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ተሸላሚ ሆኗል:: ይህ ኩባንያዎቹ በአገሪቱ ኢኮኖሚ ዕድገት ውስጥ ያላቸውን የላቀ ድርሻ የቱን ያህል ግዙፍ እንደሆነ የሚጠቁም ነው:: ይህን ያህል ኢኮኖሚያዊ ጥቅም አስገኘ ሲባል ምን ማለት ነው? ኢንቨስትመንቱ በቀጥታ በሮያሊቲ፣ በትርፍ፣ ግብርና ቀረጥ ከሚያስገባው በተጨማሪ ይህን ግዴታውን በአግባቡ በመወጣቱ አገሪቱ ለመሠረተ ልማት ዝርጋታ የምታወጣውን ወጪ ያግዛል:: ከዚህ ግንባታ ጋር በተያያዘም የሚኖሩ አዳዲስ የሥራ ዕድሎች ዜጎችን በቀጥታ የሚጠቅሙ ይሆናሉ:: ግንባታዎቹ በመከናወናቸውም የሚመጣው ቀልጣፋ አሠራር በአገሪቱ ኢኮኖሚን በማፋጠን ድህነትን በአጭር ጊዜ ለመቅረፍ የሚደረገውን ጥረት ያግዛል::


የመንግሥት ልማት ድርጅቶችና የፕራይቬታይዜሸን ኤጀንሲ በመባል የሚታወቀው መ/ቤት ከ1987 እስከ 2005 ዓ.ም (በኢትዮጵያ አቆጣጠር) ድረስ ብቻ ጨረታ አውጥቶ በድምሩ 260 ድርጅቶችን ወደ ግሉ ዘርፍ ያዛወረ ሲሆን፤ ከነዚህ ድርጅቶች መካከል ሼህ ሙሐመድ 23 ያህል ድርጅቶችን ለመግዛት ችለዋል:: አንዳንድ አትርፈው የማያውቁና ሊዘጉ ጫፍ ላይ ደርሰው የነበሩ የልማት ድርጅቶች ላይ ተጨማሪ የኢንቨስትመንት ካፒታል በመመደብ ከውድቀት በመታደጋቸው የሠራተኛውን የሥራ ዋስትና ከማረጋገጥ አልፈው ለሀገር ኢኮኖሚ ግንባታ አስተዋጽኦ እንዲያደርጉ አስችለዋል። 

  • ከሲኖዶሳዊው የቤተ ክርስቲያን አሠራርና የውሳኔ አሰጣጥ አንጻር ፓትርያርኩ የቴሌቪዥን ፕሮግራማችንን ማገዳቸው ሕጋዊ ተቀባይነት የለውም፤

  • አባላቱና ደጋፊዎቹ፣ ዐሥራት ለቤተ ክርስቲያን እንዲከፍሉ ያስተምራል እንጅ ለራሱ አይሰበስብም፤ በአባልነት አስተዋፅኦ ነው አገልግሎቱን የሚያከናውነው፤

  • “በሕገ ወጥ መንገድ ያስቀመጠው 170 ሚሊየን ዶላር በፖሊስ ተያዘበት” የሚለው መሠረተ ቢስ ወሬ፣ ከጥቅማቸው አንጻር ማኅበሩን የሚወነጅሉ አካላት የስም ማጥፋት ዘመቻ ነው፤

  • ከቅዱስ ፓትርያርኩ መመሪያና ቡራኬ ለመቀበል በተደጋጋሚ ደጅ ብንጠናም የተለየ ዓላማ ባላቸው ሰዎች ምክንያት አልተሳካልንም፤ ክፍተቶቹ፣ በማንኛውም ጊዜ መነጋገር ስንጀምር በቀላሉ ሊፈቱ የሚችሉ ናቸው፤

 

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የሰንበት ት/ቤቶች ማደራጃ መምሪያ ማኅበረ ቅዱሳን፣ በቅዱስ ሲኖዶስ ዕውቅና አግኝቶ ከተመሠረተ 25 ዓመት ሞላው። ማኅበሩ፥ በአዲስ አበባ ከሚገኘው ዋና ማዕከሉ በተጨማሪ፣ በየአህጉረ ስብከቱ 48 ያህል ማዕከላት፣ ከ500 በላይ የወረዳ ማዕከላት እንዲሁም ከ400 በላይ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የግቢ ጉባኤያት ያሉት ሲኾን፤ በሚሊየን የሚቆጠሩ አባላትና ደጋፊዎችን ማፍራት የቻለ የአገልግሎት ማኅበር ነው።


በማኅበሩ ወቅታዊ እንቅስቃሴና ማኅበሩን አስመልክቶ ስለሚነሡ ጉዳዮች፣ ከማኅበሩ ዋና ጸሐፊ አቶ ውብሸት ኦቶሮ ጋር ባልደረባችን ፍሬው አበበ ያደረገው የቃለ ምልልስ ቆይታ ከዚህ በታች ተስተናግዷል።

ሰንደቅ-የማኅበሩ የቴሌቪዥን ፕሮግራም በተደጋጋሚ በብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርኩ እገዳ እየተጣለበት መኾኑ ይሰማል፣ ምክንያቱ ምንድንነው?

አቶ ውብሸት- እንደሚታወቀው በኢቤኤስ ቴሌቪዥን ጣቢያ በኩል 2005 እስከ 2008 .. ድረስ  የምናስተላልፈው መርሐ ግብር ነበረን። በርካታ ምእመናን የተማሩበት፣ ብዙዎች ለጥያቄዎቻቸው መልስ ያገኙበትና የተጠቀሙበት መርሐ ግብር ነበር። በወቅቱ ሌሎች መርሐ ግብሮችም በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ስም በጣቢያው ይተላለፉ ስለነበር፣አግባብነት የለውም፤በሚል በተለያዩ አካላት ለቅዱስ ሲኖዶስ የቀረበ ጥያቄ ነበር። ቤተ ክርስቲያኒቱ የማታውቃቸው፣ ሕገ ወጥ የኾኑ፣ ነገር ግን በቤተ ክርስቲያን ስም መርሐ ግብራቸውን የሚያስተላልፉ አካላት እንዲታገዱ ከማኅበረ ምእመናንና ከወጣቶች ጥያቄ ቀርቦ እንደነበርም የምናስታውሰው ነው።

ቅዱስ ሲኖዶስ በውሳኔው ያገደው የሕገወጥ አካላት ሕገወጥ ፕሮግራሞችን ነው፡፡ ማኅበራችን ግን በቤተ ክርስቲያኒቱ የሚታወቅና ሕጋዊ ኾኖ እያለ የቴሌቭዥን ፕሮግራሙ በቅዱስ ፓትርያርኩ ትዕዛዝ መታገድ አልነበረበትም።

ከውሳኔው በኋላ ጉዳዩ እንዲታይልንና እገዳው እንዲነሣልን ጥያቄ አቅርበን ነበር። ይኹንና ጥያቄያችን ምላሽ ባለማግኘቱና በወቅቱ ቅዱስ ሲኖዶስ፣ ቤተ ክርስቲያኒቱ የራስዋ 24 ሰዓት የቴሌቪዥን ሥርጭት እንድትጀምር ወስኖ ስለነበር አማራጩን ለመጠቀም ወሰንን። ይኸውም በቤተ ክርስቲያናችን በሚከፈተው የቴሌቪዥን ጣቢያ መጠቀም እንድንችል እንዲፈቀድልን መጠየቅ ነበር። በዚህም መሠረት ጥያቄያችንን አቀረብን። በቃል ካቀረብናቸው ጥያቄዎች በተጨማሪ ለሁለት ጊዜያት በደብዳቤም አመልክተናል።

የጥያቄያችን ጭብጥ ሁለት መልኮች ነበሩት። አንደኛው፥ አቅማችንን አስተባብረን ቤተ ክርስቲያን የከፈተችውን 24 ሰዓት የቴሌቪዥን ሥርጭት እናግዝ፣ የሚል ሲኾን፤ ኹለተኛው አማራጭ ደግሞ፣ ለማኅበሩ የተወሰነ የአየር ሰዓት ተሰጥቶት መርሐ ግብሩን እንዲያስተላልፍ ይፈቀድልን የሚል ነበር። ይህን ጥያቄያችንን ያቀረብነው 2008 . ነበር፤ ነገር ግን መልስ የሚሰጠን አካል አላገኘንም። 2009 . በድጋሚ ጥያቄያችንን አቀረብን፤ አሁንም መልስ አልተሰጠንም። በመጨረሻ 2009 .. ግንቦት፣ የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባዔ ላይ የቤተ ክርስቲያኒቱ የመገናኛ ብዙኃን አገልግሎት ድርጅት ሪፖርት በሚቀርብበት ወቅት የማኅበራችን ጥያቄም በብፁዓን አባቶች በኩል ቀርቦ ነበር።

ማኅበረ ቅዱሳን የአየር ሰዓት እንዲሰጠኝ ጥያቄ አቅርቤያለሁ እያለ ነው። ለምንድን ነው ያልተሰጠው? የሚል ጥያቄ በብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት ቀረበ። በዚህ ጉዳይ ብዙ ውይይት ከተደረገ በኋላ በመጨረሻ ላይ ቅዱስ አባታችን፣ በራሱ የቴሌቭዥን ጣቢያ መክፈት ይችላል፤ የሚል መልስ እንደሰጡ ተረድተናል። ይህን አቅጣጫ እኛም በበጎ ነው የተቀበልነው።

ይኸውም፣ ቤተ ክርስቲያናችን፥ በሚሊዮን የሚቆጠሩና ባለብዙ ቋንቋ ተናጋሪ ምእመናን ያሏት እንደመኾንዋ መጠን አንድ የቴሌቪዥን ጣቢያ ብቻ በቂ አይደለም፤ ተጨማሪ ሥራዎች ሊሠሩ ይገባል ብለን በማመንና የቅዱስ ፓትያርኩንም አቅጣጫ ተቀብለን ከምልአተ ጉባኤው በኋላ ወደ ቀጣይ ሥራ ገባን። ማኅበሩ የአየር ሰዓት አግኝቶ መርሐ ግብሩን የሚያሰራጭበትን አማራጭ መንገዶች ስናይና ስናጠና ቆየን። በዚህ መሠረት ተቀማጭነቱና ሕጋዊነቱ በአሜሪካ ከኾነው የአሌፍ ቴሌቭዥን ጣቢያ በሳምንት ለሰባት ሰዓታት የአየር ሰዓት ለመከራየት ቻልን። ከመስከረም አንድ ቀን 2010 . ጀምሮ በሦስት ቋንቋዎች ማለትም በአማርኛ፣ በኦሮምኛ እና በትግርኛ ቋንቋዎች እያስተላለፍን እንገኛለን። ይህ ከኾነ በኋላ የቴሌቪዥን ፕሮግራሙ እንዲታገድ፣ ቅዱስ አባታችን ለጠቅላይ ቤተ ክህነት ዋና ሥራ አስኪያጁ ደብዳቤ ፅፈዋል፡፡

እንደተረዳነው፣ በደብዳቤው ላይ ሁለት የቴሌቭዥን መርሐ ግብሮች እንዲታገዱ ነው የተጻፈው። አንዱ፥ በቤተ ክርስቲያን ሥር ሕጋዊነት ያለው የማኅበረ ቅዱሳን ቴሌቪዥን መርሐ ግብር ሲኾን፤ ሁለተኛው፣ በቤተ ክርስቲያን ዕውቅና የሌለውና ከቤተ ክርስቲያን ውጭ የኾነ አካል ጣቢያ ነው፡፡

የማኀበሩ ፕሮግራም እንዲታገድ፣ ማን ነው የጠየቀው? መነሻው ምንድን ነው? ብለን ስናይ ሕጋዊ መነሻ የለውም። ሕጋዊ መነሻ ስንል፣ በቤተ ክርስቲያናችን ጉዳዩ ተመርምሮ ውሳኔ የሚተላለፍበት አሠራር አለ። ስለ ቤተ ክርስቲያን የመገናኛ ብዙኃን አጠቃቀም መወሰን የሚችለው፣ የመጨረሻ የሥልጣን አካል የኾነው የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ ነው። በምልአተ ጉባኤው የጸደቁ ሕጎችን፣ ደንቦችን፣ መመሪያዎችንና ውሳኔዎች ተፈጻሚነት የሚከታተለውና የሚቆጣጠረው ደግሞ ቋሚ ሲኖዶስ ነው። ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያናችን፣ በዚህ መንገድ የሚገለጽ ሲኖዶሳዊና ጉባኤያዊ አመራር፣ አሠራርና የውሳኔ አሰጣጥ ነው ያላት።

የዚህ የእገዳ ደብዳቤ ጉዳይ ግን፣ በዚህ መንገድ ውይይት የተደረገበትና ውሳኔ የተሰጠበት አይደለም። ስለዚህ እገዳው ሕጋዊነትና ተቀባይነት የሌለው ውሳኔ ነው። ስለዚህ በውላችን መሠረት መርሐ ግብራችንን ቀጥለናል፤ ወደፊትም በሌሎች ቋንቋዎች ጭምር ተደራሽነታችንን በማስፋት ለመሥራት ዐቅደናል።

ሰንደቅየማኅበሩ የቴሌቪዥን ፕሮግራም አንዱና ዋናው ግቡ ትምህርተወንጌልን  ማስፋፋት ነው ተብሎ ይታመናል። ወንጌልን ማስፋፋት፣ ለቤተክርስቲያኒቱ ተከታዮች የእግዚአብሔርን ቃል ማስተማር በመኾኑ እንደጥፋት የታየው ለምንድንነው?

አቶ ውብሸት- በእውነት ለእኛም ግልጽ ካልኾኑልንና ካልገቡን ነገሮች አንዱ ይኼ ነው። ትምህርተ ወንጌልን ማስፋፋት፣ የእናት ቤተ ክርስቲያንን አገልግሎት ማገዝ ቤተ ክርስቲያናችን የምትደሰትበትና የምትደግፈው ነገር ነው። የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባዔ ለማኅበሩ በፈቀደው መተዳደርያ ደንብ ላይ፥ የኤሌክትሮኒክስ ሚዲያን ጨምሮ በተለያዩ ዘመናዊ የብዙኃን መገናኛ ዘዴዎች ትምህርተ ወንጌልን ለዘመኑ ትውልድ እንድናዳርስ ነው የተፈቀደልን። ምልአተ ጉባኤው አጽድቆ የሰጠንን የቤተ ክርስቲያንን መሠረታዊ ተልእኮ የማጠናከርና የማስፋፋት ተግባር ማገድ ወይም መከልከል ማለት ቅዱስ ሲኖዶሱን መጋፋትና መቃወም ማለት ነው።

እንግዲህ ይኼን የማሰናከል ሥራ የሚሠራ አካል፣ በቤተ ክርስቲያን የወንጌል መስፋፋትና ዕድገት የማይደሰት አካል ነው ብለን ነው የምናስበው። ምናልባት ከቅዱስ አባታችን ጀርባ ኾነው የተሳሳተ መረጃ የሚያቀብሉ፣ ያልኾነ ነገር የሚሰጡ አካላት እንዳሉ ነው የምንጠረጥረው። በቤተ ክርስቲያን ትምህርተ ወንጌል መስፋፋትና መጠናከር ምክንያት የሚጎዱ አካላት አሉ ማለት ነው። ሐቀኛ የቤተ ክርስቲያን ወገን የሆነ አካልም ይኹን ግለሰብ፣ የቅዱስ ሲኖዶስን ውሳኔ አይጋፋም፤ አይቃወምም፤ የአማናዊውን ቅዱስ ወንጌል መስፋፋትን አይጠላም ብለን ነው የምናምነው።

ሰንደቅ-ቅዱስ ፓትርያርኩን አግኝታችሁ ኹኔታዎችን ለማስረዳትና ለመወያየት ያደረጋችሁት ጥረት አለ?

አቶ ውብሸት- ቅዱስ አባታችንን ለማግኘት የሞከርነው አሁን አይደለም። ቅዱስ አባታችን ከተሾሙበት ጊዜ ጀምሮ አግኝተናቸው መመሪያና ቡራኬ ለመቀበል ብዙ ጥረት አድርገናል። በተደጋጋሚ ደጅ ጠንተን አልሳካ ሲለን በደብዳቤ ጭምር ጥያቄዎችን አቅርበናል። ከዚህ ሁሉ ጥረት በኋላ፣ 2008 .. አጋማሽ ገደማ አንድ ጊዜ ለማነጋገር ዕድል አግኝተናል። በዚያ መድረክ ስለ ማኅበሩ አገልግሎት አስረድተናል። በዚያን ወቅት ቅዱስ አባታችን ቃል የገቡልን ነገር ቢኖር፣ በተከታታይ እንደምንገናኝ፣ በውይይት ችግሮችን እንደምንፈታ፣ እንደምንመካከር፣ ቡራኬም እንደሚሰጡን፣ በራቸው ለእኛ ክፍት መኾኑን ነበር። ከዚያ ወዲህ ግን ቅዱስ አባታችንን ደግመን ለማግኘት ብንሞክርም የሚሳካልን አልኾነም። ዕድሉን ማግኘት አልቻልንም።

ብፁዓን አባቶችንም በሽምግልና መልክ ልከናል። ያለው ችግር ምንድን ነው? ጥፋት ካለ እንታረም፤ ማኅበሩ፥ የኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንን አገልግሎት በዕውቀታቸውና በሞያቸው ለማገዝ ለሃይማኖታቸው ቀናዒ የኾኑ ሰዎች የተሰባሰቡበት እንጂ የቅዱሳን መላእክት ስብስብ ባለመኾኑ በማወቅም ባለማወቅም ስሕተት ሊኖር፣ ሊያጋጥም ይችላል። ስሕተት ካለ እንታረም፤ ብለን ጠይቀናል፤ ሊሳካልን አልቻለም፤ እናዝናለን።

ሰንደቅሌላው ማኅበረ ቅዱሳን ላይ የሚነሣው ነገር፣ ለቤተክርስቲያን ሊከፈል የሚገባውን ዐሥራት ይሰበስባል፤ ያለው የገንዘብና ንብረት መጠንም በትክክል አይታወቅም፤ የሚሉ ወቀሳዎችና ክሦች ናቸው፤ ይህን በተመለከተ አስተያየታችሁ ምንድንነው?

አቶ ውብሸት- ማኅበረ ቅዱሳን በቤተ ክርስቲያን ሥር የተዋቀረ እንደ መኾኑ መጠን ሀብቱና ንብረቱ በሙሉ የቤተ ክርስቲያን ናቸው። ማኅበሩ፥ ዐሥራት በኩራትን አይሰበስብም። ይልቁንም እያንዳንዱ ምእመን፣ ለቤተ ክርስቲያን ሊከፍል የሚገባውን ዐሥራት በኩራት እንዲሰጥ ነው የሚያስተምረው። ማኅበሩ ቅዱሳን አገልግሎቱን የሚያከናውነው፣ አባላቱ እንደ ምእመን፥ ዐሥራታቸውን ለቤተ ክርስቲያን ከመስጠት ባሻገር ለማኅበሩ በሚያደርጉት የአባልነት መዋጮ ነው። አባላት ከወርኃዊ ገቢያቸው ተጨማሪ ሁለት በመቶ እያዋጡ ቤተ ክርስቲያኒቱ የጎደላትን ነገር ለመሙላት ይጥራሉ።ዐሥራት በኩራትም ሰብስቦ ይወስዳል፤የሚል አካል ካለ በማስረጃ ነው ማቅረብ ያለበት።

ከዚያ ውጪ በአብነት /ቤቶችና በገዳማት የሚተገበሩ ፕሮጀክቶች አሉን። ፕሮጀክቶቹን ቀርፀን ለበጎ አድራጊ ምእመናን እንሰጣለን። ይኼን ብትሠሩ ካህናትን፣ የአብነት ተማሪዎችንና መምህራንን ከስደት፤ ቤተ ክርስቲያንን፣ አብያተ ጉባኤያትንና ቅዱሳት መካናትን ከመዘጋትና ከመፍረስ እናድናለን፤ ብለን በማስረዳት ካመኑበት ይሠሩታል። ማኅበሩም ሞያዊ አስተዋፅኦውን ያደርጋል። በዚህ መሠረት የተለያዩ ሥራዎችን አከናውነናል፣ እያከናወንም እንገኛለን።

የማኅበሩ ንብረት አይታወቅም፤የሚል ወቀሳ እንዳለ ተጠቅሷል። የማኅበሩ ንብረት ይታወቃል። በየዓመቱ ለጠቅላይ ቤተ ክህነትና ለሚመለከታቸው አካላት ሁሉ ሪፖርት እናደርጋለን። ሪፖርቱ የሥራ ክንውንና የሒሳብ ሪፖርትን አጣምሮ የያዘ ነው። በዚህ ሪፖርት ላይ ማኅበሩ ምን ያህል ሀብት እንዳለው፣ የገንዘቡ እንቅስቃሴ ምን እንደሚመስል እናሳያለን። ሪፖርቱ በሕግ ዓለም አቀፍ ተቀባይነት ባላቸው የውጭ ኦዲተሮች ተመርምሮ የተመሰከረ የሒሳብ ሪፖርት ነው የምናቀርበው። በዚህ መሠረት ጠቅላላ ሀብቱም ኾነ የሒሳብ እንቅስቃሴው በግልጽ ይታወቃል።

ማኅበረ ቅዱሳን የማይታወቅ ሀብትና የፋይናንስ እንቅስቃሴ የለውም። ይህም ብቻ አይደለም። ከዚህ በፊት ቅዱስ ሲኖዶስ የሚሰጠንን አቅጣጫ ተከትለንና አክብረን የምንሠራ የቤተ ክርስቲያን አካል እንደመኾናችን መጠን ከመተዳደሪያ ደንቡ ባሻገር የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ ተሰብስቦ የሚወስናቸው ውሳኔዎች አሉ። ከውሳኔዎቹ አንዱ፣ ማኅበሩ በቤተ ክርስቲያኒቱን ሞዴል እንዲሠራ የሰጠው ውሳኔ ይገኝበታል። በዚሁ መሠረት እየተጠቀምን እንገኛለን። በተጨማሪ ከጠቅላይ ቤተ ክህነት የሚላኩ ኦዲተሮች አሉ። አስፈላጊውን ኦዲት አድርገው ሪፖርት የሚያደርጉበትን አሠራር እየተከተልን እንደምንገኝ ይታወቃል።

በዚህ ሁሉ ሪፖርት ላይ ማኅበሩ የማይታወቅ ንብረት እንዳለው የተገለጸበት ሁኔታ የለም። የማኅበሩ የፋይናንስ እንቅስቃሴ ትክክለኛ መኾኑን የውጭ ኦዲተሮች ብቻ ሳይኾኑ፣ የጠቅላይ ቤተ ክህነታችን ኦዲተሮችም ጭምር ያረጋገጡት ሐቅ ነው። ይህን ዓይነት ያልተጨበጠ ክሥ የሚያቀርበው የቤተ ክርስቲያናችን አካል ሊኾን አይችልም፣ የምንለው ከዚህ ተጨባጭ ኹኔታ ተነሥተን ነው።

ሰንደቅ- ሰሞኑን በተለያዩ ማኅበራዊ ድረገጾች የተሠራጨ ጹሑፍ፣ ማኅበሩ በግለሰብ ሒሳብ ውስጥ በሕገወጥ መንገድ ያስቀመጠው 170 ሚሊየን ዶላር በፖሊስ መያዙን ይገልጻል፤ ይህ ዘገባ ምን ያህል እውነት ነው?

አቶ ውብሸት- ማኅበሩ ከተመሠረተበት ጊዜ ጀምሮ መሰል ውንጀላዎች ሲቀርቡበት ይህ የመጀመሪያው አይደለም። ባለፉት 25 ዓመታት ውስጥ የቅድስት ቤተ ክርስቲያንን ዕድገትና ልማት የማይፈልጉ አንዳንድ አካላት ከጥቅማቸው አንጻር የማኅበሩን ስም በተለያየ ተንኮል የማጥፋት ዘመቻ በተደጋጋሚ ይሞክራሉ። በማኅበራዊ ድረ ገጾች ተለቋል የተባለው መሠረተ ቢስ ወሬም፣ የዚሁ ክትያ አድርገን የምናየው ነው። ይህ ዓይነቱ ወሬ ምንም ዓይነት መሠረትና እውነት የሌለው ነው።

ሰንደቅማኅበረቅዱሳን፣ ቤተክርስቲያኒቱ የአገልግሎቷ አደጋ አድርጋ የምትገልጸውን የተሐድሶ መናፍቃንን እንቅስቃሴ ለማጋለጥ፣ የቤተክርስቲያኒቱን ህልውና እና ተከታዮቿን ለመጠበቅ የሚያደርጋቸውን እንቅስቃሴዎች ጨምሮ በአንዳንድ ወገኖች ዘንድ በበጎ መልኩ የማይታይበት ኹኔታ መኖሩ ይታወቃል። ይህ የኾነው ለምንድንነው?

አቶ ውብሸት- ቤተ ክርስቲያን ለማኅበሩ ከሰጠችው ሓላፊነት አንዱ የዘመኑን ፀረ - ቤተ ክርስቲያን እንቅስቃሴዎች መከላከልና ማጋለጥ ነው። ቤተ ክርስቲያንን መጠበቅ አንዱ ሓላፊነቱ ነው። ባለፉት ዓመታት በድብቅና በግልጽ መናፍቃን ወደ ቤተክርስቲያን የሰረጉበት ኹኔታ አለ። ስማቸውንተሐድሶአሉት እንጂ ያው መናፍቃን ናቸው። እነዚህ አካላት ስማቸውንተሐድሶብለው ወደ ቤተክርስቲያን ተመሳስለው ገብተዋል። ከቤተ ክርስቲያን ውጪ የምናደርገው እንቅስቃሴ ውጤት አላመጣም፤ ከአሁን በኋላ ወደ ቤተክርስቲያን ሰርገን ገብተን፣ ከውስጥ ኾነን ብንሠራ የተሻለ ነው፤ ብለው ስልት ነድፈው ነው ወደ ቤተ ክርስቲያን የገቡት። ባለፉት 20 ዓመታት አገልግሎቷን ውስጥ ለውስጥ ሲጎዱ የነበሩ ናቸው። ከሚጠቀሟቸው ስልቶች አንዱ በቤተ ክርስቲያን ከፍተኛ መዋቅር ጭምር የራሳቸውን ሰዎች ማስቀመጥ ነው። በውጭም ያሉት፣ በውስጥም ያሉት፣ ገና የማይታወቁትም አንድ ላይ ተባብረው የሚንቀሳቀሱበት ከመኾኑ ጋር ተያይዞ የመከላከሉን ሥራ አስቸጋሪ አድርጎታል።

ማኅበረ ቅዱሳን፣ በዚህ መልክ የተደራጁ ተሐድሶኑፋቄ አራማጆች ቤተ ክርስቲያንን ለመበረዝና ለመጉዳት እያሤሩ እንደኾነ ደጋግሞ ሲናገር፣ ሲያስተምር ብዙ ሰዎች አልተረዱትም ነበር። ጉዳዩን፣ በግለሰቦች መካከል ያለ ጠብ አድርገው የሚያዩትም ነበሩ፤ ምክንያቱም የሤራው ስትራቴጂ ከባድና ምሥጢራዊ ስለነበር ነው። በሒደት ግን እየተጋለጡ ተወግዘው የሚለዩበትና የሚሰናበቱበት አደጋውን የመቋቋም አያያዝ ነው ያለው።

ቀደም ሲል፣ተሐድሶየሚባል የለም፤ ካለ አሳዩን፤ እያሉ ለማወናበድ የሞከሩ ታይተዋል። እነርሱም፣ በቂ ሥራ ሠርተናል፤ ብለው ባመኑበት ጊዜ ራሳቸውን እያጋለጡ የወጡበትን አጋጣሚ ተመልክተናል። የእምነት መግለጫ እስከ ማውጣትም ደርሰዋል። እምነታችን ይኼ ነው፣ ብለው በሰኔ ወር 2007 .. ዐውጀዋል። ከዚያ በፊት እነሱን ማግኘት፣ መለየት፣ ማጋለጥ ከባድ ሥራ ነበር። ራሳቸውን ከለዩ በኋላ ግን እየቀለለ ነው የመጣው። እንግዲህ ይህን ቤተ ክርስቲያን በቅዱስ ሲኖዶስ ወስና፣ በሊቃውንት ጉባኤ አይታና መርምራ መግለጫ አውጥታለች፤ ምላሽም ሰጥታለች።

ኾኖም ቀደም ሲል እንዳልኩት ተሐድሶኑፋቄ አራማጆች የሚንቀሳቀሱት በውስጥም በውጪም ነው። በውስጥ በቤተ ክርስቲያኒቱ ከፍተኛ የሓላፊነት ቦታዎች ጭምር ይዘው ነው። ማኅበረ ቅዱሳን፣ ተሐድሶመናፍቃንን በማጋለጥና ኑፋቄያቸውን በመከላከል ረገድ የሚሠራውን ሥራ ሁልጊዜም ይቃወማሉ። ማኅበሩን ከተቻለ ለማፍረስ አልያም ለማሸማቀቅ በሚል የሚሰነዘሩ የስም ማጥፋት ዘመቻዎችና አሉባልታዎች ኹሉ በቀጥታም ኾነ በተዘዋዋሪ ከዚህ ዓቢይ ጉዳይ ጋር የተገናኙና የሚገናኙ ናቸው።

ሰንደቅ- ማኅበሩ ከቤተክርስቲያን የአስተዳደር መዋቅር ጋር በተዋረድ ያለው ግንኙነት ምን ይመስላል? መዋቅራዊ ግንኙነቱስ ምንያህል ጤናማ ነው ብለው ያስባሉ?

አቶ ውብሸት- የማኅበሩ አገልግሎት በዋናው ማዕከል ብቻ የተወሰነ አይደለም። ከእያንዳንዱ ሀገረ ስብከት ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት ጋር፣ ከመምሪያዎችና ዋና ክፍሎች ጋር፣ ከሥራ አስኪያጆች ጋር ተስማምተን፣ ተናበን ነው እየሠራን የምንገኘው። ቡራኬና መመሪያ እየተቀበልን ነው፣ ስንሠራ የኖርነው። ከጠቅላይ ቤተ ክህነት ዋና መዋቅር ጋርም ያለን የሥራ ግንኙነት ጤናማ ነው።

ማኅበሩ ተጠሪነቱ ለቤተ ክርስቲያን እንደመሆኑ መጠን ለሚመለከታቸው አካላት የሥራ ዕቅድ፣ የሥራ ክንውን ሪፖርት ከማቅረብ፣ የተለያዩ ጥያቄዎችንና እገዛ ከመጠየቅ አንጻር ጤናማ ግንኙነት አለን። አንዳንድ ጥቃቅን ችግሮች ሊያጋጥሙ ቢችል እንኳ መሠረታዊውን የሥራ ግንኙነት የሚጎዳ ነው ብለን አናስብም። አልፎ አልፎ ወደ ሓላፊነት ከሚመጡ ሰዎች ጋር የሚያያዙ የተግባቦት ችግሮች አጋጥመውናል። ሰዎቹ ለማኅበሩ ጥሩ ስሜት ሲኖራቸው ጥሩ እገዛና ድጋፍ የምናገኝበት፣ ከሌላቸው ደግሞ ዕንቅፋት የሚያጋጥበት ኹኔታ በአገልግሎታችን ሒደት ያስተዋልነው ችግር ነው። ችግሩ፣ ተቋማዊ ነው ብለን ስለማናምን ከግለሰቦቹ ጋር በመመካከር ለመፍታት አቅማችን የፈቀደውን ሁሉ እያደረግን ነው የምናገለግለው።

ሰንደቅበሚቀጥለው ሳምንት መጀመሪያ ይካሔዳል ተብሎ በሚጠበቀው የመንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ  36ኛ ዓመታዊ ስብሰባ ላይ እንደቀደሙ የሥራ ሪፖርታችሁ እንዳይቀርብና እንዳትሳተፉ በቅዱስ ፓትርያርኩ እንደታገዳችሁ ይሰማል። ይህምን ያህል እውነት ነው? እውነት ከኾነ ጉዳዩን እንዴት ተቀበላችሁት?

አቶ ውብሸት- ማኅበሩ ላለፉት ኹለት ዐሥርት ዓመታት በመንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ዓመታዊ ስብሰባዎች ላይ ሲሳተፍ ቆይቷል፤ የሥራ ክንውን ሪፖርቱም፣ በጠቅላይ /ቤቱና በአህጉረ ስብከቱ እየቀረበ ሲሰማ ቆይቷል። እገዳን በተመለከተ ለጽ/ቤታችን የደረሰን ነገር የለም። በአጠቃላይ ጉባኤው እንድንሳተፍ ሁለት የግብዣ ደብዳቤዎች እንደደረሱን ብቻ ነው የምናውቀው። በአሁኑ ሰዓት በእኛ በኩል አጠቃላይ ጉባኤውን ለመሳተፍ እየተዘጋጀን እንገኛለን።

ሰንደቅማኅበሩ ከቅዱስ ፓትርያርኩ ጋር ያለው ተቋማዊ ግንኙነት የቱን ያህል ጤናማ ነው?  ቅዱስ ፓትርያርኩ፣ ለማኅበሩ ያላቸው አመለካከት በጎ አይደለም፤ የሻከረ ግንኙነት ያለ ይመስላል ፤ ” የሚሉ ወገኖች አሉ። ግንኙነቱን በተመለከተ ስላለው ኹኔታ ቢገልጹልኝ?

አቶ ውብሸት- ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርካችን፣ የቤተ ክርስቲያናችን ርእሰ አበው ናቸው፤ ቅዱስ ሲኖዶስንና አጠቃላይ ጉባኤውን በርእሰ መንበርነት ይመራሉ። በርግጥ በመዋቅራዊ ግንኙነት፣ ከቅዱስ አባታችን ጋር በቀጥታ የምንገናኝበት መዋቅር የለም። የእኛ ማኅበር ተጠሪ የሆነለት አካል አለ። ቀጥታ ግንኙነታችን ከዚህ አካል ጋር ነው። ከቅዱስ አባታችን ጋር ቀጥታ የሆነ ግንኙነት የለንም። ኾኖም፣ እንደ ልጅና አባት ተገናኝተን ቡራኬያቸውንና አጠቃላይ መመሪያቸውን መቀበል ያስፈልገን ነበር።

ነገር ግን፣ በምንፈልገው ደረጃ ከቅዱስ አባታችን እየተገናኘን አባታዊ ቡራኬና መመሪያ እየተቀበልን ለመሥራት አልቻልንም። በዚህ ረገድ መጠነኛ ክፍተት ማጋጠሙ እውነት ነው። አንዳንድ የተለየ ዓላማ ያላቸው በቤተ ክርስቲያናችን ውስጥ ያሉ አካላት ከቅዱስ አባታችን ጋር እንድንገናኝ አይፈልጉም። በዚህ ምክንያት ልናገኛቸው የቻልንበት ጊዜ አናሳ ነው። የቅዱስ አባታችንን ሐሳብ በቀጥታ የምንሰማበት ዕድል የለንም። ካለመነጋገር፣ ካለመገናኘት የተፈጠሩ ክፍተቶች እንዳሉ እናውቃለን። እነኝህ ክፍተቶች፣ በማንኛውም ጊዜ መነጋገር ስንጀምር በቀላሉ ሊፈቱ የሚችሉ ናቸው ብለን እናምናለን።¾

    በዋንኛነት በ2008 ዓ.ም በኦሮሚያ እና በአማራ ክልሎች የታየውን ሕዝባዊ ተቃውሞ ተከትሎ የኢትዮጵያ ሕዝቦች አብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ ግንባር (ኢህአዴግ) የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ከነሃሴ 10 እስከ 15 ቀን 2008 ዓ.ም ድረስ ባካሄደው መደበኛ ስብሰባ የአስራ አምስት ዓመታት ጉዞ በመገምገም የገጠሙትን ችግሮች ለመቅረፍ ተሀድሶ ለማድረግ ውሳኔ ማሳለፉ የሚታወስ ነው፡:


    ግንባሩ ለዚህ ውሳኔ የበቃው ስርዓቱን ከሚፈታተኑት ችግሮች መካከል አንዱ የመንግስት ስልጣን የህዝብን ኑሮ ለማሻሻልና አገራዊ ለውጡን ለማስቀጠል እንዲሆን ከማድረግ ይልቅ የግል ኑሮ መሰረት አድርጎ የመመልከትና በአንዳንዶችም ዘንድ የግል ጥቅም ከማስቀደም ጋር የተያያዘ እንደሆነ ማረጋገጡ በቀዳሚነት የሚነሳ ነው። አገራዊ ለውጡ በስኬት ሲጓዝ የቆየው መንግስታዊ ስልጣንን ለህዝብ ጥቅም ማስከበሪያ ማድረግ በመቻሉ የሆነውን ያህል ይህ ስልጣን ያለአግባብ ለመጠቀም ለሚሹ ግለሰቦች በመሳሪያነት ማገልገል ሲጀምር የተጀመረው ልማት ይደነቃቀፋል። መልካም አስተዳደርም ይጠፋል።


    በአጠቃላይ ሕዝብን በማስመረር ላይ ያለው ችግር ዋነኛ መንስዔ ይህ ነው። ከዚህ በመነሳት ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው ደረጃውና መጠኑ ምንም ይሁን ምን የመንግስት ስልጣንን ካለ ያለአግባብ ለግል ኑሮ መሰረት ለማድረግ የሚታየው ዝንባሌና ስህተት መታረምና መገታት እንዳለበት፣ ይህን ለማድረግ የሚያስችል ተጨማሪ እርምጃም መውሰድ እንዳለበት ወስኗል። ዝንባሌው በሚታይባቸው ቦታዎች ሁሉ በአግባቡ እየተፈተሸ እንዲስተካከልና የድርጅታችን ጥራትና ጥንካሬ ተጠብቆ እንዲቀጥል አስፈላጊ የሆነው ርምጃ ሁሉ እንዲወሰድ ወስኗል። ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው በዚህ ረገድ ከራሱ ጀምሮ የሚታዩ የጥገኝነት አስተሳሰቦችና መገለጫ የሆኑትን ጠባብነትና ትምክህተኝነትነ እንዲሁም የጥገኝነት ተግባራትን በጥብቅ በመታገል ይህ አዝማሚያ እንዲገታ ለማድረግ የሚያስችሉ ዝርዝር ዕቅዶችም አዘጋጅቷል» ብሏል።


    ኢህአዴግ በ15 ዓመታት ጉዞ ግምገማው መሰረት በአሁኑ ወቅት የሚታዩትን ውስንነቶች በህዝቡ ሁለንተናዊ ተሳትፎ በመፍታት በምርጫ ካርድ የተሰጠውን ኃላፊነትና አደራ ለመወጣት ከምንጊዜውም በላይ እራሱን ገምግሞና አጥርቶ ለመንቀሳቀስ የጀመረውን የአስራ አምስት አመታት የተሃድሶ ጉዞ ግምገማ በየደረጃውና በሁሉም ተቋማት በጥልቀት አካሂዳለሁ ሲል ቃል ገብቷል።

 

የግንባሩ በቀጣይ በሚያደርገው ተሀድሶ ከላይ አስታች ባሉት መዋቅሮች ውስጥ በሙስናና ብልሹ አሠራር የሚታወቁ፣ ከገቢያቸው በላይ ሐብት ያፈሩ፣ የመልካም አስተዳደር ችግር በመፍጠር ሕዝብ ያማረሩ ሹማምንቶቹን ከማባረርም በተጨማሪ በሕግ እንዲጠየቁም ያደርጋል ተብሎ በወቅቱ ተገምቶ ነበር።

ግንባሩ ከሁለት ዓመት በፊት በመቀሌ ከተማ ባካሄደው 10ኛ ጉባዔ የመልካም አስተዳደር ችግሮች ላይ፤ ከላይ እስከታች ባለው መዋቅር ጠንካራ እርምጃ ለመውሰድ በተመሳሳይ መልኩ ውሳኔ አሳልፎ ነበር። በዚህ ስብሰባ ከፍተኛ አመራሩ ተሀድሶው ከእኛ መጀመር አለበት የሚል ቁርጠኛ አቋም ይዞ ነበር።

 ከ10ኛው የኢህአዴግ ጉባዔ በኋላ ባሉ ሁለት ዓመታት በተለይ ከፍተኛ አመራሩን ማዕከል ያደረገ ሥራ አልተሠራም፣ በሙስና፣ በኪራይ ሰብሳቢነት የሚጠረጠሩ ከፍተኛ አመራሮች ተገቢ ያልሆነ ሽፋን እየተሰጣቸው ነው የሚሉ አስተያየቶች የመኖራቸውን ያህል በአንጻሩ በሙስናና ብልሹ አሰራር የሚጠረጠሩ በየደረጃው ያሉ አመራሮች ከኃላፊነታቸው የተነሱበት፣ አንዳንዶቹም በጥፋታቸው ልክ ለሕግ የቀረቡበት የተሳካ ሥራ የተከናወነበት ነው በማለት የሚሞግቱም አሉ።

የኢህአዴግ ም/ቤት ጻጉሜ 3 እና 4 ቀን 2009 ዓ.ም ባካሄደው መደበኛ ስብሰባ በተለይ ሥልጣንን ለግል ጥቅም ከማዋል ጋር ተያይዞ የሚታይ የሥልጣን አተያይ ችግር የወለዳቸው የኪራይ ሰብሳቢነት ፖለቲካ መገለጫ የሆኑት ትምክህተኝነት፣ ጠባብነት፣ የሃይማኖት አክራሪነት፣ ብልሹ አሠራርና ሙስና እንዲሁም በፌዴራል ዴሞክራሲያዊ ሥርዓቱ ላይ የሚታዩ የተዛቡ አመለካከቶች ላይ ጠንካራ ትግል ተደርጓል ብሏል። አያይዞም የጥልቅ ተሀድሶ ሒደቱ በአባላት ዘንድ ተቀዛቅዞ የነበረውን የእርስበእርስ መተጋገል ከማጠናከሩም በላይ የውስጥ ድርጅት ትግልና ዴሞክራሲያዊነት እንዲጠናከር አድርጓል በማለት የሒደቱን ውጤታማነት ምስክርነቱን ይሰጣል።

የኢህአዴግ መሥራች ድርጅቶች ግንባር ቀደሙ የሆነው ብአዴን/ኢህአዴግ ከፍተኛና መካከለኛ አመራሮች ከመስከረም 15 እስከ 18 ቀን 2ዐ1ዐ ዓ.ም በባህር ዳር ከተማ የጥልቅ ተሃድሶውን የአንድ ዓመት አፈፃፀምን የገመገመ ድርጅታዊ ኮንፈረንስ አካሂዶ የአቋም መግለጫ አውጥቷል።

ብአዴን እንዲህ ብሏል

«የውስጥ ችግሮቻችንን እና ድክመቶቻችንን እንደ መልካም አጋጣሚ በመጠቀም የለውጥ አደናቃፊ ሃይሎች የህዝቡን ቅሬታ ወደ አልሆነ አቅጣጫ በመምራትና ሁኔታውን በማባባስ የክልላችንና የአገራችን ሠላማዊ ሁኔታ እንዲታወክ በማድረጋቸው ያለፈውን ዓመት አብዛኛውን ጊዜ በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ስር ለማለፍ ተገደናል።

በመሆኑም አገራዊ ለውጡን ለማስቀጠልና የገጠሙንን ችግሮች ለመቅረፍ ከነሐሴ 2008 ዓ.ም ጀምሮ በጥልቀት የመታደስ የንቅናቄ መድረክ ውስጥ እንገኛለን።

የጥልቅ ተሃድሶ እንቅስቃሰያችን ባለፈው አንድ ዓመት ስርዓታችንን ለአደጋ የጣሉትን መሰረታዊ ችግሮች በመለ የት የመፍትሄ እርምጃ እንድንወስድና አፋጣኝ ለውጦች እንድናስመዘግብ ዕድል ሰጥቶናል። ይህ ኮንፈረንስም ባለፉት ተከታታይ 3 ቀናት በጥልቀት የመታደስ ንቅናቄያችን የሚገኝበትን ደረጃ እና ቀጣይ አቅጣጫዎቻችንን በተመለከተ በሰከነ መንፈስና በብስለት መወያየትና መግባባት መፍጠርን ዓላማው በማድረግ ተካሂዷል።

በዚህ መነሻነት ለ4 ቀናት ባካሄድነው ኮንፈረንስ ባለፋት 26 የለውጥ ዓመታት በተለይም ባለፉት 16 ዓመታት የአገራችንን ህዳሴ እውን ሊያደርጉ የሚችሉ ጅምር ስኬቶች መመዝገባቸውን ገምግመናል።

 ታዳጊው ፌደራላዊ እና ዴሞክራሲያዊ ሥርዓታችን ብዝሃነትን በማስተናገድና ጠንካራ ዴሞክራሲያዊ አንድነት ለመገንባት በተደረገው ርብርብ ሁሉም ማንነቶች ዕውቅና ያገኙበት እና የአገራችን ብሄሮች፤ ብሄረሰቦችና ህዝቦች በየደረጃው ባሉ የህዝብ ምክር ቤቶች የሚወከሉበትና የሚደመጡበት፣ የህዝቦች ሉዓላዊነት መገለጫ የሆነው ምርጫ በመድለ ፓርቲ ሥርዓት ማዕቀፍ እንዲፈፀም የተደረገበት፣ የዴሞክራሲ ተቋማትን ለማጠናከር እና አንድ ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ማህበረሰብ ለመገንባት ርብርብ የተደረገበት መሆኑን ገምግመናል። ሆኖም የፌደራል ሥርዓቱን እና የህዝቦችን አንድነት እንዲሁም ተከባብሮና ተቻችሎ የመኖር አሴትን የሚፈታተኑ ተግዳሮቶች ቀላል በማይባል ደረጃ አሁንም ያሉ መሆኑን በግምገማችን አረጋግጠናል።

ይሁን እንጂ በመሠረተ ልማት ተደራሽነት እና ጥራት በኩል ህብረተሰቡን ያረካ አገልግሎት ማቅረብ ያልቻልን ከመሆኑም በላይ በተለይም የመብራት አገልግሎት ከፍተኛ የቅሬታ ምንጭ መሆኑን በጥልቀት ገምግመናል።

ከማህበራዊ አገልግሎት አኳያ በትምህርትና በጤና ዘርፎች ፍትሃዊ ተደራሽነት በማረጋገጥ በኩል ሊደነቅ የሚችል ውጤት ያስመዘገብን መሆኑን የገመገምን ሲሆን አሁንም በአገልግሎት አሰጣጥ ጥራት ላይ ትኩረት ማድረግ የሚገባን መሆኑን በግምገማችን ተግባብተናል» ብሏል።

ኢህአዴግ በያዝነው ዓመት አጋማሽ በሚያካሂደው 11ኛ ድርጅታዊ ጉባዔ ያለፈውን ውሳኔ አፈፃፀም ይገመግማል ተብሎ ይጠበቃል።¾

- ግጭቱን በማቀጣጠል የኪራይ ሰብሳቢ ኃይሎች፣ በጥቅም የተሳሰሩ ብሎገሮች፣ የውጭ ኃይሎች ተጠርጥረዋል፤

- የክልሎቹ ከፍተኛ አመራሮች ራሳቸውን ንፁህ አድርገዋል፤

 

 

በኦሮሚያና በሶማሌ ክልሎች አዋሳኝ ድንበሮች መካከል ባለፉት ሳምንታት የተፈጠረው ደም አፋሳሽ ግጭት አሁንም ድረስ መነጋገሪያነቱ እንደቀጠለ ነው። ከዚህ ቀደም ታይቶ በማይታወቅና እጅግ ጭካኔና ኢ- ሰብዓዊነት በጎደለው መልኩ ሰዎች ብሔርና ዘር ለይተው እንዲጨፋጨፉ የሆነበት ትዕይንት እጅግ አስደንጋጭና መጪውን ጊዜ አስፈሪ የሚያደርግ ክስተት ነበር። ይህንን ተከትሎ የሁለቱ ክልሎች በኮምኒኬሽን ጽ/ቤቶቻቸው በኩል ፀብ ጫሪና ወንጃይ ንግግሮች ከማሰማት አልፈው ለእልቂቱ አንዳቸው ሌላኛውን ተጠያቂ እስከማድረግ፣ አንዳቸው ሌላኛውን የውጭ ሀይሎች ተልዕኮ አስፈጻሚ አድርጎ እስከመፈረጅ የደረሰ እንካሰላንቲያዎችን ሲለዋወጡ ታዝበናል።


የኦሮሚያ እና የሶማሌ ክልል ፕሬዚደንቶች አዲስ አበባ መጥተው ጠ/ሚኒስትር አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝን ካነጋገሩና ከተገማገሙ በኋላ ግን ድንጋጤያቸው ከገጽታቸው ላይ ሳይጠፋ መግለጫ ሰጥተዋል። በዚሁ መግለጫቸው «ግጭቱ የአመራሩ እና የሕዝቡ ፍላጎት አይደለም» በማለት እንደተለመደው ውጫዊ ምክንያት ሰጥተው ለማለፍ ሞክረዋል። የሆኖ ሆኖ በዚህ ጠንካራ መንግሥትና ሠላም ወዳድ ሕዝብ አለ በሚባልበት ሀገር ስለፈሰሰው ደም፣ ስለደረሰው መፈናቀልና ሰብዓዊ ቀውስ እስካሁን በግልጽ ተጠይቆ ለፍርድ የቀረበ አካል (ግለሰብ) አልተገኘም። የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት ኮምኒኬሽን ቢሮ ሰሞኑን ያወጣው ማስጠንቀቂያ አዘል መግለጫ ከችግሩ ጀርባ ያሉ አካላት ኪራይ ሰብሳቢ ኃይሎች ናቸው የሚል አንደምታ ያለው ነው።


የመንግሥት ኮምኒኬሽን ጉዳዮች ጽ/ቤት ሚኒስትር ዶ/ር ነገሪ ሌንጮ በበኩላቸው የመንግሥትን ሥልጣን ለግል ጥቅማቸው ያዋሉ አመራሮች መጠየቅ መጀመራቸውን በመጥቀስ መነሻ ጉዳዩን ውስጣዊ መሆኑን ጠቆም አድርገዋል። ይህ የሚኒስትሩ አባባል የሁለቱ ክልል ፕሬዚደንቶች «እኛ የለንበትም» ዓይነት መግለጫ የሚቃረን ነው።


የኦሮሚያ ክልልዊ መንግሥት ሰሰሞኑን ባወጣው መግለጫ የክልል ከፍተኛ አመራር በኪራይ ሰብሳቢ ኃይሎች የተቀነባበረ የስም ማጥፋት ዘመቻ እየተካሄደበት ነው ከማለቱም በተጨማሪ የጥቅም ትስስር አላቸው ያላቸውን ብሎገሮች አስጠንቅቋል።


በክልሉ ኮምኒኬሽን ጽ/ቤት በኩል ሰሞኑን የወጣ መረጃ እንደሚያሳየው ኪራይ ሰብሳቢ አካላት ላይ እየተወሰደ ያለዉ እርምጃ የክልሉን ሕዝብ የማስደሰቱን ያህል ጥቅማቸዉ የተነካባቸዉን ግለሰቦችን አስደንግጧል። እነዚህ ጥቅማቸዉ የተነካባቸዉ ግለሰቦች ያለ የሌለ ኃይላቸውን አሰባስበዉ የክልሉን አመራር ከዚያም አልፎ የክልሉን ሕዝብ እና መንግስት መልካም ስም ጥላሸት ለመቀባት ዘመቻ ከፍተዋል።


መግለጫው እንዲህ ይላል። «የኦሮሚያ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት የጥልቅ ተሃድሶ ንቅናቄዉ ከተጀመረ ጊዜ ወዲህ የክልሉን ህዝብ ተጠቃሚነት የሚያረጋግጡ ጠንካራ እርምጃዎችን እየወሰደ እንደሆነ ይታወቃል። የክልሉን ህዝብ ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ሲባል በክልሉ ሲስተዋሉ የነበሩ ህገ ወጥ የመሬት ዘረፋ፣ የኮንትሮባንድ ንግድ፣ ህገወጥ የዶላር ዝዉውር፣ ህገ ወጥ የማዕድን ዘረፋ እና በመሳሰሉት የኪራይ ሰብሳቢነት ተግባራት ላይ ጥብቅ እርምጃ በመዉሰድ ለህዝብ ጥቅም እንዲዉል በማድረግ ላይ ይገኛል። የክልላችንን ህዝብ ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ በክልሉ እየተካሄደ ያለዉ የጸረ- ኪራይ ሰብሳቢነት ትግል በህዝቡ ንቁ ተሳትፎ እና ድጋፍ እየተከናወነ ነዉ። በሌላ በኩል ያለአግባብ ጥቅም ሲያግበሰብሱ የነበሩ ግለሰቦች ይህን የጸረ ኪራይ ሰብሳቢነት ትግል ለማደናቀፍ የቻሉትን ሁሉ በማድረግ ላይ ይገኛሉ። የጸረ- ኪራይ ሰብሳቢነት ትግሉ የፈለገዉን መስዋዕትነነት ቢያስከፍልም የህዝቡን ጥቅም እስካረጋገጠ ድረስ በማይቀለበስ ደረጃ ተጠናክሮ የሚቀጥል መሆኑን ለማረጋገጥ እንወዳለን።»


መግለጫው አያይዞም «…. ኪራይ ሰብሳቢ አካላት ላይ እየተወሰደ ያለዉ እርምጃ የክልሉን ህዝብ የማስደሰቱን ያህል ጥቅማቸዉ የተነካባቸዉን ግለሰቦች አስደንግጧል። እነዚህ ጥቅማቸዉ የተነካባቸዉ ግለሰቦች ያለ የሌለ ኃይላቸዉን አሰባስበዉ የክልሉን አመራር ከዚያም አልፎ የክልሉን ህዝብ እና መንግስት መልካም ስም ጥላሸት ለመቀባት ዘመቻ ከፍተዋል። በዚህ የፕሮፓጋንዳ ዘመቻቸዉ በክልሉ መንግስት የጸረ ኪራይ ሰብሳቢነት ትግል እርምጃ ከተዋሰደባቸዉ ግለሰቦች ጋር የጥቅም ትስስር ያላቸዉን "ብሎገሮች"፣ "አክቲቪስቶች" እና "ጋዜጠኞች" በማሰማራት የበሬ ወለደ የሀሰት ታሪኮችን በመፈብረክ የክልሉን መንግስት የስራ ኃላፊዎች በ"ፋሺስትነት" የመፈረጅ፣ በክልሉ አንድም ሰዉ ሳይፈናቀል "ሰዎች ተፈናቅለዋል" የሚል አፍራሽ ፕሮፓጋንዳ በመንዛት፣ ግጭት ሳይፈጠር "ኦሮሞ እና እከሌ የሚባል ብሄረሰብ ተጋጭተዋል "የሚሉ እና የመሳሰሉትን የሀሰት መረጃ በማሰራጨት ላይ ይገኛሉ። እነዚህ እየተቀነባበሩ የሚሰራጩ የተንኮል እና የሀሰት መረጃዎች ግብ የኦሮሞ ህዝብ እና የክልሉ መንግስት ከአጎራባች ክልሎች እና በክልሉ በሚኖሩ ብሄር ብሄረሰቦች ዘንድ በጥርጣሬ እንዲታይ የማድረግ እኩይ አላማ ያለዉ እንደሆነ ግልጽ ነዉ። ከዚያም በላይ የኪራይ ሰብሳቢ ኃይሎችን የጥቅም ገመድ በመበጣጠስ ላይ የሚገኘዉን የክልሉን የተሀድሶ አመራር "ጠብ አጫሪ" እና "የሀገር አንድነት ስጋት" አስመስሎ በማቅረብ፣ የክልሉን ሚዲያ፣ መሪ ድርጅቱን እና አመራሩን በፕሮፓጋንዳ ዘመቻ በማዳከም ለኪራይ ሰብሳቢ ኃይሎች የተመቸች ደካማ ክልል እንዲኖር የማድረግ ፍላጎት ያለዉ መሆኑን ለክልላችን ህዝብ እና መላዉ የሀገራችን ህዝቦች ለማስገንዘብ እንወዳለን» ብሏል።


የኦሮሚያ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት የክልሉ ህዝብ እና መንግስት ተረጋግቶ የልማት እና የጸረ ኪራይ ሰብሳቢነት ትግሉን እንዳያፋፍም እየተደረጉ ያሉ የተንኮል እና የሀሰት ፕሮፓጋንዳዎችን እና በዚህ እኩይ ተግባር እየተሳተፉ ያሉ ግለሰቦች እና ተቋማት በህዝቡ ዘንድ እንዲጋለጡ ይሰራል።


ከዚያም ባለፈ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትራችን በኦሮሚያ እና በኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል አዋሳኝ አካባቢዎች የተፈጠረዉን ችግር ለማረጋጋት ከሰጡት አቅጣጫ በተቃራኒ ሀሰተኛ መረጃዎችን በማሰራጨት በወንድማማች ህዝቦች እና በህዝብና መንግስት መካከል ጥርጣሬ እና ግጭት እንዲፈጠር እያደረጉ ያሉ አካላት የክልሉ መንግስት ለህግ እንዲቀርቡ የሚያደርግ መሆኑን እንገልጻለን ሲል አክሏል።


በተያያዘም የመንግሥት ኮምኒኬሽን ጽ/ቤት ሚኒስትር ዶ/ር ነገሪ ሌንጮ ከትላንት በስቲያ ተመሳሳይ ይዘት ያለው መግለጫ ሰጥተዋል። ሚኒስትሩ በዚሁ መግለጫቸው በተለያዩ የሚዲያ አውታሮች በተለይም በማህበራዊ ሚዲያ ሙያዊ ሥነምግባርን በጣሰ መልኩ ለግጭት የሚያነሳሱ መረጃ የሚያደርሱ አካላት ላይ መንግስት አስፈላጊውን እርምጃ እንደሚወስድ አስታውቀዋል።


ዶክተሩ በዚሁ መግለጫቸው ግጭቱ የፌዴራል ሥርዓቱን እና የሕዝቡን ፍላጎት እና የፌዴራል ሥርዓቱ የቆመለት የሕዝቦች አብሮ የመኖር እሴት የጣሰ ነው ብለውታል።


ከፌዴራል ሥርዓቱ ዓላማ በተቃራኒ እጃቸውን በማስገባት ሥልጣናቸውን ለግል ጥቅማቸው ያዋሉ አመራሮች መጠየቅ መጀመራቸውን ይፋ አድርገዋል። በተጨማሪም የፌዴራል መንግሥት ግጭቱ በተከሰተባቸው አካባቢዎች የፌዴራል ፖሊስ በማሰማራት ተጨማሪ ጉዳት እንዳይደርስ እያደረገ መሆኑን ከቀዬያቸው ለተፈናቀሉ ወገኖች የመጠለያና የምግብ ድጋፍ እየተደረገ መሆኑን ገልጸዋል።

 

አዲሱ ዓመት (2010 ዓ.ም) መባቻ ጥሩ ዜና የተሰማበት አልነበረም። በኦሮሚያ እና በሶማሌ ክልሎች አጎራባች አካባቢዎች አልፎ አልፎ ከድንበር እና ከግጦሽ ጋር የተያያዙ ደም አፋሳሽ ግጭቶች የተለመዱ ቢሆንም ባለፉት ሳምንታት የታየው ግን ከምንግዜውም በላይ የከፋና አሳዛኝ ክስተት የተስተዋለበት ነበር። ሁለቱ ወንድማማች ሕዝቦች እርስበእርስ የተገዳደሉበት፣ ግጭቱም ሠላማዊ ሰዎችን ሕይወት አውኮ ለመፈናቀል የዳረገበት መሆኑ አሳዛኝ ነበር።

 

አጠቃላይ መረጃ


የኦሮምያ የመንግሥት ኮምኒኬሽን ጽ/ቤት እንደሚለው የኦሮሚያ ብሄራዊ ክልል ከኢትዮጵያ ሶማሌ ብሄራዊ ክልል ጋር በሚዋሰንባቸዉ የቦረና፣ ጉጂ፣ ባሌ፣ ምስራቅ እና ምዕራብ ሐረርጌ ዞኖች የኢትዮጵያ ሶማሌ ልዩ ፖሊስ በሰላማዊ ዜጎች ላይ በሚያደርሰዉ ጥቃት የተነሳ ከአምና ጀምሮ ሠላም አልነበረም ይላል። ከዚህ ጋር ተያይዞም የበርካታ ንጹሃን ዜጎች ህይወት፣ አካል እና ንብረት ላይ ጉዳት መድረሱን፣ በ2009 የበጀት ከአምስቱ ዞኖች የግጭት አካባቢዎች 416 ሺ 807 የሚሆኑ የኦሮሞ ተወላጆች ከልዩ ፖሊስ ጥቃት በመሸሽ ህይወታቸዉን ለማትረፍ ሲሉ ቀዬአቸዉን ጥለዉ ለመፈናቀል መገደዳቸውን ያትታል።


ሰሞኑን በተከሰተ ችግርም ከ55,000 በላይ የሚሆኑ በኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል የሚኖሩ የኦሮሞ ተወላጆች ተፈናቅለዉ በሐረር፣ ጭናክሰን፣ ሚኤሶ እና ባቢሌ ከተሞች በድንኳን ተጠልለዉ ይገኛሉ ብሏል።


የሶማሌ ክልል የመንግሥት ኮምኒኬሽን ቢሮ በበኩሉ "በኦሮሚያ ክልል ነዋሪ በሆኑ የሶማሌ ተወላጆች ላይ የዘረኝነት ጭፍጨፋ የተጀመረ ሲሆን በተለይ በአወዳይ ከተማ በትላንትናው እለት ከ50 በላይ የሆኑ ንጹሀን ዜጎች እስከዛሬ ድረስ በሀገራችን ታይቶ በማይታወቅ መልኩ በአሰቃቂ ሁኔታ የተቀጠፉ ሲሆን ከ300 በላይ የሚሆኑ ደግሞ በመከላከያ ሰራዊት ሀይል ህይወታቸውን በማትረፍ ወደ ሐረር እንዲገቡ ተደርጓል::…ይላል. . ." ለዚህም ድርጊት የኦሮሚያ ክልል መሪዎችን ተጠያቂ ያደርጋል።

 

የሁለቱ ክልል መሪዎች በአዲስአበባ መገኘት
የኦሮሚያ ክልል ፕሬዚደንት አቶ ለማ መገርሳ እና የሶማሌ ክልል ፕሬዚደንት አቶ አብዲ ኡመር ከግጭቱ በኃላ በአዲስአበባ ተገኝተው ከጠ/ሚኒስትሩ ጋር ከመወያየታቸውም በተጨማሪ ለመንግስት መገናኛ ብዙሃን በጋራ መግለጫ ሰጥተዋል። ሁለቱ መሪዎች በዚሁ መግለጫቸው ግጭቱ የክልል መንግስታቱም፣ የህዝቡም ፍላጎት አለመሆኑን አንጸባርቀዋል። ዜናው እንዲህ ይላል።


«በኦሮሚያ እና የኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል አዋሳኝ አካባቢዎች ሰሞኑን የተፈጠረው ግጭት ሁለቱን ህዝቦች እንደማይወከል የሁለቱ ክልል ርእስ መስተዳድሮች ገለጹ።


የኦሮሚያ ክልል ርእስ መስተዳደር አቶ ለማ መገርሳ እና የኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል አቻቸው አቶ አብዲ መሃመድ ኡመር….መግለጫ ሰጥተዋል።


ርእሳነ መስተዳድሮቹ በጋራ መግለጫቸው፥ በግጭቱ በሰው ህይወት እና ንብረት ላይ በደረሰው ጉዳት ጥልቅ ሃዘን እንደተሰማቸው ተናግረዋል።»


መሪዎቹ በመግለጫቸው ለተከሰተው ችግር በይፋ ኃላፊነትን መውሰድ አልፈለጉም። እንዲያውም የችግሩ መነሻ ውጫዊ ለማድረግ የሄዱት ርቀት “ግጭቱ ሁለቱን መንግሥታትና ሕዝቦች አይወክልም” በሚል ነበር። በእርግጥ የኦሮሞና የሶማሌ ሕዝብ አብሮ የኖረ፣ የተዋለደ…በመሆኑ በራሱ የሚፈጥረው ግጭት እንደሌለ የሚታመን ነው። ነገርግን በየደረጃው ያሉ ሹማምቶች ትንንሽ አለመግባባቶች እንዲካረሩ በማድረግ ትልቅ ጥፋት ሊያደርሱ የሚችሉበት ዕድል የተዘጋ አይደለም።


ሌላው ቀርቶ ከስድስት ወራት በፊት በፌዴራል ጉዳዮች ሚኒስቴር ሸምጋይነት የሁለቱ ክልል መሪዎች ተስማምተው፣ ጥፋተኞችን ለፍርድ ለማቅረብና ተመሳሳይ ጥፋትም እንደማይደገም ቃል ገብተው የነበረ ቢሆንም ምንም የወሰዱት እርምጃ ባለመኖሩ ዳግም ችግሩ ሊከሰት ችሏል።


አንዳንድ በጉዳዩ ላይ በገለልተኛ ወገኖች የተጻፉ መረጃዎች እንደሚሉት በቆዳ ስፋቱ ከአገሪቱ ቀዳሚውን ስፍራ የሚይዘው የኦሮሚያ ክልል፤ ከሁለተኛው ሰፊ የሶማሌ ክልል ጋር የሚያዋስነው 1410 ኪሜ ድንበር አለው። ይህ ድንበር ግን ክልሎቹ አሁን ያሉበትን ቅርጽ ይዘው ከተመሰረቱበት ጊዜ አንስቶ ውዝግብ አያጣውም። ውዝግቡን ፈትቶ ወሰኖቹን መልክ ለማስያዝ ታስቦም ሕዝበ ውሳኔ ከ400 በሚበልጡ ቀበሌዎች በጥቅምት ወር 1997 ዓ.ም ተደርጓል።


በሕዝበ ውሳኔው መሰረት ከ80 በመቶ በላይ የሚሆኑ ቀበሌዎች በኦሮሚያ አስተዳደር ሥር እንዲጠቃለሉ የተወሰነ ቢሆንም የወሰን ማካለል ሥራው ተግባራዊ ሳይሆን ቆይቷል። ይህም በየጊዜው ለሚነሱ ግጭቶች አባባሽ ምክንያት መሆኑ አልቀረም።


ባለፈው ዓመት ሚያዝያ ወር ግን የሁለቱም ክልሎች ፕሬዚዳንቶች ሕዝበ ውሳኔውን ተግባራዊ ለማድረግ ያስችላል የተባለ ስምምነት ተፈራርመዋል። ስምምነቱ በተፈረመበት ወቅት የኦሮሚያ ክልል ፕሬዚዳንት ለማ መገርሳ "ትልቅ ድል" መገኘቱን ሲገልፁ፥ የሶማሌ ክልል አቻቸው አብዲ መሃመድ በበኩላቸው "በሁለቱ ወንድማማች ሕዝቦች መካከል ዳግመኛ ግጭት አይኖርም።'' ብለው ነበረ።


የኦሮሚያ ክልል ቃል አቀባይ አቶ አዲሱ አረጋም የችግሩ ምንጭ ''የድንበር ጉዳይ እንዳልሆነ የሚያረጋግጥልን፤ ድንበር በማንጋራባቸው አካባቢዎች ጭምር ጥቃት ሲፈፀም የነበረው። የድንበሩን ጉዳይ በ1997 ሕዝበ-ውሳኔ መሰረት ለመፍታት በተደረሰው ስምምነት መሰረት እየሰራን ነው።ሥራውም ሰባ በመቶ በላይ ተጠናቋል።'' ሲሉ ሌላ ምክንያት ሊኖር እንደሚችል ይጠቁማሉ።


ሆኖም ሕዝብን ከሕዝብ የሚያጋጩ ወንጀለኞች ለፍርድ ሳይቀርቡ፣ ደንበር የማካለል ሥራውም ሳይጠናቀቅ ሌላ ዙር ግጭት ሊከሰት ችሏል፣ ያሳዝናል።

 

የፌዴራል መንግሥቱ አቋም


ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ከሁለቱ ክልሎች የተውጣጡ የሀገር ሽማግሌዎች ጋር ሰሞኑን ከተወያዩ በኃላ በደረሰው ጉዳት የተሰማቸውን ሐዘን ገልጸው መንግሥት በክልሎቹ አንዳንድ አዋሳኝ አካባቢዎች ሰሞኑን የተፈጠረውን ግጭት የማረጋጋትና ሕግን የማስከበር ኃላፊነቱን እንደሚወጣ አረጋግጠዋል።


በዚህ መሠረት የአካባቢዎቹን ሰላምና ፀጥታ ወደነበረበት ለመመለስ በሁለቱ ክልሎች የሚገኙ ዋና ዋና መንገዶች በፌደራል መንግሥት የፀጥታ ኃይሎች ክትትል ሥር እንዲሆኑ፣ የፌዴራል የፀጥታ ኃይሎች የሕዝቡን ሰላም የመጠበቅና የማረጋጋት ሥራ እንዲሰሩም፣ አካል በማጉደልና የሰው ሕይወት በማጥፋት የሚጠረጠሩ ግለሰቦችን በቁጥጥር ሥር እንዲያውሉ አቶ ኃይለማሪያም ማዘዛቸው ተዘግቧል።


በግጭቱ ተሳታፊ የሆኑ የትኛውም ግለሰብና የፀጥታ ኃይልም ተጠያቂ እንደሚሆኑ አረጋግጠዋል።

 

እንደማጠቃለያ
በአሁኑ ወቅት የሁለቱ ክልሎች ግጭት ጀርባ መሠረታቸውን በውጭ ሀገር ያደረጉ የመንግሥት ተቃዋሚዎች ናቸው ብሎ ለችግሩ ውጫዊ ምክንያት ለመስጠት የሚደረገው ሙከራ ያረጀ ፕሮፖጋንዳ ነው። እናም መንግሥት ግጭቱን በመለኮስ፣ በማቀጣጠል ሚና ያላቸው በየደረጃው የሚገኙ አካላትን ለፍርድ በማቅረብ የሕግ የበላይነትን በተግባር ሊያረጋግጥ ይገባል።


ለግጭት መነሻ የሆኑ ዘርፈ ብዙ ችግሮች ከህዝብ ጋር ቀጥታ በመመካከርና በጥናት በመታገዝ ተለይተው ደረጃ በደረጃ መፍትሔ እንዲያገኝ ከፌዴራል መንግሥት ብዙ ይጠበቃል። 

የኢህአዴግ ምክርቤት ባለፈው ሳምንት ስብሰባውን ካካሄደ በኃላ ያወጣው መግለጫ አነጋጋሪ ጉዳዮች አጭሯል። የግንባሩን መግለጫ እናስቀድም።

………

 

የኢህአዴግ ም/ቤት ጳጉሜ 3 እና 4 ቀን 2009 ዓ.ም ባካሄደው መደበኛ ስብሰባ የ2009 ዓ.ም የድርጅትና የመንግስት ስራዎች ዕቅድ አፈፃፀምን በጥልቀት በመገምገም ቀጣይ አቅጣጫዎች በማስቀመጥ መደበኛ ስብሰባውን አጠናቀቀ።


ምክር ቤቱ ባካሄደው መደበኛ ስብሰባ ባለፈው ዓመት በነሐሴ ወር የተጀመረው በጥልቀት የመታደስ ንቅናቄ የሚገኝበት ሁኔታ፤ በተሃድሶው የተገኙ ውጤቶችና በቀጣይ ሊተኮርባቸው የሚገቡ ጉዳዮች በዝርዝር በመገምገም በሁሉም ደረጃዎች በተካሄዱ መድረኮች በተዛቡ አመለካከቶች ላይ ነጻ፣ ግልጽ ትግል መደረጉን ፈትሿል። በተለይም ስልጣንን ለግል ጥቅም ከማዋል ጋር ተያይዞ የሚታይ የስልጣን አተያይ ችግር የወለዳቸው የኪራይ ሰብሳቢነት ፖለቲካ መገለጫ የሆኑት ትምክህተኝነት፣ ጠባብነት፣ የሐይማኖት አክራሪነት፣ ብልሹ አሰራርና ሙስና እንዲሁም በፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ስርዓቱ ላይ የሚታዩ የተዛቡ አመለካከቶች ላይ ጠንካራ ትግል መደረጉንም ተመልክቷል።


የኢህአዴግ ምክር ቤት የተሃድሶ ሂደቱ በአባላት ዘንድ ተቀዛቅዞ የነበረውን የእርስበርስ መተጋገል ከማጠናከሩም በላይ የውስጠ ድርጅት ትግልና ዴሞክረሲያዊነት እንዲጠናከር ያደረገ ሲሆን በኢህአዴግ አባላትና ብሔራዊ ድርጅቶች መካከል ተፈጥሮ የነበረውን አላስፈላጊ መጠራጠር በማስወገድ የትግል አንድነት እንዲፈጠር ማስቻሉንም ገምግሟል።


ጥልቅ ተሃድሶው ተቀዛቅዞ የነበረውንና ድርጅቱ ጥንካሬውን ይዞ እንዲዘልቅ የአንበሳውን ድርሻ የሚጫወተውን የውስጠ ድርጅት ትግል እንዲቀጣጠል በዚህም ፀረ ዲሞክራሲያዊነትና አድርባይነት እየቀነሰ እንዲሄድ ማድረግ መቻሉን የተመለከተው የኢህአዴግ ም/ቤት ጥልቅ ተሃድሶውን ተከትሎ ከማዕከል እስከ ታች መሰረታዊ ድርጅትና ህዋስ ድረስ የማጥራትና በሰው ኃይል፣ በአደረጃጀትና በአሰራር መልሶ ለማደራጀት በትግል ላይ የተመሰረቱ ስራዎች መከናውቸውንም አይቷል። በመንግስትም በተመሳሳይ መልኩ መንግስታዊ አሰራሩን ጠብቆ ከላይ እስከ ታችኛው እርከን ድረስ ህዝብን ባሳተፈ አገባብ መልሶ የማደራጀት ስራ መከናወኑን ምክር ቤቱ ገምግሟል።


የኢህአዴግ ም/ቤት ላለፉት ተከታታይ ወራት በየደረጃው ያለውን አመራር ፖለቲካዊና ርዕዮተ ዓለማዊ አቅም ለማጎልበት የተሰጡ ስልጠናዎችና በግንባሩና ብሄራዊ ድርጅቶች በሚዘጋጁ ልሳናት በተዘጋጁ የመታገያ ጽሁፎች በበርካታ ጉዳዮች ላይ የተሟላ ግልፅነት እንዲያዝ ከማድረግ ጀምሮ በአባላት ዘንድ መተጋገል፣ መተራረምና ጓደዊ መተማመንና የህዳሴውን ጉዞ ለመምራት የሚያስችል የአመራር ቁመና እንዲፈጠር እያስቻለ መሆኑንም ተመልክቷል።


የኢህአዴግ ወጣቶችና ሴቶች ሊግ የጥልቅ ተሀድሶ አፈፃፀምን በጥልቀት የተመለከተው የኢህአዴግ ም/ቤት ሊጎቹ ሀገራዊ፣ ክልላዊ እና አካባቢያዊ ነባራዊ ሁኔታውን ያገነዘበ እንቅስቃሴ ማድረጋቸውን የገመገመ ሲሆን ሊጎቹ ከተሃድሶው በኋላ የወጣቶችንና የሴቶችን ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ተሳትፎና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ጥረት ማድረጋቸውንም አይቷል። ምክር ቤቱ ሊጎቹን ለተልዕኮአቸው ለማብቃት ሁለንተናዊ ድጋፍ መስጠት እንደሚገባም ተመልክቷል።


በሲቪል ሰርቪስ ውስጥ በተካሄዱ የጥልቅ ተሃድሶ መድረኮች የሰቪል ሰርቫንቱ የአገልጋይነት መነፈስ ማነስና ውጤታማ አገልግሎት አለመስጠት በዚህም ተገልጋዩን ህዝብ ለምሬት የሚዳርጉ ችግሮች መኖራቸው በመለየት ችግሮቹን ለመፍታት የሚያስችሉ ጥረቶችን እየተደረጉ መሆናቸውን የተመለከተው ምክር ቤቱ አሁንም ግን በሚፈለገው ደረጃ የህዝብን እርካታ ያለረጋገጠ በመሆኑ ቀጣይ ትግል የሚጠይቅ መሆኑን አስምሮበታል።


ምክር ቤቱ በጥልቅ ተሃድሶው የተለዩ ችግሮችና አፈታታቸው ላይ ከመላው ህዝብ ጋር በመግባባት በህዝቡ ዘንድ ድርጅታችን አሁንም ችግሮቹን ሊያስተካክል በሚችልበት ቁመናና አቅም ላይ ይገኛል የሚል አስተሳሰብና እምነት እየጠነከረ መምጣቱን የገመገመ ሲሆን የተከናወነው በጥልቀት የመታደስ እንቅስቃሴም የነበሩ ጉድለቶችን በዝርዝር ከመፈተሽ ጀምሮ የማስተካከያ እርምጃ በመውሰድ ውጤቶችን መመዝገባቸውንም አይቷል።


በተዛባ የስልጣን አተያይ ምክንያት ትክክለኛው መስመር በትክክለኛ አገባብ እንዳይፈጸምና ከመስመሩ ተጠቃሚ መሆን የጀመረው ህዝብ የሚያስከፉ የመልካም አስተስዳደር ችግሮችን መከሰታቸውን የተመለከተው የኢህአዴግ ምክር ቤት አንገብጋቢ የነበሩትን የመልካም አስተዳደር ችግሮች፤ በተለይም በገጠርና በከተማ የስራ ዕድል ፈጠራ በሚመለከት ስራ ፈላጊዎችን የመለየት፣ የማደራጀት የማሰልጠንና መሰል ተግባራትን በመፈፀም በርካታ ስራዎችን ተከናውነዋል። በዚህም አበረታች ውጤት ተመዝግቧል። ካለው የስራ ፈላጊዎች ቁጥርና ከችግሩ ስፋት አኳያ በቀጣይም የርብርብ ማዕከል እንደሚሆን አጽንኦት ሰጥቶታል።


ከአገልግሎት ጥራትና ተደራሽነት አኳያ በየዘርፉ የሚታዩትን ችግሮች በዝርዝር በመለየት መፍታት የተጀመረ ቢሆንም ህዝቡን በሚያረካ ደረጃ ባለመሆኑ ቀጣይ ትኩረት የሚፈልግ መሆኑን አጽንኦት አስምሮበታል። ሌሎች የመልካም አስተዳደር ችግሮችን በተለይም በፍትህ አካላት የተካሄደው ተሃድሶና የተጀማመሩ ስራዎች እንደተጠበቁ ሆነው አሁንም ቀጣይ ስራዎች እንደሚጠይቁ ምክር ቤቱ ገምግሟል።


በአንዳንድ አካባቢዎች ከወሰን ጋር ተያይዞ ይነሱ የነበሩ ችግሮች የተፈቱና መፈታት መጀመራቸውን የገመገመው ምክር ቤቱ ከዚህ አኳያ በኦሮሚያና በኢትዮጵያ ሶማሊ፣ በኦሮሚያና በደቡብ ብሄሮች ብሄረሰቦችና ህዝቦች፤ በኦሮሚያና በቤንሻንጉል እንዲሁም በትግራይና በአማራ ክልሎች መካከል ከወሰን ጋር ተያይዞ ተፈጥረው የነበሩትን ችግሮች በመፍታት ረገድ አበረታች ስራዎች መከናወናቸውንም ምክር ቤቱ አይቷል። በበኦሮሚያና በኢትዮጵያ ሶማሊ ክልሎች መካከል አሁንም ትኩረት የሚሹ ቀሪ ስራዎች መኖራቸውንም አመላክቷል። በቀጣይም በዚህ ረገድ የሚታዩ ችግሮች የህዝቡን ዘላቂ ሰላም እንዳያውኩ ለማድረግ ህዝቡን ባሳተፈ መልኩ ተጠናክሮ መቀጠል እንዳለበትም ተመልክቶታል።


በአጠቃላይ የተጀመረው መልካም አስተዳደር የማስፈን ተግባር ዋነኛ የርብርብ ማዕከል ሆነ እንደሚቀጥል አስምሮበታል።


ሙስናና ብልሹ አሰራርን በሚመለከት ከጥልቅ ተሃድሶ እንቅስቃሴው ጋር ተያይዞ ዋናው ስራ በአመላከት ላይ የሚደረግ ትግል መሆኑን እንደተጠበቀ ሆኖ ችግር ውስጥ የገቡ በፌደራል፣ በክልል፣ በዞን፣ በወረዳና በሌሎች ታችኛው የአስተዳደር ደረጃዎች የሚገኙ በርካታ ቁጥር ያላቸው አመራሮች ላይ ፖለቲካዊና አስተደዳራዊ እርምጃ ከመወሰድ በተጨማሪ ማስረጃ በተገኙባቸው ህብረተሰቡን ባሳተፈ መልኩ በህግ እንዲጠይቁ በማድረግ ተጠያቂነትን ለማስፈን የተደረገውን ጥረት በጥንካሬ በመገምገም በቀጣይም የጸረ ሙስና ትግሉ ህዝቡን ባሳተፈ መልኩ መሄድ እስከሚገባው ርቀት ተጠናክሮ እንደሚቀጥል አጽንኦት ሰጥቶታል።


የኢህአዴግ ምክር ቤት በአጋር ድርጅቶች የመታደስ እንቅስቃሴንም በዝርዝር ፈትሿል። አጋር ድርጅቶቹ ከሚመርዋቸው ክልሎች ነባራዊ ሁኔታ አንጻር የተሻለ መተጋገል የተደረገበት እንደነበር ገምግሟል። ከራሳቸው ነባራዊ ሁኔታ ጋር አያይዞው የነበሩትን የኪራይ ሰብሳቢነት፤ ጸረ ዴሞክራሲና ጠባብነት በዝርዝር በመገምገም ለማስተካከል ጥረቶች በማድረግ ላይ መሆናቸውንም አይቷል። ኢህአዴግ አጋሮቹ ነጻነታቸውን ተጠብቆ የአቅም ግንባታ ድጋፍ እያደረገላቸው መሆኑንም የተመለከተው ምክርቤቱ አጋር ድርጅቶቹ በጥልቅ ተሃድሶ የተለዩ ችግሮችን ለመፍታትና የህዝብን ተጠቃሚነት ከማረጋገጥ አኳያ በቀጣይ በትኩረት መስራት እንደሚገባ ገልጻል።


በአጠቃላይ ጥልቅ ተሃድሶው አገሪቱን ከመስቀለኛ መንገድ የታደገ፣ በተቀመጠለት አቅጣጫ በመተግበር ላይ ያለና የህዳሴውን ጉዞ ተጠናክሮ እንዲቀጥል በተቀመጠው አቅጣጫ የተፈጸመና ተደማሪ ውጤት ያመጣ ወቅታዊና ትክክለኛ ውሳኔ መሆኑን ምክር ቤቱ ገምግሟል። በዚህም በተካሄደው የአባላትና የህዝብ መድረኮች እንዲሁም በድርጅት ልሳናት ላይ በተደረገው ትግል የስርዓቱ አደጋ የሆኑትንና ጫፍ ደርሰው የነበሩትን እንደ ትምክህትና ጠባብነት ያሉ ችግሮች ማፈግፈግ መጀመራቸውን አይተዋል። በዚህም የጥልቅ ተሃድሶው ሂደት አመራሩና አባላቱ ዘንድ ለበለጠ ትግል እንዲነሳሱ ያደረገ ሲሆን በህዝቡ ዘንድም ችግሮቹ ይፈታሉ የሚል ተስፋ የጫረና በሂደቱ ላይም ህዝቡ ንቁ ተዋናይ እንዲሆን መነቃቃትን የፈጠረ መሆኑን አመልክቷል።


በቀጣይም አመራሩ፣ አባላትና መላው ህዝብ የህዳሴው ጉዞ ጸር የሆኑትና የስርዓቱ አደጋዎች የሆኑትን እኝህ ችግሮች ለማስወገድ ቀጣይ ትግል ማድረግ እንዳሚገባቸው አጽንኦት ሰጥቶታል።


ምክር ቤቱ ባለፈው ዓመት ተፈጥሮ በነበረው ችግር ምክንያት ታውጆ የነበረው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የአገሪቱ ሰላምና መረጋጋት ወደነበረበት በመመለስ ረገድ ከፍተኛ ሚና መጫወቱን የገመገመ ሲሆን አዋጁ መንግስትና ህዝብ በልማትና ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታ ላይ የሚያደርጉትን ርብርብ አጠናክረው እንዲቀጥሉ ምቹ ሁኔታን መፍጠሩን ተመልክቷል። ህዝቡም በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅም ሆነ አዋጁ ከተነሳ በኃላ ዘላቂውን ሰላም ለማረጋገጥ ያሳየው ቁርጠኝነትና ያደረገው አስተዋጽኦ በአድናቆት ተመልክቶታል።


የዴሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታ በተመለከተ የመድብለ ፓርቲ ዴሞክራሲያዊ ስርዓትን ከማጎልበትና ምህዳሩን ከማስፋት አኳያ በዓመቱ ከተከናወኑ በርካታ ተግባራት ከሀገር አቀፍ የፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር የተጀመረው ድርድርና ክርክር ተጠቃሽ መሆኑን በማመላከት ሂደቱ በመቻቻል፣ በመደማመጥና ሰጥቶ በመቀበል መርህ ላይ በመመስረት ለመድብለ ፓርቲ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታ መጠናከር የራሱን ሚና የሚጫወት መሆኑን አመልክቷል።


ከተለያዩ ሲቪክ ማህበራት ጋር የተደረጉ ነጻና ዴሞክራሲያዊ ውይይቶች ዴሞክራሲያዊ ባህልን ከማጎልበት አንጻር ጠቃሚ ሚና የሚጫወቱ መሆናቸውን ያየው ምክር ቤቱ ከዚህ በተጨማሪ ከተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎች ጋር የተደረጉ ውይይቶች የዴክራሲያዊ ስርዓቱ ለማጠናከር ከፍተኛ ሚና ያለው በመሆኑ ተጠናክሮ መቀጠል እንደለበት ገልጻል። ምክር ቤቱ በየደረጃው ያሉ የህዝብ ምክር ቤቶች እና ሌሎች የዴሞክራሲ ተቋማት ለማጠናከር የተደረጉ ጥረቶችም አበረታች እንደነበሩም ተመልክቷል።


የሰራዊት ግንባታ አፈጻጸምን የተመለከተው ምክር ቤቱ ከጥልቅ ተሃድሶ ጋር ተያይዞ ድርጅት የመሪነት ሚናውን እንዲጫወት፤ ህዝብ ጠንካራ የሰራዊት ክንፍ ሆኖ ተልዕኮውን በመወጣት የማስፋት ስራቴጂው ተግባራዊ ከማድረግና የህዝብም ተጠቃሚነት ከማስፋት የነበረውን አፈጻጸም በዝርዝር ገምግሟል። በገጠር የሰራዊት ግንባታ በተሻለ ደረጃ የሚገኝ ሲሆን በተለይ በተፈጥሮ ሃብት እንክብካቤ እና የተፋሰስ ልማት የሠራዊት የቁመናውን ይዞ የቀጠለ ሲሆን በሌሎች የገጠር ግንባሮች ተዳክሞ ከነበረው መልሶ የማደረጃት ስራዎች መከናወናቸውን ተመልክቷል። በቀጣይ በከተማ የሰራዊት ግንባታ ትኩረት የሚሻ ጉዳይ መሆኑን አይቷል።


የኢህአዴግ ምክር ቤት የመንግስት ስራዎችን አፈጻጸም በጥልቀት የገመገመ ሲሆን የ2009 ዓ.ም የኢኮኖሚ ዘርፎች የእድገት አዝማሚያ ላይ በመመስረት ሲታይ የሀገሪቱን ኢኮኖሚ በዓመቱ የተተነበየውን የ11ነጥብ1 በመቶ እድገት ሊያሳካ እንደሚችል፤ ይህ የኢኮኖሚው ዕድገት በግብርናው ዘርፍ በ2008 ዓም ካጋጠመው ድርቅ በማገገም ለዘርፉ የተተነበየውን የ8 በመቶ ዕድገት እንደሚያሳካና በኢንዱስትሪውና በአገልግሎት ዘርፎችም ለበጀት አመቱ የተተነበየላቸው የ20 ነጥብ 6 በመቶ እና የ10 ነጥብ 2 በመቶ የተጨማሪ እሴት እድገት በቅደም ተከተል እንደሚያሳካ እንደሚጠበቅ ተመልክቷል። በአጠቃላይ ፈጣንና ተከታታይ የኢኮኖሚ ዕድገቱ በሁሉም የዕድገት መለኪያዎች ሲታይ ጤናማ ሆኖ መቀጠሉን የገመገመው ምክር ቤቱ በውጭ ንግድ ላይ የሚታየውን ክፍተት ለማስተካከል ልዩ ትኩረት የሚጠይቅ መሆኑን አጽንኦት ሰጥቶበታል።


የአየር መዛባት ያስከተለው ድርቅ ለመቋቋምና በሀገራዊ አቅም ለማቆጣጠር የተደረገው ጥረትና የተገኘው ውጤት አበራታችና ልምድ የተገኘበት መሆኑም የተመለከተው ምክር ቤቱ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ፣ አደጋን ለመከላከል እንዲሁም የእህል ገበያን ለማረጋጋት እንደመሳርያ የሚያገለግል የስትራቴጂክ መጠባበቅያ የምግብ ክምችት አስተማማኝ መሆኑንም ጠቅሷል።


ምክር ቤቱ የማንፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ዘርፍ ለኢኮኖሚ መዋቅራዊ ሽግግሩ አስተዋጽኦ እንዲያደርግ በመከናወን ላይ የሚገኙ ስራዎች የገመገመ ሲሆን የኢንዱስትሪ ፓርኮችን ልማት እንደ አንድ የኢንዱስትሪ ፖሊሲ ማስፈጸሚያ መሳርያ አድርጎ እየተጠቀመ ያለ በመሆኑ የማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪዎችን የመሰረተ ልማት፣ የአገልግሎት አሰጣጥና የገበያ ትስስር ችግሮችን የሚፈታ እንደሆነ ነው የተመለከተው።


ምክር ቤቱ የመሰረተ ልማት ግንባታዎችን አፈጻጸምን የገመገመ ሲሆን የታላቁን የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብን ሌሎች የሃይል ማመንጫ የመንገድ፣ የባቡር፣ ሌሎች የመሰረተ ልማት ግንባታዎች አፈጻጸም የተሻለ ቢሆንም ቀጣይ ትኩረት የሚሻ መሆኑን አስምሮበታል።


በማህበራዊ ልማት የትምህርት እና የጤና መስኮች አፈጻጸም በዝርዝር የገመገመው ምክር ቤቱ በትምህርት መስክ ከቅድመ መደበኛ እስከ የከፍተኛ ትምህርት ተደራሽነትና ፍትሃዊነት ለማረጋገጥ የተደረገውን ርብርብ ከፍተኛ ስኬት የተመዘገበበት መሆኑንም የዩኒቨርሲቲዎች ስርጭትና ተደራሽነት በፍትሃዊነት መከናወኑንና ከነባሮቹ 35 ዩኒቨርሲቲዎችን በመጨመር በአሁኑ ወቅት የዩኒቨርሰቲዎች ቁጥር ወደ 50 ከፍ ማለቱንና ከተደራሽነትና ፍትሃዊነት አኳያ አመርቂ ስኬቶች መመዝገባቸውን የገመገመው ምክር ቤቱ የትምህርት ጥራትን ለማረጋገጥ የተጀማመሩ ስራዎች በቀጣይ ተጠናክረው መቀጠል ያለባቸው መሆኑን አስምሮበታል።


ምክር ቤቱ በጤናው መስክ በተለይም የእናቶችን ጤና አገልግሎት ለማሻሻል ትኩረት ተሰጥቶ መሰራቱ የእናቶችና ህጻናት ጤንነት ለመጠበቅ ማስቻሉን የገመገመ ሲሆን በአጠቃላይ በጤናው መስክ የተገኙ ስኬቶችን ማስፋትና ማጠናከር እንደሚገባ አጽንኦት ሰጥቶበታል።


በአጠቃላይ ምክር ቤቱ በ2009 ዓም በጥልቅ ተሃድሶው ሂደት የተገኙ መልካም ውጤቶችን በዝርዝር በማየት ያጋጠሙ ችግሮችንም በውል በመለየት በመጪው አዲስ ዓመት የተጀመረው የጥልቅ ተሃድሶ እንቅስቃሴ ይበልጥ እንዲቀጥል፣ የፈጣን ልማት፣ የሰላምና የዴሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታ ሂደቱን አጠናክሮ በማስቀጠል የሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ሶስተኛው ዓመት ማሳካት የ2010 ዓም ቁልፍ ተግባር መሆኑን በመገንዘብ የድርጅቱ አባላትና አመራር እንዲሁም መላው የሀገራችን ሕዝቦች የበኩላቸውን ድርሻ እንዲያበረክቱ ምክር ቤቱ ጥሪውን አስተላልፏል። የኢህአዴግ ምክር ቤት አዲሱ ዓመት የሰላም፣ የልማትና የብልጽግና በአጠቃላይ የከፍታ ዘመን እንዲሆን ለመላው የሀገራችን ህዝቦች መልካም ምኞቱንም ገልጻል።


…..


እንደማሳረጊያ


ይህ የኢህአዴግ መግለጫ በውስጡ የያዛቸው ቁምነገሮች በርካታ ናቸው። በተለይ ከጥልቅ ተሀድሶው ጋር በተያያዘ «በአጠቃላይ ጥልቅ ተሃድሶው አገሪቱን ከመስቀለኛ መንገድ የታደገ፣ በተቀመጠለት አቅጣጫ በመተግበር ላይ ያለና የህዳሴውን ጉዞ ተጠናክሮ እንዲቀጥል በተቀመጠው አቅጣጫ የተፈጸመና ተደማሪ ውጤት ያመጣ ወቅታዊና ትክክለኛ ውሳኔ መሆኑን ምክር ቤቱ ገምግሟል» ሲል ያስቀምጣል። ይህ ምዘና የተከናወነው በራሱ በግንባሩ ወይንስ በሕዝብ የሚል ጥያቄን የሚያስነሳ ነው። ሕዝቡ የግንባሩን ጥረቶች ገምግሞ የደረሰበት ድምዳሜ ከሆነ ትክክለኛና መከበር የሚገባው ሲሆን ግንባሩ በራሱ መዋቅር መረጃ ሰብስቦ የደረሰበት ድምዳሜ ከሆነ ግን መሬት ላይ ካለው እውነታ አንፃር ሲታይ ጉድለት ሊኖርበት እንደሚችል መገንዘብ ይቻላል። ጥልቅ ተሀድሶው በሥራ ላይ ከዋለ በኋላ በየክልሉ እና በፌዴራል ደረጃ ሰዎች ከሙስናና ብልሹ አሠራር ጋር ተያይዞ መታሰራቸውና አንዳንድ እርምጃዎች መወሰዳቸው እውነት ነው። አንዳንድ ባለስልጣናትንም ከቦታቸው በማንሳት ጭምር የወሰዳቸው እርምጃዎች በጥሩ ጎኑ የሚታዩ ናቸው። ነገርግን የመንግስት ሥልጣንን ለግል ጥቅም ያዋሉ ባለሥልጣናት እነዚህ ብቻ ናቸው ወይ? በከፍተኛ አመራሩ ውስጥ ጭምር ከገቢያቸው በላይ ሐብት ያፈሩ አመራሮች የሉም ወይ ለሚለው ተደጋጋሚ የሆነ የህዝብ ጥያቄ ግንባሩ ቁርጥ ያለ መልስ የሰጠበት ሁኔታ የለም።


በስኳር ኮርፖሬሽን፣ በመንገዶች ባለሥልጣን እና በመሳሰሉት ተቋማት በሚሊየን የሚቆጠር ገንዘብ ሲመዘበር አንዳንድ ከፍተኛ ባለሥልጣናት በቦርድ ሰብሳቢነት ወይንም አባልነት ጉዳዩን በቅርበት ያውቁ እንደነበር፣ አንዳንዱም ወጪ በቦርዱ ውሳኔ የተፈጸመ ስለመሆኑ በስፋት መነገሩ ከእያንዳንዱ የሙስና ድርጊት ጀርባ ሌሎች ተባባሪ ሰዎች መኖራቸውን ፍንጭ ሰጪ ነው። ይህም የሕዝብ ጥርጣሬ በአግባቡ ሊፈተሽና ምላሽ ሊያገኝ የሚገባ ጥያቄ ነው።


በተጨማሪም በኦሮሚያ፣ በአማራ እና ቤሌች አካባቢዎች በታዩ ግጭቶች ጀርባ የነበሩ ሹማምንት በሰሩት ጥፋት ልክ ስለመጠየቃቸው ሕዝብ በቂ መረጃ የለውም።


እናም የተሀድሶ ሒደቱ ውጤታማ ነው የሚለው ድምዳሜ ጥያቄ የሚነሳበት ከዚህ አንጻር ሲፈተሸ ነው። 

2009 የኢትዮጵያዊያን በጀት ዓመት የአለመረጋጋት እና የፈተና ዓመት ሆኖ ዘልቋል። በዋነኝነት በ2008 ዓ.ም በኦሮሚያ እና በአማራ ክልሎች የተከሰተው ሕዝባዊ አመፅ በሰዎች ህይወት እና ቁስ ላይ ጉዳት ማድረሱን ተከትሎ በ2009 የመጀመሪያው ወር የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ወጥቶ ለ10 ተከታታይ ወራት በሥራ ላይ እንዲውል ግድ ሆኗል። ይህንና መሰል የ2009 ተጨማሪ ሁነቶች በጥቂቱ አለፍ አለፍ ብለን እንቃኛቸዋለን።

 

የኢህአዴግ ‘ጥልቅ’ ተሃድሶ እና ሒደቱ

በ2009 ዓ.ም ዋዜማ የኢህአዴግ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ (ከነሐሴ 10 እስከ ነሐሴ 15/2008) ባካሄደው ስብሰባ ያለፉት 15 ዓመታት ጉዞ ገምግሞ የገጠመውን ችግሮች ለመቅረፍ ጥልቅ ተሀድሶ ለማድረግ መወሰኑን አስታወቀ።

ግንባሩ በዚህ መግለጫው የገጠሙት ችግሮች መነሻዎች አንዱ የመንግሥት ሥልጣንን የሕዝብን ኑሮ ለማሻሻልና ሀገራዊ ለውጡን ለማስቀጠል እንዲሆን ከማድረግ ይልቅ የግል ኑሮ መሠረት አድርጎ የመመልከትና በአንዳንዶችም ዘንድሮ የግል ጥቅምን ከማስቀደም ጋር የተያያዘ እንደሆነ አረጋግጧል።

ለዚህ የኢህአዴግ አቋም መድረክ የተባለው የፓርቲዎች ስብስብ የተቃውሞ ምላሽ የሰጠው ወዲያውኑ ነበር። መድረክ ነሐሴ 23 ቀን 2008 ዓ.ም ያወጣው መግለጫ “የኢህአዴግ የሥራ አስፈፃሚ እና ማዕከላዊ ም/ቤት የሰጡት መግለጫዎች ሕዝቡ ለሚያነሳቸው መሠረታዊ ጥያቄዎች መልስ የሰጡ አይደሉም” የሚል ይዘት የነበረው ነበር።

 

የኦህዴድ - ሥርነቀል እርምጃ

ኦህዴድ በመስከረም ወር 2009 ዓ.ም ለስድስት ተከታታይ ቀናት ባካሄደው የተሀድሶ ግምገማ የድርጅቱን ሊቀመንበር እና የኦሮሚያ ክልል ፕሬዚዳንት የነበሩት አቶ ሙክታር ከድር እንዲሁም የድርጅቱን ም/ሊቀመንበርና በምክትል ጠ/ሚ ማዕረግ የመልካም አስተዳደር ክላስተር አስተባባሪና የፐብሊክ ሰርቪስና የሰው ሀብት ልማት ሚኒስትር የነበሩትን ወ/ሮ አስቴር ማሞ ከፓርቲ ኃላፊነት ማንሳቱ በወቅቱ አነጋጋሪ ሆኖ ሰንብቷል። እርምጃው ከጥልቅ ተሀድሶው ጋር የተያያዘ መሆኑ እየታወቀ ኦህዴድ ባለሥልጣናቱን ያነሳበትን ትክክለኛ ምክንያት ለሕዝብ ከመናገር ይልቅ በደፈናው ሰዎቹ የተነሱት “በራሳቸው ጥያቄ መሠረት ነው” ማለቱ በወቅቱ ክፉኛ አስተችቶታል።

መጋቢት 1 ቀን 2009 ዓ.ም ለንባብ የበቃው የኢህአዴግ ልሳን የሆነው አዲስ ራዕይ መጽሔት ከጥልቅ ተሀድሶ ጋር በተያያዘ 90 በመቶ አባላቱ መሳተፋቸውንና 50 ሺ የግንባሩ አባላት ላይ እርምጃ መወሰዱን አረጋግጧል። የተወሰደው እርምጃም የድርጅቱ መተዳደሪያ ደንብ በሚፈቅደው መልኩ ከኃላፊነት የማንሳት፣ ዝቅ የማድረግ፣ የማባረር እርምጃ ነው ብሏል።

አሁንም ከጥልቅ ተሀድሶው ጋር ተያይዞ በሐምሌ ወር 2009 ዓ.ም ከ55 በላይ የመንግሥት የሥራ መሪዎች፣ ባለሃብቶች፣ ደላሎች በቁጥጥር ሥር የማዋል ሥራ እየተከናወነ ቢሆንም እርምጃው በሙስናና ብልሹ አሠራር እንዲሁም ከገቢያቸው በላይ ሐብት በማፍራት የሚጠረጠሩ ከፍተኛ የመንግስት ባለሥልጣናትን አልነካም በሚል አካሄዱን የሚተቹ ወገኖች አልጠፉም።

 

 

የኢሬቻ የሐዘን ገጠመኝ

መስከረም 22 ቀን 2008 ዓ.ም በቢሾፍቱ ከተማ ሆራ አርሰዲ ሐይቅ የተከበረው ዓመታዊ የኢሬቻ ክብረበዓል ድንገተኛ ክስተትን አስተናግዷል። በዕለቱ በተፈጠረው ተቃውሞ ምክንያት ከፀጥታ ኃይሎች ጋር በተከሰተ ግጭት የተፈጠረው ግርግር ሰዎች በመገፋፋት ለሞትና ለመቁሰል አደጋ እንዲጋለጡ ምክንያት ሆኗል። በዚህም ክስተት ብዙ ሰዎች ከቤታቸው እንደወጡ ለመቅረት ተገድደዋል። ሁኔታው አሳዛኝ ሆኖ ያለፈ ሲሆን በቅርቡ ለሟቾች የመታሰቢያ ሐውልት በኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት መቆሙ ተነግሯል። ይህ ሁኔታ በማህበራዊ ድረገጾች ሌላ ዙር የቃላት ጦርነትን አፋፍሞ ከርሟል።

 

የፕሬዚዳንት ዶ/ር ሙላቱ ተሾመ ቃልና ተግባር

በመስከረም ወር 2009 የመጨረሻ ሰኞ ዕለት የሕዝብ ተወካዮች እና የፌዴሬሽን ም/ቤቶች መክፈቻ ፕሮግራም ላይ የሀገሪቱ ፕሬዚዳንት ዶ/ር ሙላቱ ተሾመ ተገኝተው በዚህ ዓመት የሚከናወኑ ዋና ዋና ተግባራትን የጠቆመ ንግግር አደርገዋል። ከዚህ ንግግር መካከል የምርጫ ሕጉ እንደሚሻሻል ቃል መግባታቸው የብዙሃንን ትኩረት የሳበ ዓቢይ ርዕስ ጉዳይ ነበር። ፕሬዚዳንቱ በዚሁ ንግግራቸው የምርጫ ሕጉን በማስፋት በሕግ ማዕቀፍ በተደገፈ አኳኋን የሕዝብ ም/ቤቶች የተለያዩ ድምፆች የሚሰሙባቸውና የሚፎካከሩባቸው መድረኮች እንዲሆኑ የምርጫ ሕጉን ማስተካከል እንዲገባ ጠቅሰዋል። አገሪቱ የምትመራበት የምርጫ ሕግ በብዙ ሀገሮች እንዳለ የሚሠራበት ቢሆንም ከአገራችን ተጨባጭ ሁኔታ በመነሳት የሁሉም የኅብረተሰብ ድምፅ ሊሰማ የሚችልበት አስተማማኝ ሁኔታ መፍጠር አስፈላጊ ሆኖ በመገኘቱ የሕግ ማሻሻያ ይደረጋል ሲሉ ለሕዝቡ ቃል ገብተዋል። ይህም ሆኖ ይህ ቃል ሳይተገበር ዓመቱ የመጠናቀቂያ ምዕራፍ ላይ መድረሱ ብቻም ሳይሆን ለምን ሳይተገበር እንደቀረም ግልጽ መረጃ ለህዝብ አለመሰጠቱ ወትሮም የተገባው ቃል ለይስሙላ ነው የሚሉ ወገኖችን ሃሳብ ሚዛን የደፋ አድርጎታል።

 

 

የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መውጣት

     ሕገ መንግስታዊ ስርአቱን ለማስከበርና የሕዝብና የዜጎችን ሰላምና ፀጥታ ለማስጠበቅ የሚኒስትሮች ምክር ቤት መስከረም 28 ቀን 2009 ዓ.ም የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ደንግጓል። ከ2008 ዓ.ም ጀምሮ በተለያዩ የሀገራችን ክፍሎች የተስተዋለውን የጸጥታ መደፍረስ በአጭር ጊዜ ውስጥ በቁጥጥር ስር አድርጎ የህዝቡን ሰላምና ፀጥታ ወደ ነበረበት ለመመለስ በየቦታው ለታየው ሁከት፣ ረብሻና ስርዓት አልበኝነት ዋንኛ መገለጫ በሆኑ አውዳሚ ተግባራት ላይ የተጣለውን ክልከላ እንዲሁም ክልከላዎቹ ሲጣሱ በአዋጁ መሰረት የሚወስዱ የአስቸኳይ ጊዜ እርምጃዎችን በመለየት አስቀድሞ ለህዝብ ማሳወቅ እንዲሁም አዋጁ ተፈፃሚ ሆኖ በሚቆይበት ጊዜ ክልከላዎቹን ጥሰው በሚገኙ ሰዎችና ድርጅቶች ላይ ተገቢውን የአስቸኳይ ጊዜ እርምጃ መውሰድ ተገቢ ሆኖ ስለተገኘ የህዝብን ሰላምና ፀጥታ ለማስጠበቅ የወጣው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ቁጥር መስከረም 28/2009 አንቀፅ 13/2/ እና በደንቡ አንቀፅ 4 በተፈቀደው መሰረት መመሪያ ወጥቶ ሲሰራበት ከቆየ በኋላ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ በ10 ወሩ በሐምሌ ወር 2009 ዓ.ም መጨረሻ በዕረፍት ላይ የነበረው ፓርላማ በአስቸኳይ ተጠርቶ እንዲነሳ ሆኗል።

የካቢኔ ሹም ሹር

ጥቅምት 22 ቀን 2009 ዓ.ም የተካሄደው የሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት መደበኛ ስብሰባ ላይ ጠ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ ብዙዎቹን ነባር የካቢኔ አባላትን በማሰናበት በአዳዲስ ምሁራን እንዲተኩ አድርገዋል። ከነባር ተሰኗባቾች መካከል ዶ/ር ቴዎድሮስ አድሃኖም፣ ዶ/ር ተከስተብርሃን አድማሱ፣ ወ/ሮ አስቴር ማሞ፣ አቶ መኩሪያ ኃይሌ፣ አቶ ያዕቆብ ያላ፣ አቶ ጌታቸው ረዳ፣ ወ/ሮ ዘነቡ ታደሰ፣ አቶ ቶሎ ሻጊና የመሣሠሉት ተጠቃሾች ነበሩ።

 

የቆሼ አደጋ

ቅዳሜ መጋቢት 2 ቀን 2009 ዓ.ም በኮልፌ ቀራኒዮ ክ/ከተማ ወረዳ 1 ልዩ ስሙ ቆሼ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ የቆሻሻ ክምር ተደርምሶ ከ75 በላይ ሰዎች ሞት እና ከ300 በላይ መፈናቀል አደጋ መድረሱ፣ ይህን ተከትሎ ከመጋቢት 6 ቀን 2009 ጀምሮ ለሶስት ቀናት ብሔራዊ የሐዘን ቀን መታወጁ የሚታወስ ነው። አደጋውን ተከትሎ ሕዝቡ ባደረገው ርብርብ ከ100 ሚሊየን ብር ያላነሰ መዋጮ መሰብሰብ መቻሉም የሚጠቀስ ነው።

በአዲስአበባ ከተማ ላይ የኦሮሚያ ጥቅም ጉዳይ

በፌዴራል ሕገመንግሥት መሠረት የኦሮሚያ ክልል በአዲስአበባ ላይ ያለውን ልዩ ጥቅም የሚመለከተው ረቂቅ አዋጅ ከ22 ዓመታት ዝምታ በኋላ የፓርላማን ደጃፍ መርገጥ የቻለው በሰኔ ወር 2009 ዓ.ም ነበር። ረቂቅ አዋጁ በሚኒስትሮች ም/ቤት ጸድቆ ለፓርላማው የቀረበ ሲሆን ስፋት ካለው ይዘቱ መካከል ‘ፊንፊኔ’ የሚለው መጠሪያ ከአዲስአበባ ስያሜ እኩል ዕውቅና እንደሚያገኝ፣ የኦሮምኛ ቋንቋ በተጓዳኝ የከተማ አስተዳደሩ የሥራ ቋንቋ እንደሚሆን፣ የኦሮሞ ልጆች በአፍ መፍቻ ቋንቋቸው በአዲስአበባ ከተማ በሚከፈቱ ት/ቤቶች እንደሚማሩ፣ በልማት መስፋፋት ምክንያት ከይዞታቸው ለተፈናቀሉ የኦሮሞ አርሶአደሮች ካሳ እንደሚሰጥ ይደነግጋል።

አዋጁ ከመተግበሩ በፊት በአዲስ አበባ ከአምስት ያላነሱ ደፋን ኦሮሞ ቋንቋ የሚያስተምሩ የትምህርት ተቋማት ተከፍተው ተማሪዎችን በመቀበል በ2010 ዓ.ም ለማስተማር የተዘጋበት ሁኔታ ተስተውሏል።

ረቂቅ አዋጁ በቀጣዩ ዓመት ፓርላማው ያጸድቀዋል ተብሎ ይጠበቃል።

 

በቅማንት ጉዳይ ሕዝበ ውሳኔ

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ የአማራ እና የቅማንት ሕዝቦች ተቀላቅለው በሚኖሩባቸው 12 ቀበሌዎች መስከረም 7 ቀን 2010 ዓ.ም ሕዝበ ውሳኔ ለማካሄድ ማቀዱን ይፋ ያደረገው በዚሁ በነሐሴ ወር 2009 ዓ.ም ነው።

 የአማራ ክልል ም/ቤትን ቀደም ብሎ መጋቢት 3 ቀን 2007 ዓ.ም የቅማንት ማህበረሰብ ራሱን በራሱ እንዲያስተዳድር ውሳኔ ማሳለፉን ተከትሎ የቅማንት ማህበረሰብ የራስ አገዝ አስተዳደር 42 ቀበሌዎችን በማቀፍ እንዲመሰረት ማድረጉ የሚዘነጋ አይደለም።

የምርጫ ቦርድ የሚያካሂደው የሕዝበ ውሳኔ የአማራ እና የቅማንት ማህበረሰቦች ተቀላቅለው የሚኖሩባቸውን 12 ቀበሌዎች ብቻ የሚመለከት ነው ተብሏል።

“የግል ሚዲያዎችን መንግስት እንደሚፈልጋቸው ጥያቄ ውስጥ መግባት የለበትም”

አቶ አባዱላ ገመዳ

የሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት አፈ ጉባኤ

ሰኞ ነሐሴ 22 ቀን 2009 ዓ.ም በተባበሩት መንግሥታት የአፍሪካ ኢኮኖሚ ኮሚሽን አዳራሽ፤ የግል ሚዲያዎች በሀገር አቀፍ ደረጃ ያሉበት ሁኔታ፣ እያጋጠሟቸው ያሉት ተግዳሮቶች እና ቀጣይ የመፍትሄ አቅጣጫዎችን ለማስቀመጥ የተሰናዳ የምክክር መድረክ ተካሂዷል።

በዚህ የምክክር መድረክ የተገኙት የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ ጉባኤ አቶ አባዱላ ገመዳ ከመድረኩ “መንግስትዎ የግል ሚዲያዎችን የልማት እና የዴሞክራሲ አጋር አድርጐ ይወስዳቸዋል ወይ?” ተብለው ለቀረበባቸው ጥያቄ የሰጡትን ምላሽ በዚህ መልኩ አቅርበነዋል።

 

 

አፈጉባኤ አቶ አባዱላ ገመዳ ምላሻቸውን ምሳሌ በመስጠት ነበር የጀመሩት። ይኸውም “ሚዲያ በኒውክለር የሚመሰል ነው። በአንዳንድ ሀገሮች የኤሌትሪክ ኃይል ይሰጣል፤ ሀገር ይገነባል። በሌሎች ሀገሮች ደግሞ የጥፋት መሣሪያ ነው፤ ማንም ሳይለይ ያጠፋል። በጎረቤታችን ሩዋንዳ አንድ የኤፍኤም ሬዲዮ ጣቢያ ሕዝብ አፋጅቷል፤ ለ700ሺ ሰዎች እልቂት ምክንያት ሆኗል። ስለዚህም ሚዲያ ሁለቱንም ተግባራት ሊያከናውን የሚችል ነው።”

ከዚህ ሀገር ተጨባጭ ሁኔታ ጋር አያይዘውም፤ “በእኛ ሀገር የመንግስት እና የግል ሚዲያዎች የተጫወቷቸው ምርጥ ሥራዎች አሉ ብሎ መውሰድ ይቻላል። በዴሞክራሲያው ሥርዓት ውስጥ ብሔራዊ መግባባቶች እንዲፈጠሩ ችግሮች ነቅሶ በማውጣት ሕብረሰተቡ ችግሮቹን እንዲረዳ በማድረግ በእያንዳንዱ ጉዳዮች ላይ መግባባት እንዲፈጥር የሰሯቸው በጣም ጥሩ ስራዎች አሉ። በእኔ ግምት አንዳንዶቻችን እንደምንገልጸው ሳይሆን፤ ከሚዲያ ያገኘነው ልምድ ውድቀት አይደለም። በጣም ብዙ የተገኙ ልምዶች አሉ። ብዙ ያደጉና ያበቡ ነገሮች አሉ። ብዙዎች በኢንዱስትሪው ውስጥ አልፈዋል፤ ጥቂቶች ግን ቀርተዋል። ሚዲያው ሲፈጠር ብዙ ፍላጎት ያለው ሰው ወደ ሥራው ገብቷል። ነገር ግን ፍላጎት ብቻውን፣ በቂ አይደለም። ሙያው ብቃትን ይጠይቃል፤ ብቃትም ብቻ በራሱ በቂ አይደለም። የሥርዓቱን ባሕሪ መረዳትም ያስፈልጋል፤ የሥርዓቱን ባሕሪ ካልተረዳህ መዋኘት አትችልም። ስለዚህ እነዚህ ሁሉ ተጣጥመው ተግባራዊ በሚሆኑበት ወቅት የተመዘገበው ኃይል ሁሉ አልቀጠለም። አንዳዶች ምርጥ ሥራዎች ሲሰሩ፤ የተወሰኑት ችግር ውስጥ ገብተዋል፤ በመንግስትም በግሉም ዘርፍ የሚታዩ ናቸው። አንዳንዶቹ ደግሞ ገና ከጅምሩ ፀረ-ሕገመንግስት አፍራሽ ተግባሮች ውስጥ ገብተው ታይተዋል።” ብለዋል።

“መንግስት የግል ሚዲያዎች ይፈልጋል ወይ?” ለሚለው ጥያቄ መልሱ፤ “አዎ ይፈልጋል የሚል ነው። የሚፈልገው ደግሞ ዴሞክራሲን ስለሚፈልግ ነው፤ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓቱ እንዲገነባ ስለሚፈልግ ነው። ምንአልባት በጣም ለየት ባለመንገድ ልማታችን እና ዴሞክራሲያችን እኩል ተራምዶ የሕዝባችን ሁለንተናዊ መብት የሚጠበቅበት ሥርዓት በሀገራችን እንዲኖር ነው። ምክንያቱም የልማታችን የሰላማችን እና የአንድነታችን ቀጣይነት የሚረጋገጠው በእሱ ስለሆነ ነው፤ ሌላ ምንም አማራጭ የለንም።” ሲሉ አስቀምጠዋል።

አፈጉባኤው ወደኋላ መለስ ብለው፤ “ቀደም ብሎ “ዴሞክራሲ የምርጫ ሳይሆን፣ የህልውና ጉዳይ ነው” ያለ መንግስት ነው። ዴሞክራሲ አንዱ አስተዳደር ሌላውን አስተዳደር የመምርጥ ጥያቄ ሳይሆን፤ ለእኛ ዴሞክራሲ የሕልውና ጉዳይ ነው። ብዙ ብሔር ብሔረሰቦች አሉ፤ ብዙ ሐይማኖቶች አሉ፤ የተለያየ አስተሳሰብ ያለበት ሀገር ነው፤ በዚህ ላይ ድህነት ተጨምሮ አለ። ስለዚህም በዚህ አይነት ሕብረተሰብ ውስጥ ሀገር በኢኮኖሚ ገንብቶ አስቀጥሎ መሄድ የሚቻለው፣ በዴሞክራሲ ብቻ ነው። ሌሎች መንገዶች ተሞክረው አልተቻለም፤ ወድቀዋል። ሀገራችን ሞክራቸዋለች አላዋጡም፤ ፈርሰዋል። አዋጪው መንገድ ዴሞክራሲ ብቻ ነው። ዴሞክራሲ የሕልውና ጥያቄ ነው ካልን፤ አንዱ የዴሞክራሲ ምሶሶው፤ ሚዲያ ነው።”

“ሚዲያ ማለት ጥቂት የመንግስት፣ ሚድያዎች ማለት አይደለም። ሁሉንም ሃሳቦች ማስተናገድ የሚችሉ ሚዲያዎች በሀገር ውስጥ እንዲፈጠሩ ማድረግ ነው። ስለዚህም የግል ሚዲያዎችን መንግስት ይፈልጋል የሚለው፤ ጥያቄ ውስጥ መግባት የለበትም። አብረን በጋራ መስራት ይፈለጋል ወይ ለሚለው፣ በፍፁም ጥያቄ ውስጥ መግባት የለበትም። ሚዲያ የምርጫ ሳይሆን የሕልውና ጉዳይ በመሆኑ በሕገ-መንግስታችን ጥበቃ አግኝቷል። ይህን ሊያረጋግጡ የሚችሉ ተቋሞች ተቋቁመዋል፤ አዋጆችም ወጥተዋል። ስለዚሀም መንግስት ከዚህ በላይ አይደለም፤ እነዚሁኑ ነው የሚያስከብረው።” ሲሉ የመንግስት ሚና ሕግ ማስከበር መሆኑን ገልፀዋል።

ይህ እንደተጠበቀ ሆኖ አሉ አቶ አባዱላ ገመዳ፤ “ምንም ይሁን ማንም ሊጠብቃቸው የሚገቡ ጉዳዬች አሉ። ይኸውም፤ የሀገራችን ሕልውና ነው። ምክንያቱም “የሕልውና ጉዳይ ነው” የተባለበት፤ ሀገራችን መቀጠል፣ ከድህንት መውጣት እና አንድነታችንም ማበብ ስላለበት ነው። ይህንን ሕልውናችን የሚነካ ጉዳይ በየትኛውም መንገድ መፈቀድ የለበትም። ስለዚህም ሕልውናችን ከሚነካ ነገር መውጣት ያስፈልጋል ማለት ነው። ከሕልውናችን ውጪ በጣም የሚያሰራበት ብዙ ቦታ አለ። መጫወቻው ቦታ በጣም ሰፊ ነው። ሕብረተሰቡን የምናስተምርበት፤ ያሉንን ችግሮች ነቅሰን የምናወጣበት፣ መፍትሄዎችን የምናሳይበት፣ በጣም ሰፊ ሜዳ አለ። ይህንን ሰፊ ሜዳ በመጠቀም ብሔራዊ መግባባታችን በፈጣን ሁኔታ ማረጋገጥ አለብን። ትውልድን ለመገንባት ያስፈልጋል። እድገታችን ለማፋጠን መስራት ያስፈልጋል።”

አያይዘውም፤ “ግራና ቀኝ መርገጥ ውጤቱ፤ ጥፋት ነው። ለሁላችንም አይጠቅም። በርግጥ ብዙዎቹ የተባሉትን ይላሉ። አምነስቲ እና ሌሎቹም ጋዜጠኞች ይታሰራሉ ይላሉ። አንድ ነገር መታወቅ ያለበት፣ ረጋ ብሎ ማሰብ ያስፈልጋል። ምክንያቱም የእኛን የሚያወግዟቸው ነገሮች በሙሉ፤ በእነሱ ሀገሮች ውስጥ ይተገበራሉ። ለምሳሌ፤ የእኛን ፀረ-ሽብር ሕግ ያወግዛሉ፤ በሀገራቸው ውስጥ ግን በአስደናቂ ሁኔታ ይተገብሩታል። አንድ ጠበንጃ ተገኘ ተብሎ፣ ቤቱን በታንክ ያፈርሳሉ። እኛ አንድ ነገር ስናደርግ ግን ያወግዛሉ። የእኛ ደም ጥቁር አይደለም። የእኛም የእነሱም ደም፤ ቀይ ነው። የእኛ ሀገር፣ ሀገር ነው፣ ደሃ ብንሆንም። የእነሱ ሀገርም፣ ሀገር ነው። ስለዚህም በሀገራችን መኖር አለብን። እንዲሁም የበጎ አድርጐት ሕጎችን በአሜሪካ ይተገበራል። ለምሳሌ በአሜሪካ አንድ በጎ አድራጎት ድርጅት ከተቋቋመበት ዓላማ ወጣ ካለ፤ ግብር ይጥሉበታል። ያስተካክሉታል፤ ከዚያም ወደ መስር ይመልሱታል። በተመሳሳይ መልኩ እኛ ሀገር ሲደረግ ግን መብት ተጣሰ ይላሉ።  ጋዜጠኛም በሽብር ተግባር ውስጥ ከገባ ይጠየቃል። ወይም ካጋጨና ከቀሰቀሰ ይጠየቃል፡፤ እዛም እንደዚሁ ይጠየቃል፤ እዚህም መጠየቅ አለበት። ስለዚህ ብሔራዊ ሕልውናችን የሚነኩ ጉዳዮች ሲታወጁብን እነሱን መመዘኛዎቻችን ማድርግ የለብንም። ይህች ሀገር በሰላም ከዓለም ከፍተኛ እድገት እያስመዘገበች እንድትቀጥል ያደረጋት፣ ውስጣዊ አንድነቷን እና እነዚህ ለችግር የሚያጋልጧትን ሁኔታዎች መቋቋም በመቻሏ ነው። ስለዚህም ሁሉም እዚህ ላይ መተባበር አለበት። ይህ ማለት ግን የዜጎችን መብት መንካት ማለት አይደለም። ዜጎች የመጠየቅ፣ የመፃፍ፣ የመቃወም፣ የመደገፍ መብታቸው የተረጋገጠ ነው፤ መረጋገጥም አለበት። እነዚህ ሁሉ መብቶች ግን ሕልውናችን በማይነኩ ሕልውናችን በሚያረጋግጡ ድንበሮች ውስጥ መሆን አለባቸው። ስለዚህም የግል ጋዜጦችም እዚህ ላይ አንድነት መፍጠር አለብን። እዚህ ላይ አድነት ከፈጠርን፤ ሁሉም አንድ ጃኬት ይልበስ የሚባል ነገር አይኖርም። ነገር ግን መነሻችን መድረሻን፤ ሀገር መሆን አለበት።  ሕገ መንግስቱ መሆን አለበት። እዚያ ላይ ሆነን ጨዋታችን ልቀጥል ይገባል። ከዚህ መለስ ያለው የአመለካካት ልዩነት ተቀባይነት አለው። እንኳን መቶ ሚሊዮን ሕዝብ ውስጥ ቀርቶ በአንድ ቤተሰብ ውስጥ የአመለካከት ልዩነቶች አሉ።” ሲሉ የአመለካከት ልዩነት በጋሬጣነት መነሳት እንዳለበት አስምረውበታል።  

“ሥርዓት ነው የምነገነባው፤ ስለዚሀም ሁላችንም ምን እናድርግ? ከሚለው መነሳት አለብን። መጫወቻ ሜዳችን አንድ ስለሆነ፣ አንዱ ሌላውን እየወቀሰ መሄድ አንችልም። ከዚህ መውጣት አለብን። በመንግስት በኩልም የግሉ ሚዲያ የበለጠ እንዲያብብ ምን እናድርግ? ተብሎ መታሰብ አለበት። መንግስት ምን አድርጓል? ለሚለው ብዙ ነገር አድርጓል። በአመት ሶስት ሺ ተማሪዎች ከሚመረቁባት ሀገር በዓመት ወደ 100ሺ የሚመረቁባትን ሀገር መፍጠር ችሏል። ስለዚህም አስር ጋዜጠኞች ሳይሆኑ 5ሺ ጋዜጠኞች እንዲወጡ አድርጓል። አስር ፀሐፊዎች ሳይሆኑ፤ 100ሺ ፀሐፊዎች እንዲወጡ አድርጓል። ይህ ጋዜጠኝነቱ ላይ ይሰራል፤ ሌላውም ሙያ ላይ ይሰራል። ለእድገት የተከፈቱ በሮዎች ብዙ ናቸው።” ብለዋል።

አፈጉባኤው ቀጠል አድርገውም፤ “ለእያንዳንዱ ገንዘብ አይደጎምም፤ ኪሳራ ነው፤ በር ነው መከፈት ያለበት። እዚህ ውስጥ ሁሉም ሲገባ መክፈል ያለበትን ዋጋ ይከፍላል። የተደላደለና ለስላሳ መንገድ ብቻ አይደለም ያለው። ለምሳሌ ወደ ግብርና የገባው በጣም ተላልጦ ነው ሃብት የሚያፈራው። በሌላው ዘርፍ ተመሳሳይ ነው። በተለይ የጋዜጠኝነት ሥራ ከባድ ነው የሚል ግምት አለኝ። በጣም ጥሩ እውቀት እና ቁርጠኝነት የሚጠይቅ ተግባር ነው። አንዳንዶቹ የላቀ ቁርጠኝነት የሚጠይቅ ሥራ የሚሰሩ አሉ። እንደ ቢቢሲ ሲኤንኤን ጋዜጠኞች ሶሪያ ኢራቅ ውስጥ ጦርነት ሲካሄድ የጥይት መከላከያ አድርገው ጋዜጠኝነት እንደሚዘገቡት በሀገራችን በዚህ ደረጃ ሥራ የሚሰሩ ሚዲያዎች አሉ። ሁልጊዜ ስራቸውን አደንቃለሁ።” ሲሉ እውቅና ሰጥተዋል።

አፈጉባኤው በአስረጅነት ካነሷቸው አንዱ፤ “ለምሳሌ ሕገወጥ ስደትን አብሮ ተጋፍጠው ሞት ከፊታቸው እያሸተቱ በኮንቴነር ተጭነው ከመሐል ሀገር ድንበር ድረስ ተጉዘው ሚስጥሩን ብትንት አድርገው ያወጡ ሚዲያና ጋዜጠኞች በሀገራች አሉ። ግርግር ሳይፈጥሩ በገጠር እንደማንኛውም ስደተኛ ሆነው የገጠሩ ሕዝብ እንዴት እንደሚቸገር እውነታውን ያወጡ ጋዜጠኞች እንዳሉ አውቃለሁ። በጣም ቁርጠኝነትን በሚጠይቅ ሥራ ሞትም ቢሆን እየተጋፈጡ የሚሰሩ ሚዲያዎች እና ጋዜጠኞች እንዳሉ አውቃለሁ። የዚያኑ ያህልም ያገኙትን መረጃ በማጋነን የሚሰሩም አሉ። ስለዚህም ማድረግ ያለብን ሥርዓቱን ለመገንባት መከፈል ያለበት ዋጋ እንዳለ ማወቅ ነው ለዚህ ደግሞ ዋጋ መክፍል አለብን።” ሲሉ ሁሉም አካል መጪውን ለውጥ በፅናት እንዲመለከት አበረታተዋል።¾    

Page 1 of 14

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us