የኦሮሚያ እና የሶማሌ ክልሎች ግጭትና ሰብዓዊ ቀውሱ

Friday, 12 January 2018 17:05

የሕዝብ ተወካዮች ምክርቤት ያቋቋመው የሱፐርቪዥን ቡድን በግጭት ሲናጡ የከረሙትን የኦሮሚያና የሶማሌ ክልሎችን ሁኔታ በአካል ተመልክቶ ታህሳስ 26 ቀን 2010 ዓ.ም ሪፖርቱን ለምክርቤቱ አቅርቧል። “የሕዝቤ ጥቅም ተነክቷል” በሚል ኢህአዴግን ተቀይመው መልቀቂያ አስገብተው የነበሩት አቶ አባዱላ ገመዳ በኢህአዴግ ሥራ አስፈጻሚ ውሳኔ ወደቀድሞ ሥራቸው ከተመለሱ በኋላ ይህንኑ መድረክ መርተዋል። የሱፐርቪዥኑ ቡድኑ ተልዕኮ ያተኮረው በኦሮሚያ እና በሶማሌ አጎራባች አካባቢዎች ባለፉት ጊዜያት በተፈጠሩት ግጭቶች የተፈናቀሉ ዜጎችን በመስክ ሄዶ በመመልከት በተለይ ከሰብዓዊ ቀውስ አኳያ የደረሰውን ችግር ለምክርቤቱ ሪፖርት ለማድረግ ነው። ቡድኑ ይህን ትልቅ ተልዕኮ ይዞ 13 አባላትን በማቀፍ በ3 አቅጣጫ ወደሁለቱም ክልሎች ከጥቅምት 25 እስከ ህዳር 2 ቀን 2010 መንቀሳቀሱን ገልጿል።

 

የሪፖርቱ አንኳር ነጥቦች


ግጭቱ ከታህሳስ 2009 ዓ.ም ጀምሮ መከሰቱን፤ ነገር ግን ይህ ቡድኑ የመስክ ምልከታ ባደረገባቸው ግዜያት በመቶ ሺዎች የሚገመቱ ተፈናቃዮች በቂ ዕርዳታና ድጋፍ ሳያገኙ በከባድ ቀውስ ሆነው መመልከቱን፣ በዚህም ምክንያት ዜጎች በመንግሥት ላይ ያላቸው እምነት መሸርሸሩን ታዝቧል፡፡ በተጨማሪም ከሁለቱም ወገኖች በኩል ሞት፣ ከቤት ንብረት መፈናቀል፣ የአካል መጉደል፣ ጾታዊ ጥቃት... መድረሱን አመልክቷል።


ተፈናቃዮች ለዓመታት ለፍተው ያፈሩትን ሐብት፣ ንብረት፣ ገንዘባቸውን ጥለው ከመሰደዳቸውም በላይ የአንድ ቤተሰብ አባላት የተጠፋፉበት ሁኔታ ተከስቷል። ከእነዚህ ተፈናቃዮች መካከል የመንግሥት ሠራተኞች የነበሩ ግለሰቦች ያለደመወዝ ከእነቤተሰባቸው እየማቀቁ የሚገኙበት መሆኑን አጥኚው ቡድን አረጋግጧል።


የቡድኑ አባላት በስራ ላይ በነበረበት ወቅትም በግጭቱ የሰዎች ሞት፣ የእንስሳት መዘራረፍ፣ መፈናቀል ቀጥሎ ነበር። በዚህም ምክንያት ወገኖች በተፈናቀሉበትም ቦታ አለመረጋጋት መኖሩን፣ እናቶች በጫካ ውስጥ ጭምር ለመውለድ መገደዳቸው በሪፖርቱ ተመልክቷል።


በተጨማሪም የምግብ ነክና ምግብ ነክ ያልሆኑ ዕርዳታዎች በበቂ ሁኔታ አለመቅረብ፣ ለተፈናቃይ ወገኖች መቅረብ የነበረባቸው የትምህርት የጤና አግልግሎቶች በበቂ ሁኔታ እየቀረቡ አይደሉም ብሏል።


በአጠቃላይ የሰብዓዊ መብት ጥሰት በከፍተኛ ደረጃ መታየቱን በመጠቆም የሰብዓዊ መብት ኮምሽን ጉዳዩን አጣርቶ እንዲያቀርብ ቡድኑ በውሳኔ ሀሳቡ ላይ አስፍሯል።


የቡድኑ ሪፖርት ህዳር 2 ቀን በየደረጃው ለሚመለከታቸው አካላት በቃልና በጹሁፍ መቅረቡን፣ በአንዳንድ ሁኔታዎች ለምክርቤቱ ለማቅረብ አለመቻሉን ተጠቅሷል። ይህም ሆኖ የምክርቤቱ አባላት በሪፖርቱ ሳይቀርብ መዘግየት ደስተኛ አለመሆናቸውን ደጋግመው በሰጡት ሀሳብ አንጸባርቀዋል። አንዳንዶችም' ሪፖርቱ ግዜውን የጠበቀ አይደለም። ከዚህ የበለጠ ምን አጀንዳ ሊኖር ይችላል?' ሲሉ መረር ባለ ቃል ጠይቀዋል።


የቅኝት ቡድኑ ግጭቱ የሕዝብ ለሕዝብ አለመሆኑን አረጋግጫለሁ ማለቱን ተከትሎ የምክርቤቱ አብዛኛው አባላት እነዚህ ወንጀለኞች እነማንናቸው፣ ለምንድነው ለፍርድ የማይቀርቡት? የፌደራል መንግሥትስ ለምን ዝምታን መረጠ? በማለት አጥብቀው ጠይቀዋል። ‘መሸፋፈን ይቅር' ያሉ አባላት በወንጀሉ እጃቸው ያለበት ከፍተኛ አመራሮች ጭምር ለፍርድ መቅረብ አለባቸው ሲሉ ጠንካራ አቋማቸውን ገልጸዋል።


በመድረኩ ላይ በግጭቱ ጉዳይ የተቋቋመው ብሄራዊ ኮምቴ ሰብሳቢ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ደመቀ መኮንን ጨምሮ የፌደራል አርብቶ አደር ሚኒስትሩ አቶ ከበደ ጫኔ፣ የመከላለያ ሚኒስትር አቶ ሲራጅ ፈጌሳ፣ የፌደራል ፓሊስ ኮምሽነር አቶ አሰፋ አብዩ፣ የብሄራዊ አደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ኮምሽነር አቶ ምትኩ ካሳ በትላንቱ የፓርላማ መድረክ በአስረጅነት ተገኝተዋል።


የፌዴራል አርብቶ አደር ጉዳዮች ሚኒስትር አቶ ከበደ ጫኔ ግጭቱ መከሰቱ ከተሰማ በኋላ በፌዴራል መንግሥት በኩል ተከታታይ ውይይቶች መደረጋቸውን ያስታውሳሉ፡፡ የመጀመሪያው ጳጉሜ 3 ቀን 2009 ዓ.ም ጠቅላይ ሚኒስትሩ እና የሁለቱ ክልል ርዕሰ መስተዳድሮች በተገኙበት በተደረገ ውይይት ክልሎቹ ግጭቱን እንዲያረጋጉ፣ የተዘጉ መንገዶች እንዲከፈቱ ስምምነት ላይ ተደርሶ ነበር፡፡ ሆኖም ግጭቱ ሊበርድ አልቻለም ብለዋል፡፡ አያይዘውም መስከረም 6 ቀን 2010 ዓ.ም የሀገር ሽማግሌዎች፣ የጎሣ መሪዎች፣ የሃይማኖት አባቶች በተገኙበት በጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት ምክክር ተደረገ፡፡ የታሰበውን ያህል ግን ለውጥ አልመጣም ሲሉ አስረድተዋል፡፡ ከመስከረም 8 ቀን ጀምሮ የዕለት እርዳታ ሥራዎች መጀመራቸውን፣ ነገር ግን በየዕለቱ የተፈናቃዩ ቁጥር ይጨምር ስለነበር አቅርቦቱ በቂ አልነበረም፡፡ በግጭቱ የደረሰውን ጉዳት በተመለከተም ሲያብራሩ እጅግ ከባድ፣ ዘግናኝ እና መቼም መደገም የሌለበት ነው ሲሉ ገልፀውታል፡፡


ዕርዳታ በወቅቱ ለምን ማድረስ እንዳልተቻለ አቶ ምትኩ ካሣ የአደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ኮምሽነር በሰጡት ማብራሪያ መጀመሪያ ላይ የመረጃ ችግር ነበር። ምን ያህል ሰው ተፈናቀለ፣ የት ነው ያለውና የመሳሰሉ መረጃዎች ሳይሟሉ ዕርዳታ ማቅረብ አስቸጋሪ ነበር ብለዋል። ስራው በጸጥታ ችግርና በመንገዶች መዘጋት ምክንያት ዕርዳታ የጫኑ ተሽከርካሪዎች ከአንድ ሳምንት በላይ ጭምር አንድ ቦታ ለመቆም የሚገደዱበት ሁኔታ አጋጥሟል። በተሽከርካሪዎች ላይ ጥቃቶች መድረሳቸው የተሽከርካሪ ባለቤቶች አንሄድም እስከማለት አድርሷቸዋል፡፡


መልሶ ለማስፈር የሠላም ኮንፈረንስ መካሄድ ነበረበት፣ ይህን ማካሄድ ባለመቻሉ አልተሳካም ብለዋል።


የፌደራል ፓሊስ ኮምሽነሩ አቶ አሰፋ አብዩ የተጠያቂነት ጉዳይ ከሰብዓዊ መብት እና ከወንጀል አንጻር በሁለት መንገድ እየተሰራበት መሆኑን ጠቅሰዋል። ፖሊስ የወንጀል ምርመራ ግብረ ሀይል አቋቁሞ ወንጀለኞችን ማደን ጀምሯል። በእስካሁኑ ሥራ ከወንጀሉ ጀርባ እንዳሉ የተጠረጠሩ የፖሊስ፣ የልዩ ሀይል፣ የሚሊሽያ፣ የወረዳ አስተዳደር አካላት መኖራቸውን ፍንጭ ሰጥተዋል። እስካሁን በኦሮሚያ በኩል 98 ተጠርጣሪዎች የተያዙ ሲሆን በሶማሌ ክልል በኩል የተያዙት 9 ብቻ መሆናቸውን ኮምሽነሩ ሲናገሩ የፓርላማ አባላት በስላቅ ሳቅ አጅበዋቸዋል። በአጠቃላይ ከሁለቱም ክልሎች ሌሎች 98 ያህል ተጠርጣሪዎች እንደሚፈለጉና የወንጀል ተጠርጣሪዎችን አሳልፎ በመስጠት ረገድ ከባድ ችግር ማጋጠሙን ይፋ አድርገዋል።


ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ደመቀ የሚፈለጉ ተጠርጣሪዎች ቁጥር ወደ 126 ከፍ አድርገው ተናግረዋል። ክልሎቹ ተፈላጊ ወንጀለኞች ለፌደራል መርማሪ አካላት አሳልፎ የመስጠት ግዴታ እንዳለባቸው ማስጠንቀቂያ አዘል ንግግር አሰምተዋል። መንግሥት ኃላፊነቱን አልተወጣም ለሚለው ትችት በችግሩ ስፋት የሚመጥን እርምጃ አለመወሰዱን አቶ ደመቀም አምነዋል። ሆኖም ከፍተኛ የመንግሥት አመራሮች ያሉበት ኮምቴ በማቋቋም ብዙ ስራዎች መሰራታቸውን አስረድተዋል። ተሰርቷል ካሉት መካከል በግጭት አካባቢዎች ከማንኛውም የክልል ታጣቂ ሀይል ነጻ ማድረግ ተችሏል፣ በዚህም እርምጃ አንጻራዊ ሠላም እየመጣ ነው ብለዋል። የሠላም ኮንፈረንሱ ባለመሳካቱ ክልሎች በተመረጡ አካባቢዎች በግዜያዊነት ተፈናቃዮችን እንዲያሰፍሩ ወስነው እየተሰራበት ነው ብለዋል።


ፓርላማው የሱፐርቭዥን ቡድኑን ሪፖርት ጥቂት ማሻሻያዎች አክሎበት በ3 ድምጸ ተአቅቦ በአብላጫ ድምጽ ተቀብሎታል። 

ይምረጡ
(0 ሰዎች መርጠዋል)
133 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us