You are here:መነሻ ገፅ»ዜና

-    አጠቃላይ ዕዳው 26 ቢሊየን የአሜሪካ ዶላር ተሻግሯል

 

የኢትዮጵያ የብድር ዕዳ ጫና ከፍተኛ ወደሚባል ደረጃ መሄዱና ሀገር ውስጥ ለሚገቡ ምርቶች የውጭ ምንዛሪ እጥረት በመከሰቱ የመንግስትን የልማት ድርጅቶችን በአክስዮን ለመሸጥ ውሳኔ ላይ መደረሱን የብሄራዊ የፕላን ኮሚሽን ይፋ አደረገ።

የአለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (አይ ኤም ኤፍ) በበኩሉ የኢትዮጵያ የብድር ጫና ከመካከለኛ ወደ ከፍተኛ የብድር ጫና እንደገባና የብድር ምጣኔዋም የአጠቃላይ አመታዊ ምርቷን 59 በመቶ መያዙን አስታውቀዋል።

የብሄራዊ የፕላን ኮሚሽን ኮሚሽነር ዶክተር ይናገር ደሴ እንዳሉት፣ የሃገሪቱ ኢኮኖሚ በወጭ ንግድ መዳከምና በውጭ ምንዛሪ እጥረት ሳቢያ አደጋ ውስጥ መግባቱን አምነዋል። አያይዘውም፣ ባለፉት ጥቂት አመታት ወደ ውጭ ከተላኩ ምርቶች የሚገኘው ገቢ በአማካይ 3 ቢሊየን የአሜሪካ ዶላር ላይ ሲሆን፣ ከውጭ ምርቶችን ለማስገባት የሚወጣው የውጭ ምንዛሪ ደግሞ 16 እና 17 ቢሊየን ዶላር ደርሷል ብለዋል።

ዶክተር ይናገር ደሴ አያይዘውም፤ ከውጭ ለሚገቡ ምርቶች ሙሉ ለሙሉ የሚገኘው የውጭ ምንዛሪ ከተላኩት ምርቶች የማይገኝ መሆኑም ኢኮኖሚውን ጤነኛ አላደረገውም፤ ይህ ደግሞ ሀገሪቱን የእዳ ጫና ውስጥ እንደጨመራት አስረድተዋል።

የብሄራዊ የፕላን ኮሚሽነሩ ዶክተር ይናገር ስጋታቸውን ሲያስቀምጡ፤ “ሀገሪቱ አሁን ላይ ወደ ከፍተኛ የብድር ጫና ውስጥ እየገባች ነው። በዚህ ምክንያትና ኢኮኖሚውን ማንቀሳቀሻ ተጨማሪ የውጭ ምንዛሪ ስለሚያስፈልግም መንግስት ውሳኔ አሳልፏል። ለአሁኑ የውሳኔ አስፈላጊነት ጥቂት ቁጥሮችን በማሳያነት አስረድተዋል፤ የሀገሪቱ አጠቃላይ እዳ 26 ቢሊየን የአሜሪካ ዶላር ተሻግሯል። ይህ ሁኔታ ከሀገሪቱ አጠቃላይ ምርት ጋር ሲታይ አንድም የውጭ ባለሀብቶችን እንዳይመጡ ያደርጋል። በሌላ በኩል የባለሀብቶች መተማመንን ያጠፋል” ብለዋል።

ዶክተሩ አክለውምየውጭ ምንዛሪ እጥረትና በሌላ በኩል ሀገሪቱ ለቀጣይ ሁለት አመታት ብድር ለመክፈል ስድስት ቢሊየን እንዲሁም፥ የመንግስት ፕሮጀክቶችን ለሁለት አመታት ለማከናወን ደግሞ ሰባት ቢሊየን የአሜሪካ ዶላር ያስፈልጋታል። ይህ በመንግስት በኩል የሚፈለግ ሲሆን እንደ ነዳጅና ሌሎች የፍጆታ ሸቀጦችን ማስገቢያና የሁሉም ዘርፍ ሲታይ ደግሞ የሚያስፈልገውን የውጭ ምንዛሪ ፍላጎት እጅጉን ከፍ ያደርገዋል” ሲሉ ተናግረዋል።

`ሆኖም የኢትዮጵያ መንግስት ሀገሪቱ የብድር ደረጃዋ ከከፍተኛዎቹ ይመደባል የሚለውን ሳይቀበል ቆይቷል። እንደ ስኳር ላሉ ፕሮጀክቶች የተወሰደው ብድር ደግሞ ወደ ምርት ሳይገባ እዳ መክፈያው ጊዜ ደርሷል፤ ኢትዮጵያ የውጭ ምንዛሪ ክምችቷን በሚፈለገው ደረጃ ለማስቀጠል ጥረት አድርጋ ቢሳካላትም አሁን ላይ ግን መንገዳገድ ውስጥ በመገባቱ እርምጃው አስፈልጓል። እነዚህ ምክንያቶች ተደማምረው የፈጠሩት ችግር ለመንግስት ውሳኔ ምክንያት መሆኑን” ዶክተር ይናገር ገልጸዋል።

ሀገሪቱ እዚህ እጥረት ውስጥ የገባችው በግብርና እና ኢንዱስትሪው ዘርፍ ላይ የታሰበው ባለመሳካቱ መሆኑን ያነሱት ኮሚሽነሩ፥ እነዚህን ለማስተካከል የረጅም ጊዜ አቅጣጫ ተቀምጠዋል። የአሁኑ እርምጃም የአጭር ጊዜ ነው። ኢኮኖሚው በቀጣይ አመታት በወጭ ንግድ አፈጻጸም ታግዞ እንዲቀጥል በተለይም ግብርናውን እና አምራች ኢንዱስትሪውን ለመደገፍና ለውጥ እንዲመጣ አቅጣጫ ተቀምጧል። ላለፉት አመታት በጥሩ ሁኔታ የመጣውን የሀገሪቱን ኢኮኖሚ በውጭ ምንዛሪ እጥረት ምክንያት ውድቀት ውስጥ እንዳይገባም የአሁኑ ፕራይቬታይዜሽን እንደ መፍትሄ መቀመጡን ኮሚሽነሩ አስታውቀዋል።

ሳምንት የኢህአዴግ ስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ ባለፈው ሣምንት ባደረገው ስብሰባ በሀገሪቱ ባልተለመደ ሁኔታ የኢኮኖሚ ፖሊሲ ለውጦችን የሚያመጡ ውሳኔዎች አስተላልፏል። ይኸውም፣ በመንግስት እጅ ያሉ ሆቴሎች፣ የባቡር፣ የስኳር ልማት፣ የኢንዱስትሪ ፓርክ እና የተለያዩ የማምረቻ ኢንዱስትሪዎች፥ በከፊል ወይም ሙሉ በሙሉ በአክስዮን ሽያጭ ወደ ግል ዘርፍ እንዲተላለፉ ውሳኔ አሳልፏል።

እንዲሁም፣ ኢትዮ ቴሌኮም፣ የኢትዮጵያ አየር መንገድ፣ የኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጫዎች እና የባህር ትራንስፖርትና ሎጂስቲክስ ድርጅት ትልቁን ድርሻ መንግስት ይዞ ቀሪው አክስዮን ለሀገር ውስጥና ለውጭ ባለሀብቶች እንዲተላለፍም መወሰኑ ይታወሳል።¾

ከ74 ሺህ በላይ የአዲስ አበባ ከተማ የጋራ መኖሪያ ቤት ተመዝጋቢዎች ከአስራሶስት ዓመታት ጥበቃ በኋላም ቤት አላገኙም። የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በ1997 ዓ.ም የከተማዋን ነዋሪዎች የጋራ መኖሪያ ተጠቃሚ ለማድረግ ምዝገባ ባካሄደበት ወቅት ከ350 ሺህ በላይ ነዋሪዎች መመዝገቡ የሚታወስ ሲሆን እንደ አዲስ አበባ ቤቶች ልማትና አስተዳደር ቢሮ መረጃ ከሆነ የከተማ አስተዳደሩ ባለፉት አስራሶስት ዓመታት በ11 ዙሮች ቤቶችን ገንብቶ ማስረከብ የቻለው ለ176 ነዋሪዎች ብቻ ነው።

በ2005 ዓ.ም በተካሄደው በዳግም ምዝገባው ወቅት የፍላጎት ለውጥ ያሳዩ ነባር ተመዝጋቢዎች በአዲስ መልኩ ከአዲስ ተመዝጋቢዎች ጋር እንዲካተቱ የተደረገ ሲሆን ከዚሁ ጋር በተያያዘ ቀደም ሲል እጣ የወጣላቸውን ጨምሮ የፍላጎት ለውጥ ያሳዩ ተመዝጋቢዎች ሲለዩ በጊዜው በነባርነት የተመዘገቡት ነባር ተመዝጋቢዎች 137 ሺህ አካባቢ ነበሩ። በጊዜው ምዝገባው ሲካሄድ 20/80 እና 40/60 የቤት ፕሮግራሞችን ጨምሮ የተመዘገበው የከተማዋ ነዋሪ አንድ ሚሊዮን የሚጠጋ ነበር። በጊዜው በተገባውም ቃል መሰረት ነባር ተመዝጋቢዎችን በሁለት ዓመታት ውስጥ ሙሉ በሙሉ የቤት ተጠቃሚ በማድረግ መንግስት ፊቱን ሙሉ በሙሉ ወደ አዲስ ተመዝጋቢዎች ያዞራል ቢባልም፤ ሁለተኛው ምዝገባ ከተካሄደ ከአምስት ዓመታት በኋላም ከ75 ሺህ ያላነሱ ነባር የጋራ መኖሪያ ቤት ተመዝጋቢዎች ገና የቤት ባለቤት መሆን አለመቻላቸውን መረጃዎች አመልክተዋል።

የአዲስ አበባ ከተማ ቤቶች አስተዳደር ኤጀንሲ ከሰሞኑ ከነባር ሳይቶች በተሰበሰቡ 2 ሺህ ስድስት መቶ ቤቶች ላይ እጣ ያወጣ ሲሆን አንዳንዶቹ ሳይቶች ቤቶቹ እጣ ከወጣባቸውና ነዋሪዎች መኖር ከጀመሩ በርካታ ዓመታትን ያስቆጠሩ መሆናቸው ግርምትን የሚያጭሩ ሆነዋል። እጣዎቹ በጎተራ ኮንሚኒየም፣ በልደታ፣ እና ጀሞ ኮንደሚኒየም ሳይቶች ሳይቀር መውጣታቸው ቤቶቹ ለምን ያህል ዓመታት ይዘጉ ወይንም ሌላ ሰው ሲጠቀምባቸው ይቆይ ግልፅ አይደለም። አስተዳድሩ አሁንም በሚቀጥለው 2011ዓ.ም ነባር ተመዝጋቢዎችን ሙሉ በሙሉ የቤት ባለቤት ለማድረግ እየሰራሁ ነው ብሏል።

``የኢህአዴግን ውሳኔ ብቻ ሳይሆን የአልጀርሱን ሥምምነትም አረና አይቀበለውም”

አቶ አብርሃ ደስታ

በይርጋ አበበ

የኢህአዴግ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ከ18 ዓመት በፊት በአልጀርስ የተፈረመውን የኢትዮ-ኤርትራ የድንበር ኮሚሽንና ስምምነት ያለቅድመ ሁኔታ ተግባራዊ ለማድረግ መወሰኑን በመቃወም አረና ትግራይ ለዴሞክራሲና ለሉአላዊነት (አረና) የፊታችን ቅዳሜ በመቀሌ ከተማ ሰላማዊ ሰልፍ ጠራ።

የፓርቲው ሊቀመንበር አቶ አብርሃ ደስታ ከሰንደቅ ጋዜጣ ጋር ትላንት ማምሻውን በስልክ ባደረጉት ቃለ ምልልስ ኢህአዴግ ያስተላለፈውን ውሳኔ ብቻ ሳይሆን የአልጀርሱን ስምምነትም አንቀበለውም” ሲሉ ተናግረዋል። የአረናው ሊቀመንበር አያይዘውም በዚህ የተነሳም የፊታችን ቅዳሜ ሰኔ 9 2010 ዓ.ም በመቀሌ ሰላማዊ ሰልፍ ለመጥራት መገደዳቸውን ተናግረዋል።

የኢህአዴግ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ያስተላለፈውን ውሳኔ ተከትሎ በኢሮብ፣ ባድመ፣ ዛላንበሳ እና ሌሎች የትግራይ ክልል ከተሞችም የተቃውሞ ሰላማዊ ሰልፎች መካሄዳቸውን የጠቆሙት አቶ አብርሃ ሰልፎቹ የሚካሄዱት በተለይ በድንበር አካባቢ ባሉ ከተሞች የህወሓት አመራሮችም የሚያስተባብሩት እንደሆነ ተናግረዋል።

ሰልፎቹን እንዲካሄዱ ፓርቲያችሁ ምን አስተዋፅኦ አድርጓል ተብለው የተጠየቁት አቶ አብርሃ “እኛ ውሳኔውን ህዝቡ ለተቃውሞ እንዲወጣ ከማወጅ በዘለለ እስካሁን የመራነው ሰልፍ የለም። የቅዳሜውን ግን እኛ የጠራነው ሲሆን ለሚመለከተው አካልም አሳውቀናል” ብለዋል።

“በህወሓት አገዛዝ ሰላማዊ ሰልፍ መውጣት ተከልክሎ ቆይቷል” የሚሉት አቶ አብርሃ ደስታ፤ “በቅዳሜው ሰልፍ ግን በርካታ ቁጥር ያለው ህዝብ እንደሚታደም እንጠብቃለን፣ ምክንያቱም ይህ አገራዊ ጉዳይ ነውና” ሲሉ ተናግረዋል።

አቶ አብርሃ በመጨረሻም “ኢህአዴግ አሁን ያለበት ሁኔታ አገር ለመምራት የሚያስችለው ብቃት ላይ አይደለም። ሁሉም ነገር ከቁጥጥሩ ውጭ ሆኖበታል። ስለዚህ ሁሉን አሳታፊ የሆነ የአንድነት መንግሥት እንዲመሰረት እንጠይቃለን” በማለት የፓርቲያቸው አረናም እና የመድረክ አቋም አንፀባርቀዋል።

በይርጋ አበበ

አምስት የፌዴሬሽን አባላትን ይዞ የተመሰረተውና ግንቦት 16 ቀን 2010 ዓ.ም የመሥራች ጉባኤውን ያካሄደው አዲሱ የአሰሪዎች ኮንፌዴሬሽን በሠራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር የእውቅና ደብዳቤ ሰጥቶታል።

የሚኒስትሩ መስሪያ ቤቱ በደብዳቤ እንደገለፀው “በአዲስ የተደራጀው ኮንፌዴሬሽን ግንቦት 16/2010 ዓ.ም ባካሔደው መስራች ጉባኤ መተዳደሪያ ደንቡን በማጽደቅና አመራሩን በመምረጥ በሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ እንዲመዘገብ እና የእውቅና ሰርተፍኬት እንዲሰጣችሁ ኢአኮአም /0436/10 በ16/09/2010 ዓ.ም በተፃፈ ደብዳቤ መጠየቁ ይታወሳል።

ስለዚህ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የአስፈፃሚ አካላትን ሥልጣንና ተግባር ለመወሰን በወጣው አዋጅ ቁጥር 916/2008 አንቀጽ 34 እና በአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ አዋጅ 377/96 መሠረት ኮንፌዴሬሽኑ ህጋዊ ሆኖ ተመዝግቧል” በማለት በኢትዮጵያ እውቅና የተሰጠው የአሰሪዎች ኮንፌዴሬሽን መሆኑን አስታውቋል።

የአሰሪዎች ኮንፌዴሬሽን መሥራች ጉባኤ ግንቦት 16 ቀን በኢንተርኮንቲኔንታል ሆቴል ባካሄደው ጠቅላላ ጉባኤ 11 አባላት ያሉት ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ የመረጠ ሲሆን እነዚህን ሥራ አስፈፃሚዎችም ሰራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር ተቀብሎ እውቅና ሰጥቷቸዋል።

ለአራት ዓመታት በሚቆየው የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴዎች የሥራ ዘመን ኮንፌዴሬሽኑን ኢንጂነር ጌታሁን ሁሴን በሊቀመንበርነት የሚመሩት ሲሆን አቶ ፍትህ ወልደሰንበት ደግሞ ተቀዳሚ ምክትል ፕሬዝዳንት ናቸው።

በኦሮሚያ ክልል የአማራ ተወላጆች እንዲፈናቀሉ ለማድረግ ሲሞክር አንድ የተደራጀ ቡድን በቁጥጥር ስር መዋሉ ተገለጸ

 

በኦሮሚያ ክልል የሚኖሩ የአማራ ተወላጆችን አፈናቅላችኋል፣ ወይም ለማፈናቀል ሞክራችኋል፣ ጥላቻን ዘርታችኋል፣ ወይም ህዝብ ለህዝብ እንዲጣላ ምክንያት ሆናችኋል የተባሉ የዞን፣ የወረዳ፣ የቀበሌና የልዩ ልዩ ቀበሌዎች አመራሮችን አሰናብተዋል፣ የአንዳንዶቹም በህግ እንዲታይ አድርገዋል ብሏል የኦሮሚያ ብሮድካስቲንግ ድርጅት በዘገባው።

 

“..የአማራ ህዝቦች ወንድሞቻችን ናቸው፣ ያለ እነሱ እነሱም ያለኛ.. ወይም አንዳችን ያለ አንዳችን መኖር አንችልም..በቅርቡ የመጣውን ለውጥ እንኳን ተመልከቱ፣ የሁሉቱ ክልል ህዝቦች ትግል ነው..አሁን የምታዩት ለውጥ ያመጣው… የኦሮሚያ ክልል ተወላጆች በአማራ ክልል ያለምንም ችግር እየኖሩ ነው፣ ስለሆነም ወንድሞቻችን በኦሮሚያ ክልል ያለምንም ስጋት ሰርተው እራሳቸውን መለወጥ፣ ሀብት ማከማቸት ይችላሉ፣ አንዳንዶች በኦሮሚያና በአማራ ክልል ተወላጆች ላይ አለመተማመንን ለመፍጠር እየተሯሯጡ እንደሆነ በዚህ ሳምንት የታየ ድርጊት መሆኑን አረጋግጫለሁ፣ ስለዚህ የሁለቱ ክልል ህዝቦች ይህንን ሴራ መመከት ያስፈልጋል..” ..ሲሉ ፕረዚዳንት ለማ መገርሳ ተናግረዋል።¾

የኢ.ፌ.ድ.ሪ. መንግስት በየመን የባህር ጠረፍ የደረሰን የጀልባ አደጋ አስመልክቶ በትላንትናው ዕለት ባወጣው መግለጫ በዜጎቻችን ላይ በደረሰው ጉዳት የተሰማውን ጥልቅ ሐዘን ገለጸ።

 

የመንግሥት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ጽ/ቤት በላከው መግለጫ እንዳስረዳው አደጋ መድረሱ እንደተሰማ ወደስፍራው ሰዎችን በማሰማራት፣ በአካባቢው የሚገኙ ኤምባሲዎቻችንን በማንቀሳቀስ እና የመን እና አዲስ አበባ የሚገኘው የዓለም አቀፍ የፍልሰት ድርጅት ጋር በመሆን አደጋውን በቅርበት ተከታትሏል። በተደረገው ክትትል 46 ያህል ዜጎቻችን በአሳዛኝ ሁኔታ ህይወታቸውን ማጣታቸውን ለመረዳት ተችሏል።

 

መንግሥት ከተባበሩት መንግሥታት የፍልሰት ድርጅት እንዲሁም ከአደጋው የተረፉ ወገኖች ጋር ባደረገው ክትትል ለመገንዘብ እንደተቻለው 100 ያህል ኢትዮጵያውያንን የጫነች ጀልባ ከቦሳሶ ሶማሊያ ተነስታ ስትጓዝ ካደረች በኋላ ግንቦት 29 ቀን 2010 ዓ.ም የመን የባህር ጠረፍ ላይ ስትደርስ በደረሰባት አደጋ 46 ሰዎች ሲሰጥሙ 15 ሰዎች የደረሱበት አልታወቀም።

 

ቀሪዎቹ ከአደጋው የተረፉ 39 ወገኖቻችን በአካባቢው የሚገኙ የኢትዮጵያ ኤምባሲዎች እንዲሁም ከዓለም አቀፍ የፍልሰት ድርጅት ጋር በመተባበር የመን ውስጥ የአስቸኳይ ጊዜ የህክምና ድጋፍ እንዲሰጣቸው እያደረጉ ነው። መንግሥት በዜጎቻችን ላይ በደረሰው ጉዳት የተሰማንን ጥልቅ ሐዘን ይገልጻል ብሏል።¾

 

በይርጋ አበበ

ኃይሌ እና ዓለም ኢንተርናሽናል አምስተኛ ሆቴሉን በአርባ ምንጭ ከተማ ገንብቶ ማጠናቀቁን ገለፀ።

የኃይሌ እና ዓለም ኢንተርናሽናል ሥራ አስኪያጅ አትሌት ኃይሌ ገብረስላሴ እንደገለፀው ሆቴሉን ገንብቶ ለማጠናቀቅ ከአንድ ዓመት ተኩል ባልበለጠ ጊዜ ማጠናቀቁን ተናግሯል።

በግንባታው ወቅት ስለገጠመው ችግር ከጋዜጠኞች ለቀረበለት ጥያቄ “የውጭ ምንዛሪ አሳሳቢ ሆኖብን ነበር። በዚህ የተነሳም አንዳንድ የፈርኒቸር ምርቶችን በከፍተኛ ጥራት አገር ውስጥ ለማስመረት ለመሙላት ሞክረናል” ብሏል።

ሻለቃ ኃይሌ አያይዘው በአገሪቱ ተጥሎ የቆየው አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የሆቴል ቢዝነሱን በጣም ጎድቶባቸው እንደቆየ ገልጿል። “እንዲያውም አንዳንድ ጊዜ የሰራተኛ ደመወዝ ከግል በማውጣት በመሸፈን ተገድደን ነበር” ሲሉ ተናግሯል።

በአርባ ምንጭ የተገነባው አምስተኛው ኃይሌ ሪዞርት 375 ሚሊዮን ብር ወጭ የፈጀ ሲሆን 110 የእንግዳ ክፍሎች አሉት።

ከአርባ ምንጭ በተጨማሪም በቅርቡ በአዲስ አበባ፣ ደብረብርሃን፣ አዳማ እና ኮንሶ ተመሳሳይ ሆቴሎችን ለመገንባት ወደ ሥራ መግባቱን አትሌት ኃይሌ ገ/ሥላሴ ተናግሯል።

“ውድድራችን በአገር ውስጥ ብቻ ሳይገታ ዓለም አቀፍ ነው” ያለው፤ አትሌት ኃይሌ በአርባ ምንጭ ሆቴል ግንባታ ከሂደቱ ጀምሮ የመንግስት ቢሮክሲ እንደሌሎች አካባቢዎች የተንዛዛ አለመሆኑን በአድናቆት ገልፆታል። በዚህም የዞኑንና የአካባቢውን አስተዳዳሪዎች አመስግኗል።

 

·         ቅዱስ ሲኖዶስ የወሰነላቸውን የሀገረ ስብከቱ ሥራ አስኪያጅ ተፈጻሚ አላደረጉም

·         የሰብአዊ መብት ኮሚሽን ማስጠንቀቂያ ቢሰጥም፣ ወደ ሥራቸው አልተመለሱም

 

ውዝፍ ደመወዛችን ተከፍሎን ወደ ሥራችን እንድንመለስ፣ የቤተ ክርስቲያኒቱ ቅዱስ ሲኖዶስ የወሰነና የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት ኮሚሽንም ማስጠንቀቂያ ቢሰጥም፣የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ሥራ አስኪያጅ ውሳኔውን ተፈጻሚ ባለማድረጋቸው ሰብአዊ መብታችን እየተጣሰ ነው፤ ያሉ ስድስት የአድባራት አስተዳዳሪዎች፣ ካህናትና ሠራተኞች የጠቅላይ ሚኒስትሩን ጣልቃ ገብነት ጠየቁ፡፡

በተለያዩ አድባራት የሚሠሩ ሦስት አስተዳዳሪዎች እንዲሁም ሦስት ካህናትና ሠራተኞች፣ ባለፈው ሰኞ ግንቦት 23 ቀን ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት ባቀረቡት አቤቱታ፣ የቤተ ክርስቲያኒቱ ከፍተኛው ወሳኝና ሕግ አውጭ አካል የኾነው ቅዱስ ሲኖዶስ፣ ውዝፍ ደመወዛቸው ተከፍሏቸው ወደ መደበኛ ሥራቸው እንዲመለሱ ያሳለፈው ውሳኔ በቅዱስ ፓትርያርኩ በኩል እንዲፈጸምላቸው ይደረግ ዘንድ ጠይቀዋል፡፡

ቅዱስ ሲኖዶሱ ውሳኔውን የሰጠው፣ ከአንድ ወር በፊት፣ ሚያዝያ 12 ቀን 2010 ዓ.ም. ባደረገው የቋሚ ሲኖዶስ ስብሰባ እንደኾነ የገለጹት አቤቱታ አቅራቢዎቹ፤ የሀገረ ስብከቱ ሥራ አስኪያጅ መ/ር ጎይትኦም ያይኑ ግን“ውሳኔውን ወደ ጎን በመተውና ሥልጣናቸውን አላግባብ በመጠቀም ተፈጻሚ ባለማድረጋቸው” ከነቤተቦቻቸው ከፍተኛ ጉዳት እየደረሰባቸው እንዳለ ተናግረዋል፡፡

የጉዳዩ መነሻ፣ ሀገረ ስብከቱ በአቤቱታ አቅራቢዎቹ ላይ ያሳለፈውን ከሥራና ደመወዝ የማገድ፣ የማሰናበትና የማዛወር ውሳኔ በመቃወም በመንፈሳዊ ፍ/ቤት የቀረበ አቤቱታ መኾኑ ተገልጿል፡፡ መንፈሳዊ ፍ/ቤቱ ጉዳዩን መርምሮ፣ አቤቱታ አቅራቢዎቹ ውዝፍ ደመወዛቸው ተከፍሏቸው ወደየሥራቸው እንዲመለሱ፣ በአስተዳዳሪነት ሓላፊነት ያሉትንም ለፓትርያርኩ አስቀርቦ እንዲያስመድብ ወስኖላቸዋል፡፡ሀገረ ስብከቱ በውሳኔው ላይ ይግባኝ ቢጠይቅም የመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት ይግባኝ ሰሚ ፍ/ቤት የሀገረ ስብከቱን መንፈሳዊ ፍ/ቤት ውሳኔ አጽንቶታል፡፡ በሕገ ቤተ ክርስቲያን መሠረት፣ ከፍተኛው መንፈሳዊና አስተዳደራዊ ሕግ አውጭና ወሳኝ አካል ቅዱስ ሲኖዶስ እንደመኾኑ፣ ሀገረ ስብከቱ የይግባኝ አቤቱታውን የቅዱስ ሲኖዶሱ አስፈጻሚ አካል ለኾነው ቋሚ ሲኖዶስ አቅርቧል፡፡

እነመጋቤ ሃይማኖት መንግሥቱ ድረስ በሚል መዝገብ፣ በሀገረ ስብከቱ መንፈሳዊ ፍ/ቤት የቀረበውን የስድስት ካህናትና ሠራተኞች ክሥ እንዲሁም የሀገረ ስብከቱን የይግባኝ አቤቱታ፣ ባለፈው ጥር ወር በሠየመው ኮሚቴ አማካይነት ሲያጠና የቆየው ቋሚ ሲኖዶስ፣ ሚያዝያ 12 ቀን 2010 ዓ.ም. ባደረገው ስብሰባ፣ ፓትርያርኩ ያቀረቡትን የኮሚቴውን የሕግ አስተያየትና የውሳኔ ሐሳብ በመመርመር ውሳኔ አሳልፏል፡፡ በዚህም መሠረት፦ መጋቤ ሃይማኖት መንግሥቱ ድረስ፣ መልአከ ገነት አባ ሀብተ ማርያም ቦጋለ እና መልአከ መዊዕ አባ ኃይለ ሥላሴ ገብረ ጊዮርጊስ የተባሉት ሦስት የአድባራት አለቆች፣ ውዝፍ ደመወዛቸው ተከፍሎ ወደ አስተዳዳሪነት ሥራቸው እንዲመለሱ ተወስኖላቸዋል፡፡

በተመሳሳይ ኹኔታ፥ ከሥራና ከደመወዝ የታገዱበት ምክንያት በፍ/ቤት ታይቶ በነጻ የተሰናበቱት ዲያቆን ዘውገ ገብረ ሥላሴ እና አላግባብ እንዲሰናበቱ የተደረጉት መሪጌታ ዳንኤል አድጎ እንዲሁም ወደ ሌላ ደብር መዛወራቸውን የተቃወሙት መ/ር መሣፍንት ተሾመ በዲቁና ሲያገለግሉበት ወደነበረው ካቴድራል ውዝፍ ደመወዛቸው፣ የበዓል ቦነሳቸውና ወጪና ኪሳራቸው ተከፍሏቸው እንዲመለሱ የሀገረ ስብከቱ መንፈሳዊ ፍ/ቤት በወሰነው መሠረት እንዲፈጸምላቸው ቋሚ ሲኖዶሱ ወስኖላቸዋል፡፡

የመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽ/ቤት የውሳኔውን ቃለ ጉባኤ በማያያዝ፣ ሀገረ ስብከቱ እንዲስፈጽም ሚያዝያ 18 ቀን በጻፈው ደብዳቤ ትእዛዝ መስጠቱንና የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት ኮሚሽንም ውሳኔው ተግባራዊ እንዲኾን ማስጠንቀቁን የጠቆሙት አቤቱታ አቅራቢዎቹ፣ ሥራ አስኪያጁ ግን፣“በማናለብኝነት ተፈጻሚ አለማድረጋቸውን” ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት ባቀረቡት አቤቱታ አስታውቀዋል፡፡ “በእኛም ኾነ በሥራችን በምናስተዳድራቸው ቤተሰዎቻችን ላይ ከፍተኛ ጉዳት እያደረሱብን ነው፤” በማለት ምሬታቸው የገለጹ ሲኾን፤ የቤተ ክርስቲያኒቱ የበላይ አካል የኾነው ቅዱስ ሲኖዶስ ያሳለፈው ውሳኔ በፓትርያርኩ እንዲፈጸም ጽ/ቤቱ ጣልቃ ገብቶ ድጋፍ እንዲያደርግላቸው ጠይቀዋል፡፡

አቤቱታው በፖስታ ቤት በኩል የደረሰው የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት፣ ከትላንት በስቲያ ጠርቶ እንዳነጋገራቸውና ማብራሪያም እንደጠየቃቸው የጠቀሱት አቤቱታ አቅራቢዎቹ፣ ለመጪው ዐርብ እንደቀጠራቸውና ስለጉዳዩ ከብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርኩ ጋራ ሊመክርበት እንደሚችል ጠቁመዋል፡፡ “የቅዱስ ሲኖዶሱ ውሳኔ በማስፈጸም አልያም በሰብአዊ መብት ኮሚሽኑ ማስጠንቀቂያ መሠረት ሀገረ ስብከቱን በሕግ ተጠያቂ በማድረግ ለከፋ እንግልት የተጋለጠንበት ችግር እልባት ያገኛል ብለን እንጠብቃለን፤” በማለት ተስፋቸውን ገልጸዋል፡፡

ቋሚ ሲኖዶሱ የይግባኝ አቤቱታውን እየመረመረ በነበረበት ወቅት ስለጉዳዩ በአዲስ አድማስ የተጠየቁት የሀገረ ስብከቱ ሥራ አስኪያጅ መ/ር ጎይትኦም ያይኑ በሰጡት ምላሽ፣ ደረጃውንጠብቀንነውየምንሔደው፤መንፈሳዊ /ቤቱወስኖልንተግባራዊአልኾነልንምየሚሉሰዎች፣ቋሚሲኖዶሱይመለሱብሎከወሰነ የማይመለሱበትምክንያትየለም፤” ብለው እንደነበር፤ በመታየት ላይ ያሉ ጉዳዮች ውጤት ሳይታወቅ ምደባዎች ተደርበው ስለሚሰጡበት ኹኔታም፣ “ይኼሊኾንየማይችልነው፡፡እኛሕጋዊመስመሩንተከትለን፣የስንብትደብዳቤጽፈንከለቀቁበኋላነውሠራተኛየምንመድበው፤” የሚል ምላሽ መስጠታቸው ተወስቷል፡፡

ሥራ አስኪያጁ ይህን ይበሉ እንጅ፣ ከአቤቱታ አቅራቢዎቹ መካከል፣ መጋቤ ሃይማኖት መንግሥቱ ድረስ ከውሳኔው በኋላ ቀደም ሲል በነበሩበትና ጥፋታቸው በማስረጃ ሳይረጋገጥ ከተነሡነበት ደብር ውጭ በእልቅና ቢመደቡም፣ ደብሩ ሙሉ ደመወዛቸውን ለመክፈል እንደማይችል አስታውቋቸዋል፤ በተመሳሳይ ኹኔታ መልአከ ገነት አባ ኃይለ ማርያም ቦጋለ፣ እገዳቸው ታይቶ ቢነሣላቸውም፣ በቦታቸው ላይ ሌላ አስተዳዳሪ በመመደቡ እየተጉላሉ እንደሚገኙ ታውቋል፡፡

የሀገረ ስብከቱ ጽ/ቤት በጉዳዩ ላይ አስተያየት ለመቀበል ያደረግነው ጥረት አልተሳካም፡፡

 

 

የአዲስ አበባ ትራንስፖርት ቢሮ ከሰሞኑ የታክሲ ትራንስፖርት ማሻሻያ ያደረገ ሲሆን ተገልጋዮች የአሁኑ ማሻሻያ የተጋነነ መሆኑን እየተናገሩ ነው፡፡ የታክሲ ባለንብረቶች ማህበራት በአንፃሩ የታክሲ ታሪፍ ጭማሪው አነስተኛ መሆኑን ነው የገለፁልን፡፡


እስከዛሬ የትራንስፖርት ታሪፍ ጭማሪው ሲካሄድ የነበረው ከዓለም አቀፉ የነዳጅ ዋጋ ጭማሪ ጋር በተያያዘ ነበር፡፡ ይሁንና የታክሲ ማህበራቱ ከነዳጅ ዋጋ ባለፈ የአንድ ተሽከርካሪ ግብዓቶች በርካታ በመሆናቸው የእነዚህም ግብዓቶች ዋጋ ታሳቢ ተደርገው የታክሲ ታሪፉ ጭማሪ ማሻሻያ ይደረግ የሚል የቆየ አቋም ነበራቸው፡፡ ይህንን ጉዳይ በተመለከተ በተለያዩ ጊዜያት ጥናቶች ሲደረጉ የቆዩ ቢሆኑም ይህ ነው የሚባል ጭማሪ ሳይደረግ የቆየ መሆኑን የታክሲ ማህበራት ይግፃሉ፡፡


የብሌን ታክሲ ባለንብረቶች ማህበር አቶ ኑረዲን ዲታሞ እንደገለፁልን የታክሲ ከሰሞኑ አሁን ያለው ጭማሪ ሲታይ በአማካይ በአንድ ኪሎ ሜትር 60 ሳንቲም መሆኑን በመግለፅ ለታክሲ ትራንስፖርት አዋጪ የታሪፍ በአንድ ኪሎ ሜትር በአማካይ አንድ ብር ጭማሪ ቢሆን ነበር ሲሉ አመልክተዋል፡፡ በጭማሪው የጥናት ሂደት ላይም ከአዲስ አበባ ትራንስፖርት ቢሮ ውጪ የታክሲ ማህበራት ያልተሳተፉ መሆኑን በመግለፅ ሂደቱ ፍትሃዊነት ይጎድለዋል ብለዋል፡፡


አቶ ኑሪድን ጨምረውም ከወተት እስከ እንቁላል ብሎም እስከ አልባሳትና የተለያዩ ምርቶች በየዘርፋቸው በብዙ እጥፍ እንዲጨምሩ ሲደረግ የታክሲ ትራንስፖርት ዘርፍ ግን በመንግስት ከፍተኛ ቁጥጥር የሚደረግበት በመሆኑ ይህ ነው የሚባል የታሪፍ ለውጥ ያልታየበት መሆኑን በመግለፅ በትራንስፖርቱ ዘርፍ ያለውን የጋራዥ ጥገና ዋጋ፣የቅባት፣ የጎማና የመሳሰሉትን ዋጋ መናር ለማሳያነት ተጠቅመዋል፡፡ በአሁኑ የታሪፍ ጭማሪም ቢሆን ከረዥም ጉዞ ውጪ በአጭሩ ጉዞ ላይ ይህ ነው የሚባል ለውጥ ያልተደረገ መሆኑን በመግለፅ የተወሰነ ለውጥ የሚታየው በረዥም የጉዞ ርቀት መሆኑን ገልፀዋል፡፡

 

 

የመንግሥትን የግዥ አዋጅ፣ ደንብና መመሪያ ሳይከተሉ ግዥዎችን በመፈጸም ረገድ ሰባት ዩኒቨርሲቲዎች በዋንኛነት እንደሚገኙበት የፌዴራል ዋና ኦዲተር መ/ቤት በቅርቡ ይፋ ባደረገው የ2009 በጀት ዓመት የኦዲት ሪፖርቱ አስታወቀ።

በሪፖርቱ መሠረት የዕቃና የአግልግሎት ግዥ በመንግሥት ደንብና መመሪያ መሠረት የተፈጸመ መሆኑን ለማጣራት ኦዲት ሲደረግ በ97 መ/ቤቶችና 6 ቅርንጫፍ ጽ/ቤቶች ያለጨረታ ቀጥታ ግዥ፣ መስፈርቱ ሳይሟላ በውስን ጨረታ ግዥ በመፈጸም፣ የዋጋ ማወዳደሪያ ሳይቀርብ የተፈጸመ ግዥና ሌሎች የግዥ ሂደት ያልተከተሉ በድምሩ ብር 487 ሚሊየን 958 ሺ 696 ከ75 ሳንቲም ተገኝቷል።

ከግዥ አዋጅ፣ ደንብና መመሪያ ውጭ ግዥ ከፈጸሙ መ/ቤቶች መካከል የቡሌ ሆራ ዩኒቨርሲቲ 61 ነጥብ 2 ሚሊየን ብር፣ የአዲስአበባ ዩኒቨርሲቲ 61 ሚሊየን፣ የአርባምንጭ ዩኒቨርሲቲ 43 ነጥብ 3 ሚሊየን ብር፣ የወልድያ ዩኒቨርሲቲ 39 ነጥብ 2 ሚሊየን ብር፣ የሐዋሳ ዩኒቨርሲቲ 29 ሚሊየን ብር፣ የመቱ ዩኒቨርሲቲ 21 ነጥብ 7 ሚሊየን ብር፣ የደብረታቦር ዩኒቨርሲቲ 21 ነጥብ 2 ሚሊየን ብር፣ የጅግጅጋ ዩኒቨርሲቲ 12 ነጥብ 9 ሚሊየን ብር በማስመዝገብ ዋናዋናዎቹ ናቸው ሲል የፌዴራል ዋና ኦዲተር ተናግሯል።

ዋና ኦዲተሩ አያይዞም በሌሎች አምስት የመንግስት መ/ቤቶች የተገዙት ዕቃዎች በናሙናው መሠረት ገቢ ለመሆናቸው ሳይጣራና የተጠየቀው አገልግሎት ስለመሰጠቱ በባለሙያ ወይም በቴክኒክ ኮምቴ ሳይረጋገጥ ከ13 ሚሊየን ብር በላይ ከፍያ ተፈጽሞ ተገኝቷል ብሏል።

የግዥ መመሪያን ሳይከተሉ ግዥን መፈጸም የህግ ጥሰት ነው ያለው ዋና ኦዲተር፣ ሕግ መጣሱ ደግሞ መንግሥት ተወዳዳሪ ዋጋ እንዳያገኝ ለምዝበራና ለጥራት መጓደል፣ ለግብር ስወራ ጭምር የሚያጋልጥ ነው ብሏል።

አያይዞም የመንግስት ግዥ ደንብና መመሪያን አክብረው በማይሰሩ መ/ቤቶች ላይ የተጠናከረ እርምጃ ሊወሰድ ይገባል ሲል አሳስቧል።

በተለይ የተማረ የሰው ኃይል የሚያፈሩና አርአያ ሆነው መገኘት ለባቸው፣ እንዲሁም አንጻራዊ በሆነ መልኩ በተማረ የሰው ኃይል ተደራጁት ከፍተና የትምህርት ተቋማት የግዥ መመሪያና ደንብን የጣሰ አሠራር መፈጸማቸው፣ አንዳንዶቹም ጥፋታቸው ተደጋጋሚ መሆኑ በአሳፋሪነቱ መነጋገሪያ ሆኖ የከረመ መሆኑን ተከትሎ መንግሥት በአጥፊ አመራሮች ላይ በሕግ እንዲጠየቁ ሕዝባዊ ግፊት እያየለበት መሆኑ የሚታወቅ ነው።

Page 1 of 108

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us