አወዛጋቢው የጸረ ሽብር አዋጅ ይሻሻል ይሆን?

Wednesday, 29 November 2017 12:55

ላለፉት ዘጠኝ ወራት ኢህአዴግን ጨምሮ 17 ፓርቲዎች በአስራ ሁለት አጀንዳዎች ላይ ለመደራደር ተስማምተው ድርድር ሲያካሂዱ ቆይተዋል። ፓርቲዎቹ በእስካሁኑ ቆይታቸው በፖለቲካ ፓርቲዎች ምዝገባ አዋጅ ላይ ተደራድረዋል። በአሁን ሰዓት በምርጫ ሕግ አዋጅ ላይ እየተደራደሩ ይገኛሉ። በቀጣይ በጸረሽብር ሕጉ፣ በመገናኛ ብዙሃን የመረጃ ነጻነት ሕግ፣ በበጎ አድራጎት ማህበራት አዋጅ፣ በታክስ አዋጅ፣ በመሬት ሊዝ አዋጅና በመሳሰሉት ድርድር ያካሂዳሉ ተብሎ ይጠበቃል።

የፓርቲዎቹ ቀጣይ የድርድር አጀንዳ የጸረ ሽብር ሕጉን የሚመለከት መሆኑም ታውቋል። በተለይ የጸረ ሽብር አዋጁ 652/2001 ኢህአዴግም ለመደራደር ፍላጎት ያሳየው ያለምንም ምክንያት አይደለም። ሕጉ በረቂቅ ደረጃ ጀምሮ እስካሁን ከፍተኛ ተቃውሞና ትችት የሚቀርብበት መሆኑም ይታወቃል። የፓርቲዎቹ ድርድር ከሞላ ጎደል ለቅሬታዎች መልስ በሚያስገን መልኩ ሕጉን ሊያሻሽል ይችላል ተብሎ ይገመታል።

የጸረ ሽብር ሕጉ ከሚነሳበት በርካታ ቅሬታዎች አንዱና ግንባር ቀደሙ ከሕገመንግሥቱ ጋር የሚጋጩ አንቀጾችን ይዟል የሚለው ይገኝበታል። አዋጁ ሽብር ምንድነው? ሽብርተኛስ ማንነው የሚለውን በግልጽ አይፈታውም። አዋጁ “ሽብርተኛ ድርጅት” በሚል ያስቀመጠው ፍቺ ላይ ሁለት እና ከዚያ በላይ አባላት ያሉት ቡድን ወይንም ማህበር ሆኖ የሽብር ድርጊትን የመፈጸም ዓላማ የያዘ ወይም የሽብርተኝነት ድርጊት ለመፈጸም ያቀደ፣ የተዘጋጀ፣ የፈጸመ፣ ያስፈጸመ፣ እንዲፈጸም በማናቸውም ሁኔታ የረዳ ወይንም በፓርላማው በሽብርተኝት የተሰየመ ድርጅት ሽብርተኛ እንደሚባል አስቀምጧል። “ሽብር” የሚባለው ድርጊት ግን ሁለት ሰዎች ተገናኝተው ምን ሲደርጉ ነው የሚለው ግልጽ አይደለም። እንደሚታወቀው ሁለት ሰዎች ተገናኝተው መንግሥትን ሊያሙት ይችላሉ። “መንግሥት አልበጀንም ይውረድ” ብለው መፈክር ሊያሰሙ፣ በየአደባባይ እየዞሩ ሊጮሁ ይችላሉ። ወይንም በብስጭት መንፈስ ተነሳስተው ድንጋይ ሊወረውሩ ይችላሉ። ግን በሽብር ደረጃ ጥፋት ሊሆን የሚችለው ምን ሲፈጸም ነው የሚለው አይታወቅም። እናም ሕግ አስከባሪው አካል ጠርጥሮ ከያዘ በሀላ በሽብርተኝነት ክስ ቢያቀርብ ከልካይ የማይኖረው ከጅምሩ ሕጉ ግልጽ ባለመሆኑ ነው።

ሌላው በሕጉ ውስጥ እንደሽብርተኝነት ድርጊት በትርጉም መልክ በክፍል ሁለት በአንቀጽ 3 የተቀመጠው እንዲህ ይላል። ማንኛውም ሰው ወይም ቡድን የፖለቲካ፣ የሃይማኖት ወይም አይዲዎሎጂ ዓላማን ለማራማድ በማሰብ በመንግሥት ላይ ተጽዕኖ ለማሳደር፣ ህብረሰቡን ወይም የህብረተሰቡን ክፍል ለማስፈራራት ወይም የሀገሪቱን መሠረታዊ ፖለቲካዊ፣ ህገመንግሥታዊ ወይም ማህበራዊ ተቋማትን ለማናጋት  ወይም ለማፍረስ በሰውና በንብረት፣ በተፈጥሮ ሀብት ላይ ጉዳት ያደረሰ እንደሆነ በሽብር ወንጀል እንደሚቀጣ ተደንግጓል።

በአንቀጽ 6 ላይ ደግሞ ሽብርተኝነትን ስለማበረታታ በሚለው ንዑስ ርዕስ ስር የሽብርተኝነት ድርጊት እንዲፈጸም ወይም ለመፈጸም እንዲዘጋጁ የሚያበረታታ ጹሑፍ ያተመ፣ ያሳተመ በሽብር ወንጀል እንደሚጠየቅ ይደነግጋል።

ሌላው በአንቀጽ 14 መረጃ መሰብሰብ በሚል ንዑስ ርዕስ ስር ብሔራዊ የመረጃና የደህንነት ተቋም ያለፍርድ ቤት ፈቃድ በሽብርተኝነት የተጠረጠረን ሰው የግል ግንኙነቶች ማለትም የስልክ፣ የፋክስ፣ የራዲዮ፣ የኢንተርኔት፣ የፖስታና የመሳሰሉትን ለመጥለፍ ወይንም ለመከታተል ይፈቅድለታል።

እንዲሁም በአንቀጽ 17 የሽብርተኝነት ድርጊት አስቀድሞ ለመከላከል ሲባል ከፍርድ ቤት በጹሑፍ ወይንም በቃል ፈቃድ ጠይቆ በድብቅ ብርበራ ማካሄድ እንደሚችል ይደነግጋል።

ሌላው አከራካሪና ቅሬታ የሚቀርብበት አንቀጽ 23 ነው። በዚህ አንቀጽ ውስጥ ተቀባይነት የሚኖራቸው ማስረጃዎችን በተመለከተ የሰሚ ሰሚ ወይንም በተዘዋዋሪ የተገኙ ማስረጃዎች ለፍርድ ቤት መቅረብ የሚችሉ መሆናቸው ይደነግጋል።

እነዚህ ድንጋጌዎች በኢትዮጵያ ሕገመንግሥት የተደነገገውን የሃይማኖት፣ የእምነትና አመለካከትን በነጻነት የማራመድ መብት፣ ሃሳብን በነጻ የመግለጽ መብት፣ የመንግሥት አሠራር ተጠያቂነት፣ የመሰብሰብ፣ ሠላማዊ ሰልፍ የማድረግ ነጻነትና አቤቱታ የማቅረብ መብት፣ የግል ነጻነት መብት በቀጥታና በተዘዋዋሪ ይገድባል፣ ይጻረራል በሚል ቅሬታ ይቀርብበታል። በዚህ አንቀጽ መሠረት በአሁኑ ወቅት በአንዳንድ አካባቢዎች ሕዝብ የሚያሳየው ሀይል የቀላቀለበት የፖለቲካ ተቃውሞ የሽብር ወንጀል ነው ማለት ነው። መገናኛ ብዙሃን አንድን ጹሑፍ ከማተማቸው በፊት ጹሑፉ ከሽብር ጉዳይ ጋር ንክኪ ይኑረው ወይንም አይኑረው በምን ማረጋገጥ እንደሚችሉ በአዋጁ ላይ የተቀመጠ ነገር የለም። የግል መብትን የሚያጣብቡ ወይንም የሚጥሱ ብርበራዎችና ጠለፋዎች እንዲሁ ከሕገመንግሥቱ አንጻር ሊታዩ የሚገባቸው ናቸው። የማስረጃ አቀራረብን በተመለከተ በተለይ የሰሚ ሰሚ ማስረጃ ማለትም «እኔ ወንጀሉን ሲፈጽም አላየሁም፣ የማውቀው ነገርም የለኝም። ነገርግን እንዲህ ፈጽሟል ብሎ እከሌ ነግሮኛል» ዓይነት ደካማ አሉባልታ መሰል ወሬዎች (ማስረጃዎች) መሠረት አድርጎ የፍትህ ሒደትን መምራት የተሳሳተ ድምዳሜ ላይ ሊያደርስ የሚችልበት ዕድል ስለሚኖረው አንቀጹ መታየት የሚኖርበት ነው።

በሽብርተኝነት የሚገኝ ንብረት መውረስ ድንጋጌም በተመለከተ አከራካሪ ጉዳዮች አሉበት። አንደኛ ወንጀለኛው ከሽብር ገቢ ጋር በተያያዘ የገዛውን ንብረት በላቡ ከገዛው ጋር የመለየቱ ጉዳይ አስቸጋሪ መሆኑ፣በትዳር ጓደኛ እና ልጆች (ቤተሰቦች) የይገባኛል ጥያቄ የሚያስነሳ መሆኑ በተግባር የታየ ነውና ይህም አንቀጽ በጥንቃቄ ሊታይ የሚገባው ነው።

በአጠቃላይ የጸረ ሽብር ሕጉ በሥራ ላይ ከዋለ በሃላ በሕጋዊ መንገድ የሚንቀሳቀሱ የፖለቲካ ፓርቲ አመራርና አባላትን እንደሁም ጋዜጠኞችን ለይቶ ለማጥቂያነት ጥቅም ላይ ውሏል የሚለውን ቅሬታ ገዥው ፓርቲ አሳማኝ ምላሽ መስጠትም ይጠበቅበታል።

በፓርቲዎቹ ድርድር አወዛጋቢው የጸረ ሽብር ሕግ ሊሻሻል ይችላል የሚለው የብዙዎች ተስፋ ሆኗል።

 

ከፀረ ሽብርተኝነት አዋጅ ቁጥር ፮፻፶፪/፪ሺ፩

አንዳንድ አንቀጾች እነሆ

ክፍል ሁለት

ስለሽብርተኝነት እና ተያያዥ ወንጀሎች

፫. የሽብርተኝነት ድርጊቶች

ማንኛውም ሰው ወይም ቡድን የፖለቲካ፣ የሃይማኖታዊ ወይም የአይዲዮሎጂ ዓላማን ለማራመድ በማሰብ በመንግሥት ላይ ተፅኖ ለማሳደር፣ ህብረተሰቡን ወይም የህብረተቡን ክፍል ለማስፈራራት ወይም የሀገሪቱን መሠረታዊ ፖለቲካዊ፣ ህገመንግሥታዊ፣ ኢኮኖሚያዊ ወይም ማህበራዊ ተቋማትን ለማናጋት ወይም ለማፍረስ፡-

፩. ሰውን የገደለ ወይም በአካሉ ላየ ከፍተኛ ጉዳት ያደረሰ እንደሆነ፤

፪. የህብረተሰቡን ወይም የህብረተሰቡን ክፍል ደህንነት ወይም ጤና ለከፍተኛ አደጋ ያጋለጠ እንደሆነ፡-

፫. እገታ ወይም ጠለፋ የፈፀመ እንደሆነ፤

፬. በንብረት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ያደረሰ እንደሆነ፤

፭. በተፈጥሮ ሀብት፣ በአካባቢ፣ በታሪካዊ ወይም የባህል ቅርስ ላይ ከፍተኛ ጉዳት ያደረሰ እንደሆነ፤

፮. ማናቸውንም የህዝብ አገልግሎት ለከፍተኛ አደጋ ያጋለጠ፣ የያዘ፣ በቁጥጥር ስር ያደረገ፣ ያቋረጠ ወይም ያበላሸ እንደሆነ፤ ወይም

፯. በዚህ አንቀጽ ከንዑስ አንቀጽ (፩) እስከ (፮) ከተመለከቱት ድርጊቶች መካከል ማናቸውንም ለመፈፀም የዛተ እንደሆነ፤

ከ፲፭ ዓመት እስከ እድሜ ልክ በሚደርስ ፅኑ እስራት ወይም በሞት ይቀጣል።

 

 

፬. የሽብርተኝነት ድርጊት ለመፈፀም ማቀድ፣ መዘጋጀት፣ ማሴር፣ ማነሳሳትና ሙከራ

ማንኛውም ሰው በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፫ ከንዑስ አንቀጽ (፩) እስከ (፮) የተመለከተውን ማናቸውንም የሽብርተኝነት ድርጊት ለመፈፀም ያቀደ፣ የተዘጋጀ፣ ያሴረ፣ ያነሳሳ ወይም የሞከረ እንደሆነ በዚሁ አንቀጽ በተቀመጠው መሠረት ይቀጣል።

 

፭/ ለሽብርተኝነት ድጋፍ መስጠት

፩. ማንኛውም ሰው የሽብርተኝነት ድርጊት አፈፃፀምን ወይም የሽብርተኛ ድርጅትን የሚረዳ መሆኑን እያወቀ ወይም ማወቅ ሲገባው፡-

ሀ. ሀሰተኛ ሰነድ ያዘጋጀ፣ ያቀረበ ወይም የሰጠ እንደሆነ፤

ለ. የሙያ ፣ የልምድ የሞራል ምክር ወይም ድጋፍ የሰጠ እንደሆነ፤

ሐ. ማናቸውንም ዓይነት ንብረት በማናቸውም ሁኔታ ያቀረበ፣ ያሰባሰበ ወይም እንዲቀርብ ያደረገ እንደሆነ፤

መ. የገንዘብ ወይም የፋይናንስ ወይም ሌሎች ተያያዥነት ያላቸው አገልግሎቶችን ያቀረበ ወይም የሰጠ እንደሆነ፤

ሠ. ማናቸውንም ፈንጂ፣ ዳይናሚት፣ ሊቀጣጠል የሚችል  ነገር፣ የጦር መሳሪያ ወይም ሌላ ገዳይነት ያለው መሳሪያ ወይም መርዛማ ነገር ያቀረበ ወይም የሰጠ እንደሆነ፤ ወይም

ረ. ማናቸውም አይነት ሥልጠና ወይም ትምህርት ወይም መመሪያ የሰጠ እንደሆነ፤

ከ፲ እስከ ፲፭ ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል።

፪. ማንኛውም ሰው በዚህ አዋጅ የተመለከተ የሽብርተኝነት ድርጊት የፈፀመ መሆኑን እያወቀ ለማንኛውም ሰው ከለላ የሰጠ ወይም እንዲያመልጥ የረዳ ወይም የደበቀ እንደሆነ ከ፲ ዓመት እስከ እድሜ ልክ በሚደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል።

 

፮. ሽብርተኝነት ስለማበረታታት

ማንኛውም ሰው መልዕክቱ እንዲታተምላቸው የተደረገው የህብረተሰቡ አባላት በከፊል ወይም በሙሉ በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፫ የተመለከተ ማናቸውንም የሽብርተኝነት ድርጊት እንዲፈፅሙ ወይም ለመፈፀም እንዲዘጋጁ ወይም እንዲነሳሱ በቀጥታ ወይም በተዘዋዋሪ መንገድ የሚያበረታታቸው ወይም በማናቸውም ሌላ ሁኔታ የሚገፋፋቸው እንደሆነ አድርገው ይረዱታል ተብሎ ሊገመት የሚችል  መልዕክት ሆነ ብሎ ወይም በግዴለሽነት ያተመ ወይም ያሳተመ እንደሆነ ከ፲ እስከ ፳ ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል።

 

፯. በሽብርተኛ ድርጅት ውስጥ ስለመሳተፍ

፩. ማንኛውም ሰው ለሽብርተኛ ድርጅት ወይም የሽብርተኝነት ድርጊቶችን ለመፈፀም ሰው የመለመለ ወይም አባል የሆነ ወይም ስልጠና የወሰደ ወይም በድርጅቱ በማናቸውም መልክ የተሳተፈ እንደሆነ እንደየተሳትፎ ደረጃው ከ፭ እስከ ፲ ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል።

 

፷. ለሽብርተኝነት ድርጊት መፈፀሚያነት እንዲውል ንብረት መያዝ ወይም መጠቀም

ማንኛውም ሰው የሽብርተኝነት ድርጊት ለመፈፀም ወይም እንዲፈፀም ለማመቻቸት እንደሚውል እያወቀ ወይም እንዲውል በማሰብ ማናቸውንም ንብረት የያዘ ወይም የተጠቀመ እንደሆነ፣ የንብረቱ መወረስ እንደተጠበቀ ሆኖ፣ ከ፭ እስከ ፳ ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል።

 

፱. በሽብርተኝነት ድርጊት የተገኘን ንብረት ስለመያዝና መገልገል

ማንኛውም ሰው ከሽብርተኝነት ድርጊት የተገኘ ንብረት መሆኑን እያወቀ ወይም ማወቅ ሲገባው አንድን ንብረት በባለቤትነት የያዘ ወይም በይዞታው ስር ያደረገ ወይም የተጠቀመ ወይም የለወጠ ወይም የደበቀ ወይም ያመሳሰለ እንደሆነ፣ የንብረቱ መወረስ እንደተጠበቀ ሆኖ፣ ከ፭ እስከ ፲፭ ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል።

 

፲. ምስክር ማባበል ወይም ማስፈራራትና ማስረጃ ማጥፋት

ማንኛውም ሰው፤

፩. በሽብርተኝነት ድርጊት ላይ ምስክር የሆነን ወይም ለመሆን የሚችል ሰውን እንዳይመሰክር የደለለ ወይም ያስፈራራ ወይም በምስክሩ ወይም ከምስክሩ ጋር የቅርብ ግንኙነት ባለው ሰው ላይ የሃይል ድርጊት የፈፀመ እንደሆነ፣ ወይም

፪. ማስረጃ ያጠፋ ወይም የደበቀ እንደሆነ፤

ከ፭ እስከ ፳ ዓመት በሚደርስ ጽኑ እስራት ይቀጣል።

 

፲፩. በሀሰት የሽብርተኝነት ድርጊት ስለማስፈራራት

ማንኛውም ሰው ሀሰተኛ መሆኑን እያወቀ ወይም እያመነ የሽብርተኝነት ድርጊት እንደተፈፀመ ወይም እየፈፀመ እንደሆነ ወይም እንደሚፈፀም በማናቸውም መንገድ ለሌላ ሰው ሆን ብሎ የገለፀ እንደሆነ ከ፫ እስከ ፲ ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል።

 

፲፪. የሽብርተኝነት ድርጊቶችን አለማስታወቅ

ማንኛውም ሰው በዚህ አዋጅ የተመለከተ የሽብርተኝነት ድርጊት ሳይፈፀም ለመከላከል የሚረዳ መረጃ እያለው ወይም የሽብርተኝነት ድርጊትን የፈፀመን ወይም ሊፈፅም የተዘጋጀን ሰው ለመያዝ ወይም ለመክሰስ ወይም ለማስቀጣት የሚያስችል መረጃ ወይም ማስረጃ እያለው ያለበቂ ምክንያት መረጃውን ወይም ማስረጃውን ለፖሊስ ወዲያውኑ ያልገለፀ ወይም ሀሰተኛ መረጃ የሰጠ እንደሆነ ከ፫ እስከ ፲ ዓመት በሚደርስ ጽኑ እስራት ይቀጣል።

….....

፲፬. መረጃ ስለማሰባሰብ

፩. የሽብርተኝነት ድርጊትን ለመከላከልና ለመቆጣጠር የብሔራዊ የመረጃና ደህንነት አገልግሎት ከፍርት ቤት ፈቃድ በመውሰድ፡-

ሀ. በሽብርተኝነት ወንጀል የተጠረጠረን ሰው የስልክ፣ የፋክስ፣ የሬድዮ፣ የኢንተርነቴት፣ የኤሌክትሮኒክስ፣ የፖስታና የመሳሰሉ ግንኙነቶችን ለመጥለፍ ወይም ለመከታተል፤

ለ. ጠለፋውን ለማስፈፀም ወደ ማናቸውም ቤት ውስጥ በሚስጥር ለመግባት፤ ወይም

ሐ. ይህንኑ ለመፈፀም የሚያስችሉ መሳሪያዎችን ለማስቀመጥ ወይም ለማንሳት፤ ይችላል።

፪/ በጠለፋ የሚገኝ መረጃ በምስጢር መጠበቅ አለበት።

፫/ ማናቸውም የመገናኛ አገልግሎት አቅራቢ በብሔራዊ የመረጃና ደህንነት አገልግሎት ጠለፋውን ለማካሄድ ሲጠየቅ አስፈላጊውን ትብብር ማድረግ አለበት።

፬/ የሽብርተኝነት ድርጊትን ለመከላከልና ለመቆጣጠር የብሔራዊ የመረጃና ደህንነት አገልግሎት ወይም ፖሊስ ክትትል በማድረግ መረጃዎችን ሊያሰባስብ ይችላል።

 

፲፭. ተከራይን ስለሚለከቱ መረጃዎች

፩/ ማንኛውም ቤት፣ ቦታ፣ ክፍል ወይም ተሽከርካሪ ወይም ተመሳሳይ መገልገያ አከራይ የሆነ ሰው የተከራዩን ማንነት በዝርዝርና በፅሁፍ የመያዝ እና በአቅራቢያው ላለ ፖሊስ ጣቢያ በሃያ አራት ሰዓት ውስጥ የማሳወቅ ግዴታ አለበት።

፪/ ማንኛውም ሰው በቤቱ ውስጥ የውጭ ሀገር ዜጋን ሲያኖር በአቀራቢያው ላለ ፖሊስ ጣቢያ ስለሚያኖረው ሰው ማንነት ዝርዝር መግለፅና የፖስፖርቱን ኮፒ የማቅረብ ግዴታ አለበት።

 

፲፮. ድንገተኛ ፍተሻ

ፖሊስ የሽብርተኝነት ድርጊት ሊፈፀም እንደሚችል በቂ ጥርጣሬ ሲኖረውና ድርጊቱን ለመከላከል ድንገተኛ ፍተሻ ማድረግ አስፈላጊ ነው ብሎ ሲያምን በፌዴራል ፖሊስ ዋና ዳይሬክተር ወይም እርሱ በሚወክለው ኃላፊ ፈቃድ በአካባቢው ያለን ተሽከርካሪ እና እግረኞችን በማስቆም በማንኛውም ጊዜ በድንገት ለመፈተሽና አስፈላጊ የሆኑ መረጃዎችን ለመያዝ ይችላል።

 

፲፯. በድብቅ የሚደረግ ብርበራ

ፖሊስ፤

፩. የሽብር ድርጊት የተፈፀመ እንደሆነ ወይም ሊፈጸም እንደሚችል ፣ ወይም

፪. በሚበረብረው ቤት ውስጥ ነዋሪ ወይም ባለይዞታ የሆነው ሰው የሽብርተኝነት ድርጊት ለመፈፀም ዝግጅት ስለማድረጉ ወይም ዕቅድ ስለመንደፉ፣ እና

፫. የሚደረገው ብርበራ የሽብርተኝነት ድርጊት ወይም በሽብርተኝነት ድርጊት የሚጠረጠር እንቅስቃሴን አስቀድሞ ለመከላከል ወይም እርምጃ ለመውሰድ ከፍተኛ አስተዋፅኦ እንደሚኖረው፣

በበቂ ምክንያት ያመነ ከሆነ በድብቅ የሚደረግ የብርበራ ማዘዣ ከፍርድ ቤት እንዲሰጠው በፅኁፍ ወይም አስቸኳይ ሁኔታ ሲኖር በስልክ ፈቃድ ሊጠይቅ ይችላል።

 

፲፷. በድብቅ የሚደረግ ብርበራ ለማካሄድ ስለሚሰጥ ትዕዛዝ

፩. ፍርድ ቤቱ በአመልካች በሚቀርብለት መረጃ መሰረት፣

ሀ. የተፈፀመውን ወይም የተተረጠውን የሽብር ድርጊት ባህሪ ወይም አደገኛነት፣ እና

ለ. በማዘዣው መሰረት የሚወሰደው እርምጃ የሽብር ድርጊቱን ለመከላከል ወይም ተጠርጣሪውን በቁጥጥር ስር ለማዋል የሚኖረውን አስተዋፅኦ፤

ከግምት ውስጥ በማስገባት በድብቅ የሚደረግ ብርበራ ማዘዣ ይሰጣል።

፪. በዚህ አንቀጽ መሰረት የሚሰጥ ማዘዣ፡-

ሀ. ማዘዣው የሚመለከተውን ቤት አድራሻና የሚታወቅ ከሆነ የቤቱን ነዋሪዎች ስም፣

ለ. ከፍተኛው ሠላሳ ቀናትመሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ ማዘዣው ተፈፃሚ የሚሆንበትን ጊዜና ማዘዣው የተሰጠበትን ቀን፣ እና

ሐ. እንደ አስፈላጊነቱ የሚበረበሩትንና የሚያዙትን ማስረጃዎች አይነት ወይም ዝርዝር፣

መያዝ አለበት።

 

፲፱. የመያዝ ሥልጣን

፩. በዚህ አዋጅ የተመለከተ የሽብርተኝነት ድርጊት ለመፈፀሙ ወይም እየፈፀመ ያለ ስለመሆኑ በሚገባ የሚጠረጥረውን ማንኛውንም ሰው ያለ ፍርድ ቤት ትዕዛዝ ፖሊስ ለመያዝ ይችላል።

፪. የተያዘው ሰው በ፵፷ ሰዓታት ውስጥ ፍርድ ቤት የመቅረብ መብት አለው። ይህም ጊዜ ከተያዘበት ቦታ ወደ ፍርድ ቤት ለመድረስ አግባብ ባለው ግምት የሚጠይቀውን ጊዜ አይጨምርም።

 

፳. በእስር የማቆያ ትዕዛዝ

፩. በዚህ አዋጅ አንቀጽ ፲፱ በተመለከተው መሠረት የተያዘ ሰው የቀረበለት ፍርድ ቤት ለምርመራ ወይም ክሱን በፍርድ ቤት ለማሰማት የተያዘው ሰው በማረፊያ ቤት እንዲቆይ ሊወሰን ይችላል።

፪. ምርመራው ያልተጠናቀቀ እንደሆነ መርማሪው ፖሊስ ምርመራውን የሚፈፅምበት በቂ ጊዜ እንዲሰጠው ፍርድ ቤቱን መጠየቅ ይችላል።

፫. በማረፊያ ቤት ለምርመራ ለማቆየት የሚሰጠው እያንዳንዱ ጊዜ ቢያንስ ለ፳፷ ቀናት ይሆናል፤ ሆኖም በአጠቃላይ የሚሰጠው ጊዜ ከአራት ወራት መብለጥ አይኖርበትም።

፬. በዋስትና ጉዳዮች ላይ ዐቃቤ ሕግ ይግባኝ ለማቅረብ ይችላል።

፭. በዚህ አዋጅ መሰረት በሽብርተኝነት ወንጀል ክስ የቀረበ እንደሆነ ፍርድ ቤቱ ክሱን ሰምቶ ውሳኔ እስከሚሰጥ ድረስ ተከሳሹ በማረፊያ ቤት እንዲቆይ ያዛል።

 

፳፩. ናሙናዎችን የመስጠት ግዴታ

ፖሊስ በሽብርተኝነት ወንጀል ጉዳይ የተጠረጠረ ሰው የእጅ ጽሁፉን፣ የጣት አሻራውን፣ ፎቶግራፉን፣ የፀጉሩን፣ የድምፁን፣ የደሙን፣ የምራቁንና ሌሎች በሰውነቱ የሚገኙ ፈሳሽ ነገሮችን ናሙናዎች ለምርመራ እንዲሰጥ ሊያዝ ይችላል። በተጨማሪም የህክምና ምርመራ እንዲያደርግ ሊያዝ ይችላል። ተጠርጣሪው ለምርመራው ፈቃደኛ ካልሆነ ፖሊስ አስፈላጊ የሆነ ተመጣጣኝ ሀይል ተጠቅሞ ከተጠርጣሪው ናሙና ሊወስድ ይችላል።

 

፳፪. መረጃ የመስጠት ግዴታ

የሽብርተኝነት ወንጀል ለመከላከል ወይም ምርመራ ለማከናወን ፖሊስ ለምርመራው የሚረዳው መሆኑን በሚገባ የሚያምንበትን መረጃ ወይም ማስረጃ ከማናቸውም የመንግሥት መሥሪያ ቤት፣ ባለሥልጣን፣ ባክ፣ የግል ድርጅት ወይም ግለሰብ እንዲሰጠው ሊጠይቅ ይችላል። መረጃ ወይም ማስረጃ የተጠየቀው ወገን መረጃውን ወይም ማስረጃውን የመስጠት ግዴታ አለበት።

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
100 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us